40
GALA Sei Ʋɛlɛ Niinɛi Ma Ɠulakɛlɛmai
(40:14—48:35)
1Yeeɠɛɠalai gi ɠɛni la Ɓaɓilɔne, naama ɠona ʋuufelegɔ maazu lɔɔlusiɛi (25), alu mɔungi ma volo puugɔi ma, kona puugɔ maazu naanigɔi (14) laaɓaai ma Zeluzalɛme taai zoga ʋoluma, Ɠɔoɠɔ GALAGI zɛbɛi yeini mà, é li ga ze munu. 2Kulakɛlɛmai zu nii gè sɔlɔɔni GALA zea, é liini ga ze Izilayɛle yooi zu, é tò gize ɠaaɠooza golai maazuʋɛ, nu yeezazu ʋelei pɛlɛiti ti ɠɛni ná, eɠɛ taai. 3É liini ga ze náʋɛ, gè zunui ta ɠaani, kɛʋelei ɠɛai eɠɛ kɔlu ɓɔigi ɠɛʋelei. Geze ɠalui ta seeli kpakui ɠɛni zoni zea, kɔɠɔ bo fai ma. É ɠɛni loni siɠidaʋɛ ɠobaʋɛ. 4Zunui naa ɠɛni mà: «Ɗa ʋe, zunui, ɠaazuzeɠe ma, è wɛlɛ, è woilo! Ɠida nii wu ga pagɔ, nii gè ʋaazu dɛɛzu ga ɗe, mazɔlɔɔ GALA paaʋe ga ɗe ʋɛ nii a kɛ è naama vaiti ka. Nii kpein è ka, ɗa ti zuɠulazu Izilayɛle nuiti ma.»
Koizuʋɛ ta ma ziɠidaʋɛti
5Nii gè pɛtɛni ná ɠɛni ga, siɠigi ɠakuni GALA sei ʋɛlɛi ma lɛkpɛmaʋɛti pɛ. Seeli kpakui ɠɛni zoni zea, nii sɔligi ɠɛni ga zeezakpa lɔzita. Zeezakpai ɠilagilagi ɠoozani ga zeelo gila é leʋe zeezakpa wɔlɔmai ʋa. É pɛlɛi ɠogi ɠɔɠɔni, naa ɠɛ ga seeli kpaku ɠila, ta sɔligi ɠɛ ga seeli kpaku ɠila.
6É liini siɠidaʋɛ é folo ɠulazu ʋelei, é lɛɛni nu lɛɛzuʋɛ, é nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɔɠɔni siɠidaʋɛ, naa ɓomaʋɛ ɠɛni ga seeli kpaku ɠilagi zɔligi. 7Pɛlɛ goi ɠilagilagi ɠɛni ga seeli kpaku ɠilagi zɔligi, kogi ta sakpai. Zeelo dɔɔlugɔ naa ɠa é ɠɛni ga siɠigi ti yɔɠɔzuʋɛ. Siɠidaʋɛ, é zo tɛɛ wosuʋɛ é li koozuʋɛ, naa ɠɛni ga seeli kpaku ɠilagi zɔligi. 8Zunui tɛɛ wosuʋɛ ɠɔɠɔni. 9É ɠɛni ga zeezakpa lɔsaʋa. Kpɛdɛ felegɔiti gaaɠilini ga zeezakpa felegɔ, ti ɠilagilagiti. Tɛɛ wosuʋɛ naa maaɓuɠani GALA sei ʋɛlɛi ʋa. 10Pɛlɛ go lɔzitai naati ti ɠɛni siɠidaʋɛ folo ɠulazu ʋelei, ti ɠɛni tie nɔ. Ɗa ɠɛna lɛa, saʋagɔ zɔɔla ʋele, saʋagɔ zɔɔla ʋele. Kpɛdɛgiti ti ɠɛni tie nɔ, ná zeizu ɠilagilagi pɛ. 11Zunui siɠidaʋɛ ɠɔɠɔni, é ɠɛni ga zeezakpa puugɔ, sakpai ɠɛni ga zeezakpa puugɔ maazu saʋagɔ (13). 12Pɛlɛ goiti daaʋɛ, ti ɠɛni ga seki naanigi, zeezakpa lɔzita, nu ziɛzuʋɛti zɔɠɔzuʋɛti ti loni é lɛ é ɠwɛ zeezakpa ɠila ba. 13Naa ʋolu é siɠidaʋɛti kogiti kɔɠɔni, é zo zɔi ɓogi ma, é li zɔi ɓogi zu, é zo ti-laaʋɛti ma ti leteni ɓɔɠɔ ma, naa ɠɛni ga zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25). 14Zenɔ ɠana é kɛɛni la ga kpɛdɛgiti: zeezakpa ʋuulɔzita (60). GALA sei ʋɛlɛi ma ɠoi wolai ɠakuni tɛɛ wosuʋɛ tɔna ma. 15É zo siɠidaʋɛ ma nu lɛɛzuʋɛ, é zeeli tɛɛ wosuʋɛ ma, koozuʋɛ é ɠɛni ga zeezakpa ʋuulɔɔlugɔ (50). 16Giliyaze fenɛtɛlɛiti ti ɠɛni pɛlɛ goiti ta ma ɓɛdɛgiti ba, daa ɗa lao koozu ʋelei, kpogi maaɠoolii zu, zenɔ ɠana é ɠɛni la ga tɛɛ wosuʋɛ fenɛtɛlɛiti ti ɠakuni ma, daa ɗa lao ga koozu ʋelei. Dɔɔ wului maaniinigi ɠɛni kpɛdɛgi ɠilagilagi pɛ ma.
17Zunui liini ga ze GALA sei ʋɛlɛi ma ɠoi wolai zu. Koizuʋɛ naa ziɛni, maaɠooli ga pɛlɛ ʋuusaʋagɔ (30). 18Zooi maaʋɛ pɛ ka naa ziɛni, é ɠaku siɠidaʋɛti gilagilagi pɛ ma, é zoloo naa zakpai ma. Naa ɠaayeini é leʋe koizuʋɛ ɠoozuʋɛ ʋa. 19Zunui koizuʋɛ liegɔi ɠɔɠɔni, é zo siɠida mɔungi ma, é zeeli koi zaamaʋɛ ma ziɠigi ma, é su ʋelei, é ɠɛ ga zeezakpa ungila (100). Folo ɠulazu ʋele gelei ɠana. Nii pilɛgai lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋelei ʋa: 20É kpogi zakpai ta kogi ɠɔɠɔni, nii gaaʋotegai lɛkpɛmaʋɛ nu ɠɔʋɛzu ʋelei ma, koi wolai zu. 21Pɛlɛ goi ɠɛni ga dɔzita, saʋagɔ zɔɔla ʋelei, saʋagɔ zɔɔla ʋelei nu ziɛzuʋɛ. Kpɛdɛgiti ta tɛɛ wosuʋɛ ti ɠɛni ga lie, eɠɛʋelei nɔ folo ɠulazu ʋele ziɠidaʋɛ ɠɛni la. Tɛɛ wosuʋɛ zakpai ɠɛni ga zeezakpa ʋuulɔɔlugɔ (50), kogi ɠɛ ga zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25). 22Ná-fenɛtɛlɛiti ta tɛɛ wosuʋɛ, ta ná-dɔɔ wulu maaniinigiti, ti pɛ ti zolooni ɓɔɠɔ ma, eɠɛʋelei nɔ zɔɔma ziɠidaʋɛ ɠɛni la, é folo ɠulazu ʋelei. Nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɛni lɔfela nu lɛɛzuʋɛ, naati kakalaʋɛti, tɛɛ wosuʋɛ ɠɛni ná. 23Siɠidaʋɛ ta leteni nu ɠɔʋɛzuʋɛ ma ɓogi ma, é lo koi ɠoozuʋɛ ziɠigi ʋa, eɠɛʋelei nɔ é ɠɛni la ga folo ɠulazu ʋele gelei. Zunui siɠidaʋɛti zɔɠɔzuʋɛ ɠɔɠɔni, é ɠɛ ga zeezakpa ungila (100).
24Naa ʋolu, é liini ga ze nu yeezazuʋɛ, gè siɠida ɠila kaani ná. É ma ɓɛdɛgiti kɔɠɔni, ta ma lɛɛ wosuʋɛ, ti pɛ ti zolooni ɓɔɠɔ ma ta zɔiti. 25Fenɛtɛlɛiti ti ɠakuni siɠidaʋɛ tɔna ma, ta tɛɛ wosuʋɛ, ti ɠulaai ga zɔiti nɔ, ti-liegɔi ɠɛni ɠana ɓalaa, tɛɛ wosuʋɛ naa zɔligi ɠɛni ga zeezakpa ʋuulɔɔlugɔ (50), kogi zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25). 26Nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɛni lɔfela nu lɛɛzuʋɛ, naati kakalaʋɛti, tɛɛ wosuʋɛ ɠɛni ná. Pɛlɛ ɠoozuʋɛ tɔna, dɔɔ wului maaniinigi ɠɛni ná seɠeai kpɛdɛgiti ma, nu ɠakama felegɔiti. 27Koi ɠoozuʋɛ ziɠidaʋɛ ɠɛni ba nu yeezazuʋɛ. Zunui kɔɠɔgi woni nu yeezazuʋɛ ziɠida felegɔiti zɔɠɔzuʋɛ, é ɠɛni ga zeezakpa ungila (100).
Koi zaamaʋɛ ta ma ziɠidaʋɛti
28Naa ʋolu, é lɛɛni ga ze koi zaamaʋɛ ga nu yeezazu ʋele ziɠida ʋelei, é siɠidaʋɛ naa ɠɔɠɔni, ti ɠɛni tie nɔ ta zɔiti. 29Pɛlɛ goiti, ta ná-kpɛdɛgiti, ta ma lɛɛ wosuʋɛ ti ɠɛni tie nɔ ta zɔiti. Fenɛtɛlɛiti ti ɠɛni pɛlɛi ʋa, ti ɠaku ma. Tɛɛ wosuʋɛ zakpai ɠɛni ga zeezakpa ʋuulɔɔlugɔ (50), kogi ɠɛ ga zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25). 30Tɛɛ wosuʋɛti ti ɠakuni ma, sakpai ga zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25), kogi ɠɛ ga zeezakpa lɔɔlugɔ. 31Tɛɛ wosuʋɛ ɠaaʋoteni koi wolai ma. Dɔɔ wului maaniinigi ɠɛni kpɛdɛgiti ma. Nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɛni lɔsaʋa, nu lɛɛzuʋɛ.
32Zunui liini ga ze, gi lɔ folo ɠulazu ʋele ziɠidaʋɛ, gi li koi zaamaʋɛ. É siɠidaʋɛ ɠɔɠɔni, ti ɠɛni tie nɔ ta zɔiti. 33Pɛlɛ goiti, ta ná-kpɛdɛgiti, ta ma lɛɛ wosuʋɛ ti ɠɛni tie nɔ ta zɔiti. Fenɛtɛlɛiti ti ɠɛni pɛlɛi ʋa, ti ɠaku ma. Tɛɛ wosuʋɛ zakpai ɠɛni ga zeezakpa ʋuulɔɔlugɔ (50), kogi ɠɛ ga zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25). 34Tɛɛ wosuʋɛ ɠaaʋoteni koi wolai ma. Naa ɠakama felegɔi pɛ dɔɔ wului maaniinigi ɠɛni kpɛdɛgiti ma. Nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɛni lɔsaʋa, nu lɛɛzuʋɛ.
35É liini ga ze nu ɠɔʋɛzuʋɛ ma ziɠida ʋelei. É kɔɠɔgi woni, ti ɠɛni tie nɔ ta zɔiti. 36Ná-pɛlɛ goiti ti ɠɛni ná, ta ná-kpɛdɛgiti, ta ná-tɛɛ wosuʋɛ. Fenɛtɛlɛi ɠɛni ba, é ɠaku ma. Sakpai ɠɛni ga zeezakpa ʋuulɔɔlugɔ (50), kogi ɠɛ ga zeezakpa ʋuufelegɔ maazu lɔɔlugɔ (25). 37Tɛɛ wosuʋɛ ɠaaʋoteni koi wolai ma. Naa ɠakama felegɔi pɛ dɔɔ wului maaniinigi ɠɛni kpɛdɛgiti ma. Nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɛni lɔsaʋa, nu lɛɛzuʋɛ.
38Pɛlɛi ta laa ɠɛni laosu siɠidaʋɛ ma ɓɛdɛgiti zɔɠɔzuʋɛ. Miná ɠa nuiti ti ɠɛni gala zalaɠaiti gbazu ná. 39Tɛɛ wosuʋɛ naa laaʋɛ, taɓali felegɔ ɠɛni ná, taɓali felegɔ ɠɛ zɔɔla ʋelei, naama laɓaliiti ka ti ɠɛni zalaɠa zuaiti paazu ga, gala zalaɠaiti, ta koto gba zalaɠaiti, ta faazuɓɛtɛ zalaɠaiti. 40Taɓali naanigɔ ɠɛni tɛɛ wosuʋɛ ʋoluʋelei. Siɛgi zu nu liizu la nu ɠɔʋɛzu ʋele ziɠida ʋelei, nu ɠɛni taɓali velefelegiti kaazu, nu ɠakama felegɔiti. 41Taɓali lɔsaʋa ɠa ti ɠɛni zalaɠa zuaiti paazu ga, naanigɔ ɠɛni siɠidaʋɛ zɔɔla ʋelei, naanigɔ ɠɛ zɔɔla ʋelei. 42Taɓali naanigɔ ɠɛni ná ʋolu, ti ga zeki naani kpuɠagi, ti-zakpai ta ti-ɠogi ga zeezakpa ɠila ta tukpɛ, sɔligi ɠɛ ga zeezakpa ɠila. Ti ɓɛtɛni ga kɔtu zaɠaai, ti ɠɛni ná gala zalaɠaiti faa ma. Ti ɠɛni sɔɔlaiti puuzu ti ɠa, niiti ti ɓena gala zalaɠaiti ta zalaɠa ɠiligiti kɔdaaleʋe la. 43Ti zeelo gila pɛɛzu yeɠei ɓɛtɛni, taɓaliiti daaɓegaʋɛti koozu ʋelei ti kaku ma. Zalaɠa zuaiti ti ɠɛni ʋuuzu taɓaliiti ga.
44Zunui liini ga ze koi zaamaʋɛ, kpogi ʋoluʋelei, guye zoɠoiti ta-ʋɛlɛiti ti ɠɛni ná, gila ge ɠɛni nu ɠɔʋɛzu ʋele ziɠidaʋɛ, gaaʋotegai nu yeezazu ʋelei, zɔi ɠɛni nu yeezazu ʋele ziɠidaʋɛ, gaaʋotegai nu ɠɔʋɛzu ʋelei. 45Zunui ɠɛni mà: «Niima ʋɛlɛi gaaʋotegai nu yeezazu ʋelei, naa makɛni zalaɠa ɠula nuiti bɛ ti botii ɠɛɛzu GALA sei ʋɛlɛi wu. 46Tama, pɛlɛi niima gaaʋotegai nu ɠɔʋɛzu ʋelei, naa makɛni zalaɠa ɠula nuiti bɛ ti ɠaaɓaazu zalaɠa ɠulazuʋɛ ma. Naati ka ti ga Sadɔke ná-doun zunuiti, Levi mavofodaiti saama, niiti ti maaɓuɠazu Ɠɔoɠɔ GALAGI ʋa, ti ɗa boti ɠɛ bɛ.»
GALA sei ʋɛlɛi ma ɠazaʋigi
47Zunui koi zaamaʋɛ ɠɔɠɔni, é ɠɛni ga zeezakpa ungila (100), kogi ɠɛni ga zeezakpa ungila (100), é ɠɛ ga seki naanigi. Zalaɠa ɠulazuʋɛ ɠɛni GALA sei ʋɛlɛi laaʋɛ.
48É liini ga ze tɛɛ wosuʋɛ GALA sei ʋɛlɛi wu. É siɠidaʋɛ ma ɓɛdɛgiti kɔɠɔni, ti ɠaaɠilini ga zeezakpa lɔɔlugɔ. Ti ɠilagilagiti, nu lɛɛzuʋɛ ɠogi ɠɛni ga zeezakpa puugɔ maazu naanigɔ. Nu lɛɛzuʋɛ ma ziɠigiti gaaɠilini ga zeezakpa zaʋasaʋa. 49Tɛɛ wosuʋɛ zakpai ɠɛni ga zeezakpa ʋuufelegɔ (20), kogi ɠɛ ga zeezakpa puugɔ maazu felegɔ (12). Nu ɠɔɠɔ losuʋɛ ɠɛni ga puugɔ, nu lɛɛzuʋɛ. Kpɛdɛ felegɔ ɠɛni loni nu lɛɛzuʋɛ, zɔi zɔɔla ʋele, zɔi zɔɔla ʋele.