Mt 5
QQC
5
III. LI XSEERAQ' LI JESUS SA' XB'EEN LI TZUUL (5,1-7,29)
Naq li Jesus ki'aatinak sa' xb'een tzuul
(Lk 6,20-23)
1Naq li Jesus kirileb' li k'iila tenamit, kitaqe'k chiru tzuul; ut naq koxk'ojlaaq, eb' li xtzolom ke'jilok chi xk'atq. 2Ut kixtikib' aatinak rik'ineb', yo chi xtzolb'aleb' chi jo'ka'in:
3“Us xaq reheb' li neb'a'eb' li xch'ool,
xb'aan naq reheb' a'an li xnimajwal wankilal li choxa.
4Us xaq reheb' li neke'yaab'ak,
xb'aan naq li Yos taak'ojob'anq xch'ooleb'.#5,4 Is 57,18; 61,2.
5Us xaq reheb' li tuulaneb',
xb'aan naq te'reechani li loq'laj na'ajej yeechi'inb'il xb'aan li Yos.#5,5 Sal 37,11; Gn 13,15.
6Us xaq reheb' li neke'tz'okaak ut neke'chaqik re, chi xsik'b'al li tiikilal,
xb'aan naq eb' a'an te'k'ojlaaq xch'ool.
7Us xaq reheb' li neke'uxtaanank u,
xb'aan naq li Yos taa'uxtaananq ruheb'.
8Us xaq reheb' li saqeb' ru xch'ool,
xb'aan naq te'ril ru li Yos.
9Us xaq reheb' li neke'k'anjelak chirix li tuqtuukilal,
xb'aan naq nawnooqeb' ru jo' ralal xk'ajol li Yos.
10Us xaq reheb' li rahob'tesinb'ileb' sa' xk'ab'a' li tiikilal,
xb'aan naq reheb' a'an li xnimajwal wankilal li choxa.
11“Us xaq eere naq texhob'e'q, texrahob'tesiiq ut te'xye chixjunil li tik'ti' cherix laa'ex sa' ink'ab'a'. 12Chexsaho'q, chiwanq xnimla sahil eech'ool, xb'aan naq leeq'ajkamunkil nimaq sa' choxa. Jo'kan ajwi' naq ke'rahob'tesiik eb' li propeet li ke'wank chaq junxil cheru laa'ex.
Li ratz'amil ut li xkutan li ruuchich'och'
(Mk 9,50; Lk 14,34-35)
13“Laa'ex li ratz'amil li ruuchich'och'. Ab'an wi li atz'am taasachq xsahil, k'a' chik ru taa'atz'amiiq wi'? Maak'a' chik na'ok wi', yal re aj chik tz'eqe'k ut yeq'iik xb'aaneb' li tenamit.
14“Laa'ex li xkutan li ruuchich'och'. Junaq tenamit k'ojk'o sa' xb'een tzuul ink'a' naru xmuqb'al; 15chi moko nalochmank junaq saqenk re xtz'apb'al sa' uk'al, re b'an twanq sa' xna'aj, ut chi jo'kan tixkutanob'resi chixjunileb' li wankeb' sa' kab'l. 16Jo'ka'in naq chilemtz'unq leesaqenkil chiruheb' li tenamit, re naq te'ril leechaab'il b'aanuhom ut te'xnima xloq'al leechoxahil Yuwa'.
Li Jesus ut li Chaq'rab'
17“Meek'oxla naq xinchalk chi xsachb'al xwankil li xChaq'rab' laj Moisés ut eb' li Propeet; ink'a' xinchalk chi xsachb'al a'an, xinchalk b'an re naq tz'aqloq ru. 18Relik chi yaal ninye eere: naq toj wanq li choxach'och', maajun xleetril chi moko xch'ina eetalil li Chaq'rab' taanume'q chi ink'a' ta xb'enwa taak'ulmanq chixjunil. 19Jo'kan utan, li ani taaq'etoq junaq reheb' li chaq'rab' a'in jwal kach'in ut tixk'ut chi jo'kan chiruheb' li tenamit, a'an jwal kach'inaq sa' li xnimajwal wankilal li choxa; a'ut li taapaab'anq re ut tixk'ut, a'an nimaq xloq'al sa' li xnimajwal wankilal li choxa.
20“Xb'aan naq ninye eere: wi leetiikilal ink'a' naxq'ax ru li xtiikilaleb' laj tz'iib' ut eb' laj pariseey, ink'a' tex'ok sa' li xnimajwal wankilal li choxa.
21“Eerab'ihom resil li yeeb'il chaq reheb' li qaxe' qatoon: «Matkamsink;#5,21 Ex 20,13; Dt 5,17. li taakamsinq, wanq xmaak sa' li raqleb'aal aatin». 22A'ut laa'in ninye eere: Wi junaq taajosq'o'q rik'in li ras riitz'in, wanq xmaak sa' li raqleb'aal aatin; ut li tixhob' li ras riitz'in, wanq ajwi' xmaak ut taak'ame'q chiruheb' li xninqal ru aj raqol aatin; ut li tixmajewa li xkomon, wanq xmaak re xik sa' xxamlel li xb'alb'a.
23“Jo'kan utan, naq yookat chi xyeechi'inkil laamayej sa' li artal, wi aran xnaqk sa' aach'ool naq laa'at ut laawas aawiitz'in wank eech'a'ajkilal, 24kanab' wan laamayej chiru li artal ut ayu xb'enwa chi xk'amb'al aawib' sa' usilal rik'in laawas aawiitz'in; toja' naq tatsutq'iiq chaq ut taayeechi'i laamayej.
25“Chak'am aawib' sa' usilal chi junpaat rik'in li xik' na'ilok aawe, naq toj rochb'eenat sa' b'e. Mare anchal tatxq'axtesi chiru laj raqol aatin, ut laj raqol aatin tatxq'axtesi sa' ruq' li xtaql li chaq'rab', ut tate'xk'e sa' tz'alam. 26Relik chi yaal ninye aawe naq ink'a' tat-elq chaq aran toj reetal taatoj rix chixjunil laak'as.
27“Eerab'ihom resil naq kiyeemank: «Matmuxuk sumlaak».#5,27 Ex 20,14; Dt 5,18. 28A'ut laa'in ninye eere naq chixjunil li tixka'ya junaq ixq ut tixrahi ru, ak xmux a'an sa' xch'ool.
29“Ut wi xsa' laawu li wank sa' laanim nak'ehok aawe chi maakob'k, isi ut tz'eq; jwal us cho'q aawe naq taasachq junaq laacha'al chiru naq laajunxaqalil taakutmanq sa' xb'alb'a. 30Ut wi laanim uq' nak'ehok aawe chi maakob'k, yok' ut tz'eq; jwal us cho'q aawe naq taasachq junaq laacha'al chiru naq laajunxaqalil taaxik sa' xb'alb'a.
31“Jo'kan ajwi' kiyeemank: «Ani tixkanab' li rixaqil, tento naq tixk'e xhuhil li jachok ib'».#5,31 Dt 24,1. 32A'ut laa'in ninye eere naq chixjunil li tixkanab' li rixaqil, wi ink'a' yal laq'lo rik'in, tixk'e li ixq chi xmuxb'al li xsumlajik. Ut ani taasumlaaq rik'in junaq kanab'anb'il ixq, taamuxuq sumsu.
33“Eerab'ihom ajwi' resil li yeeb'il chaq reheb' li qaxe' qatoon: «Maak'e li jurament sa' tik'ti', chab'aanu b'an li xayeechi'i re li Qaawa' rik'in jurament».#5,33 Cf. Ex 20,7; Lv 19,12; Nm 30,3; Dt 23,22. 34A'ut laa'in ninye eere: maajun wa teek'e jurament sa' xk'ab'a' li choxa, xb'aan naq a'an xk'ojarib'aal li Yos; 35chi moko sa' xk'ab'a' li ruuchich'och', xb'aan naq a'an xna'aj li roq; chi moko sa' xk'ab'a' Jerusalén, xb'aan naq a'an xtenamit li xnimal ru Awab'ej.#5,35 Cf. Is 66,1; Sal 48,3; Hch 7,49. 36Chi moko tatk'ehoq jurament sa' xk'ab'a' laajolom, xb'aan naq ink'a' tatruuq xb'aanunkil naq saqaq malaj q'eqaq junaq laawismal. 37Jo'ka'in b'an teeb'aanu: wi tento teeye naq yaal, junes «yaal» teeye. Ut wi tento teeye naq ink'a', junes «ink'a'» teeye. Li k'aru natiqok ruheb' li aatin a'in, rik'in chik li maa'us nachalk chaq.
38“Eerab'ihom resil naq kiyeemank: «Isinb'ilaq xsa' ru li x'isink xsa' aawu ut isinb'ilaq ruuch re li x'isink ruuch aawe».#5,38 Ex 21,24; Lv 24,20; Dt 19,21. 39A'ut laa'in ninye eere: meesume li ink'a' us xch'ool; ut wi ani tixtz'aj chi ruq' laako, chak'e ajwi' chixsak' li junpak'al. 40Ut wi ani taaraj aak'amb'al rik'in laj raqol aatin re xmaq'b'al laawaq', chakanab' ajwi' laab'atb'al chiru. 41Ani tixmin aawu chi xb'eeninkil jun hiil, chawochb'eeni wiib'aq hiil. 42Wi ani tixtz'aama k'a' re ru aawe, chak'ehaq re, ut wi ani taa'ajoq to'nink aawik'in, mat-elk chiru.
43“Eerab'ihom resil naq kiyeemank: «Taara laawas aawiitz'in ut xik' taawil li xik' na'ilok aawe».#5,43 Cf. Lv 19,18. 44A'ut laa'in ninye eere: Cherahaqeb' li xik' neke'ilok eere ut chextijoq chirixeb' li neke'rahob'tesink eere, 45re naq laa'exaq ralal xk'ajol leechoxahil Yuwa' li naxk'e chaq li saq'e sa' xb'eeneb' li ink'a' useb' jo'wi' li useb' xch'ool, ut naxk'e chaq li hab' sa' xb'eeneb' li tiikeb' jo'wi' li ink'a' tiikeb' xch'ool. 46Wi ut laa'ex nekeraheb' ka'ajwi' li neke'rahok eere, k'aru eeq'ajkamunkil teek'ul? Ma ink'a' tab'i' jo'kan ajwi' neke'xb'aanu eb' laj titz'ol toj? 47Ut wi nekek'e xsahilaleb' xch'ool ka'ajwi' leeras eeriitz'in, k'a' put chik ru nekeb'aanu? Ma ink'a' tab'i' jo'kan ajwi' neke'xb'aanu eb' li maak'a'eb' xpaab'aal? 48Tz'aqalaq b'i' eere eeru jo' leechoxahil Yuwa' tz'aqal re ru.