Ma̱te̱yo̱ 5
TEX

Ma̱te̱yo̱ 5

5
Ma̱yu̱we̱ne̱t ci Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱ ta̱mu̱-kenga
(Lu̱ka̱ 6:20-23)
1Baling icin Ye̱su̱ koole ci ollu, uk ottod bee a̱vvu̱ lo̱o̱ta̱, i̱vi̱tta̱k zin nuyaha nonno, 2akate zin enne de̱mzi̱ne̱t ci azi ne,
3“U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak amati vongiza,
eci ba̱a̱li̱ne̱t ci ta̱mu̱-kengo okko een cinne̱ng.
4U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak aavtte u̱lu̱wa̱na̱,
okko atin Ta̱mu̱ta̱dde̱n a̱ti̱ri̱z nogo katalto.
5U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak iróng odong e̱le̱tti̱ cigge̱k,
ovvo atin nege aragiz lo̱o̱c.
6U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak a̱jji̱n zi̱nze̱tti̱ cigge̱k zoz ci Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱ ki bunnat cinne,
aruba atin zi̱nze̱tti̱ cigge̱k gi̱i̱ ci orong nege.
7U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak abunna,
acin atin nege bunnat ci Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱.
8U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak caalek zi̱nze̱tti̱,
acin atin nege Ta̱mu̱ta̱dde̱n.
9U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak aganiz ol,
ovvo atin nege e̱e̱ggi̱n dooli cik Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱.
10U̱mu̱yu̱k Ta̱mu̱ta̱dde̱n ol wak a̱gi̱d ol zo̱ze̱ ci bunnat cinne,
een ba̱a̱li̱ne̱t ci ta̱mu̱-kengo ko̱ cinne̱ng.
11“U̱mu̱yu̱ng zin Ta̱mu̱ta̱dde̱n i̱ge̱ta̱ ol wak odomnyung ol, a̱gi̱ddu̱ng ol kar ogonekku̱ng kaal cik lo̱rye̱nta̱k zo̱ze̱ cinanni. 12Ataltto, eci atin Ta̱mu̱ta̱dde̱n amuccu̱ng i̱ge̱t ta̱mu̱-kenga, ogon ki bali ming a̱gi̱d ol a̱ri̱tto̱k balik a̱vvu̱ o̱o̱we̱ cunno̱ng ke̱.
De̱mzi̱ne̱t ci obod ki mile ki tukulec
(Marko 9:50; Lu̱ka̱ 14:34-35)
13“Ogonnu niga ki mile ci lo̱o̱tu̱, ma̱i̱je̱ ming amaktali mile, iróng ngen emede. Kogon bo̱do̱k wo̱ye̱ kize mile ku̱, kar kemed? Iróng bo̱do̱k ngen abunna gi̱i̱ye̱ emani, agano ming a̱ju̱ko̱ni̱k tu̱ kar kimice ol.
14“Ogonnu niga ki urez ci lo̱o̱tu̱. Eci orogi ci eenyce zi̱i̱ra̱ ta̱dde̱na̱ iróng a̱lu̱gnye̱. 15Iróng wo̱ye̱ ol adima urez kar ku̱bu̱nge̱t uduca. Abarik aronik nginti een i̱te̱le̱ kar kataran ol ce̱e̱za̱ do̱o̱k. 16Ogon zin baizi ci ol cik diirik ki urez ci ataran ce̱e̱z, aanycik zin urezwa ciggo̱k katalanyit kataranit ol, kar nege kicinnet bunnat cunno̱ng, kar zin nege kinnatit Be̱e̱ti̱nno̱ng wa aave ta̱mu̱-kenga.
Lo̱ti̱nno̱k wak Musesi
17“Ma i̱no̱nnu̱ a̱nnu̱ ne, ka̱kku̱ni̱ anna kar ki̱ki̱ya̱ kamadan lo̱ti̱nno̱k cik Musesi icima zoz ci a̱ri̱tto̱k wak zoz ci Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱; iróng anna ka̱kku̱ni̱ kar ki̱ki̱ya̱ kegerzan nogo, abarik kokko kadimani nogo kaale cik obod ki annita. 18Ka̱du̱wa̱kku̱ng zoz wa een de̱de̱ okko atin ta̱mu̱-kengi ki lo̱o̱c a̱zze̱. Ku̱du̱wa̱ anna iróng atin gi̱i̱ imma a̱zze̱ lo̱ti̱nno̱we̱ ne̱ko̱. Abarik akati atin lo̱ti̱nno̱wa̱ wak e̱he̱rye̱ Buwe ci Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱ ko̱ mo̱o̱le̱t.
19“Ming utuburtu gi̱i̱ imma co̱de̱ lo̱ti̱nno̱we̱ ne̱k riilik ko̱, kar abarik edemezit ol kaal u̱gge̱ cik gerzek, ovvo atin e̱e̱ggi̱nnu̱ vu̱rrti̱ ba̱a̱li̱nte̱ ci ta̱mu̱-kengo. 20Ka̱du̱wa̱kku̱ng zin zoz wa een de̱de̱, abunna zin niga ming ogonnu kaal cik abunna ommogit ol cik een Varacis ki de̱me̱zzo̱k wak lo̱ti̱nno̱u̱, kar atin niga i̱tto̱z ba̱a̱li̱ne̱t ci ta̱mu̱-kengo.
Munyenet e̱e̱t ci diiri
21“Iziktu niga lo̱ti̱nno̱k balik reentik a̱du̱wa̱k Musesi ciko ji̱jí̱, a̱nne̱k ne, ‘Ma amunyi e̱e̱t ci diiri,#Lu̱ge̱z 20:13 imma e̱e̱ti̱ ci a̱ru̱k e̱e̱t, ettedonik nonno lo̱ki̱ko̱.’ 22Abarik ku̱du̱wa̱u̱ng zin anna ka̱nne̱kku̱ng ne, ming aburnek e̱e̱ti̱ imma gooni nong, ettedik atin Ta̱mu̱ta̱dde̱n nonno lo̱ki̱ko̱#5:22 Lo̱ki̱ko̱: Een necu bali lo̱ki̱ko̱ ci arumo alaani ci a̱ddi̱ki̱re̱ wawaco ki alaat cik olli wawaco kar bo̱do̱k lo̱ddi̱ki̱re̱ cik ollu do̱o̱k kar kodolta kozozit no̱ngi̱tto̱n cik obod ki olli Ya̱u̱do̱.. Ming odom e̱e̱ti̱ imma gooni azi ne, ‘A̱zze̱ni̱ zinin,’ ovvoyi atin ol lo̱ki̱ka̱. Ming a̱nne̱k e̱e̱ti̱ imma gooni ne, ‘Gi̱i̱tareng,’ okko atin enne a̱ju̱ko̱ni̱k nginti gwo̱o̱ wa apadpadi udut.#5:22 Gwo̱o̱ wa apadpadi gon udut: Een necu gwo̱o̱ ci okko Ta̱mu̱ta̱dde̱n azane ol cik abure nonno. IkebO̱no̱zzo̱k 20:7-15.
23“I̱yo̱ko̱ zin ming okko i̱nna̱ anyike muci i̱te̱le̱ ci Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱ imma ngatu anyahonu ki goonu imma no̱ngi̱tto̱n, 24Dima muci necu, tungek i̱te̱le̱#5:24 I̱te̱la̱: Anyak i̱te̱le̱ reene ci Ce̱e̱z wa Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱, nginti apahek olli wawaco Ta̱mu̱ta̱dde̱n wawac kar abunna enne alalnek nogo mu̱nye̱n. Anyak bo̱do̱k i̱te̱le̱ imma ci atuze olli wawaco lotagong ecito Ngati A̱li̱le̱ Ce̱e̱ze̱ wa Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱ odohize nge̱rre̱t ki yo̱mo̱na̱ i̱i̱ ci lawinto. wa gon arike ol muci ko̱, oot aganto imma goonu arrak kar boda anyik Ta̱mu̱ta̱dde̱n muci.
25“Ming orong e̱e̱ti̱ ci anyahonu no̱ngi̱tto̱n okkoyyi lo̱ki̱ka̱, arik lo̱o̱c kar deccak zoz neci ming ngen kuwuyi lo̱ki̱ka̱. Ming iróng arike lo̱o̱c, okko okkoyyi lo̱ki̱ka̱ kar ku̱ju̱ke̱i̱ lagam. 26Ka̱du̱wa̱kku̱ng zoz wa een de̱de̱, iróng i̱nna̱ oogjai, aave lagama zee, ming u̱ru̱wu̱ i̱nna̱ o̱ro̱bi̱ya̱ kar oogjai.”
Rucenet
27Emena Ye̱su̱ zoza dee kar kize ne, “Iziktu niga ti̱lo̱wi̱ne̱t wa azi ne, ‘Ma orootonu ki ngaai cik ollu.’#Lu̱ge̱z 20:14 28Ka̱nne̱kku̱ng ne, ming acin e̱e̱ti̱ ngaa eberene cik oronge ele cinne, u̱tu̱gu̱ e̱e̱ti̱ neci mu̱nye̱n. 29Ming aanyi e̱be̱re̱ci̱ ci a̱zzo̱ ko̱ mu̱nye̱n, agano abarik ming otokcak e̱be̱re̱c co̱de̱ tu̱, gerza ming a̱ju̱ko̱ni̱k ele do̱o̱k gwo̱o̱ ci alanyit udut. 30Kar bo̱do̱k ming amaraki a̱zzi̱ti̱ ci a̱zzo̱ mu̱nye̱n, agano abarik ming ettedak tu̱, gerza abarik ming a̱ju̱ko̱ni̱k ele do̱o̱k gwo̱o̱ wa alanyit udut.”
Oginet ci ngaawo ki mac
(Ma̱te̱yo̱ 19:9; Marko 10:11-12; Lu̱ka̱ 16:18)
31“Ozoz Ye̱su̱ zoz ci keer ci Ya̱u̱do̱ lo̱ti̱nno̱we̱ cik Musesi azi ne, ‘Imma e̱e̱ti̱ ci oog ngaa cinne,#5:31 E̱e̱t ci oog ngaa cinne: Ozoz Ye̱su̱ zoz ci obod ki rucenet ki ooginnet buwanine ciko:Ma̱te̱yo̱ 19:3-9; Marko 10:1-12; Lu̱ka̱ 16:18. Ozoz Pa̱u̱lo̱ zoz ci obod ki rucenet ki ooginnet buwe ci1 Ko̱ri̱nto̱ 7:1-40. anyik keteherak waraga ci ooginto.’#Deuteronomy 24:1 32Abarik zin ka̱nne̱kku̱ng ne, ming oog e̱e̱ti̱ ngaa gaganiko, aanyik enne ngaa kize a̱li̱ya̱i̱t, ma oogi ngaa, oog zin ngaa zo̱ze̱ ci a̱li̱ya̱kze̱ti̱nu̱ do̱ niko, eci anyike enne ele cinne ol. Ming a̱ti̱k e̱e̱ti̱ imma ngaa ci ogon niko, orooto enne bu̱k ki ngaa neci, abac enne bu̱k.
Zoz ci u̱du̱wa̱ Ta̱mu̱ta̱dde̱n
33“Iziktu niga zoz ci u̱du̱wa̱k Manyi ji̱ji̱ti̱gga̱c ba̱li̱ye̱ lo̱ti̱nno̱we̱ cik Musesi, azi ne, ‘Ma i̱tto̱ni̱ zar cik Manyi volonga, abarik i̱tto̱n zare cik Manyi zo̱ze̱ ci een de̱de̱ okko i̱nna̱ azunne.’ 34Abarik zin ka̱du̱wa̱kku̱ng ka̱nne̱kku̱ng ne, ma i̱tto̱ni̱ zare cik ta̱mu̱-kengo eci een nginti abale Ta̱mu̱ta̱dde̱n kaal do̱o̱k; 35icima lo̱o̱c, een looci nginti aavtte zoona cik Ta̱mu̱ta̱dde̱no̱, icima Jerusalem, een necu orog ci aave alaani wa a̱ddi̱ki̱re̱ een Ta̱mu̱ta̱dde̱n. 36Ming ozozi, ma i̱tto̱ni̱k oo cunne, eci iróng i̱nna̱ wo̱ye̱ uhu imacoc co̱de̱ o̱o̱we̱ cunne kize voora icima o̱lla̱. 37Ming elema i̱nna̱ zoz neci, lema, ming aburi, tuburo, ming anyak zoz imma ci ommog necu, a̱kku̱ lo̱rye̱nta̱.
Caac
(Lu̱ka̱ 6:29-30)
38“Iziktu niga zoz ci bali eher Musesi, azi ne, ‘Ming akat e̱e̱ti̱ gooni e̱be̱re̱c, akane e̱be̱re̱ci̱ cinne bu̱k, okko nyigitat ki nyigitat.’#Lu̱ge̱z 21:24; Leviticus 24:20; Deuteronomy 19:21 39Abarik zin ka̱du̱wa̱kku̱ng, ma alami e̱e̱t ci gerze. Ming apani e̱e̱ti̱ mucec co̱de̱, anyik kapan o̱to̱n co̱de̱ ke̱ bu̱k. 40Ming a̱jji̱nni̱ e̱e̱ti̱ ru̱u̱m ci ta̱dde̱nu̱, abarik anyik ki ci lo̱o̱tu̱ bu̱k. 41Ming adangeki e̱e̱ti̱ imma abunna ming i̱nya̱ma̱ni̱ nonno do̱yo̱i̱t, abarik nyaman nonno Mailnya#5:41 Mailnya: Owo e̱e̱ti̱ saa co̱de̱ mailnya i̱i̱yo̱. Odolta olli Ya̱u̱di̱ anyik e̱e̱t koto mail cidici I̱i̱te̱ne̱ wa Yu̱bze̱nto̱. cik e̱e̱ggi̱n rama. 42Ming a̱jji̱nni̱ e̱e̱ti̱ gi̱i̱ ci orong enne, anyik. Ming a̱jji̱nni̱ e̱e̱ti̱ imma gi̱i̱ imma kize nga̱bo̱lo̱, anyik.
Irez mo̱ddo̱
(Lu̱ka̱ 6:27-28,32-36)
43“Iziktu niga zoz ci ozoz ol azi ne, ‘Irez e̱e̱t ci locariyo#Leviticus 19:18 kar amartoi mo̱ddo̱ cuggo̱k.’ 44Abarik zin ka̱nne̱kku̱ng ne: Irezzit modden cuggo̱k, alayek ol wak a̱gi̱ddu̱ng Ta̱mu̱ta̱dde̱n, 45kar izet dooli cik Be̱e̱ti̱nno̱ng wa aave ta̱mu̱-kenga. Anyike enne i̱i̱ kiyowa kar kataran ol wak abunna ki ol wak iróng a̱tu̱we̱, kar bo̱do̱k anyike ta̱mu̱ ol wak ogon kaal cik abunna ki cik ogon kaal cik gerzek. 46Ming irezzu niga ol wak irezzung i̱ge̱t do̱, amuccu̱ng wo̱ye̱ atin Ta̱mu̱ta̱dde̱n zo̱ze̱ necu? Amudannu atin niga nya ci abunna? Iróng ol wak gerzek a̱gga̱ma̱ ol mucuru ko̱ irez gonoggi do̱ niko? 47Ming izayu niga gonoggu do̱ niko, nya ci abunna oroot zo̱ze̱ necu? Iróng zoz ci gon ogon ol wak iróng a̱tu̱ Ta̱mu̱ta̱dde̱n necu? 48Abarik zin abunna ming abakku baiz ci abunna ki Ta̱mu̱ta̱dde̱n cinno̱ng wa een Be̱e̱ti̱nno̱ng wa aave ta̱mu̱-kenga ko̱.