Skip to content

MATEO 5

5
Yesu afunzisa paphiri
1Yesu adaona mwinji ule mbakwira paphiri mbakakhala pansi. Anyakufunzache adagumanyikana mwakumzungulira 2mbatoma kuafunzisa mbati,
3“Ngakutsanzaya anthu ale ambadziwa kunyindira Mulungu kumbachita iwo
thangwi Ufumu wa Kudzulu ngwawo.
4Ngakutsanzaya anthu ale anasintili ndzidzi uno,
thangwi Mulungu anaapukuta misozi.#Yes. 61.2.
5Ngakutsanzaya anthu ale ambapichepesa,
thangwi anatambira pile pidalonga Mulungu kuti anaapasa.#Mas. 37.11.
6Ngakutsanzaya anthu ale ambasirira pikulu kuchita pinafuna Mulungu,
thangwi Mulungu anaakhutisa.#Yes. 55.1, 2.
7Ngakutsanzaya anthu ale ambachitira anzawo udidi,
thangwi Mulungu anaachitirambo udidi.
8Ngakutsanzaya anthu ale ngakuchena mtima,
thangwi anati aone Mulungu.#Mas. 24.3, 4.
9Ngakutsanzaya anthu ale ambafuna pya mtendere,
thangwi Mulungu anaachemera anache.
10Ngakutsanzaya anthu ale ambasanyiswa
thangwi ya kuchita pinafuna Mulungu,
thangwi Ufumu wa Kudzulu ngwawo.#1Pet. 3.14.
11“Ndimwe akutsanzaya, anthu angakutikanani mbakukusanyisani mbakupambizirani pinthu pyonsene pyakuipa thangwi ndimwe anyakunditewera.#1Pet. 4.14. 12Tsanzayani na kukomerwa, thangwi mwakoyerwa mfupo ukulu kudzulu. Mwenemu ndi sasawambo ninga mudasanyisirwa maprofeti ale akhalipo imwe mbudzati balwa.#2Mbi. 36.16; Mab. 7.52.
Pya munyu na cheza
(Mk. 9.50; Lk. 14.34-35)
13“Imwe mwakhala ninga munyu kuna anthu a padziko yapansi. Mbwenye munyuwo ungasuluka, unanyung'unyiswa nanji pontho? Wasanduka ninga wakusowa basa. Tenepo umbatayiwa panja anthu mbaupondedza.#Mk. 9.50; Lk. 14.34, 35.
14“Imwe mwakhala ninga cheza kuna anthu a padziko yapansi. Mzinda wakumangwa padzulu pa phiri humbabisika tayu.#Yoh. 8.12; 9.5. 15Nkhabe munthu ambagasa nyale mbaigudumira na chitomba tayu; m'mbuto mwache iye ambaiikha pakwecha, towera imwinikire anthu onsene m'nyumbamo.#Mk. 4.21; Lk. 8.16; 11.33. 16Ntchibodzi-bodzi, cheza chanu chimwinikire pamaso pa anthu kuti iwo aone pinthu pyadidi pinachita imwe mbalemedza Babanu kudzulu.#1Pet. 2.12.
Yesu afunzisa pya mwambo
17“Lekani nyerezera kuti ndadzera dzamalisa penu dzafudza mwambo wa Mose na pifunziso pya maprofeti. Nee sidadzere kupifudza tayu, mbwenye kuchitisa pifunziso pyawo kukwana-kwana. 18Ndikukupangani pyakuonadi kuti thambo na dziko mbipidzati buluka, pa mwambowo nee panafudzwa kalemba na kang'ono kene penu kansonga kalemba kene tayu kufikirana pinthu pyonsenepi pikwane-kwane.#5.18 kufikirana pinthu pyonsenepi pikwane-kwane: penu kumala kwa pinthu pyonsene.#Lk. 16.17. 19Tenepo munthu angakhonda vera matongero na ang'ono-ang'ono ene mbafunzisa anthu kuchitambo chibodzi-bodzi, iye anakhala wamng'ono mu Ufumu wa Kudzulu. Mbwenye kuna onsene ale ambavera mwambowu, pontho mbafunzisa anangombo kuchita chibodzi-bodzi, anakhalambo wamkulu mu Ufumu wa Kudzulu. 20Ndikukupangani, mphapo, munakwanisa kupita mu Ufumu wa Kudzulu ngakhala ndimwe anthu akukhulupirika kupiringana afunzisi a mwambo na Afarisi pakuchita pinthu pinafuna Mulungu.
Yesu afunzisa pya kuzhangali
21“Imwe mwava kuti kale ene anthu akhapangwa kuti, ‘Lekani kupha; munthu angachita kwene penepi apisosera yekha ene mseru.’#Kub. 20.13; Deut. 5.17. 22Mbwenye chinchino ndikukupangani kuti munthu angazhangalira#5.22 munthu angazhangalira: Pyakulembwa pinango pyakale pyalonga munthu anazhangali okhonda thangwi. mbaleache, apisosera yekha ene mseru. Munthu analonga mbaleache kuti, ‘Iwe nkhabe basa’ anasumirwa kuthando ya miseru, pontho munthu anathula mbaleache kuti, ‘Pupwe’ anaponywa kumoto wa kugehena. 23Natenepo iwe ungafuna kupereka mtukwa paguwa kuna Mulungu, penepo ungakumbuka kuti una mseru na mbaleako 24mphyadidi kuti usiye mtukwakowo paguwapo mbauenda kaphatizana na mbaleakoyo, ungamala penepo, ubwerere mbukapereka mtukwa ule kuna Mulungu.
25“Ngakhala unango akusumira kuthando ya miseru mphyakufunika kuti uphatizane naye mbamuli panjira kwenda katongwa, thangwi ungafika kweneko iye anakupereka m'manja mwa nyakutonga miseru. Weneyumbo anakupereka m'manja mwa msikali, tenepo msikali anakuikha m'perezo. 26Ndikukupanga kuti iwe nkhabe dzabuluka tayu m'perezomo kufikirana wamalisa kupagali mangawa onsene a mseru wakowo.
Yesu afunzisa pya uputa
27“Imwe mwava kuti pidalongwa kale ene kuti, ‘Lekani chita uputa.’#Kub. 20.14; Deut. 5.18. 28Mbwenye chinchino ndikukupangani kuti: munthu angaona mkazi mbamsirira, penepo pene achita naye kale uputa mumtima mwache. 29Tenepo ngakhala diso yako yakumadyo ikukudawisa, ikonombole mbuitaye. Mphyadidi kuti utaye phindi ibodzi ya manungo ako kusiyana nakuti manungo ako onsene aponywe kugehena.#Mt. 18.9; Mk. 9.47. 30Ngakhala dzanjako yakumadyo ikukudawisa, igwande mbuitaye. Mphyadidi kuti utaye dzanjako ibodzi kusiyana nakuti manungo ako onsene akaponywe kugehena.#Mt. 18.8; Mk. 9.43.
Yesu afunzisa pya kumwalana
(Mt. 19.9; Mk. 10.11-12; Lk. 16.18)
31“Kalene pidalongwa pontho tenepa: ‘Munthu angamwalana na mkazache alembe kalata ninga msiku.’#Deut. 24.1-4; Mt. 19.7; Mk. 10.4. 32Mbwenye chinchino ndikukupangani kuti: ngakhala mamuna amwalana na mkazache na mathangwi anango ene, nee kuti okhonda khulupirika, mkaziyo mbasembwa pontho, mamunayo achitisa kuti mkaziyo achite uputa. Tenepo mamuna amsembayo achitambo uputa.#Mt. 19.9; Mk. 10.11, 12; Lk. 16.18; 1Akor. 7.10, 11.
Yesu afunzisa pya kudumbira
33“Imwe mwapiva pontho kuti kale ene anthu akhapangwa kuti, ‘Lekani kuswa mapangano, mbwenye chitani pidadumbira imwe kuna Mbuya.’#Lev. 19.12; Kal. 30.2; Deut. 23.21. 34Mbwenye chinchino ndikukupangani kuti mungachita mapangano na munthu muleke kudumbira. Lekani kudumbira na kudzulu, thangwi kweneko ndi mpando wachifumu wa Mulungu,#Yes. 66.1; Mt. 23.22; Yak. 5.12. 35nee na dziko yapansi, thangwi mphakutsamisira manyalo ache, penu na Yerusalemu ene, thangwi wenewo ndi mzinda wa Mfumu Wamkulu.#Yes. 66.1; Mas. 48.2. 36Lekani kudumbira na pakhosi panu, thangwi imwe nkhabe kwanisa kuchitisa kuti tsisi ikhale yakuchena penu yakuswipa tayu. 37Mulonge kwene kuti ‘Ande,’ penu ‘Tayu;’ pinango pyonsene pinathimizira imwe kulonga mphyakubulukira kuna Satana, nyakuipa.
Yesu afunzisa pya kubwezera chakuipa
(Lk. 6.29-30)
38“Imwe mwava kuti pidalongwa kale ene kuti: ‘Diso ibweze diso, dzino ibweze dzino.’#Kub. 21.24; Lev. 24.20; Deut. 19.21. 39Mbwenye chinchino ndikukupangani kuti lekani bwezera mwanzanu angakuchitirani chakudawika. Ngakhala munthu anakugasa mbama kuphutu yakumadyo, mpase phutu inango yakumabzereyo kuti amenye pontho. 40Pontho ngakhala munthu ali nawe mseru mbakukhakhamiza kuti umpase mayalako, umpase akwate pabodzi na mkhanjo wako ene. 41Pontho ngakhala nyankhondo akukukhakhamiza kuti umthukhulire mtolo wache pontho umperekeze mathanyo chikwi chibodzi, ndoko naye pikwi piwiri. 42Ngakhala munthu unango akupempha chinthu, umpase; unango angafuna kukubwereka chinthu, umbwereke.
Mbatifuneni anyamalwathu
(Lk. 6.27-28, 32-36)
43“Imwe mwava kuti pidalongwa kale ene kuti, ‘Funani ashamwali anu, chitani pyaumalwa kuna anyamalwanu.’#Lev. 19.18. 44Mbwenye chinchino ndikukupangani kuti funani anyamalwanu pontho pemphererani ambakusanyisani ale, 45towera mukhale ana a Babanu wa Kudzulu. Thangwi iye ambagasa dzuwa pana anthu adidi na akuipa ene, pontho ambavumbisa mvula kuna ale ambachita udidi na kuna ale ambachita pyakudawika. 46Mulungu anakwanisa tani kukufupani ngakhala imwe mumbafuna kwene anthu ale ambafunambo imwe? Na anyamisonkho ene ambapichita penepi basi! 47Ngakhala mumbamwenyika ashamwali anu ene basi, penepa mwasiyana tani na pile pimbachita anthu ene pyawo? Na anthu ene okhonda dziwa Mulungu ambachitambo chibodzi-bodzi. 48Khalani akuthema monsene mwene ninga Babanu wa Kudzulu ngwakuthema monsene mwene!#Lev. 19.2; Deut. 18.13.