Matayo 13
13
Umugani w'umubibyi
(Mk 4.1-9; Lk 8.4-8)
1Uwo munsi Yezu ava imuhira#imuhira: reba Mk 2.1., ajya ku kiyaga yicara ku nkombe. 2Imbaga nyamwinshi y'abantu iramukikiza bituma ajya mu bwato yicaramo, abantu bose bahagarara ku nkombe. 3Nuko ababwira ibintu byinshi akoresheje imigani ati: “Habayeho umuntu wagiye kubiba, 4igihe abiba imbuto zimwe zigenda zigwa ku nzira, hanyuma inyoni ziraza zirazitoragura. 5Izindi zigwa ku gasi zihita zimera, kuko ubutaka ari bugufi. 6Izuba ricanye rirazotsa ziruma, kuko zidafite aho zishorera imizi. 7Izindi zigwa mu mahwa, amahwa azirengaho maze ziragwingira. 8Izindi zigwa mu butaka bwiza zirera, zimwe zera imbuto ijana, izindi mirongo itandatu, izindi mirongo itatu. 9Ufite amatwi yumva ngaho niyumve!”
Igituma Yezu yavugiraga mu migani
(Mk 4.10-12; Lk 8.9-10)
10Nuko abigishwa be baramwegera baramubaza bati: “Ni iki gituma wigisha abantu ukoresheje imigani?”
11Arabasubiza ati: “Mwebwe mwahawe kumenya amabanga y'ubwami bw'ijuru, nyamara bo ntibabihawe. 12Ufite azongererwa ndetse ahabwe byinshi, naho udafite na busa azakwa n'utwo yaririragaho. 13Naho abandi igituma mbabwira nkoresheje imigani ni uko bareba ariko ntibabone, batega amatwi ariko ntibumve kandi ntibasobanukirwe. 14Bityo biba nk'uko byavuzwe n'umuhanuzi Ezayi ngo:
‘Kumva muzumva ariko ntimuzasobanukirwa,
kureba muzareba ariko nta cyo muzabona.
15Erega aba ni abantu binangiye!
Biziba amatwi,
bahunza amaso,
kugira ngo be kubona, be no kumva,
kandi be gusobanukirwa,
kugira ngo batangarukira nkabakiza.’
16Mwebwe murahirwa kuko amaso yanyu areba, n'amatwi yanyu akaba yumva. 17Ndababwira nkomeje ko abahanuzi benshi n'intungane nyinshi bashatse kureba ibyo mureba ntibabibona, kandi bashatse kumva ibyo mwumva ntibabyumva.
Yezu asobanura umugani w'umubibyi
(Mk 4.13-20; Lk 8.11-15)
18“Nimutege amatwi rero mwumve iby'uwo mugani w'umubibyi. 19Umuntu wese wumva Ijambo ry'ubwami bw'ijuru ntarisobanukirwe, ahwanye na ha handi ku nzira imbuto zaguye, maze Sekibi akaza agasahura icyabibwe mu mutima we. 20Aho zabibwe ku gasi ni nk'umuntu wumva Ijambo ry'Imana, ako kanya akaryakirana ubwuzu, 21nyamara ntatume rishorera imizi muri we, bityo akarimarana igihe gito. Iyo habaye ingorane cyangwa gutotezwa ahōrwa Ijambo ry'Imana, ahita acika intege. 22Aho zabibwe mu mahwa ni nk'umuntu wumva Ijambo ry'Imana, nyamara guhagarikwa umutima n'iby'isi no gushukwa n'ubukungu, bikarenga kuri iryo Jambo rikaba nk'imbuto zarumbye. 23Aho zabibwe mu butaka bwiza ni nk'umuntu wumva Ijambo ry'Imana akarisobanukirwa akera imbuto, umwe ijana, undi mirongo itandatu, undi mirongo itatu.”
Ikigereranyo cy'urukungu mu ngano
24Yezu abaha ikindi kigereranyo ati: “Iby'ubwami bw'ijuru wabigereranya n'umuntu wari warabibye imbuto nziza mu murima we. 25Igihe abantu basinziriye, umwanzi araza abiba urukungu hagati mu ngano. 26Nuko imyaka ibaye imigengararo, urukungu ruramenyekana. 27Abagaragu babibonye, basanga nyir'umurima baramubaza bati: ‘Mbese ntiwabibye imbuto nziza mu murima wawe? None se urukungu rwajemo rute?’ 28Arabasubiza ati: ‘Ibyo ni umwanzi wabikoze.’ Abagaragu bati: ‘Mbese urashaka ko tujya kururandura?’ 29Na we ati: ‘Oya, mutarurandurana n'ingano. 30Nimureke bikurane byombi kugeza igihe cy'isarura, ni bwo nzabwira abasaruzi nti: Mubanze murundanye urukungu, muruhambiremo imiba muyitwike, maze ingano muzihunike mu kigega cyanjye.’ ”
Ikigereranyo cy'akabuto
(Mk 4.30-32)
31Yezu yongera kubaha ikigereranyo ati: “Ubwami bw'ijuru wabugereranya n'akabuto kitwa sinapi, umuntu yabibye mu murima we. 32Karutwa n'izindi mbuto zose, nyamara kamara kumera kagasumba ibindi bihingwa kakangana n'igiti, inyoni zikaza zikarika mu mashami yacyo.”
Ikigereranyo cy'umusemburo
(Lk 13.20-21)
33Arongera abaha n'ikindi kigereranyo ati: “Ubwami bw'ijuru wabugereranya n'umusemburo umugore yafashe, akawuvanga n'ibyibo bitatu by'ifu kugeza ubwo yose itutumbye.”
Akamaro k'imigani
(Mk 4.33-34)
34Ibyo byose Yezu yabibwiraga rubanda akoresheje imigani. Nta cyo yababwiraga adakoresheje imigani. 35Kwari ukugira ngo bibe nk'uko byavuzwe n'umuhanuzi ngo:
“Nzababwirira mu migani,
mbamenyeshe ibyahishwe kuva isi yaremwa.”
Yezu asobanura ikigereranyo cy'urukungu
36Nuko Yezu asezera kuri rubanda asubira imuhira. Abigishwa be bajya aho ari baramubwira bati: “Dusobanurire cya kigereranyo cy'urukungu rwabibwe mu murima.”
37Nuko arababwira ati: “Ubiba imbuto nziza ni Umwana w'umuntu, 38umurima abibamo ni isi. Imbuto nziza abiba ni abayoboka ubwami bw'ijuru, naho urukungu ni abayoboka Sekibi. 39Umwanzi warubibye ni Satani. Isarura ryo ni imperuka y'isi, naho abasaruzi ni abamarayika. 40Nk'uko barundarunda urukungu bakarutwika, ni ko bizamera ku mperuka y'isi. 41Umwana w'umuntu azatuma abamarayika be, batoratore abatera abandi gukora ibyaha n'inkozi z'ibibi, babakure mu bwami bwe 42maze babarohe mu itanura ry'umuriro, aho bazarira kandi bagahekenya amenyo. 43Ubwo abatunganiye Imana bazarabagirana nk'izuba mu bwami bwa Se. Ufite amatwi yumva ngaho niyumve!
Ibindi bigereranyo bitatu
44“Iby'ubwami bw'ijuru wabigereranya n'ikintu cy'agaciro gihishwe mu murima, umuntu yakigwaho akongera akagihisha maze akagenda yamazwe n'ibyishimo, ku buryo agurisha ibyo afite byose akagaruka kugura uwo murima.
45“Na none iby'ubwami bw'ijuru wabigereranya n'umucuruzi washakaga amasaro y'agahebuzo. 46Nuko abonye rimwe ry'igiciro kinini, aragenda agurisha ibye byose ararigura.
47“Byongeye kandi, iby'ubwami bw'ijuru wabigereranya n'umutego w'amafi banaze mu kiyaga, ugafata amafi y'amoko yose. 48Iyo umaze kūzura bawukururira ku nkombe, bakicara bakajonjora amafi, ameza bakayashyira mu bitebo, amabi bakayajugunya. 49Uko ni ko bizamera ku mperuka y'isi, abamarayika bazaza bajonjore ababi babakure mu ntungane, 50babarohe mu itanura ry'umuriro aho bazarira kandi bagahekenya amenyo.”
Ubutunzi bushya n'ubwa kera
51Nuko arababaza ati: “Ibyo byose murabyumvise?”
Bati: “Yee.”
52Arababwira ati: “Noneho rero umwigishamategeko wese wigishijwe iby'ubwami bw'ijuru, wamugereranya na nyir'urugo ukora mu byo atunze, akazana ibintu bimwe bishya n'ibindi bya kera.”
Ab'i Nazareti bahinyura Yezu
(Mk 6.1-6; Lk 4.16-30)
53Nuko Yezu amaze kubacira iyo migani, arahava 54ajya mu mujyi w'iwabo#iwabo: reba Mt 2.23; Lk 4.16. maze yigishiriza mu rusengero rwaho. Baratangara cyane bati: “Mbese ubwenge afite n'ibitangaza akora abikura he? 55Mbese si umwana wa wa mubaji? Ese nyina ntiyitwa Mariya? Mbese abavandimwe be si Yakobo na Yozefu na Simoni na Yuda? 56Mbese bashiki be bose ntiduturanye? None se biriya akora byose abikura he?” 57Ibyo bituma batamwemera.
Yezu ni ko kubabwira ati: “Nta handi umuhanuzi asuzugurwa, uretse mu karere k'iwabo n'iwe mu rugo.” 58Nuko aho ntiyahakorera ibitangaza byinshi kubera ko batamwemeye.
Currently Selected:
Matayo 13: BIR
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
Bibiliya Yera © Bible Society of Rwanda, 2001
Mateo 13
13
Ang Talinhaga Tungkol sa Manghahasik
(Mc. 4:1-9; Lu. 8:4-8)
1Noon ding araw na iyon, si Jesus ay lumabas ng bahay at naupo sa tabi ng lawa. 2Dahil#Lu. 5:1-3. sa dami ng taong lumalapit sa kanya, sumakay siya sa isang bangka at doon naupo. Tumayo naman sa dalampasigan ang mga tao 3at sila'y tinuruan niya ng maraming bagay sa pamamagitan ng mga talinhaga. Ganito ang sinabi niya:
“May isang magsasakang lumabas upang maghasik. 4Sa kanyang paghahasik ay may mga binhing nalaglag sa tabi ng daan. Dumating ang mga ibon at tinuka ang mga iyon. 5May mga binhi namang nalaglag sa mabatong lupa. Dahil manipis lang ang lupa roon, sumibol agad ang mga binhi, 6ngunit natuyo agad ang mga ito nang mabilad sa matinding init ng araw, palibhasa'y mababaw ang ugat. 7May mga binhi namang nalaglag sa may matitinik na halaman. Lumago ang mga halamang ito at sinakal ang mga binhing tumubo doon. 8Ngunit ang mga binhing nahasik sa matabang lupa ay namunga; may tigsasandaan, may tig-aanimnapu, at may tigtatatlumpu. 9Makinig ang may pandinig!”
Ang Layunin ng mga Talinhaga
(Mc. 4:10-12; Lu. 8:9-10)
10Lumapit ang mga alagad at tinanong si Jesus, “Bakit po ninyo dinadaan sa talinhaga ang inyong pagtuturo sa kanila?” 11Sumagot siya, “Ipinagkaloob sa inyo ang karapatang maunawaan ang hiwaga tungkol sa kaharian ng langit, ngunit hindi ito ipinagkaloob sa kanila. 12Sapagkat#Mt. 25:29; Mc. 4:25; Lu. 8:18; 19:26. ang mayroon ay bibigyan pa, at mananagana; ngunit ang wala, kahit ang kakaunting nasa kanya ay kukunin pa. 13Nagsasalita ako sa kanila sa pamamagitan ng talinhaga sapagkat tumitingin sila ngunit hindi nakakakita, at nakikinig ngunit hindi naman nakakarinig ni nakakaunawa man. 14Natutupad#Isa. 6:9-10 (LXX). nga sa kanila ang propesiya ni Isaias na nagsasabi,
‘Makinig man kayo nang makinig subalit hindi ninyo mauunawaan kailanman,
at tumingin man kayo nang tumingin subalit hindi rin kayo makakakita kailanman.
15Sapagkat naging mapurol na ang isip ng mga taong ito;
mahirap makarinig ang kanilang mga tainga,
at ipinikit nila ang kanilang mga mata,
kung hindi gayon, sana'y nakakita ang kanilang mga mata,
nakarinig ang kanilang mga tainga,
nakaunawa ang kanilang mga isip,
at nagbalik-loob sila sa akin,
at pinagaling ko sila.’
16“Subalit#Lu. 10:23-24. mapalad kayo sapagkat nakakakita ang inyong mga mata at nakakarinig ang inyong mga tainga! 17Tandaan ninyo: maraming propeta at matutuwid na tao ang naghangad na makita ang inyong nasasaksihan at marinig ang inyong napapakinggan subalit hindi nila ito nakita ni narinig.”
Ipinaliwanag ang Talinhaga Tungkol sa Manghahasik
(Mc. 4:13-20; Lu. 8:11-15)
18“Pakinggan ninyo ang kahulugan ng talinhaga tungkol sa manghahasik. 19Kapag ang isang tao ay dumirinig ng mensahe tungkol sa paghahari ng Diyos ngunit hindi naman niya iyon inuunawa, siya ay katulad ng binhing nalaglag sa daan. Dumarating ang Masama at agad inaalis sa kanyang isip ang mensaheng kanyang napakinggan.
20“Ang katulad naman ng binhing nalaglag sa mabatong lupa ay ang taong dumirinig ng mensahe. Kaagad at masaya niya itong tinanggap 21ngunit hindi tumimo ang mensahe sa kanyang puso. Sandali lamang itong nanatili, at pagdating ng mga kapighatian at pagsubok dahil sa mensahe, agad siyang tumatalikod sa kanyang pananampalataya.
22“Ang binhi namang nahulog sa may damuhang matinik na halaman ay naglalarawan ng mga taong dumirinig ng mensahe ngunit dahil sa pagkabalisa sa maraming mga bagay at pagkahumaling sa kayamanan, ang mensahe ay nawalan ng puwang sa kanilang puso at ito ay hindi nagkaroon ng bunga sa taong iyon.
23“At ang katulad naman ng binhing napahasik sa matabang lupa ay ang mga taong dumirinig at umuunawang mabuti sa mensahe, kaya't ito ay namumunga nang sagana, may tigsasandaan, may tig-aanimnapu, at may tigtatatlumpu.”
Talinhaga Tungkol sa mga Damo sa Triguhan
24Nagsalaysay muli si Jesus sa kanila ng isa pang talinhaga. Sinabi niya, “Ang kaharian ng langit ay katulad ng isang taong naghasik ng mabuting binhi sa kanyang bukid. 25Isang gabi, habang natutulog ang mga tao, dumating ang kanyang kaaway, naghasik ng mapanirang damo sa triguhan at saka umalis. 26Nang tumubo at magbunga ang trigo, lumitaw din ang mapanirang damo. 27Kaya't pumunta ang mga utusan sa may-ari ng bukid at nagtanong, ‘Hindi po ba mabuting binhi lamang ang inihasik ninyo sa inyong bukid? Bakit po may damo ngayon?’ 28Sumagot siya, ‘Isang kaaway ang may kagagawan nito.’ Tinanong siya ng mga utusan, ‘Bubunutin po ba namin ang mga damo?’ 29‘Huwag, baka mabunot pati ang mga trigo,’ sagot niya. 30‘Hayaan na lamang ninyong lumago kapwa ang damo at ang trigo hanggang sa anihan. Pag-aani'y sasabihin ko sa mga tagapag-ani, ipunin muna ninyo ang mga damo at inyong pagbigkis-bigkisin at saka sunugin. Pagkatapos, ipunin naman ninyo ang trigo sa aking kamalig.’”
Talinhaga Tungkol sa Buto ng Mustasa
(Mc. 4:30-32; Lu. 13:18-19)
31Sa pagpapatuloy, isa pang talinhaga ang isinalaysay ni Jesus sa kanila. “Ang kaharian ng langit ay katulad ng isang buto ng mustasa na itinanim ng isang tao sa kanyang bukid. 32Ang buto ng mustasa ang pinakamaliit sa lahat ng binhi. Ngunit pagtubo nito, ito'y nagiging mas malaki kaysa alin mang halaman at nagiging punongkahoy, kaya't nakakapagpugad ang mga ibon sa mga sanga nito.”
Talinhaga Tungkol sa Pampaalsa
(Lu. 13:20-21)
33Nagsalaysay pa si Jesus ng ibang talinhaga. “Ang kaharian ng langit ay katulad ng pampaalsa na inihalo ng isang babae sa tatlong bakol na harina, kaya't umalsa ang minasang harina.”
Ang Paggamit ni Jesus ng mga Talinhaga
(Mc. 4:33-34)
34Ang lahat ng ito ay sinabi ni Jesus sa mga tao sa pamamagitan ng mga talinhaga, at wala siyang itinuro sa kanila nang hindi sa pamamagitan ng talinhaga. 35Sa#Awit 78:2. gayon, natupad ang sinabi ng propeta:#35 sinabi ng propeta: Sa ibang manuskrito'y sinabi ng propeta Isaias.
“Magsasalita ako sa pamamagitan ng mga talinhaga,
ihahayag ko ang mga bagay na nalilihim mula pa nang likhain ang daigdig.”#35 ang daigdig: Sa ibang manuskrito'y hindi nakasulat ang mga salitang ito.
Kahulugan ng Talinhaga Tungkol sa mga Damo sa Triguhan
36Pagkatapos, iniwan ni Jesus ang mga tao at pumasok siya sa bahay. Lumapit ang kanyang mga alagad at sinabi sa kanya, “Ipaliwanag nga po ninyo sa amin ang talinhaga tungkol sa mapanirang damong tumubo sa bukid.” 37Sumagot si Jesus, “Ang naghahasik ng mabubuting binhi ay ang Anak ng Tao, 38ang bukid ay ang daigdig, ang mabuting binhi ay ang mga taong kabilang sa kaharian at ang mapanirang damo naman ay ang mga kabilang sa Masama. 39Ang kaaway na naghasik ng damo ay walang iba kundi ang diyablo. Ang panahon ng pag-aani ay ang katapusan ng daigdig at ang mga tagapag-ani naman ay ang mga anghel. 40Kung paanong ang mga damo ay tinitipon at sinusunog, ganoon din ang mangyayari sa katapusan ng daigdig. 41Ipag-uutos ng Anak ng Tao sa kanyang mga anghel na tipunin nila mula sa kanyang kaharian ang lahat ng nagiging sanhi ng pagkakasala at ang lahat ng gumagawa ng masama. 42Ihahagis nila ang mga ito sa lumalagablab na pugon at doon ay mananangis sila at magngangalit ang kanilang mga ngipin. 43Ngunit ang mga gumagawa ng matuwid ay magliliwanag na parang araw sa kaharian ng kanilang Ama. Makinig ang may pandinig!”
Ang Natatagong Kayamanan
44“Ang kaharian ng langit ay katulad ng kayamanang nakabaon sa isang bukid. Nahukay ito ng isang tao ngunit agad itong tinabunan. Tuwang-tuwa siyang umalis at ibinenta ang lahat ng kanyang ari-arian upang bilhin ang bukid na iyon.”
Ang Perlas na Mahalaga
45“Ang kaharian ng langit ay katulad din ng isang negosyante na naghahanap ng mga mamahaling perlas. 46Nang makakita siya ng isang perlas na napakahalaga, umuwi siya't ipinagbili ang lahat ng kanyang ari-arian at binili ang perlas na iyon.”
Ang Lambat
47“Ang kaharian ng langit ay katulad din ng isang malaking lambat na inihagis sa lawa at nakahuli ng sari-saring isda. 48Nang mapuno ang lambat, hinila ito sa pampang. Naupo ang mga tao habang tinitipon nila sa sisidlan ang mabubuting isda at itinatapon naman ang mga isdang hindi mapapakinabangan. 49Gayundin ang mangyayari sa katapusan ng daigdig, darating ang mga anghel, ihihiwalay ang masasama sa mga matuwid, 50at ihahagis ang masasama sa naglalagablab na apoy. Doo'y mananangis sila at magngangalit ang kanilang mga ngipin.”
Kayamanang Bago at Luma
51“Nauunawaan na ba ninyo ang lahat ng ito?” tanong ni Jesus. “Opo,” sagot nila. 52At sinabi niya sa kanila, “Kaya nga, ang bawat tagapagturo ng Kautusan na kumikilala sa kaharian ng langit ay katulad ng isang pinuno ng sambahayan na naglalabas ng mga bagay na bago at luma mula sa kanyang taguan ng kayamanan.”
Si Jesus ay Hindi Tinanggap sa Nazaret
(Mc. 6:1-6; Lu. 4:16-30)
53Umalis si Jesus mula roon matapos niyang isalaysay ang mga talinhagang ito. 54Umuwi siya sa kanyang bayan at nagturo sa kanilang sinagoga. Nagtaka ang mga nakarinig sa kanya, kaya't kanilang itinanong, “Saan kumuha ng ganyang karunungan ang taong iyan? Paano siya nakakagawa ng mga himala? 55Hindi ba siya ay anak ng isang karpintero? Hindi ba si Maria ang kanyang ina at sina Santiago, Jose, Simon, at Judas ang kanyang mga kapatid? 56At tagarito rin ang kanyang mga kapatid na babae, di ba? Saan kaya niya natutuhan ang lahat ng iyan?” 57At#Jn. 4:44. siya'y hindi nila pinaniwalaan.
Kaya't sinabi ni Jesus sa kanila, “Ang isang propeta'y iginagalang kahit saan maliban sa kanyang sariling bayan at sariling sambahayan.” 58At dahil ayaw nilang maniwala kay Jesus, hindi siya roon gumawa ng maraming himala.
Currently Selected:
:
Highlight
Copy
Compare
Share
Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in
© 2005 Philippine Bible Society