Skip to content

Gbantumsə̀ bəd Tùsá 13

13
Nwul Gìdń sààvúŋ Barnabas kə̀ Sol tá, boò ɛ̀m tùsú
1 Eklisiya Antakiya bìlú bə̀ rú rə, Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəd wərà, kə̀ nɛ́b nɛ́b bəd Vɛnɛ́b nwɔŋ bə̀ sáàn bəd tá. Barnabas da, Simeon aa bə̀ dɛ̀rə̀ nɛ́d diíŋdo roó, Lukius Sirena bìlú bə̀ ra, Manaen màn aa kàŋà bɛ̀ŋ́sə̀ rú kə̀ Gɔ̀mnà Hirudus tə́ rə kɔ̀, kə̀ Sol tá, boò ra bə̀ kùmsə̀n Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəd kə̀ nɛ́b nɛ́b bəd Vɛnɛ́b nwɔŋ bə̀ sáàn bəd doó. 2Nɛ́ɛ̀m nyàm nə́ŋ̀ bə̀ tə́ Báátììkpɛ̀ŋ pɔ̀bm̀, bít bə̀ tə́ in gídǹ yée gə́, Nwul Gìdń bàà bə̀: «Ìì vúŋ Barnabas kə̀ Sol tá gɔ̀ŋ, bɔ̀b boò mà' tùsaa mə́ dɛ̀d bà kə̀ kùrú roó.» 3Kàanyée gə́, bòórú ìì gíd in, bít ìì nyɛ̀m Vɛnɛ́b gə́, ìì zíg bə̀ nɛɛ̀n yílú, bít tùm bə̀ àà bə̀ tùsú.
Barnabas kə̀ Sol tá, ìì bàà Vɛnɛ́b nwɔŋ Kiprus
4Barnabas kə̀ Sol tá, Nwul Gìdń tùm bə̀ kàanyée gə́, sím ìì ɛ̀m Silikiya bìlú. Dá bə̀ wə́ə́ Silikiya bìlə́ gə́, ìì ɛ̀m kə̀ kə̀ə̀d gbà'á, dáá bə̀ wə́ taà yɛ́b aa wəl tə́ŋú, ìì dɛ̀d Kiprus də ba. 5Zɔ̀ŋ aa dá ìì wə́ə́ Salamina bìlə́ gə́, ìì bàà nɛ́b bəd Vɛnɛ́b nwɔŋ Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ bərú. Yohana Markus kùm kə̀ boò tá, bít láŋ bə̀ sə̀n tù' ba.
6Zɔ̀ŋ aa bə̀ taà yɛ́b aa wəl tə́ŋə́ rə naà gúu gə́, dá ìì wə́ə́ Pafos bìlú. Bə̀ bɔ̀b nɛ́d gan bə̀ ma'ǹ nə́ŋ̀ wərà, nə́gə́l oò Bar-Yéésù, oòrə Yahudu, Vɛnɛ́b gbantumsə̀ gúsuúm bìá. 7Oòrə, gɔ̀mnà yɛ́b wəl tə́ŋú wərə̀ bə̀ ɔ̀dzérá, gɔ̀mnà aa nə́gə́l oò Sergius Polus doó. Oòrə, nɛ́d in bə̀ gabm̀má. Gɔ̀mnà dɛ̀rà Barnabas kə̀ Sol tá, oò kàrú, í' Vɛnɛ́b nwɔŋ kiìnmbə̀ boò nuú. 8Zá nɛ́d gan bə̀ ma'ǹ aa nə́gə́l oò Elimas kə̀ Grɛg nwɔŋú rə gə́, kè' bə̀ sé. Sàà gɔ̀mnà diŋ̀ bí'ǹmbə̀ bòórú, oò dàà tɛ́mbagké oòra. 9Kàanyée gə́, Sol aa bə̀ dɛ̀rə̀ Pol lə, nyìì kə̀ Nwul Gìdńná, ɛ̀g wárə̀ kúnú, 10bít bààù: «Ám gə́, mə́ gàb m yàá, ń nyìì tə́ kə̀ gúsuúmá, bít kə̀ gú' bàrə̀bá, ń Sámbàŋyɛ́rə̀ wàá. Ń ɔ̀dmáàn insɔ̀ɔ̀nkè gə́ kóólé bìá! Ń dàà Báátììkpɛ̀ŋ kpaŋ̀ wɔ̀ɔ̀lə̀ yɛɛ̀lǹmbə̀ gá ní wa? 11Bə́ŋyée gə́, ǹ zɛ̀ŋ túŋá' Báátììkpɛ̀ŋ dáá n búúd í'nàá, ń dá kuùm nyəərá, sɛŋ zɔ̀gɔ̀ ḿ bé' nyàmlaa gá.
«Kə̀ nwɔŋ aa nuù yée kíinní, tígə́l laà Elimas núùrú. Gəə̀l tab sàà bɛ́' kàd kóólé, sàà màn aa dáù gubm̀ nɛɛ̀n bəroó.» 12Zɔ̀ŋ aa gɔ̀mnà bé' in aa taà yée gə́, bàg yàá; nwɔŋ aa bə̀ sánə̀ Báátììkpɛ̀ŋ yílə́ rə, kò'ù yílì gbàákù.
Pol kə̀ Barnabas tá, ìì tə́ Antakiya bìlú, Pisidiya yɛ́b ba
13Pol kə̀ nɛ́b aa ɛ̀m kə̀ oò tə́ rə tá, bə̀ pìì kə̀ə̀d Pafos bìlə́ gə́, zá' bə̀ ɛ̀m Perge bìlú, Pamfiliya yɛ́b ba. Zá Yohana Markus zá' dàà bà zɔ̀ŋ aarə ba, bít kidbíd kíìn Urusalima bìlú. 14Bàg ìì ɛ̀m kpaŋ̀ boò kə̀ númú. Bə̀ zá' Perge bìlú, ɛ̀m dá bə̀ wə́ə́ Antakiya bìlú, Pisidiya yɛ́b ba. Nyàm nyi'ǹmbə̀ ba, yaà bə̀ pìì Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ bərú, bít yaà bə̀ kùm yɛ́b ba. 15Bòórú nɛ́b bəd gád Musa indaŋ̀mbə̀ núúboòd, kə̀ Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəd núúboòd tə́ gə́, nɛ́b gbàád Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú bə̀ bəd tùm nwɔŋ bə̀ bàà bə̀: «Ɔ̀dkudvɛɛ̀l í'sɛ̀lbə̀ bərá, íí tə́ kə̀ nɛ́b zùúm bəd nwɔŋ baànmbə̀ naà, bɔ̀b boò bə̀ váàndo piìnmbə̀ gə́, ìì gám kúnú.»
16Pol zá' dìì lɛgə́ gə́, yaàl nɛɛ̀ná, bàà: «Íí nɛ́b Israila bə̀ bərá, bít nɛ́b aa íí tə́ Vɛnɛ́b nuùn doó, ìì zɛ̀ŋ mə́ bə́ŋ̀ gè! 17Nɛ́b Israila bə̀ bəd Vɛnɛ́b də, sààvúŋ sə̀n doo bə́n bərá. Sɛŋ aa ìì tə́ kuùm sɛ̀ɛ́n yɛ́b bə Misra rə, Vɛnɛ́b mà' káŋ bə̀ taá, bít vú' bə̀ taà Misra yɛ́b ba, kə̀ nɛɛ̀n kpɛŋsɛ́l bə̀ oòra. 18Sìd bə̀ fɔ̀gú, dá ma'ǹ in zèd laa iirə kíin. 19Kàanyée gə́, lòd dúŋ nɛ́b kun luùm nə́ŋsínà Kanan yɛ́b ba, bít pii nɛ́b Israila bə̀ bəd yɛ́bá. 20Nwɔŋ bəraa bə̀ gám yérə kóólé, mà'ì zèd laa núnà zɔ̀ŋ naara kə̀ zèd laa iira zè kób.
«Bòórú in aa taà gə́, Vɛnɛ́b pii bà nɛ́b fágə́n bə̀ vədǹ bərá, yaà wə́ə́ Vɛnɛ́b gbantumsə̀ Samuel bə zé. 21Kàanyée gə́, bə̀ dɛ̀d Vɛnɛ́b oò pii bənə́ gààd gbà'á nə́ŋ̀á, bít Vɛnɛ́b pii bə̀ taà Sol la, ləə gààd zèd laa iira. Sol lə, Kis wàá, Benzamin kun báá wàá. 22Bít Vɛnɛ́b vú' lɛ́'ù gààrú gə́, yaà pii bə̀ Dauda ra. Dauda rə, nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b mà' sedako oò yílə́ roó. Aa yée sedako aa Vɛnɛ́b mà' roó: ‹Mə́ bɔ̀bà Dauda Zesse wàà váàndo aa tɛ́m máá bə̀ í' roó. Dá sə̀n in bəraa mə́ í' rə ma'nàá.› 23Vɛnɛ́b bàà dàà bəǹ dá nɛ́b Israila bə̀ bəd Nɛ́d Nɛ́ŋə̀ bə̀ Súùn zígàá. Nɛ́d Nɛ́ŋə̀ bə̀ Súùn aarə, dáà vúgǹnà Dauda kunú. Nɛ́ŋə̀ aarə, Yéésù ra. 24Bə́ŋ̀ Yéésù dáà yaànà gə́, Yohana bàà nɛ́b Israila bə̀ bəd kóólé boò sɔ̀g kúnú, bít boò pii bə̀ baptisma. 25Bít zɔ̀ŋ aa Yohana mà' bɛ́' tù' oò gə́, bàà: ‹Mə́ nɛ́ŋə̀ aa íí nwán dáà yaànà rə gá. Zá nɛ́ŋə̀ nə́ŋ̀ dáà yaànà máá bòórú, nɛ́ŋə̀ aarə, máá gə́, mə́ də́ŋ tábə́ oò nyadǹmbə̀ dunə́ sé.›
26«Ɔ̀dkudvɛɛ̀l í'sɛ̀lbə̀ bərá, Abraham yɛbá, bít nɛ́b aa íí tə́ Vɛnɛ́b nuùn doó, súúke nwɔŋ aa yée, Vɛnɛ́b tùmà obə́n bìá. 27Kə̀ aakíin də, nɛ́b Urusalima bə̀ kə̀ gààd boò bəd tá, ìì gàb Yéésù kə̀ Nɛ́d Nɛ́ŋə̀ bə̀ Súùn boò kíin sé. Bít fág bə̀ kò'ù kə̀ oò bə̀ lo'ǹmbìá. Mà' bə̀ zə́' nwɔŋ aa Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəd bàà ìì dàà, bít gád bə̀ sáá nyàm nyi'ǹmbə̀ bə sɛŋ gə́ kóólé roó. 28Zá kóó ìì bɔ̀b sáad aa bə̀ dáù fágǹ lo'ǹ kə̀ kùrú rə sín má, bə̀ nyɛ̀m Pilatu oò lò'ù kúnú. 29Bít bòórú mà' bə̀ zə́' in bəraa núúboòd Gìdń bád oò yílə́ rə kóólé gə́, nɛ́b aa ìì tə́ù bagǹ bòórú rə, pà' bə̀ sí'ùwà taà téélɛŋké ba, bít pà' bə̀ lə̀ə̀ù taá. 30Zá Vɛnɛ́b yaà díímə̀ùwì valú. 31Yaà ì' yíl oò bə̀ sɛŋ zùúm, nɛ́b bəraa ìì na'à kə̀ oò tə́, Galili yɛ́b ba, ìì yaà Urusalima bìlə́ rə núùrú. Bít bə́ŋyée nɛ́b aarə, ìì kùmsə̀n sedako oò bəd nɛ́b zùúm bəd númú. 32Obə́ má, bə́ tə́ ii Nwɔŋ Puu Sɔ̀ɔ̀nkè aa yée baanàá' in aa nyàam Vɛnɛ́b bàà dàà doo bə́n bəd doó. 33Bə́n yɛb boò bərá, Vɛnɛ́b mà' zə́' in aarə obə́n bìá, sɛŋ aa díím kə̀ Yéésù valə́ roó. Bə́ gád in aarə náb bəd núúboòd gə̀b iirúbú:
‹Ámda ń kùmsə̀n wàà mə́ra. Sɔ̀d nyà'aa yóo, máára mə́ kùmsə̀n báá ḿ da.›
34Vɛnɛ́b díímà Yéésùì valú, bít dàà si' oò nwɔ̀n gá. Nyàam də, gám dàà nwɔŋ aa kə̀ aakíin:
‹Máá ii pə̀dkè Gìdń bít vɛ́nà bə̀ bəd piìn kə̀ aa bəraa bàà mə́ dàà Dauda rə kíin.›
35Bə̀ bàà tə́ náb nə́ŋ̀ gɔ̀ŋú:
‹Lɛ́' ń dàà nɛ́d gìdń ń nə́ŋ̀ si' nwɔ̀n sààrú gá.›
36«Sɛŋ aa Dauda tə́ kə̀ gɔ̀ŋsə́ rə, ləə Vɛnɛ́b kúnú. Zɔ̀ŋ aa val yaà kò'ù gə́, bə̀ lə̀ə̀ù kə̀ dooù bəd tá, bít si' oò nwɔɔ̀n yàá. 37Zá nɛ́ŋə̀ aa Vɛnɛ́b díímə̀ valə́ yée gə́, si' oò bə̀ nwɔɔ̀n sé.
38-39«Ɔ̀dkudvɛɛ̀l mə́ í'sɛ̀lbə̀ bərá, ìì gàb kúnú' Íí dá báàn daaké invaksə́ íí bəd bə̀ bɔbm̀ kə̀ Yéésù ra. Musa indaŋ̀mbə̀ báni bí'ǹmbə̀ wɔ̀ɔ̀lə̀ Vɛnɛ́b númú gá. Zá kóó nɛ́ɛ̀réè, bàg Yéésùì gə́, Vɛnɛ́b dáù bí'ǹ wɔ̀ɔ̀lə̀ oò númú. 40Ìì gú' yíl aí bìá, bɔ̀b in aa Vɛnɛ́b gbantumsə̀ bəd ìì bàà rə, oò wə́ə́ ii sí:
41‹Ìì ɛ̀g núùá, nɛ́b aa lò' íí tə́ Vɛnɛ́b kèéd bí'ǹ doó, in aa oò kò'
ii yílá, bít
val oò kò' ii kúnú. Kə̀ aakíin də, má tù' nə́ŋ̀ ma'ǹ sɛŋ aa íí tə́ kə̀ gɔ̀ŋsə́
roó; tù' luùm aa bàà bə̀
ì' ii tə́ kə̀ gú' gə́, íí kè' gá roó.› »
42Nɛ́ɛ̀m Pol kə̀ Barnabas tá, bə̀ tə́ vúgǹ Yahudu bəd wúlwáàlbə̀ rú yée gə́, bə̀ nyɛ̀m bə̀ boò gám bənə́ nwɔŋ aarə ní sɔ̀ŋ, nyàm nyi'ǹmbə̀ aa dáà yaànà númú rə ba. 43Bòórú bə̀ sa' wálke boò gə́, Yahudu bəd zùúm kə̀ nɛ́b aa ìì pìì Yahudu bəd Vɛnɛ́b pɔ̀bm̀bə̀ rə tá, bə̀ bàg bəd Pol kə̀ Barnabas tá. Boò kɔ̀ ìì gám bə̀ nwɔŋ, bít ìì pii bə̀ váàndo boò dìì kuùmbə̀ insɔ̀ɔ̀nkè bəraa Vɛnɛ́b tə́ bə̀ piìn də rú.
44 Nyàm nyi'ǹmbə̀ aa yaà zəg də, nɛ́b bìlə́ bə̀ bəd kóólé, wál ìì yaà Vɛnɛ́b nwɔŋ kiìnmbìá. 45Zɔ̀ŋ aa Yahudu bəd bə̀ bé' nɛ́b zùúm aa kàangə́, bə̀ nyìì bəd kə̀ kisɛ̀lá, bə̀ Pol gám nwɔŋ nyáá, bít bə̀ dúlə̀ kúnú.
46Pol kə̀ Barnabas tá, ìì bàà bə̀ nwɔŋ kə̀ váàndoá: «Dáà Vɛnɛ́b nwɔŋ aarə éèn bə̀ dá aí baanàá. Zá bə́ŋyée məə íí bí'à yàá; íí mà' kə̀ aakíin də, íí ɛ̀g yíl íí bənə́ də́ŋnə́ gɔ̀ŋsə́ aa bɛ́d bə gá rə bɔbm̀bə̀ sé. Ogə́, lìb bə́ bí' núùì nɛ́b aa bàg Vɛnɛ́b síndə sunú. 47Kə̀ aakíin də, ìì ɛ̀g in aa Báátììkpɛ̀ŋ zíg bə́ báà mà' roó:
‹Mə́ zíg n yàá, kìínmbə̀ laa aa dá nɛ́b aa bàg Vɛnɛ́b síndə nyɛ́'ǹ də
kíin, bɔ̀b ǹ àà súúke nɛ́b bəd bə̀ dá oò wə́ə́ zɔ̀ŋ aa yɛ́b dùg bəroó.› »
48Zɔ̀ŋ aa nɛ́b aa ìì bàg Vɛnɛ́b síndə ìì kìì nwɔŋ aa kàangə́, tɛ́m boò nyìì kə̀ làmkèá, bít ìì pìì taà Báátììkpɛ̀ŋ nwɔŋ káŋ̀mbìá. Nɛ́b bəraa Vɛnɛ́b sààvúŋ bà gɔ̀ŋsə́ bùúd bɔbm̀bə̀ rə gə́ kóólé, yaà bə̀ bíl nɛ́b bagké bəd yàá.
49Báátììkpɛ̀ŋ nwɔŋ sa' bɛ́d yɛ́b aarə bə zé kóólé. 50Zá Yahudu bəd yaà bə̀ páál nɛ́b kɛ́ɛ̀m Vɛnɛ́b bə̀ nyɛɛ̀m bəraa nɛ́b yíl bə̀ bəd tə́ŋə́ rə kə̀ nɛ́b gbàád bìlə́ bə̀ bəd tá laá. Bə̀ í' Pol kə̀ Barnabas tá búúrá, bít nìŋ ìì vúŋ bə̀ kíìn boò yɛ́b ba. 51Pol kə̀ Barnabas tá, ìì dì' yɛ́b məsə́g aa bag bə̀ dun bərə kìínmbə̀ sedako kíin, boò yílú, bít zá' bə̀ ɛ̀m Ikonium bìlú. 52Nɛ́b bagké bəraa kùm Antakiya bìlə́ rə, ìì nyìì kə̀ tɛ́m làmkèá, bít kə̀ Nwul Gìdńná.