Maafîu 12
12
Zîsɛ ŋɔpôlu-ƃelai dí gbai ɣâle a Vii-tɔɔ-ɣelei
(Mâki 2:23-28; Lûu 6:1-5)
1Maa-tãi ti ḿâ, Zîsɛ da ŋɔpôlu ƃelai díkɛ̀ tɛɛ̂i wîi kpâlaŋ da-ni ŋá a Vii-tɔɔ-ɣelei. Puru è kɛ̀ ŋɔpôlu-ƃelai kɛ̂i, nya ƃe dí pɛ̀lɛ wîi da teɛɛ ḿâ a gɛɛ dí mii. 2Kɛ́lɛ, tãi Faresii-ŋai dí nyiŋi kàa lai, dí mò ma, dîyɛɛi, “Ípôlu-ƃelai da m̀ɛnii kɛ̂i nyii ve dɔ̂ŋ lá-woo m̀a a gɛɛ núu é gɛ́ a Vii-tɔɔ-ɣelei.” 3Kɛ́lɛ, è mò dîa, ǹyɛɛi, “Káfe niî mɛnii lóno ni Deeƃé da diai kɛ̀ bôlui dí gɛ̀, tãi puru è kɛ̀ la diai, 4dí lɔ̀ Ŋ̀âla-pɛrɛi mû dí ǹaa-kpoloi míi nyíi vé dɔ̂ŋ lá-woo ma a gɛɛ é da mii kpaa máŋ diai kɛ̀ bôlui, fɛ̂ɛ nɔ́ zâla láa soŋ-ƃelai? 5Kpaa máŋ, káfe niî ǹóno ni dɔ̂ŋ-kɔlɔi su a gɛɛ zâla láa soŋ-ƃelai díkaa Ŋ̀âla-pɛrɛ Kɛ́tɛi mu a Vii-tɔɔ-ɣele-ŋai, da Vii-tɔɔ-ɣelei maa-tɔŋ-ŋai kâra, ǹyaŋ ve a dísɔŋ? 6Ŋa m̀ôi kâa, a gɛɛ mɛni da káa ƃɛ gɛ́tɛ̂i é tɛ́ɛ Ŋ̀âla-pɛrɛ Kɛ́tɛi ma. 7Kâi kɛ̀ a nyiŋi su-kulai kɔ́lɔŋɔɔ, ‘Ŋa maloŋ-kaai wɛli, kɛ́lɛ, sâla-kúlaa fêi,’ kâi fêi mɛni kara diai dîa dísɔŋ fé diai. 8Kpɛ́ni fêi, núu-kpune Ǹóŋ káa a Vii-tɔɔ-ɣelei ǹâmu.”
Nalôŋ yée kpálaa mai
(Mâki 3:1-6; Lûu 6:6-11)
9Nya ƃe è kùla naa é lí Díɣâla-fɛli kerei mu. 10Nalôŋ tɔnɔ è kɛ̀ naa, ǹyée sàa ma. Nya ƃe dí marê kɛ̀, dîyɛɛi, “Gáa dɔ̂ŋ lá-woo ma a gɛɛ dí núu ƃálo a Vii-tɔɔ-ɣelei?” Dí mare-kɛɛi ŋí kɛ̀ a gɛɛ dí mɛ̂ni lɛ́ɛ mà. 11Nya ƃe è mò dîa, ǹyɛɛi, “Gbɛ̂ɛ ƃe kásama, à kɛ̀ ƃála tɔnɔ káa ǹyêei à tòo lôai a Vii-tɔɔ-ɣelei, va zoŋ é gula naai? 12Núu-kpune mɛni kpanaŋɔɔ̂i é tɛ́ɛ ƃála ma! Mɛni ma gáa dɔ̂ŋ lá-woo ma a gɛɛ núu é mɛni lɛ́lɛɛ kɛ́ a Vii-tɔɔ-ɣelei.” 13Nya ƃe è mò ǹalôŋ ma, “Íyee sãa.” Nya ƃe è ǹyée sãa, ǹyée é nâa ƃalo é kɛ́ yɛ̂ɛ gbélii. 14Kɛ́lɛ, Faresii-ŋai dí díŋuŋ pìlaŋ ǹáa mà a gɛɛ dí bàa pere kɔ̂ri.
Ɣâla ŋɔtíi kɛ́-nuui
15Tãi Zîsɛ è nyiŋi mɛ̀ni lai, è kùla dísama. Nya ƃe kpɔŋ kɛ́tɛ è lɛ̀ɛ bôlu. Gɔlɔ-fela ƃelai kɛ̀ naai, é díkelee ƃalo. 16È dília-woo ƃo a gɛɛ dífe m̀aa-mɛni ƃò ǹûai dîa. 17È gɛ̀ tí a gɛɛ mɛnii Ɣâla ŋɔlóno-kɛ-nuui Azaya è mòi ŋa-see é kɛ́, nyii è mò, ǹyɛɛi,
18“Ka Ŋátii-kɛ-nuui káa, nyii ŋá zìɣe zu,
ńii-ma tii-kɛ-nuui, nyii m̀aa-mɛni a Ŋámɔ̂leŋ líi láai.
Ŋa pâi ŋámɔ̂leŋ pûi gbonôi,
ǹyaŋ a pâi dɔ̃yâ mɛnii lɛ̂i Zɛ̃tai-ŋai dîa.
19Ve pâi laa-sâa kɛ̂i, kpaa máŋ é lâɣii,
núu da kélee fé pâi ŋ̀óo mɛnîi bere-lee-ŋai su.
20Diai dífii kpɛɛ̂i, vé pâi ǹɛɛ̂i naa dí tóo.
Diai kili kɛ-zu fé díyêei, a pâi kili-kɛ-zu tɛɛ̂i dípɔ.
A pâi pâi a tenîŋ ƃô-laa núu kélee mɛni ma,
21ǹyaŋ kili-kɛ-zu a pâi kɛ̂i Zɛ̃tai-ŋai yêei ǹáai su.”
Dí mò a gɛɛ Bɛɛziƃɔ ŋɔwála-wâlai ƃe kɛ̀ Zîsɛ yêei
(Mâki 3:20-30; Lûu 11:14-23)
22Nya ƃe dí pà bɔ a mûgbɛ-naloŋ tɔnɔ, ŋ̀ɛ́i puɔɔ, nyinaŋ nyɔ́mɔɔ kɛ́ ƃo bôlu. Nya ƃe e m̀alo, gɛ nâa lono gɛ kwaa kâa. 23Gbɔŋ kélee lá è kpàla dîa, dîyɛɛi, “Deeƃé Ǹóŋ ƃe ŋí?” 24Kɛ́lɛ, tãi Faresii-ŋai dí nyiŋi mɛ̀ni lai, dí mò, dîyɛɛi, “Nalôŋ ŋí a nyînaŋ nyɔ́mɔɔ-ŋa kpɛ̀ nɔ Bɛɛziƃɔ sârai, nyii gáa a nyînaŋ nyɔ́mɔɔ-ŋai díkâloŋ.” 25Gɛ́ɛ a díkili-ŋa-siai kɔ́lɔŋ, è mò dîa, ǹyɛɛi, “Gâloŋ-laai nyii kélee zu-ƃela ŋá kɔlɛɛ̂i dítɔɔ díkîe-ni diai, a tôo. Taa, kpaa máŋ pɛ́rɛi mu-ƃela da kɛ̀ a díŋa kɔlɛɛ̂i dítɔɔ díkîe-ni diai, ve pâi tɔɔ̂i. 26A kɛ̀ Sêtɔŋ a Sêtɔŋ kpɛ̀, gɛ̀ ní ŋ̀á kɔlɛɛ̂i gbîŋ ma. A kɛ̀ tí, gɛ̀ ní, ŋɔkâloŋ-laai a pâi tɔɔ̂i leŋ? 27Ǹyaŋ à kɛ̀ ŋà nyînaŋ nyɔ́mɔɔ-ŋa kpɛ̀ Bɛɛziƃɔ ŋɔwala-wala-laai su, gɛ̀ ní gbɛ̂ɛ ŋɔwala-wala-laa su ƃe kálônii da díkpɛ̀ lai? Mɛni ma da pâi kɛ̂i a kámɛni ŋá-tee-ƃela. 28Kɛ́lɛ, à kɛ̀ ŋà nyînaŋ nyɔ́mɔɔ-ŋai kpɛ̀ a Ɣâla Ŋɔmɔ̂leŋ, gɛ̀ ní Ɣâla ŋɔkâloŋ-laai a pá kápɔ. 29Kpaa máŋ, núu a pɔ̂ri lɔ̂i leŋ wala-wala nuu ŋɔpɛ́rɛ mu é gɔ̃liŋ ŋuma, à kɛ̀ ve ŋwála-wala nuui ɣiri ní fulɔi? À gɛ̀ tí, gɛ̀ ní, a pâi ŋɔpɛ́rɛi mu-sãa ŋumâi. 30Ǹúui ve ḿbôlui, dɔɔ̂i ḿâ. Ǹúui va kpɔŋ mâa tɛ̀ɛ ḿbɔ kwa ǹyaa kú pá a nûa Ɣâla pɔi a díkpɛ̀ Ɣâla ḿâ. 31Mɛni ma, ŋá m̀ôi kâa, sɔnyɔ̂ŋ kélee da tɛ-ŋɛi kɛ́ɛ dísu-mɛni a pâi lɛɛ̂i, kɛ́lɛ, à kɛ̀ núu a tɛ-ŋɛi kɛ̀ a M̀ɔlêŋ, zu-mɛni fé pâi wɔlɔ lɛɛ̂i. 32Ǹúui kélee a lôno a nyɔ́mɔɔ é pîlaŋ nuu-kpune Ǹóŋ mai, zu-mɛni a pâi lɛɛ̂i. Kɛ́lɛ, ǹúui kélee a lôno a nyɔ́mɔɔ é pîlaŋ M̀ɔlêŋ Maa Waai mai, zu-mɛni fé pâi wɔlɔ lɛɛ̂i ŋ̀éniɛi ŋí su, kpaa máŋ ŋ̀éniɛi nyii pâi pâi zu.
Ŋ̀úruii da ḿba
(Lûu 6:43-45)
33“À kɛ̀ kà sí-sɛŋ lɛ́lɛɛ sì, m̀á a pâi kɛ̂i a ǹɛ́lɛɛ. A kɛ̀ kà sí-sɛŋ nyɔ́mɔɔ sì, m̀á a pâi kɛ̂i a nyɔ́mɔɔ. Kpɛ́ni fêi, da sí-sɛŋ kɔ̀lɔŋ m̀á ma. 34Kákaa a kali nyɔ́mɔɔ koi-lonii! Ka pɔ̂ri lônoi leŋ a ǹɛ́lɛɛ? Kpɛ́ni fêi, mɛnii gáa núu líi sui, ǹyaa ƃe a mò. 35Núu lɛ́lɛɛ a pâ a m̀ɛni lɛ́lɛɛi nyii a kúla ŋɔmɛni lɛlɛɛi sui. Núu nyɔ́mɔɔ kɛ́ pa a m̀ɛni nyɔ́mɔɔ nyii a kúla ŋɔmɛni-nyɔ́mɔɔ kɛɛi sui. 36Ŋá m̀ôi kâa, ƃoo-wooi kélee núu-kpune a m̀oi, a pâi maa-woo su-kula kɛ̂i a m̀ɛni-ŋa tée ɣelei. 37Kpɛ́ni fêi, núu wóo ƃa gɛ̀ ŋɔmɛni é lɛ́lɛɛ, núu wóo kɛ́ gɛ̀ ŋɔmɛni é kara.”
Zîsɛ fé fáa ní a gɛɛ é ŋɛi-kɛ-maa kɛ́
(Mâki 8:11, 12; Lûu 11:29-32)
38Nya ƃe gɔlɔ-pɔ̃yɛ-ƃelai da-ni da Faresii-ŋai dí ŋ̀óo su tòo, dîyɛɛi, “Kaamɔ̂ɔ, kwa ŋ̀wɛ̂lii kú ŋɛi-kɛ-maa káa é kúla íyeêi.” 39Kɛ́lɛ, è díwoo su tòo, ǹyɛɛi, “Ŋ̀éniɛi ŋi su-ƃelai díkaa a sɔnyɔ̂ŋ-ƃela da wulu-wulu kɛ-ƃela. Díkaa ŋɛi-kɛ-maa kɔ́rîi, ǹyaŋ dífe pâi ŋɛi-kɛ-maa tɔnɔ kpîŋ sɔlɔ ƃôi é kúla Ɣâla ŋɔlóno-kɛ-nuui Zôna ŋɔŋɛi-kɛ-maai pòlu. 40Yɛ̂ɛ berei Zôna è kɛ̀ la nyɛ̃ɛ kɛ́tɛi koi a fólo saaƃa da kpini saaƃai, bere nɔ ƃe núu-kpune Ǹóŋ a pâi kɛ̂i la ǹɔii mu a fólo saaƃa da kpini saaƃa. 41Ninivɛ-ƃelai da ŋ̀éniɛi ŋí su-ƃela da pâi dímu siɣêi m̀ɛni-ŋa-teɛɛi su. Ninivɛ-ƃelai dí tɔ̂ŋ pu dîa, kpɛ́ni fêi, dí dílii pène Zôna Ŋɔɣâla-woo-ƃóɔi su, ǹyaŋ, ka gáa, sɛŋ da káa ƃɛ gɛ́tɛ̂i é tɛ́ɛ Zôna ma. 42Siƃa-ƃelai díkâloŋ-nɛnîi da ŋ̀éniɛi ŋí su-ƃelai da pâi dímu siɣêi m̀ɛni-ŋa-teɛɛi su. A pâi tɔ̂ŋ pûi dîa, kpɛ́ni fêi, è kùla ǹɔii kóyaŋ ma a gɛɛ é ŋ̀óli tɔɔ Saloma ŋɔtáre-wooi ma. Kɛ́lɛ, ka gáa, sɛŋ da káa ƃɛ gɛ́tɛ̂i é tɛ́ɛ Saloma ma.
Ǹyînaŋ nyɔ́mɔɔi ŋɔpa-pôlui
(Lûu 11:24-26)
43“Nyînaŋ nyɔ́mɔɔ à kùla núu kponôi, a tɛ̂ɛ kwaa kpála-ŋa ma gɛ vii tɔɔ̂i kɔ̀ri. Ǹyaŋ va vii tɔɔ̂i kàa. 44Gɛ̀ ní, a mò, ǹyɛɛ, ‘Ŋa pâi liî pôlu ŋápɛrɛi mu ŋá kùla naai.’ Tãi a pâ la naai, a mu kàa a volo, m̀u kɔ́ɔ, mu kpɛ́tɛɛ. 45A nâa lì é nyînaŋ nyɔ́mɔɔ lɔ́ɔlu mɛi feerɛ síɣe, nyii-ŋai dísɔŋ nyɔ́mɔɔ̂i é tɛ́ɛ mai, é pá a dia, da dîa-ni dí lɔ́ bɛ́rɛi mu dí kɛ́ ƃò naa. A kɛ̀ ti, maa-nuui tí ŋɔkɛ-ɣeniɛi kɛ-perei gbɛɛ ŋá a pâi kɛ̂i a nyɔ́mɔɔ é tɛ́ɛ duɛ-tuɛi ma. Bere ƃe a pâi kɛ̂i la máŋ a ŋ̀éniɛi su-ƃela sɔŋ nyɔ́mɔɔ-ŋai ŋí.”
Zîsɛ ǹee da ǹêɣe-ni
(Mâki 3:31-35; Lûu 8:19-21)
46Tãi è kɛ̀ niî lônoi la gbɔŋ pɔi, ǹee da ǹêɣe-ni dí pá dí kɛ̀ ƃò tɔɔ̂ni ŋínii ŋá díkɛ ŋ̀wɛli dí lóno bɔ. 47Nya ƃe núu tɔnɔ è mò ma, ǹyɛɛi, “Gáa, ílee da ílêɣe-ni díkaa tɔɔ̂ni ŋínii ŋá, díkɛ ŋ̀wɛli dí lono ípɔ.” 48Nya ƃe è ǹúui wóo su tòo, ǹyɛɛ mai, “Gbɛ̂ɛ ƃa ńee da ńêɣe-ni?” 49Nya ƃe è ǹyée sãa ŋɔpôlu-ƃelai pɔ-pere, ǹyɛɛi, “Ka gáa, ńee ní ká ŋí da ńêɣe-ni! 50Kpɛ́ni fêi, ǹúui a Ńâŋ nîa-mɛnii kɛ̀ nyii gáa Ɣâla-taai, maa-nuui ƃa ńêɣe, kpaa ńzaaƃɔlɔ kpaa ńee.”
Currently Selected:
Maafîu 12: KWB
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in