MAKI 14

Ziizɛ maa‐ʋue‐loo ʋai

1É yɛni sa na ga folo felegɔ teve‐maazu wui vɛɛ kpoolo‐lɛʋɛ‐mii wui va te ziiti. Laa‐ʋaale gwalaitiɛ vɛɛ tɔ‐dɛɛ ɣala‐mɔitiɛ va te ɣɛni pele ɣaa ziɛzu ga te Ziizɛ zo ga gbana te paa. 2Te ɣɛni tea, “A de mɛ lɛ kɛ kui ma, numaitiɛ yii mɛ lɛ va wu ziɣizu ƃuuu‐ƃaala faa ɔ́ wulo na.”

Te gulo wuuni Ziizɛ wũmɔ Bɛtani

3Ziizɛ ɣɛni Bɛtani gee nui Saimɔ na pɛlɛi wu. Tei é ɣɛni zeini ga é laa mi, ŋaza nu ta vaani pɔ́ ga gulo ƃadi ƃoƃo folo‐ʋolo é ga gulo ƃadii sɔ̃wɔ wɔɔlɔi. É daa woloni yíɛ pu Ziizɛ wũmɔ. 4Kɛ̀ nu taniga te ɣɛni na te bo ɣigi zu ga faa‐wãla‐ma vele tiɛ ɣɛ tea, “Aƃe ŋala‐ŋala ka é boga ga gulo ƃadii ŋɛ ni? 5Ƃɔvɛ‐laale gulo ƃadii nii zɔ̃wɔ ɔ́ zoo é wulo dala wũ felegɔ ma mazɔ̃wɔi ʋɛ maa‐wõi vea ʋaa ma.” Te laa loni ŋaza nui va. 6Kɛ̀ Ziizɛ ɣɛni tea, “A ƃe bá. Zɛƃɛi é kɛɛ wo ƃoeizu da? É faa vagɔ ɣɛɛ màʋaa ma. 7Ƃɔvɛlaale wa maa‐wõi veaitiɛ wa ma wɔ. Ɣee nɛpɛ wa wõi na, wa zoo wo faa vagɔ ɣɛ tiɛ. Kɛ̀ nà dɛi a da wani dɛ lɛ yɛsu ma wɔ. 8É zooda ʋai yɛɛ. É levega na luo é gulo ƃadi wũ‐nɛɛ‐nɛɛ pu wũmɔ dòowu fai ma. 9Gè bo wiɛ ga gaama, vɛ nɛpɛ woo niinɛ vagɔi nii ɣa wo na zui wɔlɔ‐kɔlɔ ma ɣaali, nii é kɛɛ towaa wo daa ɣigi‐yɛ faa ma nu ɣa.”

Dudia ʋaani bu ga é wulo ga Ziizɛ wɔwɔ wulu wɔɔ

10Tei sa na ɣɛɛni, Dudia Asikaalia nii é ɣɛ ga kala dopo puugɔ kai felegɔitiɛ te ɣila, é liini laa‐ʋaale gwalaitiɛ wɔ vɛ ga é wulo ga Ziizɛ wɔwɔ wulu wɔɔ é zee la te ya. 11Tei te mɛnini, te wuu zu nɛɛni. Te ki toni ga ta naʋolo leve pɔ. Na ʋaa ma Dudia pele ɣaa ziɛni sa ga é wulo ga Ziizɛ wɔwɔ wulu wɔɔ.

Ziizɛ ƃɔga ná kala dopoitiɛ te teʋe‐maazu wui malaa‐miigi woni

12Kpoolo‐lɛʋɛ‐mii wuu‐ɣaa ziɛgi maʋolo maa wũgi, na ɣa ga foloi tɔ teve‐maazu‐wui mavaala zuwui wulo la ga zalaɣa te paa, Ziizɛ na kala dopoitiɛ te ɣɛni ma, “Minɛ ɣa è wõini gé li na gé ná ɣavele ƃɛtɛ ga è teve‐maazu wui malaa‐miigi wo na?” 13É ná kala dopoi felegɔ leveni é ɣɛ te ma, “A li tai zu. Wa zunu ta wa wũi ziɛ liɣi zéea yíɛ lii la. A vile púlu. 14Pɛlɛi nɛpɛ yá lɛ bu, a yɛ keea nu ma, ‘Kala‐mɔi ɣa bosu yíɛ ɣɛ tea, Minɛ ɣa wɛ̃ɛ lumui na vɛ nà kala dopoitiɛ te vaazu vɛɛzu bà gá tiɛ gé teve‐maazu wui malaa‐miigi wo na?’ 15Wa na wo na má, towaa ná maazuvɛ lumu walai lɛ ga wiɛ sɔɔlai ɣaa wooligɛi na ná ƃɛtɛi. Ná ɣa wa daa‐mii ŋɛni maʋaa ƃaso na de vɛ.” 16Kala dopoitiɛ te wuloni sa te li tai zu. Te wɛlɛni faitiɛ va è ɣɛ velei Ziizɛ boni la te ma. Te teve‐maazu wui mamii‐ŋɛnigi ʋaa ɣavele ƃɛtɛni sa. 17Tei sa é ɣɛni ga kpɔkɔ, Ziizɛ vɛɛ ná kala dopo puugɔ kai felegɔitiɛ va te liini na. 18Te ɣɛi ma sa teevei ma tiɛ laa mi, Ziizɛ ɣɛni tea, “Gè bo wiɛ ga gaama, wo gila ka vaazu wulozu ga kɔ̀wɔ wulu wɔɔ, wai a da wani de laa miizu wo gila be.” 19Te vɛɛni sa ga maa wõiya tiɛ kulo gá ga gile‐gile tiɛ ɣɛ ma, “Nà vee de?” 20É ɣɛ te ma, “Wo nu puugɔ kai felegɔitiɛ wo gila be. Waitiɛ a da wani de kpoolo‐ʋɔi lɔɔzu sɔɔyiɛ ŋɛni yãka ɣilagi zu wo gila be. 21Nu ƃuse lui ɣa li nɔ è ɣɛ velei ponɛi la Gala kɔlɔi zu é vile ba. Kɛ̀ tɔwɔ kpalo velivɛ nui nii ma yá wulo ga kɔ́wɔ wulu wɔɔ! Ɔ́ ɣɛ ga faa vagɔ nui na ʋaa ma ani tɔ ƃe na kaazu.”

Zɛʋu‐ʋee mii ŋɛnigi

22Tei sa te ɣɛni daa‐miigi wosu, Ziizɛ kpoolo‐ʋɔi ziɣini é zɛba é Gala feli é su ɣale‐ɣale é fe te ya é ɣɛ te ma, “A so. Màlɔtɔi ɣaa.” 23É zɛba wɔnɔ é kpoale ŋɛnii ziɣi. Tei sa é mama feeni Gala bɛ, é teveni te wɔ. Te pɛ te kpoale su. 24É ɣɛ te ma, “Nii ɣa é ga deʋei màŋamai daa, nii puai nu lamaa ʋaa ma. 25Gè bo wiɛ ga gaama, gɛ̀ lɛ sa wɔnɔ ŋasa vai mayiɛi ta ƃoalea é yɛsu é ziiti foloi na ma gà ta ƃoale la ga niinɛ Gala na masadai zu.” 26Tei sa te Gala gui looni, te wuloni te li Aale ɣizii ma.

Pite zakpe fai máʋaa ma Ziizɛ zɛni na luo é bo

27Ziizɛ ɣɛni sa te ma, “Wo pɛ wa ziɣi pele va. Toku ge zei ga ponɛvɛ Gala kɔlɔi zu Gala giɛ ɣɛ tea,

‘Gà baala‐maazu‐vɛtɛ nui vaa, na ɣa ɣɛɛ na

baala kpulugi zu ɣa sa a yɛzɛ.’ ”

28Ziizɛ ɣɛ sa tea, “Tɔwɔ Gala ka bù ziɣi na saa ya, gà li wo luo Geealali.” 29Pite ɣɛni Ziizɛ ma, “Velei ƃalaa te pɛ ta ziɣi la pele va, nà dɛi gɛ̀ lɛ na ɣɛɛ.” 30Ziizɛ ɣɛ ma, “Gè bo yìɛ ga gaama, za ƃidii nii ƃɔɔƃɔɔ tɛɛ zinɛ ɔ́ vɛɛ wɔkwɛlɛda ɣɛɛzu fele, yà màʋaa zakpe ná zei‐zu ɣɛ sava.” 31Kɛ̀ Pite boni ga ɣaazu‐ɣili vele ma é ɣɛ ma, “Anɛɛ ƃalaa gè vɛɛ è va de za, na ɣa ɣɛ. Kɛ̀ gɛ̀ lɛ è maʋaa zakpega.” Te pɛ te faa zii ɣilagi nɔ wo.

Ziizɛ Gala felini Gɛsɛmani

32Te liini ŋada ta ná laa ga Gɛsɛmani. Ziizɛ ɣɛ ná kala dopoitiɛ ma, “A zei vɛ gè Gala feli.” 33É Pite ziɣini é vɛɛ Jĩi va ta Jɔ̃, maa‐wõi ƃakpa vɛɛ sa ga loa ma zíi yiɛ dowa. 34É ɣɛni te ma, “Maa‐wõi wala loovɛ mà zìi zu gìɛ ɣi gaa ziɛ ƃalaa ga gà vaazu zaazu. A yɛ vɛ wo ná maa ƃɛɛ.” 35É liini sa ga ta wolo é loo zuwãvɛ. É Gala felini ga ani ɔ́ zolowo na, Gala ge ƃe ba siɛgi na leve maazu. 36É ɣɛni tea, “Aba, na ɣa ga kèea, faa pɛ ka zolowo è ya. Fai nii wudɛ ẁũ maazu. Na ƃalaa ɣɛɛvɛ gɛ̀ lɛ wõini zìi‐mai ɔ́ ɣɛ, kɛ̀ to mu è yii‐mai ɣɛ.” 37É vaani wulu é wɛlɛ te va tiɛ ŋii é ɣɛ Pite ma,“? Saimɔ, yà ŋiizu? Ɛ̀ lɛ ƃega zoo ɔ̀ ná maa ƃɛɛ ɣalava gila su? 38A ɣɛ ɣi su wiɛ Gala feli ga tɛ‐ga ʋaa mɛ lɛ ziiti wo ma. Nu na ki‐gaa‐ziɛi ʋaavɛ bu ga fai ɣɛ, kɛ̀ nu ɣagi ɣa mazobo gɛ lɛ bɛ́.” 39É liini sa kɔnɔ é Gala‐feli woo zii ɣilagi nɔ wo. 40Tei é vaani wulu kɔnɔ, é wɛlɛni tiɛ tiɛ ŋii, ƃɔvɛlaale te ɣaazu wɔlɔgi ɣɛni viizu te ma ga tamaa. Tɛ lɛ ŋɛni kwɛ̃ni ga nii tɔ goi ɣaa wote da. 41Paala sava kelei sa é kɛɛni te wɔ vɛ, é ɣɛni te ma,“? Wa dɛ nɔ ŋiizu wiɛ wa loowo bo? Tii ka na. Siɛgi ziitia. Te wulovɛ sa ga nu ƃuse lui wɔwɔ wulu wɔɔ zée la faa yowũ‐ɣɛɛ vea ya. 42A wu ziɣi na a diɛ li. A wɛlɛ! Nui é wuloa ga kɔ̀wɔ wulu wɔɔ maa ƃuovɛ sa.”

Ziizɛ zo fai

43Ziizɛ ɣɛni dɛ nɔ ƃɔɛzu, Dudia nii é ɣɛni ga kala dopo puugɔ kai felegɔitiɛ te ɣila yíɛ va kpɔgi vɛi bá boa zɔkpɔa te te ya é vɛɛ kpɔɔlɔ kpua va. Te wuloni laa‐ʋaale gwalaitiɛ wɔ vɛ ta tɔ‐dɛɛ ɣala‐mɔitiɛ é vɛɛ zuu wũgitiɛ va. 44Tɔwɔ nui é kuloi woni ga Ziizɛ wɔwɔ wulu wɔɔ é po‐kɔ̃ɔ dɛɛni ga nà zo beaitiɛ é ɣɛ te ma, “Nui nii gà laa vɛɛ koma ba, manui ɣa na. A so wo yee ka ba kpãa wo lii la.” 45Na ʋaa ma tei é vaani, é liini Ziizɛ wɔ vɛ ga maa ʋilea é ɣɛ ma, “Kala‐mɔi!” É laa vɛɛ sa komagi va. 46Numaitiɛ te va te Ziizɛ zo. 47Kɛ̀ taitiɛ te ɣɛni loni ná woba te ɣila ge ná boai wuloni taɣa ga é laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi na duoi wui leve. 48Ziizɛ ɣɛni sa te ma,“? Wo wuloa wo va è ɣɛ wa ɣɛ wɔɔzu wũmɔ nu wɔ, boa zɔkpɔa te wo ya é vɛɛ kpɔɔlɔ kpua va ga wo sò? 49Folo li folo va a da wani de ɣɛni Gala‐feli wɔta walai wu gìɛ kala‐bo bo, wa wɔ wɛ lɛ sòni. Kɛ̀ pagɛ Gala kɔlɔi zu woi leve ma.” 50Ná kala dopoitiɛ ɣaazɔ te wulu ɣaa ʋeni sa bɛ́ te vela.

51Zolopo ta vileni púlu. Ŋɛni nɛpɛ gɛ lɛ ŋɛni ma é wulo gbazagi wulu é ɣɛni ma. Te soni. 52Kɛ̀ é seɣei yɛni te ya é vela é li ga kpize ga maa ʋilea ga maa yãka.

Ziizɛ ɣɛɛ ʋai faa‐wo‐bo kpɔgi laa wu

53Te liini ga Ziizɛ laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi wɔ vɛ. Laa‐ʋaale gwalaitiɛ ƃɔgɔpɛ ta zuu wũgitiɛ é vɛɛ tɔ‐dɛɛ ɣala‐mɔitiɛ va te ɣaa lɛi ɣɛ ba na. 54Pite vileni púlu, tɔwɔ lɛ ŋɛni laƃani te va. É yɛni púlu te li laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi na siɣigi zu. É ɣɛni zeini na ta niitiɛ te ɣaazu ɣɛni Ziizɛ va é ŋabui woba yíɛ wɔɔlɛ. 55Tɔwɔ laa‐ʋaale gwalaitiɛ vɛɛ faa‐wo‐bo beaitiɛ ƃɔgɔpɛ ba te ɣɛni seele woo ɣaa ziɛzu ga te bo ga Ziizɛ la te paa. Kɛ̀ tɛ lɛ ta zɔlɔ woni. 56Te lamaa te zɛɛ ʋaa zeele woo ʋeeni ga Ziizɛ la, kɛ̀ ta zeele woitiɛ tɛ lɛ laani ma. 57Taniga te wu ziɣini te zɛɛ ʋaa zeele woo ʋe ga da tiɛ ɣɛ tea, 58“Gé goo mɛnini yíɛ ɣɛ tea, ‘Gala‐feli wɔta walai nii togɛi ga nu ƃuse yee, gà golo. Gà ta ƃalaa to folo saagɔ yee wu nii ɛ́ lɛ loga ga nu ƃuse yee.’ ” 59Nii ƃalaa lɛ ta zeele woitiɛ laani ma. 60Laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi wu ziɣini é lo te zaama é Ziizɛ ɣaa zaɣa kɛ é ɣɛ ma, “Zɛƃɛ ɣa numai niitiɛ te bosu ga è la? Maɣaa‐wote nɛpɛ gɛ lɛ è la?” 61Ziizɛ maazu ɣɛɛni nɔ ƃu lɛ gaa woteni. Laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi gaa zaɣa kɛɛni wɔnɔ yíɛ ɣɛ ma,“? Yà ɣa è ga nui Gala zee ƃakogɛi ba, na ɣa ga Galagi nii ƃaa lai ma dui?” 62Ziizɛ ɣɛ tea, “Nà ve. Na ɣa ɣɛɛ na,

wa wɛlɛ nu ƃuse lui va zeini ga gaa‐ƃaa Ɣalagi

yhee za‐su vele é tine biligi maazu é gee‐zuvɛ

yíɛ va.”

63Laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi é ná seɣei velini gá ga faa‐wãla‐ma yiɛ yɛ tea, “Zɛƃɛ zeele ɣa dɛ maƃala de ma? 64Wo Gala daa‐ŋala‐ŋala kpɔɛi mɛniga dá. Zɛƃɛ ɣa é wo la su ga wo bo?” Te pɛ te faa vɛɛni ba ga woo ga maa nɛɛvɛ é za. 65Taniga te vɛɛni sa ga laa yiɛ wua ma. Te gaazu ɣilini te dowa te ɣɛ ma, “Nui é è lowaa, daa wo gé ma!” Ziizɛ maazu‐vɛtɛ beaitiɛ te daa wũini sa ga yee laa su.

Pite Ziizɛ maʋaa zakpeni

66Tei Pite ɣɛni siɣigi zu, laa‐ʋaale gwalaitiɛ te mawũgi na tii‐ɣɛɛ ŋaza nui ɣila ge vaani 67é Pite vɛtɛ yíɛ wɔɔlɛ. É wɛlɛni ba é ɣɛ ma, “Yà ƃalaa è ɣɛni Nazɔi Yiizɛ va.” 68Kɛ̀ Pite zakpeni ma é ɣɛ tea, “Gɛ̀ lɛ ʋɔlɔ kwɛ̃ni ɔ́ nɔ ɣɛ ga gè nii ɣaa ɣa è bosu.” É wuloni é li siɣi zeɣei la. Tɛɛ zinɛ wɔ ge wɔkwɛ̀lɛni sa. 69Tii‐ɣɛɛ ŋaza nui pɛtɛni wɔnɔ é vɛɛ ga ɣɛɛ ná woba veaitiɛ ma, “Zunui nii ɣa ga te ɣila.” 70Kɛ̀ é zakpeni ma kɔnɔ. Ná ta wolo kɛɛzu, taitiɛ te ɣɛni loni na te ɣɛ Pite ma, “Yà ga te ɣila ga ƃɔɔƃɔɔ su, ƃɔvɛlaale yà ga Geealali nu.” 71Kɛ̀ é vɛɛni sa ga ƃɔɔ wotoa yíɛ wona yíɛ ɣɛ tea, “Gɛ̀ lɛ zunui nii wɛ̃ni wo ʋaazu ma.” 72Tɛɛ zinɛi wɔkwɛlɛda fele kelei ɣɛ ga maa ʋilea. Ná loo Pite ɣi ga ga velei Ziizɛ boni la ma é ɣɛ ma, “Tɛɛ zinɛ ɔ́ vɛɛ wɔkwɛlɛda ɣɛɛzu fele, yà màʋaa zakpe ná zei‐zu ɣɛ sava.” Pite teve su sa ga kpee.

Currently Selected:

MAKI 14: DN1971

Highlight

Copy

Compare