2 Samuɛl 19
19
Jɔab kpahi Naa Dauda zuɣu ni
1Ka bɛ daa yɛli Jɔab, “Nyama, naa kumdimi ka fabindi Absalom zuɣu.” 2Ka dindali maa nasara dibu suhupiɛlli maa daa leela suhugarigu dabisili Naa Dauda tɔbbihi maa sani; dama bɛ daa wumya ni naa kumdila o bia maa kuli. 3Ka tɔbbihi maa daa chaŋ na sɔasɔa ti kpe tiŋ’ maa puuni dindali maa kaman tɔbbi’ shɛb’ bɛn ŋmaligi guui tɔbu ni n-kuli ti kpɛri bɛ ya ni vi la. 4Ka naa daa zaŋ bini pɔb’ o ninni ka kuhiri pampam yɛra, Mbaye m bia Absalom, mbaye Absalom, m bia, m bia!
5Di saha ka Jɔab daa kpe nayili maa nti yɛli naa, “Zuŋɔ dabisili ŋɔ, a dihi a tɔbbihi bɛn zaa tilig’ a nyɛvili ka tilig’ a bidibisi min’ a bipuɣinsi ni a paɣiba ni a mamanim’ zaa nyɛviya ŋɔ vi, 6dama a yurila ninvuɣ’ shɛb’ bɛn je a, ka je ninvuɣ’ shɛb’ bɛn yur’ a. Zuŋɔ a kahigi wuhi ni sapashin’ kpamba mini tɔbbihi pa shɛli a sani. Zuŋɔ dabisili ŋɔ m baŋya ni Absalom yi di ne ka tinim’ zaa kpi, a naam paɣ’ lala. 7Dinzuɣu pumpɔŋɔ yiɣisima n-chaŋ ti tɔɣisi tɔbbihi maa suhumahili yɛtɔɣa; dama m po Yawɛ, a yi bi chaŋ, so ku kpalim’ a sani yuŋ ŋɔ, ka dimbɔŋɔ maa ni bie n-gari zaɣ’ biɛ’ shɛŋa din pun niŋ a a nachimbilim ni zaŋ na hal ni pɔŋɔ!” 8Di saha ka naa daa yiɣisi chaŋ ti ʒin’ o ʒiishee dunɔdali gbini. Ka bɛ daa yɛli niriba maa, “Nyamiya, naa ʒin’ o ʒiishee dunɔdal’ la gbini. Ka bɛ zaa daa ka naa tooni na.
Naa Dauda lab’ Jɛrusalɛm
Di saha maa Izraɛlnim’ zaa yinoyino daa pun zomi kuli bɛ yinsi. 9Ka Izraɛl zuliya maa zaa daa ti lan ŋmaligi ŋmɛri naŋgbankpeeni ka yɛri taba, “ Dauda daa tiligi ti ti dimnim’ nuu ni, ka lan tiligi ti Filistianim’ nuu ni; ka o ti yiɣisi kpe pumpɔŋɔ n-zo Absalom zuɣu. 10Amaa ti ni daa zaŋ Absalom so leei ti naa maa kpi tɔb’ ni. Ka pumpɔŋɔ bɔ n-niŋ ka yi bi yɛli shɛli zaŋ chaŋ naa maa zaŋbuna polo?”
11Ka Naa Dauda daa tim ti yɛli Zadok mini Abiata bɛn daa nyɛ maligumaaniba la, “Bɔhimiya Juda kpamba, ‘Bɔzuɣu ka yinim’ nyɛ bɛn ti yɛn bahindi nyaaŋa naa zaŋ kulis’ o yiŋa, hal ka Izraɛlnim’ zaa yɛtɔɣa ti paai man’ naa? 12Yinima n-nyɛ n dɔɣiriba, yi nyɛla n niŋgbuŋ mini n ʒim, ka bɔ n-niŋ ka yinim’ ti yɛn bahindi nyaaŋa n-zaŋ man’ naa labisi?” 13Yɛlimiya Amasa, ‘A nyɛla n niŋgbuŋ mini n ʒim, zuŋɔ zaŋ chana, n yi bi zaŋ a leei n tɔbbihi sapashin’ kpɛma n-zali Jɔab zaani, Naawuni ŋun niŋmi ma zaɣ’ biɛɣu, hal ŋun niŋmi ma zaɣ’ biɛɣu pam gba.’ ” 14Ka Amasa daa zaŋ Judanim’ maa zaa suhuri laɣim taba ka bɛ be kaman ninvuɣ’ yino la, ka daa tim ti yɛli Naa “A min’ a kpamba zaa labimina.”
15Di saha ka naa daa labi Jɔɔdɛn Mɔɣili ni na. Ka Judanim’ maa daa ka Giligal na ni bɛ ti tuh’ o soli n-zaŋ o du Jɔɔdɛn Mɔɣili maa. 16#2 Sam 16.5-13 Ka Gɛra bia Shimɛi ŋun daa nyɛ Bɛnjamin zuliya ni nir’ la daa yi Bahurim kana yomyom ti pahi Judanim’ maa zuɣu ni bɛ tuhi Naa Dauda soli. 17O daa zaŋla Bɛnjamin zuliya maa ni niriba tuhili pa omaŋ’ zuɣu na. Ka Ziba ŋun daa nyɛ Sool daŋ niriba tumtumda la daa zaŋ o bidibisi pinaanu min’ o tumtumdiba pisi n-zo n-daŋ naa tooni chaŋ Jɔɔdɛn Mɔɣili ni. 18Ka bɛ daa du mɔɣili maa ni bɛ ti zaŋ naa malibu duhi na, ka niŋ o ni bɔri shɛm.
Naa Dauda niŋ Shimɛi nirilim
Naa ni daa ti yɛn du mɔɣili maa saha shɛli, ka Shimɛi Gɛra bia maa daa kana ti damdi naa tooni, 19ka yɛl’ o, “N dana, di zaŋ man’ ŋun nyɛ a dabili ŋɔ taali bee n-lan teei n ni daa tum gala shɛm dahin’ shɛli nyini n dan’ ni daa yi Jɛrusalɛm n-zɔrila yɛla. Naa, di zaŋ li niŋ a suhu ni. 20Dama nyama, mani ŋun nyɛ a dabili ŋɔ mi ni n daa tum taali, dinzuɣu ka mani n-nyɛ ŋun daŋ yi Yisifu zuliya ni kana ni n ti tuhi nyini n dan’ naa soli maa.”
21Ka Abishai Zɛruya bia la daa yɛli, “Di simdi ni ti ku Shimɛi o ni daa tu Yawɛ ninvuɣ’ gahindili ŋɔ zuɣu.”
22Amaa ka Dauda daa yɛli, “Wula ka n yɛn niŋ yinim’ Zɛruya bihi bɛn be kaman yi leela n dimnim’ zuŋɔ dabisili ŋɔ? Di simdi ni ti ku nira Izraɛl tiŋgban’ ni zuŋɔ dabisili ŋɔ? Pa mani n-nyɛ Izraɛlnim’ naa zuŋɔ dabisili ŋɔ? 23Ka naa daa po pɔri yɛli Shimɛi, A ku kpi.”
Naa Dauda niŋ Mɛfibɔshɛt nirilim
24 #
2 Sam 9.1-13; 16.1-4 Ka Mɛfibɔshɛt ŋun daa nyɛ Sool yaaŋa la daa yina ni o ti tuhi naa soli. Naa ni daa kul yi Jɛrusalɛm dahin’ shɛli maa Mɛfibɔshɛt daa bi lan paɣ’ o naba bee m-mal’ o teeŋa bee m-paɣ’ o situra hal ka o ti labina ni alaafee maa. 25O ni daa yi Jɛrusalɛm kana ni o ti tuhi Naa Dauda soli maa, ka naa bɔh’ o, “Mɛfibɔshɛt, bɔzuɣu ka a daa bi doli ma chaŋ?”
26Ka o garigi yɛli, “N dan’ naa, n tumtumda n-daa yɔhim’ ma, man’ ŋun nyɛ a dabili ŋɔ daa yɛl’ o mi, ‘Pam’ m buŋ’ ŋɔ gali ti ma ka m ba n-doli naa chaŋ,’ dama a mi ni mani ŋun nyɛ a dabili ŋɔ nyɛla wɔbiga. 27Ka o daa yi n nyaaŋa n-kana ti ŋma ʒiri pa ma nyini n dan’ naa sani. Amaa nyini n dan’ naa ŋmanila Naawuni malaika, dinzuɣu niŋm’ a ni nya ka shɛli viɛl’ a sani. 28Dama di daa simdi ni nyini n dan’ naa ku m ba daŋ niriba zaa, amaa ka a daa zaŋ mani ŋun nyɛ a dabili ŋɔ m-pah’ a mini ninvuɣ’ shɛb’ bɛn laɣindi diri zuɣu. N lan malila n ni yɛn niŋ shɛm n-naɣ’ pahila n kum niŋ nyin’ naa?”
29Ka naa daa yɛl’ o, “Di lan yɛli shɛli zaŋ chaŋ amaŋmaŋ’ polo yaha. M pun zali ni a mini Ziba pirigim’ tiŋgbani maa ti taba.”
30Ka Mɛfibɔshɛt daa yɛli naa, “Nyini n dan’ naa ni kul lab’ yiŋ’ na ni alaafee ŋɔ, chɛ ka o zaŋ di zaa.”
Naa Dauda niŋ Barizillai nirilim
31 #
2 Sam 17.27-29
Ka Barizillai ŋun daa nyɛ Giliad nir’ la daa yi Rɔgɛlim n-chaŋ naa sani Jɔɔdɛn Mɔɣili maa ni ni o ti doli naa du Jɔɔdɛn Mɔɣili maa. 32Barizillai daa nyɛla yuun’ pihinii nira, ŋuna n-daa ti bo bindira n-zaŋ ti Naa Dauda saha shɛl’ o ni daa be Mahanaim la, dama o daa nyɛla bundana. 33Ka Naa Dauda daa yɛl’ o, “Doli ma kuli Jɛrusalɛm ka n ti gbib’ a.”
34Amaa ka Barizillai daa yɛli, “Yuma ala ka n lee lan yɛn niŋ dunia yili ŋɔ, ka lan doli nyin’ naa kuni Jɛrusalɛm? 35N zuŋɔ yuun’ pihinii m-bɔŋɔ, n ni tooi lan baŋ din nyaɣisa ni din bi nyaɣisa? Mani a dabili ŋɔ ni lan tooi baŋ n ni diri bindir’ shɛli nyaɣisim bee n ni nyuri binnyur’ shɛli nyaɣisim? N ni tooi lan gbilisi tibili wum baan’ dɔbba mini baan’ paɣiba yila? Ka bɔzuɣu ka man’ ŋun nyɛ a dabili ŋɔ yɛn doli nyin’ n dan’ naa kuli nti lan pah’ a ʒili? 36Man’ a dabili ŋɔ kul ni dolila nyini naa du Jɔɔdɛn Mɔɣili ŋɔ n-chaŋ biɛla ha. Bɔzuɣu ka nyini naa ti yɛn yo ma san’ titali ŋɔ? 37Jaande chɛ ka n labi n ya ti kpi ka bɛ sɔɣi ma baɣili m ba mini m ma gbala. Amaa a dabili Chimham m-bɔŋɔ, chɛ ka o doli nyini n dan’ naa kuli ka a ti niŋ o a ni nya ka shɛli viɛl’ a sani.”
38Ka naa daa yɛli, “Chimham ni doli ma kuli ka n ti niŋ o a ni nya ka shɛli viɛl’ a sani, ka a suhu ni kul yu ni n niŋ shɛlikam zaa, n ni niŋ li ti a.” 39Di saha ka naa daa mɔɣisi Barizillai kpariŋ, ka suhi alibarika niŋ o ni, ka Barizillai daa labi kul’ o yiŋa, ka naa mini niriba maa zaa daa gbaai Jɔɔdɛn Mɔɣili maa du.
Judanim’ mini Izraɛlnim’ ŋme tab’ naŋgbankpeeni zaŋ chaŋ naa polo
40Ka naa daa chaŋ Giligal, ka Chimham daa dol’ o chaŋ; ka Judanim’ zaa mini Izraɛlnim’ pirigili gba daa zaŋ naa lu soli. 41Di saha ka Izraɛlnim’ zaa daa kana ti bɔhi naa, “Wula ka ti mabihi Judanim’ ŋɔ lee sɔɣi zaŋ a min’ a malibu ni a niriba ŋɔ zaa baai du Jɔɔdɛn Mɔɣili na?”
42Ka Judanim’ maa zaa daa garigi yɛli Izraɛlnim’ maa, “Naa ni nyɛ ti daŋ ni nir’ zuɣu. Ka wula ka yi suhuri yiɣisi yɛlli ŋɔ zuɣu? Yi nya ka ti dila naa binshɛli? Bee o ti ti la pini?”
43Ka Izraɛlnim’ maa daa garigi yɛli Judanim’ maa, “Ti mali soli zaŋ chaŋ naa sani ʒii bupia zuɣu gari ya, hal Dauda sani gba, ti mali soli gari ya. Ka wula ka yi yuli ʒiɛm ti? Pa tinima n-daa daŋ yɛli ti naa maa zaŋbuna yɛla?”
Amaa ka Judanim’ daa zaŋ suhuyiɣisili tahi nyaŋ Izraɛlnim’ maa.
Red Letter Dagbani Bible © Bible Society of Ghana, 2011