1 Królewska 22
22
Przymierze Achaba z Jehoszafatem
(2Krn 18:1-4)
1Siedzieli [spokojnie] przez trzy lata#1Krl 20:26-34 – nie było wojny między Aramem a Izraelem. 2Natomiast w trzecim roku zjechał Jehoszafat, król Judy, do króla Izraela. 3Król Izraela powiedział wtedy do swoich sług: Czy wiecie, że do nas należy Ramot Gileadzkie? My tymczasem zwlekamy z odebraniem go z ręki króla Aramu. 4Zapytał przy tym Jehoszafata: Czy wyruszysz ze mną na wojnę o Ramot Gileadzkie? A Jehoszafat odpowiedział królowi Izraela: Ja [zrobię] tak, jak ty, mój lud, jak twój lud, moje konie, jak twoje konie. 5Lecz Jehoszafat powiedział [jeszcze] do króla Izraela: Dowiedz się jednak, proszę, najpierw#22:5 najpierw, כַיּוֹם. o Słowo JHWH.
Zapowiedź klęski
(2Krn 18:5-27)
6Król Izraela zgromadził więc proroków, około czterystu#22:6 około czterystu, כְּאַרְבַּע מֵאוֹת, lub: około czterech setek. ludzi,#1Krl 18:22, 25 i zapytał ich: Czy mam wyruszyć na wojnę o Ramot Gileadzkie, czy mam tego zaniechać? A oni odpowiedzieli: Wyrusz, a Pan wyda je w rękę króla. 7Jednak Jehoszafat zapytał: Czy nie ma tu jeszcze jakiegoś proroka JHWH, abyśmy [też] jego zapytali?#2Krl 3:11 8Król Izraela odpowiedział Jehoszafatowi: Jest jeszcze jeden człowiek, przez którego moglibyśmy zapytać JHWH, lecz ja go nienawidzę, gdyż nie prorokuje mi [nigdy] nic dobrego, a tylko to, co złe. To Micheasz,#22:8 Micheasz, מִיכָיְהוּ, czyli: któż jest jak JHWH. syn Jimli.#22:8 Jimla, יִמְלָא, czyli: niech (JHWH) wypełni. A Jehoszafat na to: Niech król tak nie mówi. 9Wtedy król Izraela przywołał jednego z urzędników#22:9 urzędników, סָרִיס, lub: eunuchów. i powiedział: Sprowadź tu szybko Micheasza, syna Jimli.
10[W tym czasie] król Izraela i Jehoszafat, król Judy, siedzieli każdy na swoim tronie, odziani w [królewskie] szaty, na klepisku, u wejścia do bramy Samarii, wszyscy prorocy natomiast prorokowali#22:10 prorokowali, מִתְנַבְּאִים, hitp, który może mieć zn. zwrotne, jak w przypadku potocznego lub pogardliwego powiedzenia: produkowali się, pod. w w. 18, w odróżnieniu od: נִבְּאִים w w. 12. przed nimi. 11Sedekiasz, syn Kenaany, zrobił sobie nawet żelazne rogi i powiedział: Tak mówi JHWH: Takimi [rogami] będziesz bódł Aramejczyków aż do ich wytępienia. 12A pozostali prorocy prorokowali podobnie: Wyrusz na Ramot Gileadzkie, a poszczęści ci się i JHWH wyda je w rękę króla.#22:12 w rękę króla: wg G: w twoje ręce króla Syrii.
13Tymczasem posłaniec, który poszedł przywołać Micheasza, oświadczył mu: Oto, proszę, słowa proroków – jak jedne usta – są dla króla pomyślne. Niech, proszę, twoje słowa będą jak słowo jednego z nich – i zapowiadaj to, co dobre. 14Micheasz odpowiedział: Jak żyje JHWH, że będę głosił tylko to, co powie mi JHWH.
15Gdy przyszedł do króla, król powiedział do niego: Micheaszu, czy mamy wyruszyć na wojnę o Ramot Gileadzkie, czy tego zaniechać? A on odpowiedział: Wyrusz, a poszczęści ci się i JHWH wyda je w rękę króla.#22:15 Bez intonacji nie sposób byłoby ocenić wartości tych słów. Widocznie zostały wypowiedziane w taki sposób, że król wyczuł w nich ironię. 16Wówczas król powiedział do niego: Ileż to razy mam ja cię zaprzysięgać, abyś nie mówił mi [nic innego], jak tylko prawdę w imieniu JHWH? 17Wtedy powiedział:#22:17 G dod.: Nie tak, οὐχ οὕτως. Widziałem całego Izraela rozproszonego po górach, jak owce, którym brak pasterza.#Lb 27:16-17; Iz 13:14; Za 10:2; 13:7; Mt 9:36 A JHWH powiedział: Ci nie mają pana.#22:17 pana, אֲדֹנִים, lm. Niech wracają w pokoju każdy do swojego domu.
18Wtedy król Izraela powiedział do Jehoszafata: Czy nie mówiłem ci, że nie prorokuje mi#22:18 Lub: nade mną. nic dobrego, a tylko to, co złe?
19A [on jeszcze] dodał: Dlatego słuchaj Słowa JHWH: Widziałem#22:19 Na temat fragmentu 1Krl 22:15-23 i 2Krn 18:15-22 można powiedzieć m.in.: (1) Wypowiedź ta mieści się w konwencji wypowiedzi prorockich. Przypomina przypowieści Jezusa (Mt 13). Micheasz przedstawia obraz sytuacji mający służyć skutecznemu zakomunikowaniu jakiegoś stanu rzeczy. W tym wypadku: Ja przekazuję przesłanie, które się sprawdzi, wasze nie sprawdzi się, bo za sprawą PANA zostaliście zwiedzeni. Podobnymi podobieństwami posługiwali się inni prorocy. (2) Za tym, że jest to podobieństwo, przemawia: (a) sytuacja przedstawia radę wojenną, gdzie wódz naczelny nie ma jeszcze pewności co do sposobu rozegrania bitwy, a przecież Bóg wie, co ma robić; (b) Duch przedstawiony jest w kategoriach wojownika; (c) wykorzystanie zbieżności znaczeniowej słów Duch i tchnienie, tzn. Duch (הָרוּחַ) staje się duchem (רוּחַ) kłamliwym. (3) Od strony moralnej historia ta nie jest, w kontekście pism tamtego okresu, gorsząca: od PANA może pochodzić duch utrapienia (1Sm 16:14), kłamstwo może skutecznie służyć osiąganiu względnie korzystnych celów (np. Joz 2). Tego typu słownictwo łączone jest z PANEM np. w Jr 20:7, 10; Ez 14:9. (4) W relacjach między Bogiem a człowiekiem jest miejsce naprawo łaski i na prawo odpłaty. W ramach tego ostatniego Bóg z przewrotnymi postępuje przewrotnie (np. Ps 18:27). JHWH siedzącego na swoim tronie, a cały zastęp niebios stał przy Nim, z Jego prawej i lewej strony. 20JHWH zapytał: Kto zwiedzie#22:20 zwiedzie, פָּתָה, lub: zwabi, znęci. Achaba, aby wyruszył i poległ pod Ramot Gileadzkim? I ten mówił to, a tamten mówił tamto. 21Wtedy wyszedł Duch,#22:21 Lub: duch. stanął przed JHWH i powiedział: Ja go zwiodę. A JHWH go zapytał: Przez co? 22I odpowiedział: Wyjdę i stanę się duchem kłamliwym w ustach wszystkich jego proroków. A [On] na to: Zwiedziesz, a też zdołasz.#22:22 Zwiedziesz, a też zdołasz, תְּפַתֶּה וְגַם־תּוּכָל, lub: zwiedziesz, a też jesteś w stanie [tego dokonać] lub: [jego] przemóc, pod. G: zwiedziesz i [to] potrafisz, ἀπατήσεις καί γε δυνήσει. Wyjdź i uczyń tak! 23I oto teraz JHWH włożył ducha kłamliwego w usta tych wszystkich twoich proroków, lecz JHWH zapowiedział ci nieszczęście.
24Wtedy podszedł Sedekiasz, syn Kenaany, uderzył Micheasza w policzek i powiedział: Jak to? Przeszedł duch JHWH ode mnie, by przemawiać przez ciebie?#22:24 Przeszedł[…] ciebie: wg G: Co za Duch (l. duch) Pana przemawia w tobie, ποῖον πνεῦμα κυρίου τὸ λαλῆσαν ἐν σοί. 25A Micheasz opowiedział: Oto sam to zobaczysz w tym dniu, kiedy wejdziesz do najskrytszej komnaty,#22:25 najskrytszej komnaty, חֶדֶר בְּחֶדֶר, tj. komnaty w komnacie. aby się ukryć.
26Wówczas król Izraela powiedział: Weź Micheasza i zaprowadź go z powrotem do Amona, księcia miasta, i do Joasza, syna królewskiego, 27i powiedz: Tak mówi król: Osadźcie tego w domu więziennym#22:27 dom więzienny, בֵּית הַכֶּלֶא. i żywcie skąpo chlebem i wodą,#22:27 żywcie skąpo chlebem i wodą, לֶחֶם לַחַץ וּמַיִם לַחַץ, idiom (?): chlebem ucisku i wodą ucisku. aż przyjdę w pokoju.#22:27 Lub: szczęśliwie, cało. 28Wtedy Micheasz powiedział: Jeśli rzeczywiście wrócisz w pokoju, to JHWH przeze mnie nie przemawiał. I powiedział: Słuchajcie [tego wy], wszyscy ludzie!
Klęska pod Ramot Gileadzkim
(2Krn 18:28-34)
29Wyruszył więc król Izraela oraz Jehoszafat, król Judy, na Ramot Gileadzkie. 30Lecz król Izraela powiedział do Jehoszafata: Przebiorę się i wkroczę do bitwy, a ty pozostań w swoich szatach. I król Izraela przebrał się i wkroczył do bitwy.
31Tymczasem król Aramu nakazał dowódcom rydwanów, których miał trzydziestu dwóch: Nie walczcie z małym ani z wielkim, tylko z samym królem Izraela. 32Gdy więc dowódcy rydwanów zobaczyli Jehoszafata, powiedzieli [sobie]: To na pewno król Izraela! I skierowali się, by z nim walczyć, a Jehoszafat wykrzyknął.#22:32 GL dod.: i Pan go uratował. 33Kiedy dowódcy rydwanów spostrzegli, że on nie jest królem Izraela, zawrócili od niego.
34A jakiś wojownik przy swym celowaniu#22:34 przy swym celowaniu, לְתֻמּוֹ, lub: (1) w swej prostocie; (2) bez konkretnego celu, zob. 2Krn 18:33. naciągnął łuk i trafił króla Izraela między spojenia i pancerz, tak że [król] powiedział do swojego woźnicy: Zawróć swą ręką i wywieź mnie z pola bitwy,#22:34 z pola bitwy, מִן־הַמַּחֲנֶה, lub: z obozu; wg G: z bitwy, ἐκ τοῦ πολέμου. bo jestem ranny. 35Bitwa jednak wzmogła się tego dnia tak, że król musiał stać w rydwanie naprzeciw Aramejczyków,#22:35 G dod.: od rana do wieczora, ἀπὸ πρωὶ ἕως ἑσπέρας. wieczorem zaś zmarł, a krew z rany spływała do wnętrza rydwanu. 36A gdy słońce zachodziło, przez obóz przeszedł herold:#22:36 herold za G, στρατοκῆρυξ, הָרֹנֶה; wg MT: krzyk, הָרִנָּה, słowa różnią się wokalizacją. Każdy do swojego miasta i każdy do swojej ziemi!
37Król zatem zmarł, przywieziono go do Samarii i pochowano króla w Samarii. 38A gdy zmywano rydwan nad stawem w Samarii, psy lizały jego krew i kąpały się [w nim] nierządnice, zgodnie ze Słowem JHWH, które wypowiedział.#1Krl 21:19
39Pozostałe sprawy Achaba i wszystko, czego dokonał, i pałac z kości słoniowej, który zbudował, i wszystkie miasta, które rozbudował, czyż nie zostały one spisane w zwoju Kronik królów Izraela? 40Kiedy Achab spoczął ze swoimi ojcami, władzę po nim objął Achazjasz, jego syn.
Jehoszafat królem Judy
(2Krn 20:31-37)
41Jehoszafat#22:41 Jehoszafat, יְהוֹשָׁפָט, czyli: JHWHosądził, 871-849 r. p. Chr., być może współrządził z Asą przez trzy lata, w okresie choroby ojca (zob. 2Krl 3:1; 8:16; 2Krn 20:31). zaś, syn Asy, objął władzę nad Judą w czwartym roku#22:41 Uwaga na różnice dat w źródłach greckich. [panowania] Achaba, króla Izraela. 42Jehoszafat miał trzydzieści pięć lat, kiedy został królem, a panował w Jerozolimie dwadzieścia pięć lat. Jego matka miała na imię Azuba,#22:42 Azuba, עֲזוּבָה (‘azuwah), czyli: naklejona (jak plaster na ranę) (?). [a była] córką Szilchiego.#22:42 Szilchi, שִׁלְחִי, być może skrócone: zesłany [przez PANA].
43[Jehoszafat] kroczył we wszystkim drogą Asy, swojego ojca, nie zbaczał z niej, czyniąc to, co prawe w oczach JHWH. 44Wzniesienia jednak nie znikły, lud nadal składał ofiary i kadził na wzniesieniach. 45Jehoszafat utrzymywał też pokój z królem Izraela.
46Pozostałe sprawy Jehoszafata i potęga, do której doszedł, i to, jak walczył,#22:46 i to, jak walczył: brak w G*. czyż nie zostało to spisane w zwoju Kronik królów Judy? 47Wymiótł#22:47 Wymiótł, בִּעֵר, lub: wypalił, zob. 1Krl 14:10; 21:21; 22:46; Ez 4:12, 15. [on] zaś z ziemi pozostałych poświęconych,#22:47 poświęceni, קָדֵשׁ (qadesz), tj. poświęcony, „świątynnik”, być może chodzi o kapłanów czczących swoje bóstwa przez współżycie z wyznawcami przychodzącymi do ich miejsc kultu; w G: przewodników, τελετὰς, wprowadzających w inicjację misteryjną; w 1Krl 14:24 łącznik, σύνδεσμος, może na skutek metatezy i wymiany dalet na resz, קשר. którzy pozostali jeszcze z czasów Asy, jego ojca.#Pwt 23:18; 1Krl 14:24; 15:12
48W Edomie#22:48 w Edomie, בֶּאֱדוֹם, wg G*: w Aramie l. Syrii, ἐν Συρίᾳ, בַּאֲרָם (podobieństwo dalet i resz). nie było wtedy króla. Królem był namiestnik. 49Jehoszafat pobudował statki Tarszisz,#22:49 Idiom: statki pełnomorskie. aby płynęły do Ofiru po złoto, lecz nie popłynęły, gdyż rozbiły się w Esjon-Geber. 50Wtedy to Achazjasz, syn Achaba, powiedział do Jehoszafata: Niech moi słudzy popłyną na statkach z twoimi sługami. Lecz Jehoszafat nie chciał.
51Gdy Jehoszafat spoczął ze swoimi ojcami, pochowano go obok jego ojców w Mieście Dawida, jego ojca, a władzę po nim objął Jehoram,#22:51 Jehoram, יְהוֹרָם, czyli: Niech JHWHbędzie wywyższony. jego syn.
Achazjasz królem Izraela
52Achazjasz,#22:52 Achazjasz, אֲחַזְיָהוּ, czyli: JHWH[go] uchwycił, 853-852 r. p. Chr. syn Achaba, objął w Samarii władzę nad Izraelem w siedemnastym roku [panowania] Jehoszafata, króla Judy, a panował nad Izraelem dwa lata.
53Czynił on to, co złe w oczach JHWH, i kroczył drogą swojego ojca i drogą swojej matki, i drogą Jeroboama, syna Nebata, który wciągnął w grzech Izraela.#1Krl 12:28 54Służył on Baalowi i kłaniał mu się, i pobudzał do gniewu JHWH, Boga Izraela, tym wszystkim, co czynił także jego ojciec.#22:54 co […] ojciec: wg G: według tego, co działo się przed nim, τὰ γενόμενα ἔμπροσθεν αὐτοῦ.
Obecnie wybrane:
1 Królewska 22: SNPD4
Podkreślenie
Kopiuj
Porównaj
Udostępnij
Chcesz, aby twoje zakreślenia były zapisywane na wszystkich twoich urządzeniach? Zarejestruj się lub zaloguj
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej