Maleke 12
12
Faalaalii é ʋilɛ kpele makɛ nu ɲɔiti ba
(Matiyo 21:33-46; Luke 20:9-19)
1Naa ʋoluma, Yesu tɔɔzeini ga é ɗa ɓɔɛ ti ʋɔ faalaaliiti su, é ɠɛ ti ma: «Zunu ɠila ge leezɛn ɓelei laani, é maaɠaku ga sasai, é kɔɠɛi lo ná dɔɔi ɠula vai zu, é pɛlɛ ɠaaɠooza golai lo ná maaɓɛɛ vai zu. Naa pɛ poluma, é kpelei ɠalivaani kpele makɛ nua ma, é li zou ɠili su. 2Naama waai ɠula yeeɠɛɠalai zeeliai ma, é botiɠɛ nu leʋeni kpele makɛ nuiti ma, ga ti daamiizuʋɛ ve kpele ɠaawaai zu. 3Kɛlɛ kpele makɛ nuiti ti valani ná-botiɠɛ nui ʋa, ti doɠa, ti zeaɲakai ɠaaɠale ma. 4Kpele kɛɛ nui botiɠɛ nui velesiɛi leʋeni ʋolu. Kɛlɛ ti naa loɠani nɔungi zu, ti ɗa poomu. 5Kpele kɛɛ nui zɛba é botiɠɛ nui zaʋasiɛi leʋe, ti naa ʋaa. Naa ʋolu é ma mɔinmɔin kiligaa leʋeni, ti tanigaa loɠa, ti zɔiti paa. 6Gaaɓelagi, nu ɠila kpe nɔ niina é yɛni zea ga é teʋe ti ma, naa ɠɛni ga nɛɛbɛ loun zunui. É naa leʋeni, é ɗa ɠisiɛ ga: ‹Ta unfe dòun zunui ma.› 7Kɛlɛ kpele makɛ nuiti ti ɠɛni ɓɔɠɔ ma: ‹Pogani zeɠe nui ɠa. Ade paa, de ná-poganii zeɠe ga adɔnɔ.› 8Ti soni, ti paa, ti pili ya kpelei ʋoluʋelei. 9Lee ɠa kpele kɛɛ nui a kɛ? Toɠa ʋa, é kpele makɛ nuiti paa, naa ʋoluma é kpelei ɠaliva taɠiligaa ma.»
10É ɠɛni ti ma: «Kaipa wo la dɛ niima wooi ɠalani GALA sɛʋɛiti su:
‹Kɔtui nii pɛlɛ lo nuiti ti ɠɛlɛni ba,
naa ɠa kɛai ga sɔɓelama ɠɔtu wolai.
11Maliɠii ɠa é niima vai ɠɛa,
tama toɠa ga laavɔɔ vaa ade ɠaazu›?»#12:10-11 Guy 118:22-23.
12Ti ɠɛni keleɠele gaiziɛzu ga ti Yesu zo, kɛlɛ ti ɠɛni luazu bɛbɛi ʋa. Tɔɔzei ti gaaɠaani ga tiya ɠa Yesu faalaalii naa wogai ta-vaa zu. Naa ɠa é kɛɛni ti zɛni ná, ti zeɠe koba.
Mului zala vai Sezaal ma
(Matiyo 22:15-22; Luke 20:20-26)
13Ti numaa leʋeni ma Faliziɛinti saama, naa ʋɛɛ Elɔde ʋolu nui tanigaa ʋa, nii a kɛ ti so ga kpɔɛzuɠulai. 14Ti ʋaani, ti ɠɛ ma: «Kalamɔn, gi kwɛni ga ɗa gaama wosu. È la vaazu bu nu ʋa è zeɠe è-ziɛ ʋele ʋa, tɔɔzei è la wɛlɛzu nuiti tosuʋɛ nɔ ʋa. Ɗa kalagi wosu ga gaamai pɛ, é lo naa ʋa, ʋelei GALA ge pɔ ga nu ziɛ la. Bo gi ma mu: Tɔgi vaaʋɛ nɛi bu ga nu mului zala Wɔlɔme masagi Sezaal ma, ɓaa nu mina sala ma?»
15Kɛlɛ Yesu ɠɛni kwɛɛni ga ta ga woovele nuiti, é ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Lee vaa zu wo sùɠɔɠɔsu? À ʋaa lɛɛ pɔ̀ ga wali ɠae gila, gè ka.»
16Ti ʋaani ga gila. É ti ɠaazaɠani, é ɠɛ ti ma: «Ɓɛ maaniini ta daasei ka é ma?» Ti gooɠaaʋoteni, ti ɠɛ ma: «Sezaal ʋe.» 17É ɠɛni ti ma naazu: «Nii é ga Sezaal nɔnɔi, à naa ve Sezaal ya, nii é ga GALA nɔnɔi, wo naa ve GALA zea.» Ti laavɔɔni ga ná-gooɠaaʋotegi.
Maaɠaalii é lo gɔvɛiti buzeɠe vai ʋa saai ya
(Matiyo 22:23-33; Luke 20:27-40)
18Saduseyɛinti ti ʋaani pɔ bɛ. Naati ka ti ɠɛ gɔvɛiti ti la wuzeɠezu, ti ʋa ɠula saai ya. Ti niima ɠaazaɠagi woni da, ti ɠɛ ma: 19«Kalamɔn, Moize ná-sɛʋɛiti su, é niima levei veeni ade ya, é ɠɛ ma: ‹Ni zunui ta kɛɛɠɛloin a zaana, é anzai yɛ, kɛlɛ é la doun yɛni ga ʋoluʋelei, zunui naa maanɛɛʋɛ ga é ná-poanzai zei ga anza, nii a kɛ é kɛɛɠɛloin ma zuwui makɛ.›#12:19 TSV 25:5. 20Tama, ɠɛɛɠɛloun lɔfela ɠɛni ná. Ma mɔungi vului ɠɛɛni, é za, é la doun yɛni. 21Felesiɛi poanzai zeɠeni, naa ɓalaa za, é la doun yɛni. Ʋele nɔ ɠana saʋasiɛi kɛɛni la. 22Ti lɔfela pɛ ti zaani, ti la doun yɛni. Gaaɓelasu, anzanui ɓalaa za. 23Siɛgi zu niina gɔvɛiti ti wuzeɠezu la, ti ɠula saai ya, ɓɛ ɠa nɔnɔ ɠa ɠɛ ga anzai? Tɔɔzei seiʋɛ ti lɔfela pɛ bɛ ga anza.»
24Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Wo ɠakagɛ, tɔɔzei wo la GALA sɛʋɛiti gaaɠaazu, wo la GALA ná-zɛbɛi ɠwɛɛ. 25Tɔɔzei siɛgi zu buzeɠei wosu da, nu ɠula saai ya, zunuiti ti la mɔ anza zeɠea, anzanuiti ti la mɔ zeiɗa zini bɛ, ta ɠɛɛzu niina eɠɛ geezuɠeelaiti. 26Nii é ga gɔvɛiti buzeɠe vai, ti ɠula saai ya, kaipa wo la dɛ naama wooi ɠalani Moize ná-sɛʋɛi zu, é lo kpɔvɔ goi ʋa? GALA ge ɠɛni ma: ‹Nà ɠa gè ga Abalaame, Izaake, ta Zakɔɓe ta-ƓALAGI.›#12:26 Ɛgz 3:6, 15. 27GALA ge la ga gɔvɛiti ta-ƓALA, kɛlɛ toɠa ga fulu nuiti ta-ƓALAGI. Gaamazu wo ɠakagɛ.»
Tɔgi nii kpaɠoai tɔgi pɛ ba
(Matiyo 22:34-40; Luke 10:25-28)
28Tɔ kalamɔin gila ge ti woomɛnini, ti ɗa kpɔɛi zuɠula, ta é kaani ga Yesu Saduseyɛinti gooɠaaʋotegɛ ga pagɔ. É Yesu ɠaazaɠani, é ɠɛ ma: «Devei ɓɛgele ɠa kpaɠoai zɔiti pɛ ba?»
29Yesu gooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Wɛlɛ devei nii ɠa gola vizɔgai zɔiti pɛ ba: ‹À woilo, Izilayɛle nuɓusɛiti! Maliɠii ɠa é ga da-ƓALAGI, tɔ ɠa é ga GALA gila kpegi. 30Ɗa Maliɠii ɗa-ƓALAGI nɛɛ ʋɛ ga è-yii pɛ, ta è-yɛnvui pɛ, naa ʋɛɛ ɗa-ɠisiɛi ta è-zuvikɛi pɛ ba.›#12:29-30 TSV 6:4-5. 31Felesiɛi ɠa é ga nii: ‹Ɗa è-zeiɲɔɠɔi nɛɛ ʋɛ, eɠɛ ɗa ɓɔɠɔi.›#12:31 Lev 19:18. Deve ɠili ge la ná, nii kpaɠoai naati felegɔi ʋa.»
32Tɔ kalamɔin ɠɛni ma: «Kalamɔn, è gaamai wogɛ ga GALA ka ɠila kpe nɔ, taɠili nɔpɛ ge la ná tɔun polu. 33Nu nɛɛ ʋɛ mu ga è-yii pɛ, ɗa-ɠeleɠelegi pɛ, è-zuvikɛi pɛ, ta è è-zeiɲɔɠɔi nɛɛ ʋɛ, eɠɛ ɗa ɓɔɠɔi, naa vizɔgɛ gala zalaɠaiti ta zalaɠaiti pɛ ba.»
34Yesu kaai ma ga zunui gooɠaaʋote pagɔi veeʋɛ, é ɠɛni ma: «È maa la ɠoozani GALA ná-masadai ʋa.» Naa ʋoluma, tanɔpɛ zii la mɔ ɠɛni lɔɔzu, é ʋa gaazaɠa.
Kilista ta Davide ti yɔɠɔzuʋɛ
(Matiyo 22:41-46; Luke 20:41-44)
35Tɛi Yesu ɠɛni kalagi wosu GALA sei ʋɛlɛi wu, é gaazaɠagi woni, é ɠɛ ti ma: «Toɠa ɠale, tɔ kalamɔinti ti Kilista lolisu ga Davide mavofodai? 36Zɛnvu Ɲadegai puuni Davide ɓɔɠɔi yiimaʋɛ, é ɗa ɠɛ ma:
‹Maliɠii GALA ge ɠɛni Màliɠii ma:
Zei zèezazuʋɛ,
eyɛsu gè è zili nuiti da è ɠɔɠɔwu.›#12:36 Guy 110:1.
37Davide ɓɔɠɔi ɠa tolisu ga tɔun Maliɠii, é leʋe ɠale mu, é ɗa ɠɛ ga naa mavofodai?» Bɛbɛi ɠɛni woilosu Yesu woo ma ga ɠoozunɛ ʋele.
Tɔ kalamɔinti ta-ʋeelalai
(Matiyo 23:1-36; Luke 20:45-47)
38Siɛgi zu é ɠɛni kalagi wosu da, é ɠɛni ti ma: «À dama ga tɔ kalamɔinti, niiti ti-yiimai ga ti ɗa ziɛziɛ seɠe wolaiti su, ta ti wɔinɗai ga ti ɗa ti luʋɔ kɛlɛmaʋɛti. 39Lɛbiya zeizuʋɛti nɛai ti ʋɛ GALA dɛbi ʋɛlɛiti bu, ta seizu ʋagɔiti fɛti laami wosuʋɛti. 40Ti ɗa poanzaiti kɔligiti kula ti ya, ti ɗa GALA fali zuɠoozagiti kɛ, nii a kɛ nuɓusɛiti ti ʋa ɗa ti ɠa. Ta-ʋeelalai wola ɠa ɲɔu ti ma.»
Poanzai ná-GALA kɔɔi
(Luke 21:1-4)
41Naa ʋoluma Yesu zeini GALA kɔɔ aniɲakai letemaʋɛ, é ɗa nuiti pɛtɛ, niiti ti ɠɛni walii lɔɔzu su. É naavolo nu mɔinmɔin kaani, ti wali mɔinmɔin dɔai su. 42Poanzai gila ge ʋaani, nii é ɠɛni ga bala nui. É wali ɠae go felegɔ lɔɔni su, nii tosu wola la ba. 43Yesu ná-kaladopoiti tolini, é ɠɛ ti ma: «Gè bo wo ma ga gaamai, poanzai tɛi é ga bala nui, é feeʋɛ é leʋe naati pɛ ba, ti walii lɔai GALA kɔɔ aniɲakai zu. 44Mazɔlɔɔ zɔiti ti waliiti feeʋɛ, nii ti ɓɛdɛ la ɠɛa ba. Kɛlɛ tɔun anɛɛ balagɛ, é kɔnɔgi pɛ feeʋɛ.»
Currently Selected:
Maleke 12: GDZ
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Text copyright © 2023 Pioneer Bible Translators and The Bible Society in Guinea-Conakry
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Texte copyright © 2023 Traducteurs Pionniers de la Bible et Alliance Biblique en Guinée
Cette œuvre est mise à disposition selon les termes de la Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.
