1Màkàbeòwo 3
3
Yudà Màkàbeo
1Màtatìa be èvi Yudà, kè wo yɔna be Màkàbeo a va nyi xòmè ŋùkɔ̀ nɔ̀tɔ lè ètɔa tèpe. 2Yudà be nɔ̀viwo kpata ku woa tɔ be èhadodowo keŋu do è àlɔ̀, sɔ drɛ̃ àvũ ɖo Izràɛl ta ku jìjɔ̀ɛ.
3E na yebe dùkɔ̃ a be nyikɔ ɖìnyia keke èta,
e do ègà-wu, sìgbè àmè jɔ̀ àsu kàkò nène,
e bla àkpà ku yebe àhùawɔ̀nuwo,
eye be jè àvũa gɔ̃mè,
sɔ yebe èwuia le hlùɛ̃ èta na yebe àsàɖaa.
4E le wɔ̀ àdã sìgbè jàŋùta nène,
e le ɖè ègbè, sìgbè jàŋùtavi lè yebe àdènu yomè nène.
5E le tĩ jimàxɔ̀sètɔ kèwo ŋuti be va ke ɖoa,
eye be le tɔ èzò àmè kèwo le ɖè èfũ na yebe dùkɔ̃a.
6Jimàxɔ̀setɔwo le vɔ̃ ɛ̀, eye wo pòtɛ,
àdìka sò jimàxɔ̀sètɔwo kpata,
eye be jo dùkɔ̃a ku yebe àlɔ̀.
7E na àgbè ve èjè lè ènu mè na èfìɔ sùgbɔ,
yebe kãlìnu wɔ̀wɔwo do jìjɔ̀ɛ na Yakɔb.
Ne wo le ɖoŋù ìa, wo la nɔ kafu ì, kaka sɔ yì. 8E sã lè Yudà be èdùwo mè,
eye be crɔ̃ jìmàxɔ̀sètɔwo.
E na àdɔ̀mèze trɔ lè Izràɛl yomè.
9E xɔ̀ nyikɔ yì kaka ànyigbã be nukpòpewo,
eye be bɔ̀ àmè kèwo buawo ɖodu.
Yudà be jiɖùɖu èvè cucugbãawo
10Apolonio kplɔ̀ vòdusɛ̃tɔwo ku àhùakɔ̃ gãa ɖe so Samaria, ne wo awɔ̀ àhùa ku Izràɛl. 11Kè Yudà sè èa, e to va kpà ŋùkɔ̀ ɛ̀, e ɖù e ji, eye be wu ì. Woa dòmètɔ sùgbɔ jè ànyi xɔ̀ àbì, ci ànyigbã. Àmè kèwo ci àgbèa, si jo. 12Yudàviwo lɔ woabe àhùalenuwo. Yudà sɔ Apolonio be èwuia, eye be zãna ɛ̀, gbè sià gbè, lè àhùa gbe ji. 13Serɔn, kè nyi Siria be àhùaga gã sè be Yudà bɔ̀ gbàɖagbãwo ku ànùkuamè be àhùadu ɖe ɖo ye ɖokoe ŋuti. 14Serɔn gblɔ̃ na ye ɖokoe be: “Mù la xɔ̀ nyikɔ, eye mù la ɖo gogo lè èfìɔɖùpe a. Mù la wɔ̀ àhùa ku Yudà kudo yebe àmè kèwo ye crì èfìɔ be ègbèɖèɖe a.” 15Ekèa ŋutia, e cã jè èmɔ̃, kplɔ̀ jimàxɔ̀sètɔwo be àhùakɔ̃ gã ɖe ɖo ŋuti, ne be ayì biɔ èhlɔ̃ Izràɛlviwo. 16Kè be gogo Bait-Horɔn be ètokɔ̃ɛa, Yudà kplɔ̀ àmèha vi ɖe kpò va dogò è. 17Ke Yudà be àmèwo kpɔ àhùadù kè gbãnà, la va dogò woa, wo gblɔ̃ na Yudà be: “Leke mi, àmè kuivè kèa, mi la teŋu kpe àhùa ku àmèha gã, ɖo ŋusɛ̃ kèa ò? Lãmè gbã na mi, eye mi mu kpɔ ɖù ènu ɖe egbèa ò.” 18Yudà ɖo e ŋuti be: “E jɔ̀nà bɔ̀bɔ̀ɛ ɖe, be àmèha gã ɖe cina àsi na àmè kuivè ɖewo, eye mu ɖì ènu ɖe na Mawu be ne wɔ̀ hlùɛ̃gã to àmè sùgbɔ, àlo, àmè kuivè ɖewo kpò ji ò. 19Ɖoa, jiɖùɖu lè àhùàgbè ji mu kùnà ɖo àhùakɔ̃ be gbɔsùsu ŋuti o, vɔ̀ bòhũa, ɖo ŋusɛ̃ ke sona Jiŋùkusia ŋuti. 20Amè kèawo ɖɔ ku jajra, kudo jimàxɔ̀sè, gbãnà, la va kpe àkɔ ku mi, be yèwo a crɔ̃ mi, yèwo a crɔ̃ mia srɔ̃ ku miabe èviwo, ne yèwo ahlà miabe ènuwo jo. 21Vɔ̀a, miawo yaa, mi la wɔ̀ àhùa, la sɔ hlùɛ̃ miabe àgbèwo ta ku miabe èkɔ̀dowo ta, 22eye Mawu yaa, la ŋɛ̃ wo lè ŋùkɔ̀ na mi. Ekèa ŋutia, mì mu gbà vɔ̃ wo ò.”
23Kè e gbe tɔtè nupo pòpo kpòa, e lũ ɖo èkɛ̃tɔwo ji, gbìdì Serɔn ku yebe àhùakɔ̃a, gbã wo gudugudu. 24Wo nyà wo ɖo èdù nu, lè Bait-Horɔn be àbùɖìɖi a mè, kaka yì ɖo ànyigbã gbàjà ji. Àgbètɔ kèwo la sù èkà èwìa (800) ci èku mè, eye àmè kpɔ̀tɛwo si jo yì Fìlistìtɔwo be ànyigbã ji. 25Yudà ku nɔ̀viawo va le ɖo vɔvɔ̃ na dùkɔ̃ kèwo trɔ do woa, eye wo àmèwo le hũhũ lè ŋùkɔ̀ na wo. 26Enu kèwo Yudà le wɔ̀a va ɖo kaka èfìɔa gbɔ, eye dùkɔ̃ ɖe sia ɖe pònà nupo so Yudà be àhùa wɔ̀wɔwo ŋuti.
Efìɔ Ãtiokus dɔ̃ Lisia be ne gbã Izràɛl be èdùa.
27Kè Ãtiokus sè ènyà kèawoa, e do àdɔ̀mèze gãa ɖe, eye be na yebe èfìɔɖùpea be àhùakɔ̃wo keŋu bɔ̀, sɔ wɔ̀ àhùadù sɛ̃ŋu ɖe. 28E hũ yebe àdɔ̀kùnuwo jràɖope a, eye be sɔ èpè ɖèka be èdɔwɔ̀ci tu na gbàɖãgbãwo. E ɖè ègbè na wo, be wo ne sɔ̀gbè ɖɛ, na ènu ɖekpekpe kè la teŋu jɔ̀, gà ɖekpekpe gàmèa. 29Efìɔa va kpɔ, gà ŋua mè be ègà le dɛ̃ lè yèbe ègà-drɔ̃wo mè. E kpɔ cã be ègà kè le so àfi kè yè kpà àcɛ̃ lèa be ètaci mèa cã hùe, ɖo màsɔ̀-màsɔ̀ ku èvùɛ̃ kèwo jɔ̀ lè èdùa mè, wàlɛbɛ kè be trɔ èse kèwo lè ànyi sãawoa ŋuti. 30Ãtiokus le vɔ̃ be yè mu la gbà teŋu nɔ zã ègà, la nɔ na ènu àmèwo, sìgbè leke yè wɔ̀nà ɛ̀ sãa nène, sɔ wu èfìɔ kèwo ye jè ŋùkɔ̀ na yèawo kpata ò. 31Kè èkèa le titɔ susu mè na ɛ̀ sùgbɔ a, e ɖo èkpe e ji be yè ayì Pɛrsìa be ènutowo mè, la yì jɔ̀ ètaci ne yèa teŋu sɔ kpɔ èci sùgbɔ. 32E sɔ Lysia kè nyi ŋusu ɖìnyi ɖe, so èfìɔ be xòmè mèa sɔ ɖo èdùa nu, so Efrata be ètɔ̀a nu, kaka va ɖo Ejipte be nutowo mè. 33E biɔ so e si be ne lebè na yebe èvi Ãtiokus be hɛ̃hɛ̃, kaka na gà kè mè yè la gbɔ̀a. 34E gble yebe àhùakɔ̃wo be mamãmè ku àtiglinyi kèwo be sɔ wèɔnà àhùaawo ɖo e si, eye be ɖè ègbè na ɛ̀, so yebe ɖoɖowo keŋu ŋuti. So Yudà ku Yèruzàlɛ̀m be èdùmètɔwo ŋutia, 35Lisia ɖo la dɔ̃ àhùakɔ̃ ɖèka ɖoɖa, ne wo a crɔ̃ Izràɛl be àhùakɔ̃a ku àmè vi kèwo ye kpɔ̀tɔ̀ lè Yèruzàlɛ̀m be èdùa mèa, àleke be wo atutu tèpe kèa jo lè àmèwo be susu mè. 36E ɖo la sɔ èdù bu mètɔwo ɖo woabe ànyigbãa kpata ji, ne be amã ànyigbãa. 37Efìɔa sɔ àhùakɔ̃a be mamãmè kpɔtɔɛa, eye be jo lè Ãtiokia kè nyi yebe èfìɔɖùpea be èfìɔdùa mè, lè èpè èka-tɔ̃ takpo ci adrɛ̃gɔ̃a (147) mè. E sò Efratà be ètɔ̀a, eye be to àvego be nutowo mè.
Lisia be àhùakɔ̃a va cɔ̃ Yudà-nyigbãa ji.
(2Mak 8.8-15)
38Lisia cã Tòlòmeò kè nyi Dorimène be èvia, ku Nikanɔr kudo Gorjia, àmè ɖo ŋusɛ̃wo lè èfìɔ be èxlɔ̃wo dòmè. 39E dɔ̃ wo ku gbàdagbã hotu èwì (40000), kudo èsɔdotɔ hotu ètɔ̃-kà wìvɔàtɔ̃ (7000), ne wo ayì gbã Yudà be èdua, sɔ zɔ̃ ɖo èfìɔ be ègbèɖèɖea ji. 40Kè wo jo ku woabe àhùakɔ̃ bliboa, wo va gogo Emaus be èdùa eye wo ɖo àsàɖa ɖo ànyigbã gbàjàa ji. 41Kè nuto ŋua mè be àsisàtɔwo sè woabe nyikɔa, wo ji sìka ku klòsalò sùgbɔ kudo àmèvigawo, eye wo va àsàɖaa mè, ne wo aplè Izràɛlviwo jo. Siria ku Fìlistìtɔwo be àhùakɔ̃ ɖe va bɔ̀ ɖo woa ŋuti. 42Yudà ku nɔ̀viawo kpɔ be ènu wɔ̀ àmèa le nyrã ɖo e ji, eye àhùakɔ̃wo va do àsàɖa ɖo yèwo be ànyigbã ji. Wo gbà sè efìɔa be ègbèɖèɖè kè le gblɔ̃ be wo ne crɔ̃ yèwo be dùkɔ̃a gbidigbidia cã. 43Wo gblɔ̃ lè woa nɔ̀nɔɛwo dòmè be: “Mi agbà fɔ̃ miabe dùkɔ̃a, so yebe gbledoa mè, la sɔ ɖo tè, eye mi awɔ̀ àhùa ɖo ye ku miabe Kɔ̀kɔ̀ɛpea ta.” 44Wo yɔ dùkɔ̃a bɔ̀, ne wo ajràɖo na àhùa, ne wo afãkùe, wo a blìbɔ̀, sɔ biɔ ŋuzĩzĩ kuku kudo màje. 45Yèruzàlɛ̀m ci àhuedo,
yebe èviwo dòmètɔ ɖekpe mu le ɖo èdùa mè, àlo, le to lè e mè ò.
Wo dovlo kɔ̀kɔ̀ɛpea,
àmèjrowo xɔ̀ ànyi nɔ̀ ɖo Àgbògbò a mè,
wo sɔ wɔ̀ vòdusɛ̃tɔwo be èdomè.
Yɛyì be àpawo dodo lè Yàkobò be èviwo dòmè,
èkpɛ̃wo, èkàsãŋùguwo be ègbèɖìɖi nu sò.
Yudàviwo le jràɖo na àhùawɔ̀wɔ
(2Mak 8.16-23)
46Wo bɔ yì Mispa, èdù kè kpà ŋùkɔ̀ Yèruzàlɛ̀ma, ɖoa, sã xoxoa, kuefãpe ɖe lè Mispa na Izràɛlviwo. 47Wo ci àdɔ̀, gbè ŋuã gbè, wo tà *kpɛ̃mèvɔ, wo kɔ̀ àfĩ ɖo èta eye wo trɛ̃ woabe àwùwo lè ŋuti, sɔ lòfũ. 48Wo vlũ Mose be Èse be Xomaa, ne woa xlɛ̃ ènu kè vòdusɛ̃tɔwo yaa biɔna woabe vòduwo. 49Wo hɛ̃ sɛ̃sɛ̃dɔ be àwùwo, nuku yàya cucugbãawo, ènu mamã be àkpa èwogɔ̃a be nanawo va; wo na àmè ɖè ɖovò na Mawu kèwo be àzã sù lè èkpa mè vɔ̀awo to va. 50Wo kɔ ègbè yìji ɖoɖa Jiŋùkusi, le gblɔ̃ be: “Nukɛ ye mi la wɔ̀ ku ènu nana kèawo ò? Fikɛ ye mi la kplɔ̀ àmè kèawo yì fifì ò? 51Wo ɖo àfɔ̀ àpo Kɔ̀kɔ̀ɛpe a ji, eye wo dovlo è; wo do ŋùkpɛ̃ àpo mawunɔwo, eye wo la lòfũ. 52Kpɔɖa fifìa, vɔ̀du sɛ̃tɔwo bla èse, bɔ̀ kplikpli ɖo mia ŋuti be yèwo la crɔ̃ mi, ne yèwo la gũ mi jo lè ànyigbã ji. Wò yaa, wò nyã woabe susuwo ɖo mia ŋuti. 53Leke mi la wɔ̀, la teŋu kpe woa ji, ne wò yaa, wò mu va do mi àlɔ̀ ò?” 54Izràɛlviwo ku èkpɛ̃, eye wo kpà àbòbo, do àpa gãa ɖe.
55Ekèa yomèa, Yudà ɖo ègawo, na dùkɔ̃a, e ɖo àhùagawo ɖo gbàdagbã èkà-wìvɔ àtɔ̃ nu, ɖo gbàdagbã èkà-èvè takpo (100) nu, ɖo èkà ci-wo nu ku ɖo gbàdagbã èwo nu. 56Yudà gblɔ̃ na àmè kèwo le tù woabe àxue, àlo, kèwo sɔ àgɔ̀ nyɔnù, mu dìdì ò, na àmè kèwo tɔ̀ vɛ̃-gblè dède ji, àlo, àmè kèwo le vɔ̃a, e gblɔ̃ na wo be wo ne trɔ yì àxòmè, sɔ zɔ̃ ɖo Mosè be Èsea ji. 57E yomèa, àhùakɔ̃a jè èmɔ̃, eye be va do àsàɖa ɖo Emaus be àpùgo. 58Yudà gblɔ̃ na wo be: “Mì bla àkpà, na àhùa wɔ̀wɔ̀; mì wɔ̀ kàlĩ, eye mì sɔ̀gbè, ne mì akpe àkɔ ku vòdu sɛ̃tɔ kèwo bɔ̀ be yèwo a crɔ̃ mia ku miabe kɔ̀kɔ̀ɛpea, 59ɖoa, e nyɔ̃ na mi, be mi aku lè àhuàgbè ji, wu be mi akpɔ miabe dùkɔ̃a ku miabe Kɔ̀kɔ̀ɛpea be jɔ̀gbèvùɛ̃wo. 60Mawu be èjro ne jɔ̀.”
Currently Selected:
1Màkàbeòwo 3: GEN
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Mina Bible © Bible Society of Togo, 2014.