YouVersion Logo
Search Icon

Mateu 13

13
Ti'iwiwame 'ɨxatsiyarikɨ kemɨti'ɨkitakai
(Mat 13:1-23 – Mar 4:1-20, Ruk 8:4-15, 10:23-24)
1Merikɨtsɨ 'ana kiita hewayeyaka Ketsutsi, harakuna tetsita kaniukayerɨni. 2Hikɨ teɨteri yumɨiretɨ mekaniuyukuxeɨrieni 'auriena, 'ayumieme kanuwatsie pɨta kanikayerɨni, mana 'atikaitɨ teɨteri xiekaripa meti'ukaku katini'ɨkitakaitɨni. 3Waɨkawa katiniwaruta'ɨkitɨani 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ, mɨpaɨ 'utaitɨ: «Merikɨtsɨ ti'iwiwame kanayeyani. 4Merikɨtsɨ mexi 'imɨari 'iwienekaku, hipatɨ huye tetsita kaniukaxɨrieni, wikixi me'u'axɨaka mekanikuxɨni. 5Hipatɨta mutetexiyatsie kaniukaxɨrieni waɨkawa mɨka'akukwieyatsie. Mɨkɨ kwitɨwa kaniutinexɨani kwie 'emɨkatsuikaikɨ, 6peru, kepauka tau manatine maxɨrixɨ, kaniutiyɨnare, mɨkahananayatɨkateikɨ kaniutiwani. 7Hipatɨta xuyatsata kaniukaxɨrieni, hikɨ kepauka xuya mutiwawerixɨ kanenukanani. 8Matsi hipatɨta kwie 'aixɨa mɨraku'anetsie kaniukaxɨrieni, mɨkɨ putixuawerixɨ hipatɨ xeitsienituyari kanayani, hipatɨ haika tewiyari ratɨa, hipatɨ xeitewiyari heimana tamamata ratɨa. 9Xewitɨ netɨ mu'enaxɨ, ke'u'ena».
10Merikɨtsɨ teyɨ'ɨkitɨwamete 'ahurawa me'akɨneka mɨpaɨ metenita'iwawiya:
—¿Titayari 'ɨxatsikɨ xeikɨa hepaɨtsita petikuxatatɨ teɨteri petiwa'ɨkitɨa?
11Mɨkɨ mɨpaɨ katiniwaruta'eiya:
—Xeme xekaniupitɨarieni xemimaikakɨ tita mɨti'awietsiekai Kakaɨyari mɨra'aitatsie timieme, peru mɨkɨ mɨpaɨ mepɨkatepitɨarie. 12Kemɨ'ane tixaɨtɨ mɨrexeiya, tawari matsi pɨtimikieni, hikɨ ranayuhayewame pɨrexeiyani. Kemɨ'ane mɨkarexeiya, tsepa 'etsiwa mɨrexeiya katininawaiyariemɨkɨ. 13'Ayumieme mɨkɨ nepɨtiwakuxaxatɨwa 'ɨxatsikɨ xeikɨa:
»Tsepa memɨtaneniere, mepɨkaheuneniere,
tsepa memɨta'enana, mepɨkaheu'enana ni mepɨkaheitimaitɨkɨka.
14Wahetsie paye'atɨarie Kakaɨyari niukameya Kitsariyaxi kemutayɨ:
»“Tsepa kwi xemɨta'enana, peru xepɨkaheitimaitɨkɨkani,
tsepa kwi xemɨtaneniere, peru tixaɨtɨ xepɨkatexeiya.
15'Ikɨ teɨteri yu'iyaritsie mepɨtsetse'i,
yunakata mepeukanatɨka,
meta yuhɨxita mepeunaname.
Mexɨka mɨpaɨ meka'anenenike, yɨhɨxikɨ mepeunenierenikeyu,
yunakakɨ mepeu'enanakakeyu,
yu'iyaritsie mepɨtemaiwawenikeyu,
meta mepɨtehayewakeyu ke'axamemɨteyurie, neta 'aixɨa me'aneneme nepɨwarayeitɨanikeyu”.
16Xeme matsi 'aixɨa xepɨ'itɨarie xemeunenierekɨ yɨhɨxitekɨ, xemeu'enanakɨ yunakakɨ 17Yurikɨ mɨpaɨ nepɨxerahɨawe, yumɨiretɨ Kakaɨyari niukametemama, yumɨiretɨ teɨteri heitseriemekɨ yamemɨtekahukai, mɨkɨ mepixeiyakukai tita xemɨtexeiya xeme, peru mepɨka'ixei, mepi'eniekukai tita xemɨte'enie, peru mepɨka'i'eni.
18»Merikɨte, xekeneu'enana kemɨti'inɨari ti'iwiwame 'ɨxatsiyari: 19Kemɨ'ane mi'eni 'ikɨ niuki Kakaɨyari mɨra'aitatsie mieme, peru 'atsimɨkaretimaiwe, 'axamɨ'ane nuame pinawairieni tita 'iyarieyatsie mɨtiuka'iwiya. Mɨpaɨ kani'itɨarieka huye tetsita muka'iwiya. 20Makutetexiyatsie muka'iwiya, mɨkɨ kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane mi'eni niuki, yutemawietɨ mitanaki'eri xeimieme, 21peru, mɨkahananakaikɨ, 'apɨkareuterixɨ. 'Ayumieme kepauka mu'uximatɨarieni, kepauka mɨtaweiyarieni 'ikɨ niuki hepaɨtsita, hikɨ yapauka 'ikɨ niuki mɨkɨ niku'eirimɨkɨ. 22Meta xuyatsata muka'iwiya, mɨkɨ kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane mi'eni niuki, peru 'iyaritɨarika kwiepa timiemekɨ, tuminitɨarikakɨ ti'irɨwiyarietɨ, 'ayumieme mɨkɨ niuki kananukanamieni meta mɨkaxuawere pɨkapitɨarie. 23Peru kwie 'aixɨa mɨraku'anetsie muka'iwiya, mɨkɨ kanihɨkɨtɨni kemɨ'ane niuki mu'eni meta meitima. Mɨkɨ niutixuxuawereni hipatɨ xeitsienituyari pakɨ, hipatɨta haika tewiyari pakɨ, meta hipatɨ xeitewiyari heimana tamamata pakɨ».
Tɨriku meta hamɨrixa hepaɨtsita tikuxatatɨ kemɨti'ɨkitakai
24Merikɨtsɨ tawarita 'ɨkitsika kaniwayetuirieni 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ, mɨpaɨ 'utaitɨ: «Kakaɨyari kemɨti'aita tewi hepaɨ kani'aneni 'imɨari 'aixɨa mɨ'anene muka'iwi yuwatsiyata. 25Peru mekutsukaku te'uximayatamete, xewitɨ mana kaninuani 'eye'unietɨ, hamɨrixa 'uka'iwieka tɨrikutsata, kaneyani. 26Kepauka tɨriku mutine meta mutixuawerixɨ, hikɨ 'anata matsiɨkɨtɨ kanayani hamɨrixa. 27Hikɨ te'uximayatamete me'u'axɨaka yukutsiyari hetsɨa, mɨpaɨ mekatenitahɨawe: “Takutsiyari 'aku, ¿'imɨari 'aixɨa kati'anenekai pemika'iwi 'awatsiyata? Kamɨtsɨ, ¿keranexɨa hamɨrixa?” 28Mɨkɨ mɨpaɨ pɨtiwaruta'ei: “Tewi xewitɨ mɨnetsi'aye'unie katineyurieni”. Te'uximayatamete mɨpaɨ metenitahɨawe: “¿Merikɨte, pekati'awaɨriya temuhu temenuyehuna?” 29Mɨkɨ mɨpaɨ kaniutayɨni: “Tixaɨ, xɨka xe'enuyehuna hamɨrixa tɨriku 'ɨarime xepɨwatihunaxɨani. 30Xekeneuhayewa 'axeikɨa mɨwawerenikɨ 'itsanaxake. 'Anake mɨpaɨ nepɨtiwatahɨawe 'itsanamete: Hamɨrixa meri xekeneukuxeɨri, xekenanahɨaxɨa xemititaiyakɨ, meta tɨriku xekeneuti'uta nekaxetunitsie”».
Mutsitatsa 'imɨariyari meta paa kuxanariyame
(Mat 13:31-33 – Mar 4:30-32, Ruk 13:18-21)
31Hikɨ tawari 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ 'ɨkitsika kaniwarutaxatɨani mɨpaɨ 'utaitɨ: «Kakaɨyari kemɨti'aita mutsitatsa 'imɨariyari hepaɨ kani'aneni tewi mika'e hepaɨ yuwatsiyata. 32'Imɨarite pɨkaxuawe hepaɨna 'anenetɨ 'etsipepetɨ, peru kepauka mɨtineni, tupiriyate pɨkaxuawe hepaɨna 'anenetɨ 'epapatɨ, 'iteɨri payeika 'epatɨ, taheima miemete wikixi mepɨyɨwawe hetsiena memɨ'axɨani memɨyuti'ituatɨani».
33Tawarita katiniwaruta'ɨkitɨani 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ, mɨpaɨ 'utaitɨ: «Kakaɨyari kemɨti'aita, paa kuxanariyame hepaɨ kani'aneni, 'uka 'iwatituka nenutinɨitɨani harina tɨxiyari waɨkawametsie, hikɨ 'arike kaniutakuxanare naitɨ».
34Mɨpaɨ naimekɨ Ketsutsi katiniwakuxaxatɨwakaitɨni teɨteri, 'ɨxatsi hepaɨtsita tikuxatatɨ tiwa'ɨkitɨatɨ. 'Ɨxatsi hepaɨtsita katikuxatatɨ, 'atsipɨkatiwakɨhɨawekai. 35Mɨpaɨ pɨraye'a, Kakaɨyari niukameya kemutayɨ:
«'Ɨxatsi hepaɨtsita netikuxatatɨ nepɨtaniuni,
nepɨtitaxata tita mɨti'awietsiekai kwie munetɨarietsie paitɨ».
Ketsutsi kemɨtihekɨataxɨ yu'ɨkitsika hamɨrixa hepaɨtsita
36Hikɨ teɨteri warutateutɨaka kiita kaneutahani. Teyɨ'ɨkitɨwamete 'auriena mekaniu'axɨani, mɨpaɨ mekatenitahɨawe:
—Ketaneutahekɨatsitɨiya 'a'ɨkitsika hamɨrixa watsita mieme hepaɨtsita.
37Ketsutsi mɨpaɨ katiniwaruta'eiya:
—Kemɨ'ane mika'iwi 'imɨari 'aixɨa mɨ'anene, Yuri Tewi kenemɨtihɨkɨ ne nekanihɨkɨtɨni. 38Watsiya kwie naitɨ kanihɨkɨtɨni, 'imɨari 'aixɨa mɨ'anene, mɨkɨ mekanihɨkɨtɨni Kakaɨyari mɨra'aitatsie miemete. Hamɨrixa, mɨkɨ 'axamɨ'ane hetsɨa miemete mekanihɨkɨtɨni, 39tewi kiekame maye'uniekai hamɨrixa muka'iwi, Kauyumarie kanihɨkɨtɨni. 'Itsanaxa, mɨkɨ kanihɨkɨtɨni kepauka tukari meutipare. 'Itsanamete meta niuki tuayamete mekanihɨkɨtɨni.
40»Hamɨrixa kemɨtiukuxexeɨriwa kemɨtiutitaiyarɨwa taipa, mɨpaɨrita katiniyɨmɨkɨ kepauka kwie meutipare. 41Yuri Tewi kenemɨtihɨkɨ, nepɨwatanɨ'ani neniuki tuayamete, mɨkɨ mepɨwakuxeɨrieni teɨteri hipame memɨwarukununuitɨwa 'axamemɨteyuriekakɨ, meta teɨteri kemɨkatiheitserie memɨteyurie. 42Mɨkɨ huxunu mɨwatita'atsie mepeukaxɨriyani. Muwa meputitsuanani meta mepɨyutikeweni. 43Mɨkɨ heitseriemekɨ yamemɨtekahu pɨta memamariwawetɨ mekanakɨnikuni 'ana hakewa wa'ukiyari mɨre'aita, tau kemɨtimerɨkaɨye. Xewitɨ netɨ mu'enaxɨ, ke'u'ena.
Tumini mɨ'awietsiekai meta perɨra
44»Merikɨte Kakaɨyari kemɨti'aita waɨkawa tumini hepaɨ kani'aneni kwieta mɨ'awietsiekai hepaɨ. Tewi 'itaxeiyaka, tawari niti'awieta, hikɨ kwi yutemawietɨ heyaka, katiniutuani naime mɨrexeiyakai, hikɨ ninaneni mɨkɨ kwie.
45»Metatsiere Kakaɨyari kemɨti'aita tituayame hepaɨ kani'aneni mikuwaunekai perɨra witsimɨ'anene. 46Xeime perɨra hetaxeiyaka kwinie mɨraye'akai, hikɨ heyaka katinetuani naime mɨrexeiyakai, hikɨ mɨkɨ tuminiyarikɨ kaneinaneni mɨkɨ perɨra.
Wipi
47»Metatsiere Kakaɨyari kemɨti'aita wipi hepaɨ kani'aneni haramaratsie meukawiwiya hepaɨ, mɨkɨ ketsɨte yɨkɨ me'aneneme yutsata muwakuwiwiya. 48Kepauka memutahɨnixɨ, ketsɨteweiyamete menenatihanani haramara tetsita, mana metitetɨ 'aixɨa memɨ'anene mekaniwaranuyeteɨxɨni kiriwatsie mekaniwareukaxɨrieni, meta 'axamemɨ'anene mepɨwarexɨrɨwa. 49Mɨpaɨta katiniyɨmɨkɨ kepauka kwie meutipare. Niuki tuayamete mekani'axɨakuni, mekaniwaranuyeteɨxikuni 'axateyuruwamete mɨkɨ heitseriemekɨ yamemɨtekahu watsata, 50huxunu mɨwatita'atsie mepɨwareukaxɨrieni, muwa meputitsuanani meta mepɨyutikeweni.
51Hikɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
—¿'Ikɨ naime xeteheti'enietɨkɨ?
Mɨkɨ mɨpaɨ metenitahɨawe:
—Huu.
52Mɨkɨ mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
—Kemɨ'ane 'inɨarikɨ mɨti'ɨkitame kepauka yamɨretimani Kakaɨyari kemɨti'aita, mɨkɨ kii kutsiyari hepaɨ kaniyɨaneni, tita mɨtiuti'utaxɨtsata pɨtiwayepine mɨraye'atɨka mɨtihehekwa meta meripaitɨ timieme.
Ketsutsi kemɨtiuyuri Natsaretitsie
(Mat 13:54-58 – Mar 6:1-6)
53Kepauka Ketsutsi mɨtiutahayewaxɨ ti'ɨkitatɨ 'ɨxatsi hepaɨtsita, mana kanayeyani. 54Hikɨ yukiekaritsie nuaka, tiniwa'ɨkitɨakaitɨni watukita. Mɨkɨ mekanihɨxiyakaitɨni, mɨpaɨ mekaniutiyuanekaitɨni:
—¿'Ikɨ hakewa pɨretima mɨyamɨtimaiwe, meta tɨrɨkaɨyemekɨ kemɨtiyuriene? 55¿'Ikɨ kɨyekɨ mɨreutawewiwe katinu'aya? ¿Maamaya Mariya katitewa, 'iwamama Kakuwu, Kutse, Tsimuni meta Kura mekatehɨkɨ? 56¿'Iwamama 'ukari yunaitɨ 'ena mekatetitei tahetsɨa? ¿Kamɨtsɨ hakewa pɨretima 'ikɨ naime kemɨtiyuriene?
57Mepɨkayɨwawekai yuri memɨte'i'eririekakɨ. Peru Ketsutsi mɨpaɨ katiniwarutahɨawe:
—Kakaɨyari niukameya naitsarie we'eme kani'eriwani, peru yukwiepa meta yukie mariweme pɨka'eriwa.
58Hikɨ mana waɨkawa mamariwaweme pɨkatiuyuri, mɨkɨ yuri memɨkate'eriekaikɨ.

Currently Selected:

Mateu 13: hch

Highlight

Share

Compare

Copy

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in