A Bolokiana 13

I God mo matai i Banabas mai Sol vunu a kwarelua ramo hokakirarua

1Lo kwarelua* noi Jisas lo gwatuivanua lakua Antiok a tangaloi* duruduruki mana tangaloi huhui eia, i Banabas mai Sol, mai Simion hinea rau kwarekinia i Maeto, mai Lusias tina gwatuivanua lakua Saerini, mai Manean hini ramo hakwekinia mana kavman lakua i Herot #13.1: I Herot. I Herot hi aia i Herot Antivas. Kona taga lo Deksenare lo buku hika takuni. hinea mo hugwe koro na vanua Galili* tuai. #Bol 11.27; 15.32 2Lo taroki katukwale rau tuku boloboloki lakwa na Hugwe i God, rau tuku rete, a Tanungwe Kokona mo viti lakwara kwara, “Nu lengaia kwara tulu ne tau i Banabas mai Sol, raru ne vai na boloki hi nomo kwarerarua huri.” #Bol 9.15; Gal 1.15-16

3Hikani ramo rete ramo tiutangaroa, vunu ramo tau kabaga lugaru kwara rana rivukirarua, vunu ramo hokakirarua raru mo vano. #Bol 6.6; 14.23

I Banabas mai Sol lo vanua Saevras

4A Tanungwe Kokona mo hokaki i Banabas mai Sol, vae raru mo vano tegetano vaki lo gwatuivanua Selusia, raru mo tiraki takwahini lo aga vaki lo vanua Saevras. #Bol 15.39 5Raru mo maravuti lo gwatuivanua Salamis, raru mo heretuvaki na leo i God lolo vale* na tiutangaroa nona gwaloana noi Isrel*. Vae i Sione Mak u hurirarua kwara ne hago mairarua lo boloki. #Bol 12.25; 13.13; 15.39

6Vunu ramo vano utu vaki lo gwatuivanua Pavos, vae takwahini ramo hagwe na tangaloi katukwale, a tangaloi na novo. Aia a gwaloana noi Isrel, u viti kwara aia a tangaloi* duruduruki, a hinana i Basisas. 7Aia a buluana noi Sesias Polas a kavman lakua lo vanua hi Saevras. A kavman lakua hi aia a tangaloi kikikila vohoki. Mo kware i Banabas mai Sol vaki maia, huri u lengaia kwara ne rongo na leo i God. 8Vae a tangaloi na novo hi hinea a hinana vake lo leo Gris i Elimas, u tu kororarua, u vai kwara ne hale bohiki na domidomi na kavman lakua hi kwara ne hatu hauhuri lui Jisas. #2 Tim 3.8 9Hikani i Sol, a hinana kairuaki i Pol, u kukwere kina Tanungwe Kokona, mo taga vovohi na tangaloi na novo hi 10mo viti lakwae kwara, “I nigo i natu i Setano* bakotoki. Ku vai bulabula vovohi na kinau savia hinea rau bakoto, ku kukwere kina sinasina hati a gwatuki u rusa. Tigwaravu ku vai kwara kona hale bohiki na leo kareaki nona Hugwe i God tilo kurakura. #a Prov 10.9; b Hos 14.9 11A kaba na Hugwe i God ne vanamai hivoulu tilumu hika lai nga, a matamu ne dodo, konahe tagai na leleha tea ne mala tuatuaika kelekele.”

Heheriki i Elimas a matana mo dodo kina vivi maeto, mo lakao laliki mo soro haro na tangaloi kwara ne hago kabana ne tagaokinia. #Bol 9.8; 22.11 12A kavman lakua mo tagai na kinau hi mo vai kwehini, mo hauhuri. U idila haburu kina huhuiana huri na noda Hugwe*.

I Pol mai Banabas lo gwatuivanua Antiok lo vanua Pisitia

13Vunu i Pol mai rabuluina ramo vano lo aga tina gwatuivanua Pavos ramo vanamai vaki lo gwatuivanua Peka, lo vanua Pamvilia. Vae i Sione Mak mo tirakirarua takwahini mo mule taliku vaki Serusalem. #Bol 13.5; 15.38 14Hikani i Pol mai Banabas raru mo tiraki lo gwatuivanua Peka, raru mo lakao vaki Antiok lo vanua Pisitia. Lo Rani* na Mabuana raru mo vano tilolo vale* na tiutangaroa nona gwaloana noi Isrel* raru mo hugu. 15A tangaloi ramo valuki na Tangwata* noi Mosis mana uliuli nona tangaloi* duruduruki mo rovo, vunu a tangaloi lalakua na vale na tiutangaroa hi ramo hora leo vaki mai Pol mai Banabas ramo viti kwara, “Ratua, diko te leomiru eia, keu lengaia kwara kuru ne kwahabibi na tangaloi vano hika te kina leo karea.” #Bol 15.21 16I Pol mo maraka hake mo hokaki na kabana kwara rana hugu butu, vunu mo tinakaki mo kwaha maira.

Mo viti kwara, “I kamu hika a gwaloana noi Isrel mana tangaloi ratuaki hinea tulu mavaki na nomai God, tulu rongohuriau. #a Bol 12.17; 19.33; 21.40; b Bol 13.26 17A nomai God hi mo matai ratubumai, mo vaira ramo gwalo ramo rusa lolona hi aira a vanamaiana ramo toka lo vanua Isiv. I God mo lavira tivarea tina vanua Isiv kina nona huirana lakua. #Eks 6.1,6; 12.51 18A hukao kwara te ngavu kaivati lolona aira lo vanua vuroki ramo kwahakwaha haburu vae i God he tirakinira tea. #Eks 16.35; Nam 14.34 19Lo vanua Kenan a tangaloi a gwatu kaibitu takwa-hi vae i God mo magarakinira mo bete na noga vanua lakwa na bulana tangaloi kwara ne kwareki noga vanua. #a Dut 7.1; b Jos 14.1 20A taro na kinau aira vano hi savia u lavi na hukao vidolua vakaivati eviki ngavu kailima.

“Takuni tiua hi, i God mo tau na kaitomuaki ramo tomuakinira tarisaki hi mo hagwe i Samuel a tangaloi duruduruki. #a Jaj 2.16; b 1 Saml 3.20 21Lolona ramo uduhuri huri kwara te noga hugwe lakua, i God mo bete i Sol lakwara, i natu i Kis u gwalo vanamai lo gwatuidamu lui Bensamen, kwara ne hugwe korora, vae u hugwe korora a hukao ngavu kaivati. #a 1 Saml 8.5,19; b 1 Saml 10.20-21,24; 11.15 22Vunu i God mo lavia letiu mo tau na kaikwanina i Devit mo kwareki na noga hugwe lakua. Hikani i God mo viti huria kwara. ‘Nu hagwe i Devit hika, i natu i Sese, u taritarisa mana domigu, ne vai savi na kinau rau taritarisa hokinia hi nomo lengaia.’ #a 1 Saml 13.14; b 1 Saml 16.12-13; d Sam 89.20; e 1 Saml 13.14; g Aes 44.28 23Vae u taritarisa lo leoki hinea i God mo taua mo tabe na gwaloana katukwale nona hugwe lakua i Devit bakotoki a hinana i Jisas, kwara ne vakahiki na gwaloana noi Isrel. #2 Saml 7.12; Aes 11.1 24Tomuaki vunu i Jisas mori vanamai, i Sione mo heretuva lakwa na tangaloi savira Isrel kwara rana halebohi tina noga hatiana rana lai bavtaes. #Mat 3.1-2,5; Mak 1.4-5; Luk 3.3 25Garagarani kwara i Sione a nona boloki ne rovo, mo viti lakwa na tangaloi kwara, ‘?Tulu domi kwara i nau ihe? I nau hete aia hinea tulu mo toko hugu tarae. Vae tulu tagaia. Aia hi ne vanamai takuni tiau, vae nahe taritarisa tea kwara na kakwohi na kaikwokwori na garuna.’ #a Sione 1.20; b Mat 3.11; Mak 1.7; Luk 3.16; Sione 1.27

26“Rabela, i kamu hinea tulu gwalo vanamai lui Evraham, mana tangaloi ratuaki hike tulu mavaki na nomai God, i God u hokaki na leo na ahiana lakwakita. #Bol 13.16 27A tangaloi hi ramo toka Serusalem, mana noga kaitomuaki rusa, rahe kikilai tea kwara aia a kaivakahi, vake rahe rongo kikilaki na leo nona tangaloi duruduruki tea hinea rau valukira vataha na Rani na Mabuana. Vae a leo nona tangaloi duruduruki mo mule luna hinea ramo viti kwara i Jisas ne mate. #Bol 3.17 28A tangaloi rahe hagwe na kinau te vohoki kwara ne mate huri, vae ramo kwaha mai Paelet* ramo viti kwara ne durua tilo kaibetu. #a Mat 26.60; Mak 14.55,56,59; 15.14; Luk 23.4,14,15,22; Sione 18.38; 19.4,6; b Mat 27.22-23; Mak 15.13-14; Luk 23.21,23; Sione 19.6,7,15 29Ramo vai na kinau savia hinea a Uliuli* Kokona mo viti huria, vunu ramo lavia tegetano tina kaibetu ramo taua tilolo gwaru-malanga*. #Mat 27.59-60; Mak 15.46; Luk 23.53; Sione 19.38,41-42 30Vae i God u rakatia tina mateana. #Bol 2.24,32; 3.15; 4.10; 5.30; 10.40; 17.31 31A tangaloi ratuaki rau huri i Jisas tomua tina vanua Galili* vaki Serusalem. Vae lolona mo maraka tina mateana mo vosangia sibona lakwara rau tagaia a rani rusa. Hika rau hago leo huria radu nga lakwa na gwaloana noi Isrel. #a Bol 1.3; b Luk 24.48; Bol 1.8; 2.32; 3.15; 5.32; 10.39,41 32Vake keru hugu hike kwara keru ne lavi na Roro Karea lakwakamu. A havakinau hi i God mo tuliki lakwai ratubumai tuai kwara ne vai, 33u mule luna lakwakami i kami hi a gwaloanaga, vake lakwakamu, i kamu hi a tangaloi tavalavarea tina gwaloana noi Isrel. A tulikileo hi mo mule luna, hinea mo rakati Jisas tina mateana. Hokinia hi mo uliana lui Sam a valuvaluki kairua mo viti kwara,

‘I nigo i Natugu.

Hika karagwa

nu kwaraki i Tamamu bakotoki.’ #Bol 13.23 #Sam 2.7; Hib 1.5; 5.5

34I God u viti huria ba kwara ne rakatia tina mateana vae nehe mate te taliku kwara a tarabehina ne madamada, hokinia mo viti lo Uliuli Kokona kwara,

‘Vae na bete na vaitabetabe kokona kareaki lakwako,

hinea nomo tulikinira

lakwa na hugwe lakua i Devit.’ #Aes 55.3

35Hokinia kareaki u vitiana lo mahigwaki dolua vake kwara,

‘Konahe tiraki na tarabehi

na nomu Tangaloi Kokona tea

kwara ne madamada.’ #Sam 16.10

36Lo taro hi a hugwe lakua i Devit u ahi radu nga, u vai a kinau i God mo lengaia, vunu mori mate, ramo tanomia tavaluki ti ratubuna, vae a tarabehina u madamada. #a 1 King 2.10; Bol 2.29; b Jaj 2.10 37Vae aia hini i God mo rakatia tina mateana a tarabehina he madamada tea. 38Rabela, i kamu vunu kwara tulu ne kikilai bakotoki kwara keru matangwasaraki na leo hika lakwakamu. I God ne domidomi koro na noda hatiana lalahi i Jisas kehekeheki. #a Bol 10.43; b Hib 9.9 39I kamu u taritarisa kwara tulu ne kikilai kwara aira vunu hinea rau hauhuri lui Jisas, i God ne viti kwara a hatiana tikei luga. Vae a Tangwata noi Mosis nehe viti lai tea kwehini. #Rom 4.25; 6.7; 10.4 40Hokinia tulu tagahuri ne karea. A leo hinea a tangaloi duruduruki ramo viti ne hatu kworo lumiu, hi mo viti kwara,

41‘I kamu hika tulu tuku manamana veveki rera kinia,

tulu tagahuri.

Tulu idila kinia vae tulu ne mate.

A boloki hini

i nau nu tuku vai lo taro hika,

diko te katukwale

ne matangwasarakinia lakwakamu

vae tulu nehe hauhuri te luna.’ ” #Hab 1.5

A tangaloi rau lagwa kwara rana rongo na Roro Karea

42I Pol mai Banabas raru mo tiraki na vale* na tiutangaroa, a tangaloi ramo kwaha mairarua kwara raru ne mulemai lo Rani* na Mabuana taliku raru ne viti huri na kinau vano hika lakwara vakevake. 43A tangaloi ramo mulemule, u rusa ramo huri i Pol mai Banabas. Tuaki a gwaloana noi Isrel*, ratuaki a tangaloi tavalavarea tina gwaloana noi Isrel aira hi rau bakoto rau mavaki God ramo bohi tilo huhuiana nona gwaloana noi Isrel. A kaihora* kokona kairua hi raru mo kwaha maira raru mo kwaha rakati na domiga kwara rana toka ne madi lo domi tabetabe lakua noi God. #Bol 11.23; 14.22

44Lo Rani na Mabuana taliku a vao lo gwatuivanua hini ramo galo aira vunu vohoki, ramo vanamai kwara rana rongo na leo na noda Hugwe*, vae u kukwehu vohoki rahe vanamai tea. 45A gwaloana noi Isrel ramo tagai na vao, u kadira haburu, ramo kwaha bulakiki Pol, ramo kwaha bulakiki na leona vake. #Bol 14.2 46Vae i Pol mai Banabas raru mo kwaha raru he mataku te vohoki, raru mo viti “U taritarisa kwara a leo i God ne vitiana lakwakamu tomua. Vae tulu bemiu kinia, vake tulu domi kwara i kamu tulu he taritarisa te mana ahiana vaki tuai. Vae venaha u karea, keru ne tirakikamu, keru ne vano vaki mana tangaloi tavalavarea tina gwaloana noi Isrel, #a Bol 3.26; Rom 1.16; b Luk 7.30; d Bol 18.6 47huri hikani a tulikileo a nomai Hugwe mo bete lakwakami kwara,

‘Nu tauko

kwara vae kona kwareki a leleha

lakwa na tangaloi tavalavarea tina gwaloana noi Isrel,

kona kwareki a hala na ahiana

lakwa na tangaloi na varamana doluaki.’ ” #Aes 49.6

48A tangaloi tavalavarea tina gwaloana noi Isrel ramo rongo hokinia hi, u havutira, ramo kaluhaki na leo na noda Hugwe, vake aira hinea i God u mataira ba huri na ahiana vaki tuai, ramo mulemai kina tangaloi hauhuri. #Bol 11.18 49Hikani a leo na noda Hugwe u vitiana laliki vataha na mahagweki lolo vanua hini.

A gwaloana noi Isrel ramo livuti na kaihora kokona kairua hi

50Vae a gwaloana noi Isrel* ramo kurakuraki leo tilui Pol mai Banabas lakwa na tomuai-tangaloi na gwatuivanua lakua hini, mana ravavineki vake tavalavarea tina gwaloana noi Isrel hinea rau domi mavaki God, ramo vaira ramo lologute. Ramo tinakaki ramo vai bulakiki i Pol mai Banabas, ramo livutirarua tivarea tina vanuaga. #Bol 17.4,12 51A kaihora* kokona hini raru mo gahaki na gwia tina garugaru vovohira, raru mo vosangi kwara a tangaloi vano hi rau bega kina Roro Karea huri Jisas. Vunu raru mo vano vaki lo gwatuivanua Ikoniam. #Mat 10.14; Mak 6.11; Luk 9.5; 10.11; Bol 18.6 52Vae a ngwalagelo noi Jisas lo gwatuivanua Antiok u havutira haburu, vake rau kukwere kina Tanungwe Kokona.

Currently Selected:

A Bolokiana 13: HWT

Highlight

Copy