1Màkàbeòwo 6
6
Èfìɔ Ãtiokus Epifane le èdɔ̀ eye be ku
(2Mak 1.11-17; 9; 10.9-11)
1Efìɔ Ãtiokus le sã lè àvego be ànyigbãwo ji, eye be sè be èdù ɖe lè Pɛrsia kè wo yɔna be Elimais kè nyi, èdù ɖìnyi ku yebe àdɔ̀kùnuwo, yebe klòsalò ku yebe sìka. 2Elimais ɖo àdo kè mè àdɔ̀kùnuwo lè, sìka be àhùawɔ̀nu hamè-hamèwo, àkɔta-kpoxɔ̀nuwo ku àhùawɔ̀nu bu kèwo Àlɛ̀ksãdro kè nyi Filipo, Makedonia be èfiɔa be èvia gble ɖɛawo. Filipò nyi èfìɔ kè nɔ̀ Màkèdonìa, wàlɛbɛ kè be nyi àmè kè ɖùfìɔ lè Grɛs-nyigbã ji cucugbãa 3E va yì èdùa mè, jro be yè aɖo àlɔ̀ èdùa ji, ne yè ahlà è mè-nuwo jo, gãkea, mu teŋu ì ò, ɖoa, èdùa mè-tɔwo sè è jè ŋukɔ̀. 4Wo sitè, kpe àkɔ ku ì. E trɔ si jo, ku ŋùkpɛ̃ gãa ɖe, gbìgbɔ̀ yì Babɛl be èdùa mè. 5Wo va do àŋɛ̀ na ɛ̀, le Pɛrsìa be àhùaa gble do àhùakɔ̃ kèwo yì Yudà-nyigbã jia. 6Lysia ye kplɔ̀ àhùakɔ̃ ɖe kè sɛ̃ŋu ŋutɔa yì funua, vɔ̀a Yudàtɔwo ɖù woa ji bàɖà-bàɖà. Amè kèawo gbà va kpɔ ŋusɛ̃ ku àhùawɔ̀nu kèwo va jè woa siawo; ènu gbogbo kèwo wo hlà eye wo xɔ̀ lè àhùakɔ̃ kèwo ji wo ɖùawo cã va kpe ɖo àdɔ̀kùnu kèwo wo lɔa ŋuti. 7Wo mù ènu nyɔŋu kè Ãtiokus li ɖo vɔsakpea ji, lè Yèruzàlɛ̀m-a, eye wo tù èglìkpa kɔkɔwo, trɔ do woabe Kɔ̀kɔ̀ɛpea sìgbè sãa nène. Wo tù èglìkpa yìji trɔ do Bait-Sur, èdù kè nyi èfìɔ be èdùa. 8Kè èfìɔa sè ènyà kèawoa, e dãŋù do è, eye kè be titɔa, e jè ànyi jè àba ji. E jè èdɔ̀, eye be gbɔjɔ, ɖoa, ènuawo mu jɔ̀ ɖo lekè be jroa ji ò. 9E ci àba ji funua ŋùkèkè sùgbɔ, e buna do e ɖokoe dìdi ɖe, eye, kè be susu be yèbe èku le gogoa, 10e yɔ àmè kèwo xɔ̀ nyikɔ be “Èfìɔ be èxlɔ̃wo” a keŋu bɔ̀, eye be gblɔ̃ na wo be: “Nyè mu gbà teŋu le dɔ̃ àlɔ̃ ò, eye àkpɔ̃ gã ɖe cɔ̃ ji nyè. 11Mù gblɔ̃ na ɖokoe nyè be: “Ènu xàxa gã kɛ mè, mù jè lekea ò, eye hùnyà-hùnyà kɛ mè ye mù ci lekea ò?” Gãkea jìjɔɛ mè ye mù nɔ̀ va yì; mù wɔ̀ ènyuɛ̃ na àmèwo, eye wo lɔ̃ mù, wàlɛbɛ kè mù ɖo ŋusɛ̃a. 12Vɔ̀a fifìa, mù le ɖoŋù ènu nyànyrã kèwo keŋu mù wɔ̀ lè Yèruzàlɛ̀mawo; mù lɔ sìka-nu ku klòsalò-nu kèwo kpata lè èdùa mèawo jo, eye mù dɔ̃ be wo ayì crɔ̃ Yudà be èdùmèviwo, àgɔ̀ ɖe mà-jè. 13Mù do è jèsì be ekèa ŋuti ye gbèsì vuɛ̃ kèawo va xe mù, eye, kpɔɖa, mù jo le ku, le fa mìɔ̃-miɔ̃ lè àmèjro-nyigbã ɖe ji. 14E dɔ̃ woayɔ Fìlipò, yebe xlɔ̃wo dòmètɔ ɖèka va, eye be sɔ ɛ̀ ɖo èfìɔɖùpe bliboa nu. 15E sɔ yebe *fɔ̃tijonu, yebe àwù vlàyà ku yebe ŋùkɔlɔ̀gàvi na ɛ̀, sɔ èdɔ do àsi na ɛ̀ be ne hɛ̃ yebe èvi, Ãtiokus, eye ne kpla ɛ̀ ɖɛ, ne be ava ɖùfìɔ. 16Efìɔ Ãtiokus ku lè tèpe kèa, lè èpè èkà ètɔ̃ takpo ci àsiɖèkɛgɔ̃a mè. 17Kè e sè Ãtiokus be èkua, Lisia sɔ èvia Ãtiokus kè be kpla ɖɛ, so vifɛ̃ mè kea ɖo èfìɔ, eye be sɔ nyikɔ kpe nyikɔ na ɛ̀ be Epatɔr. 18Wàlɛbɛ ŋua, èkɛ̃tɔ kèwo gbà kpɔ̀tɔ̀ xɔ̀ ànyi nɔ̀ ɖo Yèruzàlɛm be àgbògbòa mèawo mu nana èmɔ̃ Izràɛlviwo gogona mawuxɔ̀a fàa ò. Wo tona èmɔ̃ ɖekpekpe nu, sɔ ɖùnà blu lè woa ji, sɔ nana ŋusɛ̃ vòdusɛ̃tɔwo. 19Kè e ɖo èkpe e ji be yè la crɔ̃ woa, Yudà yɔ dùkɔ̃ bliboa bɔ̀, ne wo ayì xɔ̀ ànyi nɔ̀ ɖo àgbògbòa nu. 20Wo va bɔ̀ kpli, eye wo xa àgbògbòa ɖo *àkòto mè, xɔ̀ ànyi nɔ̀ ɖo èmɔ̃a nu, lè èpè èkà ètɔ̃ takpo ci èwogɔ̃a mè. Wo tù èkpo kèwo ji wo la nɔ dà àŋùtuwo lèa ku àhùawɔ̀nu buwo. 21Vɔà *àkòtomètɔwo dòmètɔ ɖewo teŋu si to, eye woa ku Izràɛlvi jimàxɔ̀sètɔ dewo, 22yì èfìɔa gbɔ, gblɔ̃ na ɛ̀ be: “Sɔ na kaka gà kɛ mè ye wò la nɔ̀tè, gbɔ̀xue la sò jɔ̀jɔ̀ɛ, la biɔ mia nɔ̀viwo be hlɔ̃ ò? 23Miawo ya, mi lɔ̃ be mi asumɔ̃ ètɔ wò, mi azɔ̃ ɖo yebe ègbèɖèɖewo nu, awɔ̀ ɖo yebe èdù-sewo ji. 24Ekea ŋuti ye miabe dùkɔ̃ mèviwo xa àgbògbòa ɖo, eye wo sɔ mi wɔ̀ àmèjrowo. Wu ekeaa, wo wù mia dòmètɔ kèwo ŋuti wo kè ɖoa eye wo hla miabe ènunɔ̀amèsiwo. 25Mu nyi miawo ŋuti kpò ye wo do àsi ò, vɔ̀a wo doàsi àpo nutowo kpata cã ŋuti. 26Kpɔ ɖa, fifìa, wo le xa Yèruzàlɛ̀m be àgbògbòa, ne wo aɖo àlɔ̀ e ji, wo gbìgbɔ tù Kɔ̀kɔ̀ɛpea be sɛ̃ŋu ɖoe ji, nènea ke ye wo gbìgbɔ̀ tù Bait-Sur cã yeŋu. 27Ne wò mu sitè kaba, sò ŋùkɔ̀ na wo zè ɖèka, sɔ blaɖèɖe sɔ xa wo zè ɖèka òa, wo la gbà wɔ̀ wu nènea, eye wò mu la gbà teŋu kpe woa ji ò.”
Èfìɔ Ãtiokus Àtɔ̃gɔ̃a kpe àhùa ku Yudàviwo
(2Mak 13.1-17)
28Kè èfìɔa sè ènyàa kèawoa, e do àdɔ̀mèze, eye be bɔ̀ “èfìɔ be èxlɔ̃wo” kpata, yebe àhùakɔ̃ àfɔ̀zɔ̃tɔwo be èga ku àhùakɔ̃ èsɔdotɔwo be èga. 29Agbãtè gbàdagbãwo be àhùakɔ̃wo cã so èfìɔɖùpe buwo ku àpudòmèkɔ̃ewo ji va. 30Yebe àhùakɔ̃a va nyi àfɔ̀zɔ̃tɔ hotu èka ciwo, èsɔdotɔ hotu èwo, àhùawɔ̀-tiglinyi gbãvɔvè. 31Wo to Ièdùmèa va, eye wo xa Bait-Sur, sɔ àhùawɔ̀mɔ̃wo kpe àhùa ku gbàdagbãawo dìdi ɖe, vɔa àmè kèwo wo xa ɖo èdùa mèawo jè àgbàgba le to, le tɔzò àhùawɔ̀mɔ̃awo, le kpe àkɔ ku wo kàlĩtɔ̀. 32Yudà to lè àgbògbòa mè, va nɔ̀ Bait-Zakaria, kpà ŋùkɔ̀ èfìɔ be àsàɖaa. 33Efìɔa fɔ̃ èzã, dɔ̃ yebe àhùakɔ̃a ku àdã jè Bait-Zakaria be èmɔ̃a ji; àhùa-hasòsòwo ɖo vòvòvò ɖo àhùaa ŋuti, eye wo ku èkpɛ̃wo. 34Wo na vɛ̃ku ku gbovi be èsì àtiglinyiawo, ne wa asɔ do èzò lãmè na wo ɖo àhùaa ŋuti. 35Wo mã àtiglinyiawo ɖo àhùahasosowo-dòmè. Wo ɖo gbàdagbã èkàwìvɔàtɔ kèwo do àkoblì-ɖɔ be àwù, cɔ̃ àkoblì-kuku ɖo èlã ɖe sia ɖe gbɔ, kpe ɖo àɖàŋù be èsɔdotɔ èkàwoèvè takpo ŋuti. 36Amè kèawo nyãna ènu sia ènu kè èlã la wɔ̀a, jè ŋùkɔ̀, eye wo kplɔ̀nà ɛ̀ yì àfi sia àfi, kè wo mu jona lè e ŋuti ò a. 37Ekà gbàjà bla àti be èmɔ̃jikpɔxɔ̀ vi sɛ̃ŋu ɖe ɖo àtiglinyi ɖe sia ɖe ji. Gbàdagbã sɛ̃ŋu ètɔ̃ lè èmɔ̃jikpɔxɔ̀ ɖe sia ɖe mè, sɔ kpe ɖo àmè kè le do àtiglinyia ŋuti. 38Efìɔa ɖo èsɔdotɔ kpɔ̀tɛawo ɖo àhùakɔ̃ àwà èvèawo ji, ne wo aɖè ètù ɖo ji na àmè kèwo wo kpà ŋùkɔ̀awo, ne wo anɔ xe èmɔ̃ na wo, ne wo ji la ɖè èfũ na àhùahasòsoawoa. 39Kè èwè klɛ̃ ɖo sìka ku àkɔblì be àkpoxɔ̀nuawo jia, wo dà èzò ɖoɖa ètoawo ji, eye ètoawo klɛ̃, kɔ̀ sìgbè kakàtiwo nène. 40Efìɔ be àhuakɔ̃a be àkpa ɖè yì ètoa tamè. Akpa èvègɔ̃a lè ètoa gɔ̃mè. wo le zɔ̃ ku kãkãɖoji, lè ɖoɖo nu. 41Amèwo kpata ci jojojoe, kè wo le sè àmè gbogbo kèa be ègbèɖèɖè, yebe àzɔ̃lĩ zɔ̃zɔ̃ be hũnyà-hũnyà ku àhùawɔ̀nuwo be ɖìɖi, ne wo le tɔ woa nɔ̀nɔ̀ɛwoa. Nyàwo ye be nyi be àhùakɔ̃ kèa lòlò, eye be sɛ̃ŋu ŋutɔ. 42Yudà ku yebe àhùakɔ̃a zɔ̃ va kpe àkɔ ku èfìɔa be àhùakɔ̃a: gbàdagbã èkàwoeàtɔ̃ ci àhùa, lè èfìɔ be àhùakɔ̃a mè. 43Kè Eleazar kè wo ɖo nyikɔ̀ na be Awarana, kpɔ be wo bla àkpà na èlãawo dòmètɔ ɖèka ku àcɔ, eye be yìji wu kpɔ̀tɛawoa, e susu be èfìɔa ye lè e ji, 44eye be sɔ ye ɖokoe savɔ, ne be asɔ hlùɛ̃ yebe dùkɔ̃ ta, ne be axɔ̀ nyikɔ sɔ yì mà-vɔ̀. 45E pudù kãlìtɔ̀, to àhùakɔ̃a dòmè, tùtà àtiglinyia gbɔ, wù àmè lè ɖùsi mè, wù àmè lè èmìɔ̃ mè, àleke be kɛ̃tɔwo kpata jo va le zɛ̃ na ɛ̀, lè àfi sia àfi. 46E ɖiɖi yì àtiglinyia gɔ̃mè, eye, so gɔ̃mèa e tɔ ɛ̀ èwui, èku-tɔ̀: àtiglinyia mù jè Eleazar ji, eye be ku lè funua ke. 47Kè Yudàtɔwo kpɔ èfìɔ be àhùakɔ̃a be ŋusɛ̃ ku woabe àdãwɔ̀wɔ a, wo dɔ̃ yì ŋùgbe.
Ãtiokus xa Siɔn-Toa
(2Mak 13.18-23)
48Efìɔa be àhùakɔ̃a lia to yì ɖo Yèruzàlɛ̀m, la yì kpe àhùa ku Yudàviwo. Efìɔa xa Yudà-nyigbãa ku Siɔn be ètoa. 49E wɔ̀ ŋutifafa ku àmè kèwo lè Bait-Sur be èdua mèa, eye wo to lè èdùa mè, ɖoa, ènuɖùdu mu gbà lè woa si, ne wo ateŋu kpe woa ji zĩzĩa ji ò; e gbà nyi jɛ̃gbɔgbɔ̃ be èpè cã na ànyigbã. 50Efìɔa ɖo àlɔ̀ Bait-Sur ji, eye be ɖo gbàdagbã-hasòso be nɔ̀pe ɖèka ɖo funua. 51E xa kɔ̀kɔ̀ɛpea ɖo *àkoto mè, ŋùkèkè sùgbɔ, eye be sɔ àhùawɔ̀nu kpɛ̃kpɛ̃wo, àhùawɔ̀mɔ̃wo, èzòdàmɔ̃wo, keklemɔ̃wo, *èdãdàmɔ̃wo ku èkpedàmɔ̃wo ɖo te. 52Akotomètɔwo zã èmɔ̃ tɔ̀xɛ buwo, sɔ kpa ŋùkɔ̀ èmɔ̃ kèawo, eye wo wɔ̀ àhùa ŋùkèkè sùgbɔ. 53Vɔ̀a, ènuɖùɖu va vɔ̀ lè Mawuxɔ̀a be ènupòtɛxɔ̀wo mè, ɖoa èpè adrɛ̃gɔ̃ a nyi jɛ̃gbɔ̃gbɔ̃ be èpè; Izràɛlvi kèwo ye wo kplɔ̀ gbɔ̀ va Yudea, so vòdusɛ̃tɔwo dòmèawo ɖù ènu kpɔ̀tɛawo vɔ̀. 54Ye ŋutia, àmè kuivè ɖewo kpò wo gble ɖo Kɔ̀kɔ̀ɛpea, ɖo àdɔ̀wù àmè ŋuti. Amè kpɔ̀tɛawo kãkã, àmè sia àmè sɔ yebe èmɔ̃.
Ãtiokus Atɔ̃gɔ̃a na vòvo Yudàviwo na woabe sɛ̃sɛ̃
(2Mak 13.23-26; 11.22-26)
55Lisia sè be wàlɛbɛ kè Ãtiokus lè àgbèa, e cã Filipo be ne hɛ̃ yèbe èvi Ãtiokus ɖo èfìɔzikpe ji nɔnɔ ŋuti. 56Fìlipò ku àhùakɔ̃ kèwo kplɔ̀ èfìɔa doa, gbɔ̀ so Pɛrsìa ku Midia, eye e le ji èmɔ̃ kè be la to, la nɔ̀ èdù-nyàwo nua. 57Kè esè ènyà kèaa, Lisia bla ègo kaba, be yè ajè èmɔ̃. E gblɔ̃ na èfìɔa, àhùagawo ku gbàdagbãwo be: “Mi le gbɔjɔ gbè sia gbè kpe è; miabe ènuɖùɖua le ɖiɖi, tèpe kè mi le xaa ɖo *àkoto mèa, nyi tèpe kè sɛ̃ŋu ŋutɔa, eye èfìɔɖùpea be ènyàwo lè èkɔ̀ ji na mi. 58Mi ana àsi àmè kèawo, mi awɔ̀ ŋutifafa ku wo, kudo woabe dùkɔ̃ bliboa. 59Mi aɖè èmɔ̃ na wo, be wo anɔ zɔ̃ ɖo woabe èkɔ̀ɖowo ji, sìgbè leke wo wɔ̀nà ɛ̀ sãa va yìa nène. Ɖoa, ne wo jè àgla, eye wo wɔ̀ tùkaɖa gbogbo kèaa, èjì ye hɔ̃ na wo, be mi gũ woabe èkɔɖowo. 60Enyà kèa jè èfìɔa ku ŋùkɔ̀nɔ̀tɔwo be ŋumè. E dɔ̃ àmè, ne wo ayì sɔ ŋutifafa be àŋɛ̀do yì ɖo ŋùkumè na Yudàtɔwo. Yudàtɔwo xɔ̀ ènyàa. 61Efìɔa ku kplɔ̀tɔwo kã àtaŋu, so ɖo èkpe e ji, eye wo to lè àgbògbòa mè. 62Vɔ̀ kè èfìɔ ɖo Siɔn-toa ji, eye be kpɔ leke èglìkpa kè wo tù ɖo funua sɛ̃ŋu ɖoa, e dà yebe àtaŋua ji, eye e ɖè ègbè be wo ne gbã èglìkpa kè trɔ do Mawuxɔ̀aa. 63E yomè a, e jo kaba, eye be trɔ yì Ãtiokia, àfi ke be kpɔ be Fìlipò le ɖù èga lè èdùa nu lèa. E ɖè àhùa kpe na ɛ̀, eye be sɔ àkpasɛ̃sɛ̃ xɔ̀ èdùa.
Currently Selected:
1Màkàbeòwo 6: GEN
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Mina Bible © Bible Society of Togo, 2014.