San Mateo 26

Tun xtídzaʼgaquiëʼ bönniʼ yudoʼ ilaʼzönëʼ Jesús

(Mr. 14:1-2; Lc. 22:1-2; Jn. 11:45-53)

1Cateʼ budxi bëʼë Jesús yuguʼ didzaʼ ni, gudxëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ, 2rnnëʼ:

—Nöz quéziliʼ iaʼchopa dza idxín Laní Pascua, ateʼ dza naʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, uluʼdödëʼ nedaʼ lu náʼagaca nupa uluʼdáʼ nedaʼ lëʼe yaga cruz.

3Níʼirö bilaʼdxinëʼ yuguʼ bixúz unná bëʼ len yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi, en bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ bönachi judío, ateʼ buluʼdubëʼ ga naca löʼa lidxi bixúz lo, lëʼ Caifás. 4Niʼ gulún xtídzaʼgaquiëʼ ilaʼzönëʼ Jesús, lu yöl-laʼ rizíʼ yëʼ quégaquiëʼ, para ilútiëʼ Lëʼ. 5Taʼnnë́ʼ:

—Bitiʼ gunruʼ lë ni dza laní, para cabí ilaʼdzatsa bönachi.

Tu nigula rigúʼunu le riláʼ zxixi icjëʼ Jesús

(Mr. 14:3-9; Jn. 12:1-8)

6Cateʼ niʼ zoëʼ Jesús lu yödzö Betania lu yuʼu lidxëʼ Simón, bönniʼ naʼ güíʼinëʼ huëʼ nudzuʼ ruzödi, 7bidxinnu cúdzuʼlëʼ Jesús tu nigula, nuáʼanu tu bö́gaʼdoʼ néquini guiö́j nazacaʼ, en yudzu tu le riláʼ zxixi le nazácaʼdaʼ, ateʼ gulúʼunu le icjëʼ Jesús cateʼ niʼ röʼë rahuëʼ. 8Cateʼ bilaʼléʼenëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús lë ni, gulaʼlenëʼ, taʼnnë́ʼ:

—¿Bizx que réqui ditaj lë ni? 9Guca nu gutiʼ lë ni, en siʼ dumí zián para gácalenruʼ yuguʼ bönachi yechiʼ.

10Cateʼ biyönnëʼ Jesús lë ni, rëʼ légaquiëʼ:

—¿Bizx que rnnëliʼ queë́nu nigula ni? Tsahuiʼ naca le bennu quiaʼ. 11Yuguʼ bönachi yechiʼ ilaʼcuáʼlenticaʼsö libíʼiliʼ, pero nedaʼ bitiʼ ugáʼanalenticaʼsaʼ libíʼiliʼ. 12Le bennu nigula ni, gulúʼunu nedaʼ le riláʼ zxixi ni, naca le rupáʼanu nedaʼ para dza igáchaʼa yeru ba. 13Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, gátiʼtës luyú yödzölió ga gaca libán que didzaʼ dxiʼa ni, lëscaʼ ilaʼguixjöʼ bönachi le bennu nigula ni quiaʼ para nu tsöjné lënu.

Rizíʼ lu nëʼë Judas udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ bönniʼ unná bëʼ

(Mr. 14:10-11; Lc. 22:3-6)

14Níʼirö guyijëʼ Judas Iscariote ga naʼ nacuʼë bixúz unná bëʼ. Náquiëʼ bönniʼ dzáguiëʼ chínnuëʼ naʼ dáʼgaquiëʼ Jesús, 15ateʼ gudxëʼ légaquiëʼ:

—¿Bizxi gúnnaliʼ quiaʼ channö nedaʼ udödaʼ-nëʼ Jesús lu náʼaliʼ?

Buluʼgáʼanalenëʼ lëʼ tsahuiʼ iluʼë lëʼ chi uruáʼ dumí plata. 16Níʼirö gusí lahuëʼ Judas naʼ risí riböʼë udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ.

Le ráguruʼ le rusáʼ ládxiʼruʼ ca gútiëʼ Xanruʼ

(Mr. 14:12-25; Lc. 22:7-23; Jn. 13:21-30; 1Co. 11:23-26)

17Cateʼ naca dza risí lo laní quégaquiëʼ bönniʼ judío cateʼ tahuëʼ yöta xtila le cabí nazíʼi cúa zi que, gulaʼbíguiʼë bönniʼ usëda queëʼ Jesús ga zoëʼ, en tëʼ Lëʼ:

—¿Gazxi rë́ʼënuʼ tsöjpáʼatuʼ queë́ruʼ para gáguruʼ-baʼ böʼcuʼ zxílaʼdoʼ dzöʼ Laní Pascua?

18Jesús rëʼ légaquiëʼ:

—Guliʼtséajtsöcaʼ yödzö niʼ ga naʼ zoëʼ tu bönniʼ, en guliʼguíëʼ: “Bönniʼ rusédinëʼ netuʼ rnnëʼ: Chizáʼ galaʼ dza quiaʼ. Lu yuʼu lidxuʼ gágulengacaʼ-nëʼ bönniʼ usëda quiaʼ böʼcuʼ zxílaʼdoʼ dzöʼ Laní Pascua.”

19Níʼirö gulunëʼ bönniʼ usëda queëʼ ca naʼ gunná béʼenëʼ Jesús légaquiëʼ, ateʼ buluʼpë́ʼë le ilahuëʼ dzöʼ Laní Pascua.

20Cateʼ chigudzö́ʼ dza naʼ, Jesús gurö́ʼlenëʼ idxínnutëʼ bönniʼ usëda queëʼ tahuëʼ. 21Tsanni niʼ tahuëʼ, Jesús rëʼ légaquiëʼ:

—Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, tu nu nutsaʼ ládjaliʼ ni udödi nedaʼ.

22Níʼirö buluʼhuíʼini ládxiʼgaquiëʼ, en gulaʼnábinëʼ Jesús tu tuëʼ, taʼnnë́ʼ:

—Xan, ¿naruʼ nedaʼ?

23Bubiʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:

—Bönniʼ ni runë́ʼ nëʼë tsözxö́n len naʼa lu yö́ʼöna, bönniʼ ni udödëʼ nedaʼ. 24Le nácatë nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, uyijaʼ ga gátiaʼ ca naʼ nazúaj lu guichi láʼayi ca ral-laʼ gaca quiaʼ, pero bicaʼ bayechiʼ nu naʼ udödi nedaʼ gátiaʼ. Gácarö dxiʼa queëʼ bönniʼ naʼ laʼ cabí guljëʼ.

25Níʼirö bubiʼë didzaʼ Judas, bönniʼ naʼ udödëʼ Jesús, rnnëʼ:

—Bönniʼ Usedi, ¿naruʼ nedaʼ?

Jesús rëʼ lëʼ:

—Ön, liʼ naʼ.

26Tsanni niʼ tahuëʼ, gudélëʼë Jesús yöta xtila, en gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ.” Níʼirö buzxuzxjëʼ le, en bunödzjëʼ quégaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ, rnnëʼ:

—Guliʼsíʼ, guliʼgagu. Lë ni le naca cazaʼ. Ca benaʼ que yöta xtila ni ruluíʼi ca gaca que le naca cazaʼ.

27Gudélëʼë caʼ tu zxígaʼdoʼ, en gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ.” Níʼirö bunödzjëʼ caʼ quégaquiëʼ, rnnëʼ:

—Guliʼguiʼaj yúguʼtëliʼ. 28Lë ni ruluíʼi ca naca xichönaʼ le run tsutsu didzaʼ cubi rucáʼana tsahuiʼ. Xichönaʼ naʼ ilalaj niʼa quégaca bönachi zián para gaca uniti lahuëʼ Dios yuguʼ dul-laʼ nabágaʼgaquiëʼ. 29Reaʼ caʼ libíʼiliʼ, bítiʼrö guíʼjaʼ xisi le ribía lubá uva ni cateʼ idxinrö dza niʼ guíʼjalenaʼ libíʼiliʼ tu le cubi ga niʼ rinná bëʼë Xuzaʼ.

Jesús rnnëʼ innë́ʼ Pedro bitiʼ núnbëʼë Lëʼ

(Mr. 14:26-31; Lc. 22:31-34; Jn. 13:36-38)

30Cateʼ budxi gulúl-lëʼ yöl-laʼ ba queëʼ Dios, yöjáquiëʼ lu Guíʼa Yaga Olivo. 31Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:

—Yúguʼtëliʼ gaca chopa ládxiʼliʼ, en ucáʼanaliʼ nedaʼ naʼa dzöʼ ni, tuʼ nazúaj lu guichi láʼayi ca gaca quiaʼ, le rnna: “Gunaʼ ga gátiëʼ Bönniʼ Uyú Böʼcuʼ Zxilaʼ, ateʼ ilásilasibaʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ.” 32Cateʼ ubanaʼ lu yöl-laʼ guti, níʼirö tséajaʼ tsöjnö́ruaʼ loliʼ sacaʼ luyú Galilea.

33Níʼirö bubiʼë didzaʼ Pedro, en rëʼ Jesús:

—Salaʼ ilaca chopa ládxiʼgaquiëʼ, en uluʼcáʼanëʼ yúguʼtëʼ Liʼ, nedaʼ bitiʼ gaca chopa ládxaʼa, bitiʼ ucáʼanaʼ Liʼ.

34Jesús gudxëʼ lëʼ:

—Le nácatë reaʼ liʼ, naʼa dzöʼ ni, cateʼ siʼ cö́dxilöbaʼ böra, liʼ innóʼ tsonna luzuí bitiʼ núnbëʼu nedaʼ.

35Níʼirö Pedro gudxëʼ Jesús:

—Sal-laʼ gátilenteaʼ Liʼ, bitiʼ caʼ inníaʼ bitiʼ núnbëʼa Liʼ.

Lëscaʼ caní gulaʼnnë́ʼ yúguʼtë bönniʼ usëda queëʼ.

Jesús rulidzëʼ Dios laʼ yëla Getsemaní

(Mr. 14:32-42; Lc. 22:39-46)

36Níʼirö Jesús bidxínlenëʼ légaquiëʼ laʼ yëla Getsemaní, ateʼ gudxëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ naʼ, rnnëʼ:

—Guliʼcö́ʼtsöcaʼ ni tsanni tséajaʼ iaʼlatiʼ níʼilö, tsöjlidzaʼ-nëʼ Dios.

37Jesús guchë́ʼë Pedro len iropëʼ zxíʼinëʼ Zebedeo, ateʼ gusí lahuëʼ ruhuíʼinnëʼ, en risëbi ládxëʼë. 38Níʼirö Jesús gudxëʼ légaquiëʼ:

—Ruhuíʼini ládxaʼa, en huáti cazaʼ lu yöl-laʼ risëbi ladxiʼ. Guliʼgáʼana ni, en guliʼnáʼ yëla tsözxö́n len nedaʼ.

39Gudödëʼ Jesús iaʼlátiʼdoʼ níʼilö, ateʼ niʼ biyéchuëʼ. Busudxín lahuëʼ lu yu, en bulidzëʼ Dios, gunnë́ʼ:

—Xuzaʼ, channö huáca, ben ga bitiʼ gun bayudxi quiʼi sacaʼa lë ni, calëga ca rë́ʼëndaʼ nedaʼ, pero ca rë́ʼënuʼ Liʼ gunuʼ.

40Cateʼ budxinëʼ Jesús ga naʼ nacuʼë bönniʼ usëda queëʼ, yöjxáquiëʼ légaquiëʼ tasiëʼ, ateʼ rëʼ Pedro:

—¿Naruʼ cabí gúcatsö ináʼalenuʼ nedaʼ tsözxö́n yëla tu chíʼidoʼ? 41Guliʼnáʼ yëla, en buliʼlidzëʼ Dios inábiliʼ-nëʼ gácalenëʼ libíʼiliʼ, para cabí güíʼiliʼ Satanás tuʼ xihuiʼ lataj siʼ bëʼ libíʼiliʼ le xihuiʼ. Böʼ naca cázaliʼ nasínaʼticaʼsö, pero lu yöl-laʼ bönáchisö queë́liʼ nacuídiʼliʼ.

42Níʼirö guyijëʼ Jesús le buropi luzuí, en bulidzëʼ Dios, rnnëʼ:

—Xuz, channö cabí gaca gunuʼ ga bitiʼ quiʼi sacaʼa lë ni, ben ca raza ládxuʼu Liʼ.

43Cateʼ bö́ajëʼ, leyúbölö buduxaquiëʼ légaquiëʼ tasiëʼ tuʼ nadö́dirö yëla guiö́j lógaquiëʼ. 44Níʼirö bucáʼanëʼ Jesús légaquiëʼ, ateʼ guyijëʼ leyúbölö, en bulidzëʼ Dios le bunni luzuí, ateʼ tuz ca gunnë́ʼ zíʼalö rnnëʼ. 45Leyúbölö bö́ajëʼ ga naʼ nacuʼë bönniʼ usëda queëʼ, en rëʼ légaquiëʼ:

—¿Rásitsaliʼ naʼa, en ruziʼtsö ládxiʼliʼ? Buliʼyútsöcaʼ, chibudzaga lo. Nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, chinadödaʼ lu náʼagaquiëʼ bönniʼ dul-laʼ. 46¡Guliʼchasa, uyéajruʼ! Buliʼyútsöcaʼ, bönniʼ naʼ rudödëʼ nedaʼ chibidxinëʼ ni.

Taʼchë́ʼë Jesús nadzunëʼ

(Mr. 14:43-50; Lc. 22:47-53; Jn. 18:2-11)

47Tsanni niʼ ruʼë Jesús didzaʼ ni, Judas, bönniʼ nabábalenëʼ idxínnutëʼ naʼ, laʼ bidxintëʼ niʼ, ateʼ dzágagaquiëʼ bönniʼ zián lëʼ, nuáʼagaquiëʼ guíë tuchiʼ, en yuguʼ yágadoʼ. Yuguʼ bixúz unná bëʼ, en bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ bönachi judío nasö́l-laʼgaquiëʼ légaquiëʼ. 48Judas, bönniʼ naʼ rudödëʼ Jesús, chibuluíʼinëʼ légaquiëʼ tu le gunëʼ le gaca bëʼ nu naca Jesús, gunnë́ʼ:

—Bönniʼ naʼ utsaga lahuaʼ-nëʼ, Lëʼ naʼ Jesús. Guliʼsönëʼ.

49Níʼirö gubíguiʼë Judas ga naʼ zoëʼ Jesús, rnnëʼ:

—Padiux, Bönniʼ Usedi.

Níʼirö laʼ busudxín lotëʼ Lëʼ. 50Jesús rëʼ lëʼ:

—Böchaʼa, ¿bizxi huen zoʼo ni?

Níʼirö gulaʼbiguëʼë bönniʼ naʼ, ateʼ gulaʼzönëʼ Jesús. 51Tuëʼ bönniʼ dzáguiëʼ Jesús gulecjëʼ guíë tuchiʼ queëʼ, en benëʼ huëʼ, guchúguiëʼ guídi náguiëʼ bönniʼ huen dxin queëʼ bixúz lo. 52Jesús gudxëʼ lëʼ:

—Bugúʼ guíë tuchiʼ quiuʼ lidxi. Yúguʼtë nupa tuʼdíʼini guíë tuchiʼ, lu guíë tuchiʼ ilátigaca. 53¿Naruʼ cabí nö́zinuʼ huáca ulidzaʼ Xuzaʼ, ateʼ Lëʼ laʼ isö́l-laʼtëʼ ziántërö ca chinnu cöʼ gubáz láʼayi le naca zián gáyuʼë tu cöʼ huéaj? 54Channö gunaʼ caní, ¿nacxi gaca udxín le nazúaj lu guichi láʼayi, le rnna caní ral-laʼ gaca quiaʼ?

55Níʼirö Jesús gudxëʼ yuguʼ bönniʼ niʼ:

—¿Birúajtsaliʼ nuáʼaliʼ guíë tuchiʼ, en yágadoʼ para sönliʼ nedaʼ ca runliʼ rizönliʼ-nëʼ gubán? Yuguʼ dza guröʼa loliʼ ga naca lu chila yudoʼ, en busédigacadaʼ bönachi, pero bitiʼ guzxönliʼ nedaʼ. 56Raca caní yúguʼtë lë ni para udxín le nazúaj lu guichi láʼayi, ca naʼ gulaʼnnë́ʼ bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios.

Níʼirö yúguʼtë bönniʼ usëda queëʼ Jesús buluʼcáʼanëʼ Lëʼ, en buluʼzxúnnajëʼ niʼ.

Ridxinëʼ Jesús lógaquiëʼ bönniʼ yudoʼ

(Mr. 14:53-65; Lc. 22:54-55, 63-71; Jn. 18:12-14, 19-24)

57Níʼirö yuguʼ bönniʼ naʼ zö́ngaquiëʼ Jesús gulaʼchë́ʼë Lëʼ, ateʼ bilaʼdxinëʼ lahuëʼ Caifás, bixúz lo, ga niʼ nudúbigaquiëʼ caʼ yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi len bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ. 58Pedro söjnáhuëʼ Jesús ziʼtuʼ zíʼtuʼsö, en bidxinëʼ ga naca löʼa lidxi bixúz lo naʼ, para iléʼenëʼ nacxi utságuiëʼ Jesús.

59Yuguʼ bixúz unná bëʼ len bönniʼ gula tuʼzéajniʼinëʼ, en bönniʼ yudoʼ tuʼchiʼa tuʼsörö́ëʼ, buluʼguiljëʼ nu uzegui Jesús didzaʼ sal-laʼ siʼ yëʼë bönniʼ naʼ, para gaca ilaʼchúguiëʼ queëʼ gátiëʼ. 60Cuntu nu bilaʼdzö́linëʼ sal-laʼ bilaʼdxinëʼ bönniʼ zián, en gulaʼnnë́ʼ queëʼ le cabí nácatë. Ga búdxitë bilaʼdxinëʼ chopëʼ bönniʼ, ateʼ lu yöl-laʼ rizíʼ yëʼ quégaquiëʼ gulaʼnnë́ʼ queëʼ, 61taʼnnë́ʼ:

—Bönniʼ ni gunnë́ʼ: “Huaca uquínnajaʼ yudoʼ queëʼ Dios, ateʼ uchisaʼ le iaʼtsonna dzasö.”

62Níʼirö guzuínëʼ bixúz lo naʼ, en rëʼ Jesús:

—¿Naruʼ cabí rubíʼitsoʼ didzaʼ? ¿Bizxi caz lë ni taʼnnë́ʼ bönniʼ ni quiuʼ?

63Jesús bitiʼ bi gunnë́ʼ. Níʼirö bixúz lo gudxëʼ Lëʼ:

—Niʼa queëʼ Xanruʼ Dios ban rinná béʼedaʼ Liʼ quíxjöʼu le nácatë. Gudíxjöiʼi netuʼ channö nacuʼ Liʼ Cristo, Zxíʼinëʼ Dios.

64Jesús rëʼ lëʼ:

—Ca naʼ rnnoʼ nacaʼ. Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, iléʼeliʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, röʼa cuita lëʼë ibëla Dios, ga niʼ dë lu naʼa yöl-laʼ unná bëʼ, ateʼ guídaʼ lu böaj lúzxiba, en idxinaʼ ga zóaliʼ.

65Níʼirö lu yöl-laʼ rilé queëʼ guchözëʼ bixúz lo lariʼ nácuëʼ, rnnëʼ:

—¡Gunnë́ ziʼë bönniʼ ni queëʼ Dios! ¿Núzxirö naquíniruʼ nu innë́ queëʼ bönniʼ ni? Chibiyö́n quéziliʼ didzaʼ ziʼ bëʼë queëʼ Dios. 66¿Nacxi rusácaʼliʼ queë́liʼ?

Buluʼbiʼë didzaʼ, gulaʼnnë́ʼ:

—Nabáguëʼë xíguiaʼ gátiëʼ.

67Níʼirö buluʼchejëʼ zxönaʼ lahuëʼ Jesús, en guluʼë döʼ queëʼ. Gulaʼgápëʼë ruʼë Jesús iaʼzícaʼrëʼ, 68en tëʼ Lëʼ:

—¿Nácatsoʼ Liʼ Cristo? Gunnë́yaʼatsöcaʼ naʼa, ¿nuzxi naʼ gudapaʼ Liʼ?

Pedro rnnëʼ: “Bitiʼ núnbëʼa-nëʼ Jesús”

(Mr. 14:66-72; Lc. 22:56-62; Jn. 18:15-18, 25-27)

69Tsanni niʼ gulaca lë naʼ, röʼë Pedro lö́ʼalö, ateʼ bidxinnu tunu nigula huen dxin ga naʼ zoëʼ, ateʼ rnnanu:

—Lëscaʼ liʼ gudálenuʼ Jesús, bönniʼ Galilea naʼ.

70Gudáʼbaguëʼë Pedro lógaca bönachi nacuáʼ niʼ, rnnëʼ:

—Bitiʼ nözdaʼ nuzxi que naʼ ruʼu didzaʼ.

71Cateʼ birúajëʼ Pedro ga nu riyaza löʼa, biléʼenu-nëʼ iaʼtunu nigula, ateʼ gúdxinu nupa nacuáʼ niʼ:

—Bönniʼ ni gudálenëʼ caʼ Jesús, bönniʼ Nazaret naʼ.

72Leyúbölö gudáʼbaguëʼë Pedro, en buzötjëʼ Dios, rnnëʼ:

—Bitiʼ caʼ núnbëʼa-nëʼ bönniʼ ni.

73Iáʼlátiʼdoʼos gudzé, gulaʼbigaʼ nupa nacuáʼ niʼ ga naʼ zoëʼ Pedro, en tëʼ lëʼ:

—Le nácatë liʼ nunuʼ caʼ tsözxö́n légaquiëʼ tuʼ naca bëʼu yöl-laʼ ruíʼisö quiuʼ didzaʼ.

74Níʼirö gusí lahuëʼ Pedro rudxía döʼ cuinëʼ, en ruzötjëʼ Dios, rnnëʼ:

—Bitiʼ caʼ núnbëʼa-nëʼ bönniʼ ni.

Laʼ náʼasö gurö́dxitëbaʼ böra. 75Níʼirö yöjnenëʼ Pedro didzaʼ gudxëʼ Jesús lëʼ, gunnë́ʼ: Cateʼ siʼ cö́dxilöbaʼ böra, tsonna luzuí chigunnóʼ bitiʼ núnbëʼu nedaʼ, ateʼ burúajëʼ Pedro niʼ, en gurödxi yéchiʼdëʼë.

Currently Selected:

San Mateo 26: zar

Highlight

Copy