2 Królewska 18
18
Hiskiasz królem Judy
(2Krn 29:1-36)
1W trzecim#18:1 Wg G127: w czwartym; w G245: w piątym. roku panowania Hoszei, syna Eli, króla Izraela, władzę objął Hiskiasz,#18:1 Hiskiasz, imię przybierające różne formy: חִזְקִיָּהוּ, חִזְקִיָּה, יְחִזְקִיָּהוּ, יְחִזְקִיָּה, czyli: JHWHumocnił l. umacnia. 729/728-699 r. p. Chr. lub, wg w. 13: 715-686 r. p. Chr. (Datowanie tego okresu jest jednak przedmiotem dyskusji). Z tego okresu pochodzi pieczęć z napisem: Należy do Hiskiasza, króla Judy. syn Achaza, króla Judy.#2Krn 29:1-2 2Miał dwadzieścia pięć lat, kiedy objął władzę, a panował w Jerozolimie dwadzieścia dziewięć lat. Jego matka miała na imię Abi#18:2 Abi, skr. אֲבִיָּה (abijaʰ), czyli: JHWHjest moim ojcem, zob. 2Krn 29:1. [i była] córką Zachariasza.
3Czynił on to, co prawe w oczach JHWH, dokładnie tak, jak czynił Dawid, jego ojciec.#1Krl 15:11; 22:43 4Usunął wzniesienia, porozbijał [święte] pomniki, ściął Aszerę#Pwt 12:3; 16:21; Sdz 6:25, 28, 30; 2Krl 18:4#18:4 Aszera, אֲשֵׁירָה, kan. bogini płodności, szczęścia i powodzenia. i przekuł miedzianego węża, którego sporządził Mojżesz, bo do tego czasu synowie Izraela kadzili mu i nazywali go Nechusztan.#Lb 21:9; 2Krl 15:35; 2Krn 31:1#18:4 Nechusztan, נְחֻשְׁתָּן, czyli: (1) wężyk; (2) miedziany wężyk; (3) wężu, daj. W Beer-Szebie odkryto ołtarz z podobiznami węża. 5Ufał też JHWH, Bogu Izraela, i po nim nie było już takiego jak on wśród wszystkich królów Judy i [wśród wszystkich], którzy byli przed nim. 6Lgnął#Pwt 10:20; 11:22; 13:4; 30:20 on do JHWH, nie odstępował od Niego i przestrzegał Jego przykazań, które JHWH nadał Mojżeszowi. 7I JHWH był z nim.#Rdz 21:22; 28:15; Pwt 20:1; 1Sm 16:18; 18:12, 14; 2Sm 5:10 Cokolwiek przedsięwziął,#18:7 Cokolwiek przedsięwziął, בְּכֹל אֲשֶׁר־יֵצֵא יַשְׂכִּיל, idiom: we wszystkim, do czego wyszedł, zob. Ps 1:3. wiodło mu się.#Ps 1:3 Zbuntował się on przeciw królowi Asyrii i przestał mu służyć.#18:7 Mogło to mieć miejsce ok. 720 r. p. Chr. 8On [też] pobił Filistynów aż po Gazę i jej granice – od wieży strażniczej aż po warowne miasto.#18:8 Wojna ta mogła mieć charakter prewencyjny w obliczu rosnącej potęgi Asyrii; co do wyrażenia, zob. 2Krl 17:9.
Upadek Samarii
9W czwartym roku panowania Hiskiasza – a był to siódmy rok [rządów] Hoszei,#18:9 Hoszea, הוֹשֵׁעַ, czyli: zbawienie, 732-722 r. p. Chr. Z tego okresu pochodzi pieczęć z napisem: Abdiego, sługi Hoszei, לעבדי עבד הושׁע. syna Eli,#18:9 Ela, אֵלָה, czyli: dąb, terebint. króla Izraela – Salmanasar,#18:9 Salmanasar (V), hbr. שַׁלְמַנְאֶסֶר (Szalman’eser), imię tronowe: Ululai, 727-722 r. p. Chr., był synem Tiglat-Pilesera III. Hoszea pozostawał jego wasalem. król Asyrii, wyruszył na Samarię, obległ ją 10i po trzech latach ją zdobył. W szóstym roku [panowania] Hiskiasza – a był to dziewiąty rok [rządów] Hoszei, króla Izraela – Samaria została pokonana.#2Krl 17:6#18:10 Tj. w 722 r. p. Chr. 11Król Asyrii uprowadził Izraelitów#18:11 Wg G: Samarytan. do Asyrii i osadził ich w Chelach i nad Chaborem, rzeką Gozanu, oraz w miastach medyjskich,#2Krl 17:6#18:11 miastach medyjskich, וְעָרֵי מָדָי, wg G: na pogórzu Medów, Ὁρη Μηδων; w GL: na pograniczu Medów, ἐν ὀριοις Μηδων. 12za to, że nie słuchali głosu JHWH, swojego Boga, i przekroczyli Jego przymierze, a tego wszystkiego, co przykazał Mojżesz, sługa JHWH, nie słuchali ani nie czynili.
Najazd Asyrii na Judę
(2Krn 32:1-19; Iz 36:1-22)
13W czternastym#18:13 Tj. w 701 r. p. Chr., choć sugeruje się odczyt, nie oparty na mss: w dwudziestym czwartym. Wówczas Hiskiasz objąłby władzę w 728/729 r. p. Chr., a w 704/703 zbuntowałby się przeciw Asyrii, 2Krl 18:13L. roku [panowania] króla Hiskiasza wyruszył Sancheryb, król Asyrii, przeciw wszystkim warownym miastom Judy i zdobył je.#2Krn 36:1-23 14Wtedy Hiskiasz, król Judy, wysłał#18:14 G dodaje: posłańców, ἀγγέλους. do króla Asyrii, do Lakisz, wiadomość: Zgrzeszyłem, lecz odstąp ode mnie, a co na mnie nałożysz, poniosę. I król Asyrii nałożył na Hiskiasza, króla Judy, trzysta talentów#18:14 Tj. 15.000 kg. srebra i trzydzieści talentów#18:14 Tj. 1.500 kg. złota. 15Hiskiasz oddał wówczas całe srebro znajdujące się w domu JHWH oraz w skarbcach domu królewskiego.#1Krl 15:18; 2Krl 16:8 16W tym czasie Hiskiasz odarł drzwi świątyni JHWH i filary, które król Judy Hiskiasz pokrył [wcześniej złotem], i oddał je królowi Asyrii.
17Jednak król Asyrii wysłał z Lakisz do Jerozolimy,#18:17 Graniastosłup Sancheryba (704-681 r. p. Chr.) z jego kronikami, datowany na 689 r. p. Chr., tak opisuje wyprawę przeciw Jerozolimie: Jego samego uwięziłem w Jerozolimie jak ptaka w klatce. Nie ma jednak wzmianki o zdobyciu Jerozolimy. do króla Hiskiasza, [swojego] hetmana,#18:17 hetmana, תַּרְתָּן, od as. turtanu, lub: tartana, pierwsze znane wzmianki o tym urzędzie pochodzą od Adad-Nirariego (911-891 r. p. Chr.). Wynika z nich, że był to urzędnik wojskowy, 2Krl 18:17L. kasztelana#18:17 kasztelana, רַב־סָרִיס, czyli: głównego urzędnika l. eunucha, głównodowodzącego l. rab-sarisa, hetmana wielkiego. i kanclerza#18:17 kanclerza, רַב־שָׁקֵה, czyli: cześnika wielkiego, rab-szake, zob. Rdz 40:5. wraz z potężnym wojskiem. Wyruszyli oni i przybyli pod Jerozolimę, a gdy wyruszyli i przybyli,#18:17 a gdy wyruszyli i przybyli: brak w klk Mss G S Vg. zatrzymali się przy kanale Górnego Stawu, położonego przy gościńcu#18:17 Lub: trakcie, מְסִלָּה. Pola Pilśniarza.#Iz 7:1-9#18:17 Pole Pilśniarza, שְׂדֵה כוֹבֵס, zob. Iz 7:1-9. 18Stamtąd wezwali króla, lecz wyszedł do nich Eliakim,#Iz 36:2#18:18 Eliakim, אֶלְיָקִים, czyli: Bóg ustanawia. syn Chilkiasza,#18:18 Chilkiasz, חִלְקִיָּהוּ, czyli: JHWHjest moim działem. który stał nad pałacem,#18:18 Tj. nad domem, עַל־הַבָּיִת, czyli był odpowiednikiem kasztelana. Szebna,#18:18 Szebna, שֶׁבְנָא lub שֶׁבְנָה, skr. forma: שְׁבַנְיָה, czyli: JHWHjest blisko, 2Krl 18:18L. pisarz, oraz Joach,#18:18 Joach, יוֹאָח, czyli: JHWHjest moim bratem (przyjacielem l. moim bliskim). syn Asafa,#18:18 Asaf, אָסָף, czyli: zbieracz. kanclerz.#18:18 kanclerz, מַזְכִיר, ἀναμιμνῄσκων, lub: kronikarz.
Mowa kanclerza asyryjskiego
19Wtedy kanclerz [Asyrii] powiedział do nich: Powiedzcie, proszę, Hiskiaszowi: Tak mówi wielki król, król Asyrii: Co to za nadzieja, której zaufałeś?#18:19 Co to za nadzieja, której zaufałeś, מָה הַבִּטָּחוֹן הַזֶּה אֲשֶׁר בָּטָחְתָּ. 20Mówisz, że słowo warg#Prz 14:23 już [jest] radą – a siła w walce?#18:20 Być może jest to niezbyt poprawna mowa obcokrajowca: אָמַרְתָּ אַךְ־דְּבַר־שְׂפָתַיִם עֵצָה וּגְבוּרָה לַמִּלְחָמָה: (1) Mówisz puste słowa, jaką masz siłę do walki? (2) Mówisz, że samo słowo jest radą i siłą do walki; (3) Mówisz, że masz radę i siłę do walki, lecz to są puste słowa. Komu to teraz zaufałeś, że zbuntowałeś się przeciwko mnie? 21Otóż zaufałeś teraz tej zgniecionej lasce z trzciny, Egiptowi, na którym gdy się człowiek oprze, wchodzi mu w dłoń i przebija ją, bo taki właśnie jest faraon, król Egiptu, dla wszystkich, którzy mu ufają.#Iz 42:3; Ez 29:6-7 22A jeśli chcecie mi powiedzieć: Ufamy JHWH, naszemu Bogu, to czy nie jest to ten, którego wzniesienia i ołtarze Hiskiasz pousuwał i powiedział Judzie oraz Jerozolimie: Kłaniajcie się przed tym ołtarzem, w Jerozolimie? 23[Jeśli tak,] to załóż się teraz z moim panem, królem Asyrii: Dam dwa tysiące koni, jeśli zdołasz posadzić na nich jeźdźców!
24To jak [ty] chcesz zmusić do odwrotu#18:24 jak chcesz zmusić do odwrotu, וְאֵיךְ תָּשִׁיב אֵת פְּנֵי, idiom: czym ty chcesz zawrócić. namiestnika, jednego z najmniejszych sług mojego pana, a ufać Egiptowi co do rydwanów i rumaków? 25Poza tym, czy to nie inaczej niż ze względu na JHWH wyruszyłem przeciwko temu miejscu, aby je zniszczyć? To JHWH powiedział do mnie: Wyrusz przeciwko tej ziemi i zniszcz ją!
26Wtedy Eliakim, syn Chilkiasza, Szebna i Joach powiedzieli do kanclerza: Prosimy, przemawiaj do swoich sług po aramejsku, gdyż my to rozumiemy,#18:26 rozumiemy, שֹׁמְעִים, tj. słyszymy. i nie rozmawiaj z nami po judejsku w obecności tego ludu,#18:26 w obecności, בְּאָזְנֵי הָעָם, idiom: na uszach ludu. Może też chodzić o wojsko. który jest na murze. 27Ale kanclerz im odpowiedział: Czy to [tylko] do twojego pana i do ciebie posłał mnie mój pan, abym wygłosił te słowa? Czy nie także do tych ludzi siedzących na murze, aby wraz z wami jeść swój kał#18:27 kał, wg ketiw חֶרֶא lub חֲרִי; ludzkie odchody, wg qere צֹאָה. i pić swój mocz?#18:27 mocz, wg ketiw שַׁיִן, lub שֵׁין; wodę (ciecz) swoich stóp, מֵימֵי רַגְלֵיהֶם. 28Po czym kanclerz stanął i zawołał donośnym głosem po judejsku. Przemówił i powiedział:
Słuchajcie słowa wielkiego króla, króla Asyrii: 29Tak mówi król: Niech Hiskiasz nie zwodzi was, bo nie zdoła was wyrwać z mojej#18:29 Tj. jego. ręki. 30Niech Hiskiasz nie zmusza was do zaufania JHWH: Na pewno JHWH nas wyrwie, a to miasto nie zostanie wydane w rękę króla Asyrii. 31Nie słuchajcie Hiskiasza, gdyż tak mówi król Asyrii: Uczyńcie [sobie] ze mną błogosławieństwo#18:31 Uczyńcie [sobie] ze mną błogosławieństwo, עֲשׂוּ־אִתִּי בְרָכָה, idiom (?): Zawrzyjcie ze mną pokój. i wyjdźcie do mnie – i [wtedy] jedzcie każdy ze swojej winorośli i każdy ze swojego figowca, i pijcie każdy ze swojej studni,#18:31 Lub: cysterny. 32aż przyjdę i zabiorę was do ziemi podobnej do waszej, ziemi zboża i moszczu, ziemi chleba i winnic, ziemi oliwników, świeżej oliwy i miodu – i będziecie żyć, a nie umierać. Tylko nie słuchajcie Hiskiasza, gdy zwodzi was słowami: JHWH nas wyrwie! 33Czy rzeczywiście bogowie narodów wyrwali, każdy swoją ziemię, z ręki króla Asyrii? 34Gdzie są bogowie Chamat i Arpadu? Gdzie bogowie Sefarwaim, Heny i Iwy? Czy wyrwali Samarię z mojej ręki? 35Którzy spośród wszystkich bogów tych ziem wyrwali swoją ziemię z mojej ręki, że JHWH miałby wyrwać z mojej ręki Jerozolimę?
36Lud zaś milczał i nie odpowiedział mu ani słowem, gdyż taki był rozkaz królewski: Nie odpowiadajcie mu! 37I przyszedł Eliakim, syn Chilkiasza, który stał nad pałacem, i Szebna, pisarz, i Joach, syn Asafa, kanclerz, do Hiskiasza w rozdartych szatach i donieśli mu słowa kanclerza [Asyrii].
Obecnie wybrane:
2 Królewska 18: SNPD4
Podkreślenie
Kopiuj
Porównaj
Udostępnij
Chcesz, aby twoje zakreślenia były zapisywane na wszystkich twoich urządzeniach? Zarejestruj się lub zaloguj
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej