5
موعظهٔ بالای کوه
1روزی عیسی جماعت زیادی را دید که جمع شدهاند. پس به بالای کوهی برآمد، نشست و شاگردانش نیز دور او جمع شدند. 2آنگاه شروع کرد به تعلیم دادن ایشان و فرمود:
راز خوشبختی
3«خوشا به حال آنان که در روح فقیر هستند#5:3 یونانی: خوشا به حال فقیران در روح.، زیرا پادشاهی آسمان از آنِ ایشان خواهد بود.
4«خوشا به حال ماتمزدگان، زیرا ایشان تسلی خواهند یافت.
5«خوشا به حال آنان که فروتن و بردبار هستند، زیرا ایشان وارث زمین خواهند گشت.
6«خوشا به حال آنان که گرسنه و تشنۀ عدل و انصاف هستند، زیرا سیر خواهند شد.
7«خوشا به حال آنان که بر دیگران رحم میکنند، زیرا بر ایشان رحم خواهد شد.
8«خوشا به حال پاکدلان، زیرا خدا را خواهند دید.
9«خوشا به حال آنان که برای برقراری صلح در میان مردم کوشش میکنند، زیرا ایشان فرزندان خدا نامیده خواهند شد.
10«خوشا به حال آنان که در راه نیکی و عدالت آزار میبینند، زیرا پادشاهی آسمان از آنِ ایشان است.
11«خوشا به حال شما، هرگاه که مردم شما را مسخره کنند و به شما جفا رسانند و دربارۀ شما دروغ بگویند و هر نوع سخن بدی در مورد شما بر زبان بیاورند به این سبب که شما پیرو من هستید. 12خوشحال باشید، زیرا در آسمان پاداشی بزرگ در انتظار شماست. بدانید که با انبیا گذشته نیز چنین کردند.»
تعلیم دربارۀ نمک و نور
13«شما نمک جهان هستید. اما اگر نمک طعم و خاصیتش را از دست بدهد، چگونه میتوان طعم و خاصیتش را به آن بازگرداند؟ دیگر به درد هیچ کاری نخواهد خورد، جز اینکه بیرون انداخته شود و مردم آن را پایمال کنند.
14«شما نور جهانید، همچون شهری که بر تپهای بنا شده و نمیتوان آن را از دیدهها پنهان ساخت. 15همچنین چراغ را روشن نمیکنند تا آن را زیر کاسهای بگذارند، بلکه آن را روی چراغدان قرار میدهند تا به همۀ کسانی که در خانه هستند، روشنایی ببخشد. 16به همین شکل، بگذارید کارهای نیک شما مانند نور بر مردم بتابد، تا آنان این کارها را ببینند و پدر آسمانی شما را ستایش کنند.»
تعلیم دربارۀ تورات
17«گمان مبرید که آمدهام تا تورات موسی و نوشتههای انبیای گذشته را منسوخ و باطل سازم، بلکه آمدهام تا آنها را به انجام رسانم. 18براستی به شما میگویم که آسمان و زمین از میان نخواهد رفت، مگر زمانی که تمامی تورات، حتی کوچکترین جزء آن، یک به یک عملی شده باشد. 19پس اگر کسی کوچکترین حکم را نادیده بگیرد و به دیگران نیز تعلیم دهد که چنین کنند، او در پادشاهی آسمان کوچکترین خوانده خواهد شد. اما هر که از احکام خدا اطاعت نماید و آنها را تعلیم دهد، در پادشاهی آسمان بزرگ خوانده خواهد شد.
20«این هشدار را نیز به شما میدهم: تا دینداری شما برتر از دینداری علمای دین یهود و فریسیان نباشد، هرگز وارد پادشاهی آسمان نخواهید شد.»
تعلیم دربارۀ خشم
21«شنیدهاید که به نیاکان ما گفته شده که ”قتل نکن و هر که مرتکب قتل شود، محاکمه خواهد شد“#5:21 خروج ۲۰:۱۳.. 22اما من میگویم که حتی اگر نسبت به برادر خود خشمگین شوی، مورد محاکمه قرار خواهی گرفت و اگر به کسی بگویی ”ابله“، در دادگاه پاسخگو خواهی بود. اگر به دوستت ناسزا بگویی، سزاوار آتش جهنم خواهی بود.
23«پس اگر میخواهی حیوانی را در قربانگاه معبد بزرگ قربانی کنی، همان لحظه به یادت آید که دوستت از تو رنجیده است، 24حیوان را همانجا در محل قربانی رها کن و برو، از دوستت طلب بخشش نما و با او آشتی کن و سپس بیا و قربانیات را به خدا تقدیم نما. 25وقتی کسی از تو شاکی است و تو را به دادگاه میبَرَد، در راه، اختلاف خود را با او حل کن، مبادا او تو را به قاضی بسپارد و قاضی نیز تو را به مأمور تحویل دهد و به زندان بیفتی 26و اگر چنین شود، در زندان خواهی ماند و تا دینار آخر را نپرداخته باشی، بیرون نخواهی آمد.»
تعلیم دربارۀ زنا
27«شنیدهاید که گفته شده ”زنا نکن.“#5:27 خروج ۲۰:۱۴. 28اما من میگویم که حتی اگر با نظر شهوتآلود به زنی نگاه کنی، همان لحظه در دل خود با او زنا کردهای. 29پس اگر چشم راستت باعث لغزش تو میگردد، آن را از حدقه درآور و دور انداز، زیرا بهتر است بخشی از بدنت را از دست بدهی، تا اینکه تمام وجودت به دوزخ انداخته شود 30و اگر دست راستت باعث لغزش تو میشود، آن را قطع کن و دور بینداز، زیرا بهتر است بخشی از بدنت را از دست بدهی، تا اینکه تمام وجودت به دوزخ انداخته شود.»
تعلیم دربارۀ طلاق
31«همچنین گفته شده که ”هر که زن خود را طلاق دهد، باید به او طلاقنامهای بدهد.“#5:31 تثنیه ۲۴:۱. 32اما من به شما میگویم، هر که زن خود را به هر علتی جز خیانت و زنا#5:32 واژۀ یونانی میتواند به مفهوم زنا، ناپاکی جنسی، خیانت در زناشویی و یا ازدواج نامشروع باشد. طلاق دهد، باعث میشود آن زن مرتکب زنا گردد و هر که با زنی ازدواج کند که طلاق داده شده، او نیز مرتکب زنا میشود.»
تعلیم دربارۀ قسم
33«باز شنیدهاید که به نیاکان ما گفته شده: ”سوگند دروغ مَخور و هرگاه به نام خدا سوگند یاد کنی، به آن وفا کن.“ 34اما من میگویم: هیچگاه قسم نخورید، نه به آسمان که تخت خداست 35و نه به زمین که پایانداز اوست و نه به اورشلیم که شهر آن پادشاه بزرگ است؛ به هیچیک از اینها سوگند یاد نکنید. 36به سر خود نیز سوگند مخور، زیرا قادر نیستی مویی را سفید یا سیاه کنی. 37تنها چیزی که باید بگویی، فقط ”بله“ یا ”نه“ است. هر سخنی فراتر از این، از ابلیس است.»
تعلیم دربارۀ انتقام
38«شنیدهاید که گفته شده مجازات شخص خطاکار باید با آسیبی که رسانده، متناسب باشد، یعنی ”چشم به عوض چشم و دندان به عوض دندان“.#5:38 خروج ۲۱:۲۴؛ لاویان ۲۴:۲۰؛ تثنیه ۱۹:۲۱. 39اما من میگویم که در برابر شخص شریر مقاومت نکنید! اگر کسی به سمت راست صورتت سیلی بزند، سمت دیگر را نیز به سوی او بگردان 40اگر کسی تو را به دادگاه بکشاند تا قبایت را از تو بگیرد، عبای خود را نیز به او ببخش. 41اگر یک سرباز رومی به تو دستور دهد که باری را به مسافت یک مایل برایش حمل کنی، تو دو مایل حمل کن 42اگر کسی از تو چیزی بخواهد، به او بده و اگر از تو قرض بخواهد، او را دست خالی روانه نکن.»
تعلیم دربارۀ محبت به دشمنان
43«شنیدهاید که میگویند: ”همسایهات را دوست بدار“#5:43 لاویان ۱۹:۱۸. و با دشمنت دشمنی کن. 44اما من میگویم که دشمنان خود را دوست بدارید و برای آنان که به شما جفا میرسانند، دعای خیر کنید. 45اگر چنین کنید، همچون فرزندان حقیقی پدر آسمانی خود عمل کردهاید. زیرا او آفتاب خود را هم بر بدکاران، هم بر نیکوکاران میتاباند و باران خود را نیز، هم بر درستکاران و هم بر نادرستان میبارانَد. 46اگر فقط کسانی را دوست بدارید که شما را دوست میدارند، چه پاداشی برای این کار دریافت خواهید کرد؟ آیا خراجگیران فاسد نیز چنین نمیکنند؟ 47اگر فقط با دوستان خود مهربانی کنید، چه فرقی با دیگران دارید؟ آیا بتپرستان نیز چنین نمیکنند؟ 48پس شما باید کامل باشید، همانگونه که پدر آسمانی شما کامل است.»