Skip to content
Bible App logo

Mat 5

5
Boka ne azo Edwɛkpa ne nolobɔlɛ ne
1Mɔɔ Gyisɛse nwunle menli dɔɔnwo ne la ɔhɔle boka bie azo na ɔdɛnlanle aze. Ye ɛdoavolɛma ne rale ɔ nwo ɛkɛ ne, 2na ɔbɔle ɔ bo ɔhilehilele bɛ kɛ:
Nyilalɛ mɔɔ di munli
(Luk 6.20-23)
3“Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛze kɛ bɛdi Nyamenle
Sunsum ne anwo ehyia la,
Ɔluakɛ bɛbanwu Anwuma Belemgbunlililɛ ne!
4 # Aye 61.2 “Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ nyane ɛha bɛ la;
Nyamenle bakyekye bɛ rɛle!
5 # Edw 37.11 “Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛle bɛlɛvo la;
Azɛlɛ ye bayɛ bɛ ɛdeɛ!
6 # Aye 55.1-2 “Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛ kunlu anu a anrɛɛ
bɛkola bɛyɛ mɔɔ Nyamenle kpondɛ la;
Nyamenle bamaa bɛ kunlu adwo bɛ nwo!
7“Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛse anwunvɔne la;
Nyamenle baze bɛdabɛ noko anwunvɔne!
8 # Edw 24.3-4 “Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛ ahonle nu te la;
Bɛbanwu Nyamenle!
9“Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛpele bɛkpondɛ
anzonudwolɛ la; Nyamenle bavɛlɛ bɛ ɔ mra!
10 # 1 Pit 3.14 “Nyilalɛ ɛha bɛdabɛ mɔɔ bɛyɛ bɛ kpɔdekpɔde kɛ
bɛbɔ mɔdenle bɛyɛ mɔɔ Nyamenle kpondɛ la;
Anwuma Belemgbunlililɛ ne le bɛ ɛdeɛ!
11 # 1 Pit 4.14 “Nyilalɛ ɛha bɛ kɛ bɛle me ɛdoavolɛma la ati bɛbɔ bɛ aholoba, bɛyɛ bɛ kpɔdekpɔde na bɛsoa ɛzonle ngakyile muala bɛgua bɛ nwo zo la. 12#2 Edk 36.16; Gyi 7.52 Bɛmaa bɛ nye ɛlie na bɛli fɛlɛko, ɔluakɛ bɛlɛ nwolɛ ahatualɛ kpole wɔ anwuma. Zɔhane ala yɛɛ bɛyɛle Nyamenle kpɔmanvolɛma ne mɔ mɔɔ lumua la a.
Ngyenle nee kɛnlaneɛ
(Mak 9.50; Luk 14.34-35)
13“Bɛmɛ a bɛle azɛlɛ ye azo ngyenle a. Ngyenle mɔɔ kɛda la bɛyɛ ye menlemenle bieko a ɔnyɛ boɛ. Bɛfa bɛyɛ ɛhwee a ɔnyɛ boɛ. Bɛto bɛgua na menli tietia zolɛ.
14 # Dw 8.12; 9.5 “Bɛmɛ a bɛle ewiade ye kɛnlaneɛ a. Suakpole mɔɔ bɛhye ye boka zo la ɛnvea. 15#Mak 4.21; Luk 8.16; 11.33 Awie ɛnzɔ kɛnlaneɛ na ɔnva bondo ɔmbutu zolɛ; ɔsɔ ɔsie ye debie zo anwuma, amaa yeada yeamaa bɛdabɛ mɔɔ bɛwɔ sua ne anu la amuala. 16#1 Pit 2.12 Zɔhane ala yɛɛ bɛmaa bɛ ɛbɛla kpalɛ ne ɛyɛ kɛ kɛnlaneɛ na ɔda wɔ menli nu a, amaa bɛanwu bɛ gyima kpalɛ ne mɔɔ bɛyɛ la na bɛaye bɛ Ze mɔɔ wɔ anwuma la ayɛlɛ.
Mosisi mɛla ne anwo ngilehilelɛ
17“Bɛmmadwenle kɛ mera kɛ mebazɛkye Mosisi mɛla ne nee Nyamenle kpɔmanvolɛma ngilehilelɛ ne mɔ. Meamba bɛ ɛzɛkyelɛ; mera kɛ meba meamaa bɛali munli. 18#Luk 16.17 Nɔhalɛ, meka meahile bɛ kɛ anwuma nee aze baze ahɔ na mɛla ne anu kpɔkɛ nretee ko bɔbɔ ɛnrɛkpɔkye ɛnrɛdɔ kyesɛ mɔɔ wɔ nu la amuala ɛli munli. 19Awie biala mɔɔ kɛbu ɔ nye kɛgua mɛla ɛhye mɔ biala anu nretee ko azo na ɔkɛhilehile awie mɔ zɔhane la kɛyɛ ekyi wɔ Anwuma Belemgbunlililɛ nu. 20Meka meahile bɛ, kyesɛ bɛ tenleneyɛlɛ tɛla mɛla kilehilevolɛma nee Falasiima ne mɔ, anrɛɛ bɛnrɛnwu Anwuma Belemgbunlililɛ ne ɛlɛ.
Ɛyavalɛ nwo ngilehilelɛ
21 # Ade 20.13; Mɛla 5.17 “Bɛde kɛ bɛhanle bɛhilele mɔmoane amra kɛ, ‘Bɛmmayɛ kɔdiawu na awie biala mɔɔ kɛyɛ kɔdiawu la bɛkɛbua ye ewule fɔlɛ.’ 22Mame, mese: Awie biala mɔɔ kɛva ɔ diema anwo ɛya#5.22 Mbuluku bie mɔ fa “mgbane ngyɛne” sɔ zolɛ. la bɛkɛbua ye ewule fɔlɛ. Mɔɔ kɛyɛ ɔ diema aholoba la bɛ nee ye kɛhɔ nyianu sua nu mgbanyima ayia ne anyunlu; na mɔɔ kɛze ɔ diema kɛ, ‘Ɛle koasea!’#5.22 Koasea: Giliki se, “relaka” (Raca: ɔle aholoba ɛtane.) la, ɛva ɔ nwo ɛdo ɛbolɔ senle nu. 23Zɔhane ati saa ɛkɔ kɛ ɛkabɔ azu na ɛkakye ye wɔ azu ɛkponle ne anyunlu ɛkɛ ne kɛ ɛ nee ɛ diema bie lɛ edwɛkɛ a, 24gyakyi wɔ azubɔdeɛ ne wɔ azukponle ne anyunlu ɛkɛ ne; dumua kɔ ɛ nee ɛ diema ne bɛbɔ bɛ avinli, na akee sia babɔ wɔ azu ne maa Nyamenle.
25“Saa awie sɛma wɔ a, ɛ nee ye bɛziezie edwɛkɛ ne ndɛndɛ kolaa na bɛadwu ndɛnebualɛ ɛleka ne, amaa yeanye wɔ yeammaa ndɛnebuavolɛ ne na ndɛnebuavolɛ ne ava wɔ amaa sinzavolɛma kɛ bɛdo wɔ efiade. 26Nɔhalɛ, meka meahile bɛ, bɛnrɛgyakyi wɔ ɛlɛ kyesɛ ɛtua kakɛ biala mɔɔ ɛha la.
Awuvolɛvalɛ nwo ngilehilelɛ
27 # Ade 20.14; Mɛla 5.18 “Bɛde kɛ bɛha kɛ, ‘Mmafa awuvolɛ.’ 28Noko mame, mese: saa nrenya nea raalɛ maa ɔ nwo dɔ ye a ɛnee yeva ye wɔ ye ahonle nu. 29#Mat 18.9; Mak 9.47 Zɔhane ati saa ɛ nye fema ne yɛɛ twehwe wɔ ahɔ ɛtane nu a, tu ye to ye lɔ. Ɔle kpalɛ kɛ ɛ nye kɛyɛ ko, kɛdɛla kɛ bɛkɛva wɔ sonlabaka ne amuala bɛkɛhɔdo ɛbolɔ senle nu a. 30#Mat 18.8; Mak 9.43 Saa ɛ sa fema noko yɛɛ tenda ɛ gyakɛ anu ahwe wɔ ahɔ ɛtane nu a, pɛ ye to. Ɔle kpalɛ kɛ ɛ sa ko kɛminli tɛla kɛ bɛkɛva wɔ sonlabaka ne amuala bɛkɛdo ɛbolɔ senle nu a.
Ewolebɔlɛ nwo ngilehilelɛ
(Mat 19.9; Mak 10.11-12; Luk 16.18)
31 # Mɛla 24.1-4; Mat 19.7; Mak 10.4 “Bɛha ye bieko kɛ, ‘Awie mɔɔ bɔ ɔ ye ewole la ɔhɛlɛ ewolebɔlɛ kɛlata ɔmaa ye.’ 32#Mat 19.9; Mak 10.11-12; Luk 16.18; 1 Kɔl 7.10-11 Noko mame, mese: Ɔnle kɛ awie biala bɔ ɔ ye ewole kyesɛ raalɛ ne ɛva nrenya fofolɛ. Saa tɛ ye zɔhane a ɛnee nrenya ne bamaa raalɛ ne ado awuvolɛvalɛ mɛla ne, yɛɛ nrenya noko mɔɔ kɛgya raalɛ mɔɔ ɛbɔ ewole la to awuvolɛvalɛ mɛla ne.
Ndanehanlɛ nwo ngilehilelɛ
33 # Sɛlɛ 19.12; Ɛdi 30.2; Mɛla 23.21 “Bɛde ye bieko kɛ bɛhanle bɛhilele mɔmoane amra kɛ, ‘Mmaka ndandɛla, na di ndane mɔɔ wɔha wɔ Awulae anyunlu la azo.’ 34#Gye 5.12; Mat 23.22 Noko mame, mese: Bɛmmaka ndane fee. Bɛmmaka anwuma, ɔluakɛ ɔle Nyamenle belemgbunli ebia; 35#Aye 66.1; Edw 48.2 bɛmmaka azɛlɛ ye noko, ɔluakɛ ɔle ɔ gyakɛ abo ebia; anzɛɛ Gyɛlusalɛm, ɔluakɛ ɔle Belemgbunli kpole ne suakpole. 36Mmaka ɛdawɔ mumua ne ɛ ti, ɔluakɛ ɛnrɛhola ɛnrɛhakyi enrinli ko fufule anzɛɛ bile. 37Bɛmaa bɛ edwɛkɛ ɛyɛ ko, ‘ɛhɛe’ a ‘ɛhɛe’; ‘kyɛkyɛ’ a ‘kyɛkyɛ’. Edwɛkɛ ngakyile biala vi abɔnsam ɛkɛ ne a ba a.
Nzenralɛ nwo ngilehilelɛ
(Luk 6.29-30)
38 # Ade 21.24; Sɛlɛ 24.20; Mɛla 19.21 “Bɛde kɛ bɛha kɛ, ‘Bɛva ɛnyelɛ bɛzie ɛnyelɛ bo zo’, yɛɛ ‘bɛva egyele bɛzie egyele bo zo’. 39Noko mame, mese: Saa awie yɛ wɔ ɛtane a, mmasenra ye. Saa awie bɔ ɛ nzo fema ne anu a, kakyi bɛne ne ɔdaye maa ye. 40Saa awie nee wɔ twe manzonle alie wɔ anwuma tɛladeɛ ne a, maa ɔva wɔ bubu ne ɔdaye, 41yɛɛ saa awie dua ye tumi zo ahye wɔ mialera nu kɛ ɛ nee ye ɛhɔ adenle kilomita ko a, ɛ nee ye ɛhɔ nwiɔ. 42Awie sɛlɛ wɔ debie a, maa ye bie, yɛɛ mmakakyi ɛ nzi ɛsi mɔɔ kpondɛ kɛ ɔfɛne debie wɔ wɔ ɛkɛ ne la.
Kpɔvolɛma ɛhulolɛ
(Luk 6.27-28,32-36)
43 # Sɛlɛ 19.18 “Bɛde kɛ bɛhanle kɛ, ‘Kulo ɛ gɔnwo mɔ na kpɔ wɔ kpɔvolɛma.’ 44Noko mame, mese: Bɛhulo bɛ kpɔvolɛma na bɛzɛlɛ bɛmaa bɛdabɛ mɔɔ bɛyɛ bɛ kpɔdekpɔde la, 45amaa bɛayɛ bɛ Ze mɔɔ wɔ anwuma la amra. Ɔluakɛ yemɔ, ɔmaa ye ezule tɔ na ye ewia fi maa ɛtanevolɛma nee kpalɛyɛlɛma amuala. 46Saa bɛkulo menli mɔɔ kulo bɛ la angome a, ɛnee duzu ahatualɛ a bɛnyia ye wɔ Nyamenle ɛkɛ a? Anzɛɛ tɛ mɔɔ adwuledievolɛma yɛ la ala ɛne? 47Na saa bɛbiza bɛ gɔnwo mɔ angome ahye a, ɛnee duzu debie ngakyile a bɛyɛ bɛmaa yebo zo a? Bɛdabɛ mɔɔ bɛnze Nyamenle bɔbɔ la noko yɛ ye zɔhane ala. 48#Sɛlɛ 19.2; Mɛla 18.13 Zɔhane ati, kɛmɔ bɛ Ze mɔɔ wɔ anwuma la anwo te la, bɛmaa bɛdabɛ noko bɛ nwo ɛde bɔkɔɔ.