1 Samwili 17
17
Dawudi yakumuwulaga Goliyati
1Ale, i Wafilisiti wakekongholela ha cikaya ca mu Yuda, cono cikucemwa Soko. Wakasimya nghambi yawo hanhu hono hacemwaga Efesi-damimu, hagati ya Soko na Azeka, ho wehome ne Waisilayeli. 2Nayo Sawuli hamonga ne Waisilayeli, wakekonghola wakasita nghambi yawo mwi'lolo lya Ela, wakawa kwiwikaniza ho wawahome Wafilisiti. 3I Wafilisiti wakema mwi'tunda lubavu lumonga. Nawo Waisilayeli wakema mwitunda liyagwe, na wose wakawa walilanjile lilolo haciligati yawo. 4Ale, munhu yunji mono yacemwaga Goliyati, mulawa mwi'kaya lya Gati, yakawa kuza yakulawa mu nghambi ye Wafilisiti, ho yawogofye Waisilayeli. Munhu yuyo, yali mutali yaficile wutali wa mita yidatu. 5Kanyhi yali yavwalile musweko wa shaba, wono wali na wuzito wa kilo makumi mahano na mupunghati, hamonga na kofiya ya shaba. 6Kanyhi yali yavwalile vyuma mu milundi yakwe ho visume kumucitila. Kanyhi yakawa yapicile no mugoha wa shaba mwi'wega lyakwe. 7Ne nghome yo mugoha wakwe yali nghangazi muno yinha lihapa lye kaya. No mugoha weneco, wali wina wuzito wa kilo mupunghati. 8Ale, Goliyati yakema, yakawalonjela we lipuga lye wasilikale we Waisilayeli, kwa yizi yiwaha yakatya, “Alu mwene mukwituma cici baha? Hamba mwatandala so wihomi? Ane nili Mufisiliti, nanye muli wetumami wa Sawuli! Ale lu, mumuhagulaje munhu monga wa muli wanhu wenyu, yaze kono kwangu cihome nayo. 9Na hono yasume sunga yambulaje, hodu ase cowa wetumami wenyu. Ninga nane hono nimusumize sunga nimuwulaje, nanye mowa wetumami wetu mocitumamila sese. 10Nane zuwali, nghulonga ne nyono yangu kuli'nye nyo wasilikale we Waisilayeli. Mumhelaje munhu mbela le, cihome nayo!” 11Nayo Sawuli, hamonga ne wanhu wakwe, wali weza kuzihulika zizo, wakenjilwa no woga wuwaha muno muno.
Dawudi yali mu nghambi ya Sawuli
12Ale, Dawudi yali mwana wo munhu mono yali wo mulango wa Efulayimu, mono yacemwaga litagwa lyakwe Yese, munya Betelehemu, mu yisi ya Yuda. Nayo yuyu Yese, yali yena wana munana we cilume. Na mwi'pango lyono, Sawuli yali yo yatemile, mwene Yese yali yawa mukombi muno. 13Nawo i wana wa Yese wadatu wawaha, Eliyabi, u mwana mulongozi kulelwa no mwanakwawe Abinadabu, hamonga na Shama u mwanakwawawo wose wali wakondya kubita hamonga na Sawuli ku wulugu. 14Nayo Dawudi yali yo mwanakwawawo mudodo. Nayo lono wawahaze wadatu wali wali hamonga na Sawuli, 15mwene Dawudi hanji na hanji yawuyaga ku Betelehemu ho yakazidime zingholo zo sogwe. 16Nayo Goliyati yakawa kujendela kuwatovula Waisilayeli, vilo makumi mane nhondo zose, hakali mitondo ne cinyamihe.
17Na mwi'zuwa linji, Yese yakamulonjela Dawudi yakamutya, “Ale, wusole azi kilo yikumi za mbonho za wuhemba, hamonga na ayino mikate yikumi, wubite mbela mbela wuwategulile wawahazo kuko ku nghambi. 18Kanyhi wusole hamonga na aga mabumundwa yikumi ga tilazi, nago wumutegulile muwaha wawo, u mulongola we wasilikale elufu monga. Wubite wukawawone wawahazo, wukamanye vyono wakujendelela. Na lono weza kuwuya kono kaya, wuleteleze ne cinhu cinji cono colajila vyono mbeka kuwawona, na vyono kuwagana waswanu du. 19Nayo mutemi Sawuli, hamonga ne wawahaze, ne Waisilayeli wose, wali wali mwi'lolo lya Ela, wakwihoma ne Wafilisiti.”
20Nayo Dawudi i mitondo yaco, yakawa kwilawa hakali mitondo muno muno, yakamulecela yunji yazilanjilile zingholo. Mwene yakawa kuzisola zindigwa zi zilya, yakawa kubita ku nghambi nha vyono sogwe Yese yamulajiliza. Yakafika ha nghambi mwidaha lyono Waisilayeli watulukaga akuno wakuzoza so milewo wewikanize so wihomi. 21Ale du, baho, i Wafilisiti ne Waisilayeli, wose wakatandala wanhu na hanhu hawo ho wehome, na wose wakawa welanjile. 22Nayo Dawudi yakawa kumulecela zi zilya zindigwa u mulanjilizi we vitumamilwa, mwene yakawa kumanyhila ku mucilili, kono wayagwe wali watandaye so wulugu. Yakawa kuwabitila wawahaze, yakawa kuwatambuza vyono wakujendelela. 23Nayo lono yali yakali yakwitambuza nawo, Goliyati yakatonoka mu wulawa mu mucilili we Wafilisiti wayagwe, yakawa kwima ha mwande, yakawa kwanza kuwatovula Waisilayeli nha vyono yali yazoweye kuwatovula. Nayo Dawudi yakamuhulika. 24Nawo Waisilayeli wali weza kumuwona Goliyati, wakawa kwanza kumangha wakutiza so woga wuwaha muno, 25akuno wakwilonjela weneco wose wakutya, “Ta mumuwonaje. Muhulice ta ne zinhovu zakwe! Ninga mutemi Sawuli yakondya kwihuwiza nha vyono komupela cipegwa ciwaha muno muno, u munhu mono komuwulaga munhu yuyu Goliyati. Kanyhi nha vyono mutemi komukombolela u mwanagwe we cicekulu vitole no munhu yuyo. Kanyhi nha vyono si kowadaya walipe kodi mhuga yose yo sogwe yo munhu yuyo.”
26Dawudi yakawawuza i wanhu wono wali wemile behi nayo yakawatya, “Ati, u munhu mono komuwulaga u Mufilisiti yuyu, yawakomboze ne Waisilayeli mu wulawa mu cevu cici, kotuga cici? Hamba nhavivyo mwene yuyu yo nani mwene u Mufilisiti mono si yalame, mono yakuwatovulanga lipuga lye wasilikale wo Mulungu mumi?” 27Nawo wakamulonjela zose zono kotendelwa u munhu mono komuwulaga Goliyati. 28Nayo Eliyabi u muwahawe wa Dawudi, yakazihulika zose zono Dawudi yalonganaga ne wanhu. Hodu Eliyabi yakamukolelwa likuwo muno muno Dawudi, yakamutya, “Dawudi, alu wukunoza cici bahano? Alo nani mono wumuleceye zingholo zako mu muno mono mbago? Alu nhawule wusina cihuliko 'gwe go mudodo 'gwe! Alo wuli muvumbi naci! Manyile vyono kuza du ho wilolele wulugu!” 29Nayo Dawudi yakapitula yakatya, “Alu wukunghalipila noza cici'ne? Alu ne ndece kuwuza ho manye?” 30Dawudi yakawa kumubitila munhu yunji kanyhi yakawa kumuwuza liwuzo lililya du. Nayo hamba yawe yacila kuwuza kuli ayu na ayu, ninga yakatuga lipitulo lililya du.
31Wanhu wanji wono wazihulika zono Dawudi yazilongaga nawo wakawa kumulonjela Sawuli. Nayo Sawuli yakawa kumucema Dawudi yaze kuli mwene. 32Dawudi yakamulonjela Sawuli yakatya, “Munhu wo wose yalece kumogopa Mufilisiti yuyu! Ane no mweneco nobita nghehome nayo.” 33Ninga Sawuli yakamupitula yakatya, “Hamba si yisumice yaye, ‘Alu mbeka kosuma kwihoma nayo? Agwe nha wuli cizelelo du, ninga mwene yo munhu wa milewo du, ku wulawa wuzelelo wakwe!’ ” 34Ninga Dawudi yakapitula yakamutya, “Ane ndimaga zingholo za baba. Na mu mapango go gose lono simba hamba dubu lisole nyana ya ngholo, 35ane nililondaga niwa kulitowa no kuliboka ne nyana ye ngholo. Na hono simba hamba dubu yitye yinzumhile, ane nghuyibata ha mu melo niwa kuyitowanga sunga niyiwulaga. 36Ane nakondya kugawulaga masimba sunga ne madubu, holeka nomunoza nhavivyo no Mufilisiti yuyu mono si yalame, mono yakulitovulanga lipuga lye wasilikale wo Mulungu mumi. 37Muwaha Mulungu mono yamhonya mu wulawa mu masimba ne madubu, yo yuyo kanyhi mono komhonya mu miwoko yo Mufilisiti yuyu.”
Nayo Sawuli yakamupitula yakatya, “Ale, viswanu, ‘Alu wubite, no Muwaha Mulungu yawezane nagwe.’ ”
38Sawuli yakamupela Dawudi vivwalo vya shaba vyo wulugu ho yavivwale, yakamuvwika Dawudi kofiya ya shaba mu mutwe wakwe, hamonga ne likoti lya shaba. 39Nayo Dawudi yakewopa no mumaje, mucanyha ye likoti lye cuma, yakajela kujenda hadodo, ninga hamba si yasuma yaye, hambi nha si yali yavizoweye ku wulawa na katali. Yakamulonjela Sawuli yakatya, “Ane si nosuma kwihoma akuno mvwalile ne vinhu vivino vyose, hambi nha si nivizoweye yaye.” Hodu Dawudi yakawa kuvivula. 40Dawudi yakawa kuyisola shale yakwe yono kayitumamilaga kwi'dimo, yakawa kutondola mu cikolongo, vibwe vihano vyono vibulunjile, yakavitajila mu mukoba wakwe. Hobaho Dawudi yakawa kumubitila Goliyati, akuno yebate hamonga ne nhago yakwe mu muwoko wakwe.
Dawudi yakumusuma Goliyati
41Nayo Mufilisiti yakamusejelela Dawudi, no mudinghula ngula yakwe, yakawa yalongoleye ha mwande yakwe. 42Nayo Goliyati yali yeza kumulanga Dawudi, yakamuwona vyono yakali muzelelo mudodo du, mwelu, kanyhi yena wusu wuswanu, hobaho yakamubedegala. 43Baho Mufilisiti yakamutya Dawudi, “Alo wina nghome yiyo ya cici? Wukwihwesa ane nili 'mbwa?” Hodu, Mufilisiti yakawa kwanza kumulijitiza Dawudi kwe milungu yakwe, 44akuno yakumutya Dawudi, “Ale, ta, wuze kuno, nane nozilavizya zindeje zono zikwanga, ne zinimu za mu mbago nyama yako ziyilye.”
45Nayo Dawudi yakamupitula Mufilisiti yakamutya, “Alu agwe wukunyiziza ne, wina mumaje, no mugoha, hamonga ne ndundo, ninga ane nghukuziza agwe, mwi'tagwa lyo Muwaha Mulungu we mihanga, u Muwaha Mulungu we wasilikale wo wulugu we wa Isilayeli, wono agwe wali kuwatovulanga. 46Nagwe izuwalili du, u Muwaha Mulungu kokutajila mu miwoko yangu, ane nokusumiza nghudumule no mutwe wako. Kanyhi noyisola miwili ye wasilikale we Wafilisiti nizipele zindeje hamonga ne zinimu za mu mbago ziyilye. Ne yinze yose yimanye vyono kumbe Isilayeli wena Mulungu, 47sunga ne wanhu wose wono wali bahano, womanya vyono Muwaha Mulungu si ketumamilaga mimaje hamba migoha, ho yawaponye wanhu wakwe Mwene yo yena wusume wose mu wulugu, hambi i milewo nha yakwe mweneco nayo komutajilenyi nyenye wose mu miwoko yetu.”
48Hodu, hobaho Goliyati yakawa kwanza kumusejelela Dawudi. Nayo Dawudi, yakawa kumanyhila kuko kono watandaye wasilikale wo wulugu we Wafilisiti, ho yamuhome Goliyati. 49Dawudi yakenjiza muwoko wakwe mu mukoba wakwe, yakasola libwe limonga, yakaligumila ne nhago yakwe, yakamutowa Mufilisiti ha cihanda co wusu, libwe likamutobola ha nindi, likabena cipala, likenjila mu mutwe ko kusi, nayo Mufilisiti yakagwa hasi wugubama. 50Lanje ta! Dawudi yali yasina mumaje, ninga yakamusuma Goliyati no kumuwulaga kwa nhago ne libwe! 51Dawudi yakamangha yakakanyaga mucanyha yo Mufilisiti, yakawusomola mumaje wo Mufilisiti mu njasulu yayo, yakawa kuwudumula mutwe wakwe, yakawa kumuwulaga.
Nawo Wafilisiti wali weza kuwona vyono citung'ati cawo yakondya kufwa, hobaho wose wakawa kutiza. 52Nawo i Waisilayeli, hamonga ne wanhu wa Yuda, wakawa kuzoza akuno wakuwalondelela Wafilisiti, sunga wakawafisa ko ku Gati, sunga ha milango ya Ekiloni. Nayo mivimba ye Wafilisiti, yikawa yigwiye caka, mu nzila yose yono yibitile ku Shalimu, sunga ko ku Gati, sunga ku Ekiloni. 53Nawo Waisilayeli wali weza kuwuya ku wulawa ku wulondelela i Wafilisiti, hobaho wakawa kuyiteka nghambi ye Wafilisiti. 54Mwene Dawudi yakawa kuwudinghula mutwe wa Goliyati, yakawa kuwutegula ku Yelusalemi. Ninga vitwalo vyo wulugu vyono vyali vya Goliyati, avyo yakaviwika mwi'hema lyakwe.
Dawudi yakutegulwa kuli Sawuli
55Sawuli yali yeza kumuwona Dawudi yakubita vikehome na Goliyati, yakawa kumuwuza Abineli u mulongola we lipuga lye Wasilikale wakwe, yakatya, “Ati gwe Abineli, mwene mwana yuyu mwana nani?” Abineli yakamupitula Sawuli yakatya, “Agwe go Mutemi, hamba na nene mbeka si nimanyile.” 56Sawuli yakamulajiza Abineli, yakatya, “Ale, wubite wukawuzilize.” 57Nayo Dawudi lono yali yakondya kumuwulaga Goliyati, alu yeza kuwuya ku kaya, Abineli yakawa kumusola, yakawa kumutegula kuli Sawuli. Nayo Dawudi yali yakali yadinghuye du no mutwe wa Goliyati. 58Sawuli yakamuwuza Dawudi yakatya, “Agwe muzelelo, alu wuli mwana nani?” Dawudi yakamupitula yakatya, “Ane nili mwana wo mwitumami wako Yese munya ku Betelehemu.”
Currently Selected:
1 Samwili 17: LLKWW
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Cigogo Bible © Bible Society of Tanzania, 2002.