मुध चेलर 27
27
पावलस रोम कादस
1एम इटालिया राजी काना निर्नय मन्जा ख़ने आर पावलसिन दोसरा कैदिर गने रोमी बेल अगस्टसस ही सेनर ही कप्तान युलियसस ही जिम्मा नू चिच्चर। 2एड्रामिटेनोस सहर ती एसिया ता बन्दरगाह गुट्ठी मन्नुम काना ओन्टा कोहाँ डोँगा नू अरगकम की एम डहरे एका गे ओरे नन्जकम। अरिस्तार्खस नामे मन्जका माकेडोनिया इलाका ता थेसलोनिके सहर ती बरचका ओरोत आलस एम्हय गने रहचस। 3दोसरा उल्ला एम सिदोन सहर नू अड़सकम। आ अड्डा नू कप्तान युलियसस पावलसिन दया नन्जस की तंग्हय संगेर गने ख़क्खा गे अउर आस गे चाड़ पड़ारका चिज गुट्ठी आर ती हो'आ गे अनुमती चिच्चस। 4अस्ते ती हूँ एम्हय कोहाँ डोँगा फेर काला हेल्लरा। लेकिन अगू ती ताका तागरका करने एम सा'इप्रस टापू ही गन्डा-गन्डा मन्नुम केरकम। 5किलिकिया अउर पामफिलिया प्रदेस ही गन्डा मन्नुम समुन्दर कट्टकम की एम लुकिया प्रदेस ता मा'इरा सहर नू अड़सकम। 6असन कप्तान युलियसस इटालिया काना अलेक्जेन्ड्रिया सहर ता ओन्टा कोहाँ डोँगा ख़क्खियस की एमन अइय्या नू अरगताचस चिच्चस।
7बग्गे उल्ला गुटी धिरे-धिरे डहरे इक्कम की एम कठिन ती केनिडस सहर हेद्दे अड़सकम। ताका एमन अगू काला गे मला चि'अना करने एम क्रेट टापू ती ओढ़ मन्नुम सालमोने ब'अना अड्डा ही गन्डा-गन्डा मन्जकम की केरकम। 8कोहड़े कठिन ती गन्डा-गन्डा मन्तेम एम बेस्स बन्दरगाह नू बरचकम। अस्ते ती लासिया सहर हेद्दे रहचा।
9ढेर उल्ला मन्जा किरकी रहचा अउर कोहाँ डोँगा अगू नू काला गे हूँ खतरा मन्जकी रहचा। यहुदिर ही उबसना ही समे हूँ मुन्जरा किरकी रहचा। औंगे पावलस आरिन एन्ने बाचस की सल्हा चिच्चस, 10“संगेरो, एंगा गे एन्ने लग्गी का, नाम अक्कू कोहाँ डोँगा नू इस्ते ती कालोत होले कोहाँ डोँगा अउर मालसामान लेका नास माला मनो, लेकिन नम्हय जिया हूँ काला उंगी।” 11लेकिन कप्तानस पावलस ही बाचका कत्थन मला मेन्जस मुन्दा आस कोहाँ डोँगा चलाब'ऊस अउर कोहाँ डोँगा ता उरुबस बाचका कत्थन लेका मेन्जस। 12प'इयाँ समे नू आ बन्दरगाह नू र'आ गे बेस्स मला रहचा। औंगे बग्गे आलर एक'अम हालत नू हूँ अस्ते ती काला की फोनिक्स सहर नू भैर प'इयाँ उल्ला गुटी र'अना मने नन्जर। फोनिक्स सहर क्रेट टापू ता ओन्टा बन्दरगाह हिके, एकदा दखिन-पछिम अउर उत्तर-पछिम तरा किर्ररकी र'ई।
समुन्दर नू आँधाड़
13दखिन तरती ती धिरेम ताका तागर'आ हेल्लरा अउर होरमा आलर अक्कू नाम काला ओंगोत होत्'एन बाचर की बुज्झरर। ख़ने आर कोहाँ डोँगा अटकाचका की उइय्यका लंगरन ओत्थरर की क्रेट टापू ही गन्डा-गन्डा मन्नुम केरर। 14लेकिन जोक्क समे ख़ोख़ा आ टापू तरती के कोहाँ आँधाड़ बरचा। आद उत्तर-पुरुम ब'अना आँधाड़ रहचा। 15आ आँधाड़ कोहाँम मन्जका करने कोहाँ डोँगा ताका तागरना तरा काला पोल्ला। अउर एम कोहाँ डोँगन ताका एकाजगू हो'आ काला हेल्लरा अज्गुम हो'आ काला नेक'आ बाचकम की अम्बकम चिच्चकम। 16क्लौडा ब'अना ओन्टा सन्नी टापू ही दखिन तरा अड़सकम ख़ने आ टापू आँधाड़न छेकचा चिच्चा। असन एम कोहाँ डोँगा ही ख़ोख़ा तरा हेरका सन्नी डोँगन एक'अन्नेम जोगब'आ ओंगकम। 17ताबसिले अदिन म'इयाँ नतगियर की कोहाँ डोँगा भितरी ओन्दरर। अउर कोहाँ डोँगा चलबु'उर मोटा-मोटा जोःड़ा लेके कोहाँ डोँगन बड़ियर ती हेचर। कोहाँ डोँगा सिरटिस ब'अना बलू नू फसार'आ ओंगी बाचर की कोहाँ डोँगा चलबु'उर इल्चियर की कोहाँ डोँगा ही लंगरन खताचर चिच्चर, अदिही ख़ोख़ा कोहाँ डोँगा तानुम बह'आ हेल्लरा। 18आ इल्चका लग्गना आँधाड़ एमन कोहड़े नुक'आ-तुक'आ हेल्लरा ख़ने दोसरा उल्ला आर कोहाँ डोँगा नू मन्जका मालसामान गुट्ठिन हेबड़ा हेल्लरर। 19ख़ने तिसरा उल्ला आर कोहाँ डोँगा चलब'आगे चाड़ पड़ारका सामान गुट्ठिन हूँ तम्हय ख़ेक्खा तिम समुन्दर नू हिबड़ियर चिच्चर। 20बग्गे उल्ला गुटी बिड़ी, बिनको एन्दरा हूँ मला एथरा। आँधाड़ कोहड़े चलर'आ लगिया अउर फेच्चा नू बछरना असरा हूँ अम्बकम चिच्चकम।
21आलर मन्डी मा ओन्डका बग्गे उल्ला मन्जकी रहचा। पावलस होरमर ही अगू नू इज्जस की बाचस, “अना संगेरो, निम एंग्हय कत्थन मेन्ना रहचा अउर क्रेट टापू ती मला काना रहचा। आबाकी एन बाचका कत्थन मेन्ना होले न तो एन्ने दुक्खे मनो पहेंस न तो एन्दर'उम सामान गुट्ठी ही नास मनो पहेंस। 22अक्कू एन ब'अदन, डिढ़ नना। निम मधे नेख़'अम जिया मला कालो, लेकिन कोहाँ डोँगा नस्ट मनो। 23एन्देरगेका एका धर्मेस ही एन हिकदन, अउर नेख़य ओहमा एन नन्दन, आस ही ओरोत दुतस इन्ना माख़ा एंग्हय हेद्दे इज्जस की एन्ने बाचस, 24‘अना पावल अमा एल्चा। निन रोमी कोहाँ बेलस ही अगू नू कालाम पड़ार'ओ अउर निंग्हय करनेम धर्मेस निंग्हय गने कालू होरमर ही रक्छा ननोस।’ 25औंगे संगेरो, डिढ़ नना। एन्देरगेका एन धर्मेस नू पत्त'अदन का एंगन एकन्ने तेंगतारकी र'ई, अन्नेम मनो। 26लेकिन एम्हय कोहाँ डोँगा एक'अम ओन्टा टापू नू मुड़ना र'ई।”
27एम अरगका कोहाँ डोँगा एन्नेकी एड्रियास ब'अना समुन्दर नू हेल्लर'आ लक्का चौदा उल्ला मन्जा किरकी रहचा। आधहा माख़ा मन्जा ख़ने कोहाँ डोँगा चलबु'उर एक'अम ख़ेख़ेल ही हेद्दे अड़सा लक्कन अख़चर। 28ख़ने आर अम्म कय बग्गे गड्डी र'ई बाचर की नप्चर। नप्चर ख़ने चालिस मिटर र'ई ब'अनन अख़चर, अउर और जोक्क गेच्छा केरर की नप्चर ख़ने छब्बिस मिटर गड्डी र'ई बाचर की अख़चर। 29ख़ने एक'अम चट्टान नू मुड़ोम का ब'अना इल्चका ती आर कोहाँ डोँगा ही ख़ोख़ा तरती के चार ठो लंगर खताचर अउर पैरी मना नेक'आ ब'आ की गोहरार'आ हेल्लरर। 30आबाकी अगू ता लंगर खतब'अना बहाना नन्नुम डोँगा चलबु'उर सन्नी डोँगन अम्म नू खताचर की बोंगा बिद्दका रहचर। 31लेकिन पावलस कप्तानस अउर सिपाहिरिन बाचस, “ई कोहाँ डोँगा चलबु'उर बोंगोर होले नाम ने हूँ मला बछर'ओत।” 32ताबसिले सिपाहिर सन्नी डोँगा ता हेंररका जोःड़ा गुट्ठिन खन्डियर चिच्चर, अउर डोँगन काला चिच्चर।
33बिज्जा हेल्लरा ख़ने पावलस आरिन एन्दरम ओना-मोख़ा बाचस की बिन्ती नन्जस, “निम चिन्ता ही करने एन्दरा हूँ मला ओन्डका चौदा उल्ला मन्जा। 34औंगे एन्दरम ओना-मोख़ा ब'अदन की एन निमन बिन्ती नन्दन। एन्दरम ओनोरमोख़ोर होले निम बड़ियर मनोर, निम्हय कुक्क ता ओन्टा चुट्टी हूँ नस्ट मला मनो।” 35ई कत्थन बाचका ख़ोख़ा आस असमन होच्चस, अउर होरमर ही अगू नू धर्मेसिन धन्नेबाद चिच्चस की अदिन किच्चियस की मोख़ा हेल्लरस। 36ताबसिले आर हूँ डिढ़ ख़क्खियर की मोख़ा हेल्लरर। 37एम होरमम कोहाँ डोँगा नू २ सय ७६ गोड़े रहचकम। 38आर उड़ना गुटी ओन्डर की कोहाँ डोँगन हलका नना गे समुन्दर नू गोहोम ही बोरन हिबड़ियर चिच्चर।
कोहाँ डोँगा नस्ट मन्जका
39बिज्जिया ख़ने समुन्दर ता एक'अम गन्डा एथरा, लेकिन कोहाँ डोँगा चलबु'उर आ अड्डन चिन्ह'आ पोल्लर। गन्डा नू स'इर मन्जका अड्डन इरियर की आर कोहाँ डोँगन अज्गुम हो'अना विचार नन्जर। 40आर लंगर ही जोःड़न खन्डियर की लंगरन समुन्दर नू अम्बियर चिच्चर, अउर पतवार#२७:४० पतवार: डोँगा चलब'अना डन्डा। गुट्ठिन हेचका जोःड़न हूँ खुल्लियर चिच्चर। अगू ता पालन उठाचर की ताका तरा किर्रताचर अउर कोहाँ डोँगन गन्डा तरा होच्चर। 41लेकिन कोहाँ डोँगा अम्म कि'इयाँ ता बलू नू मुड़िया की असानुम गड्डरा। कोहाँ डोँगा ता अगू ता भाग लटख़िया अउर ख़ोख़ा तरता भाग भयानक लहरा ही तुक्कना ती एसर'आ हेल्लरा।
42कैदिर हेल्लर'आ की बोंगोर का बाचर की सिपाहिर आरिन पिटा गे सोच्चर। 43लेकिन कप्तानस पावलसिन जोगब'अना विचार नन्जस की आरिन अन्ने नन्ना ती छेकचस। हेल्लर'आ उंगुर कोहाँ डोँगा ती पहले डेग'आ की डिप्पा नू काला गे पेसस। 44अउर दोसरा आलर तख्ता या काठ ही टुकड़ा गुट्ठिन धर'आ की गन्डा नू काला गे पेसस। एन्नेकिम होरमर बेस्स कुना गन्डा नू अड़सियर।
Currently Selected:
मुध चेलर 27: KRUX
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2024 (Active), Mother Tongue Translators Society and Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.
मुध चेलर 27
27
पावलस रोम कादस
1एम इटालिया राजी काना निर्नय मन्जा ख़ने आर पावलसिन दोसरा कैदिर गने रोमी बेल अगस्टसस ही सेनर ही कप्तान युलियसस ही जिम्मा नू चिच्चर। 2एड्रामिटेनोस सहर ती एसिया ता बन्दरगाह गुट्ठी मन्नुम काना ओन्टा कोहाँ डोँगा नू अरगकम की एम डहरे एका गे ओरे नन्जकम। अरिस्तार्खस नामे मन्जका माकेडोनिया इलाका ता थेसलोनिके सहर ती बरचका ओरोत आलस एम्हय गने रहचस। 3दोसरा उल्ला एम सिदोन सहर नू अड़सकम। आ अड्डा नू कप्तान युलियसस पावलसिन दया नन्जस की तंग्हय संगेर गने ख़क्खा गे अउर आस गे चाड़ पड़ारका चिज गुट्ठी आर ती हो'आ गे अनुमती चिच्चस। 4अस्ते ती हूँ एम्हय कोहाँ डोँगा फेर काला हेल्लरा। लेकिन अगू ती ताका तागरका करने एम सा'इप्रस टापू ही गन्डा-गन्डा मन्नुम केरकम। 5किलिकिया अउर पामफिलिया प्रदेस ही गन्डा मन्नुम समुन्दर कट्टकम की एम लुकिया प्रदेस ता मा'इरा सहर नू अड़सकम। 6असन कप्तान युलियसस इटालिया काना अलेक्जेन्ड्रिया सहर ता ओन्टा कोहाँ डोँगा ख़क्खियस की एमन अइय्या नू अरगताचस चिच्चस।
7बग्गे उल्ला गुटी धिरे-धिरे डहरे इक्कम की एम कठिन ती केनिडस सहर हेद्दे अड़सकम। ताका एमन अगू काला गे मला चि'अना करने एम क्रेट टापू ती ओढ़ मन्नुम सालमोने ब'अना अड्डा ही गन्डा-गन्डा मन्जकम की केरकम। 8कोहड़े कठिन ती गन्डा-गन्डा मन्तेम एम बेस्स बन्दरगाह नू बरचकम। अस्ते ती लासिया सहर हेद्दे रहचा।
9ढेर उल्ला मन्जा किरकी रहचा अउर कोहाँ डोँगा अगू नू काला गे हूँ खतरा मन्जकी रहचा। यहुदिर ही उबसना ही समे हूँ मुन्जरा किरकी रहचा। औंगे पावलस आरिन एन्ने बाचस की सल्हा चिच्चस, 10“संगेरो, एंगा गे एन्ने लग्गी का, नाम अक्कू कोहाँ डोँगा नू इस्ते ती कालोत होले कोहाँ डोँगा अउर मालसामान लेका नास माला मनो, लेकिन नम्हय जिया हूँ काला उंगी।” 11लेकिन कप्तानस पावलस ही बाचका कत्थन मला मेन्जस मुन्दा आस कोहाँ डोँगा चलाब'ऊस अउर कोहाँ डोँगा ता उरुबस बाचका कत्थन लेका मेन्जस। 12प'इयाँ समे नू आ बन्दरगाह नू र'आ गे बेस्स मला रहचा। औंगे बग्गे आलर एक'अम हालत नू हूँ अस्ते ती काला की फोनिक्स सहर नू भैर प'इयाँ उल्ला गुटी र'अना मने नन्जर। फोनिक्स सहर क्रेट टापू ता ओन्टा बन्दरगाह हिके, एकदा दखिन-पछिम अउर उत्तर-पछिम तरा किर्ररकी र'ई।
समुन्दर नू आँधाड़
13दखिन तरती ती धिरेम ताका तागर'आ हेल्लरा अउर होरमा आलर अक्कू नाम काला ओंगोत होत्'एन बाचर की बुज्झरर। ख़ने आर कोहाँ डोँगा अटकाचका की उइय्यका लंगरन ओत्थरर की क्रेट टापू ही गन्डा-गन्डा मन्नुम केरर। 14लेकिन जोक्क समे ख़ोख़ा आ टापू तरती के कोहाँ आँधाड़ बरचा। आद उत्तर-पुरुम ब'अना आँधाड़ रहचा। 15आ आँधाड़ कोहाँम मन्जका करने कोहाँ डोँगा ताका तागरना तरा काला पोल्ला। अउर एम कोहाँ डोँगन ताका एकाजगू हो'आ काला हेल्लरा अज्गुम हो'आ काला नेक'आ बाचकम की अम्बकम चिच्चकम। 16क्लौडा ब'अना ओन्टा सन्नी टापू ही दखिन तरा अड़सकम ख़ने आ टापू आँधाड़न छेकचा चिच्चा। असन एम कोहाँ डोँगा ही ख़ोख़ा तरा हेरका सन्नी डोँगन एक'अन्नेम जोगब'आ ओंगकम। 17ताबसिले अदिन म'इयाँ नतगियर की कोहाँ डोँगा भितरी ओन्दरर। अउर कोहाँ डोँगा चलबु'उर मोटा-मोटा जोःड़ा लेके कोहाँ डोँगन बड़ियर ती हेचर। कोहाँ डोँगा सिरटिस ब'अना बलू नू फसार'आ ओंगी बाचर की कोहाँ डोँगा चलबु'उर इल्चियर की कोहाँ डोँगा ही लंगरन खताचर चिच्चर, अदिही ख़ोख़ा कोहाँ डोँगा तानुम बह'आ हेल्लरा। 18आ इल्चका लग्गना आँधाड़ एमन कोहड़े नुक'आ-तुक'आ हेल्लरा ख़ने दोसरा उल्ला आर कोहाँ डोँगा नू मन्जका मालसामान गुट्ठिन हेबड़ा हेल्लरर। 19ख़ने तिसरा उल्ला आर कोहाँ डोँगा चलब'आगे चाड़ पड़ारका सामान गुट्ठिन हूँ तम्हय ख़ेक्खा तिम समुन्दर नू हिबड़ियर चिच्चर। 20बग्गे उल्ला गुटी बिड़ी, बिनको एन्दरा हूँ मला एथरा। आँधाड़ कोहड़े चलर'आ लगिया अउर फेच्चा नू बछरना असरा हूँ अम्बकम चिच्चकम।
21आलर मन्डी मा ओन्डका बग्गे उल्ला मन्जकी रहचा। पावलस होरमर ही अगू नू इज्जस की बाचस, “अना संगेरो, निम एंग्हय कत्थन मेन्ना रहचा अउर क्रेट टापू ती मला काना रहचा। आबाकी एन बाचका कत्थन मेन्ना होले न तो एन्ने दुक्खे मनो पहेंस न तो एन्दर'उम सामान गुट्ठी ही नास मनो पहेंस। 22अक्कू एन ब'अदन, डिढ़ नना। निम मधे नेख़'अम जिया मला कालो, लेकिन कोहाँ डोँगा नस्ट मनो। 23एन्देरगेका एका धर्मेस ही एन हिकदन, अउर नेख़य ओहमा एन नन्दन, आस ही ओरोत दुतस इन्ना माख़ा एंग्हय हेद्दे इज्जस की एन्ने बाचस, 24‘अना पावल अमा एल्चा। निन रोमी कोहाँ बेलस ही अगू नू कालाम पड़ार'ओ अउर निंग्हय करनेम धर्मेस निंग्हय गने कालू होरमर ही रक्छा ननोस।’ 25औंगे संगेरो, डिढ़ नना। एन्देरगेका एन धर्मेस नू पत्त'अदन का एंगन एकन्ने तेंगतारकी र'ई, अन्नेम मनो। 26लेकिन एम्हय कोहाँ डोँगा एक'अम ओन्टा टापू नू मुड़ना र'ई।”
27एम अरगका कोहाँ डोँगा एन्नेकी एड्रियास ब'अना समुन्दर नू हेल्लर'आ लक्का चौदा उल्ला मन्जा किरकी रहचा। आधहा माख़ा मन्जा ख़ने कोहाँ डोँगा चलबु'उर एक'अम ख़ेख़ेल ही हेद्दे अड़सा लक्कन अख़चर। 28ख़ने आर अम्म कय बग्गे गड्डी र'ई बाचर की नप्चर। नप्चर ख़ने चालिस मिटर र'ई ब'अनन अख़चर, अउर और जोक्क गेच्छा केरर की नप्चर ख़ने छब्बिस मिटर गड्डी र'ई बाचर की अख़चर। 29ख़ने एक'अम चट्टान नू मुड़ोम का ब'अना इल्चका ती आर कोहाँ डोँगा ही ख़ोख़ा तरती के चार ठो लंगर खताचर अउर पैरी मना नेक'आ ब'आ की गोहरार'आ हेल्लरर। 30आबाकी अगू ता लंगर खतब'अना बहाना नन्नुम डोँगा चलबु'उर सन्नी डोँगन अम्म नू खताचर की बोंगा बिद्दका रहचर। 31लेकिन पावलस कप्तानस अउर सिपाहिरिन बाचस, “ई कोहाँ डोँगा चलबु'उर बोंगोर होले नाम ने हूँ मला बछर'ओत।” 32ताबसिले सिपाहिर सन्नी डोँगा ता हेंररका जोःड़ा गुट्ठिन खन्डियर चिच्चर, अउर डोँगन काला चिच्चर।
33बिज्जा हेल्लरा ख़ने पावलस आरिन एन्दरम ओना-मोख़ा बाचस की बिन्ती नन्जस, “निम चिन्ता ही करने एन्दरा हूँ मला ओन्डका चौदा उल्ला मन्जा। 34औंगे एन्दरम ओना-मोख़ा ब'अदन की एन निमन बिन्ती नन्दन। एन्दरम ओनोरमोख़ोर होले निम बड़ियर मनोर, निम्हय कुक्क ता ओन्टा चुट्टी हूँ नस्ट मला मनो।” 35ई कत्थन बाचका ख़ोख़ा आस असमन होच्चस, अउर होरमर ही अगू नू धर्मेसिन धन्नेबाद चिच्चस की अदिन किच्चियस की मोख़ा हेल्लरस। 36ताबसिले आर हूँ डिढ़ ख़क्खियर की मोख़ा हेल्लरर। 37एम होरमम कोहाँ डोँगा नू २ सय ७६ गोड़े रहचकम। 38आर उड़ना गुटी ओन्डर की कोहाँ डोँगन हलका नना गे समुन्दर नू गोहोम ही बोरन हिबड़ियर चिच्चर।
कोहाँ डोँगा नस्ट मन्जका
39बिज्जिया ख़ने समुन्दर ता एक'अम गन्डा एथरा, लेकिन कोहाँ डोँगा चलबु'उर आ अड्डन चिन्ह'आ पोल्लर। गन्डा नू स'इर मन्जका अड्डन इरियर की आर कोहाँ डोँगन अज्गुम हो'अना विचार नन्जर। 40आर लंगर ही जोःड़न खन्डियर की लंगरन समुन्दर नू अम्बियर चिच्चर, अउर पतवार#२७:४० पतवार: डोँगा चलब'अना डन्डा। गुट्ठिन हेचका जोःड़न हूँ खुल्लियर चिच्चर। अगू ता पालन उठाचर की ताका तरा किर्रताचर अउर कोहाँ डोँगन गन्डा तरा होच्चर। 41लेकिन कोहाँ डोँगा अम्म कि'इयाँ ता बलू नू मुड़िया की असानुम गड्डरा। कोहाँ डोँगा ता अगू ता भाग लटख़िया अउर ख़ोख़ा तरता भाग भयानक लहरा ही तुक्कना ती एसर'आ हेल्लरा।
42कैदिर हेल्लर'आ की बोंगोर का बाचर की सिपाहिर आरिन पिटा गे सोच्चर। 43लेकिन कप्तानस पावलसिन जोगब'अना विचार नन्जस की आरिन अन्ने नन्ना ती छेकचस। हेल्लर'आ उंगुर कोहाँ डोँगा ती पहले डेग'आ की डिप्पा नू काला गे पेसस। 44अउर दोसरा आलर तख्ता या काठ ही टुकड़ा गुट्ठिन धर'आ की गन्डा नू काला गे पेसस। एन्नेकिम होरमर बेस्स कुना गन्डा नू अड़सियर।
Currently Selected:
:
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2024 (Active), Mother Tongue Translators Society and Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.