1 Królewska 12
12
Rozpad królestwa
(2Krn 10:1-19)
1Rechabeam#12:1 Rechabeam, רְחַבְעָם (rechaw‘am), czyli: rozszerzył się lud, panował w 931-915 r. p. Chr. udał się do Sychem,#Rdz 12:6-7; 33:18-20; 37:12-14; Joz 21:21; 24:1-27 ponieważ do Sychem przybył cały Izrael, aby obwołać go królem.#2Sm 3:6-21; 5:1-3; 17:4, 15; 1Krn 11:3 2Tymczasem gdy usłyszał [o tym] Jeroboam, syn Nebata – a przebywał on wciąż w Egipcie, dokąd uciekł przed królem Salomonem – bo mieszkał Jeroboam w Egipcie,#12:2 bo mieszkał Jeroboam w Egipcie, וַיֵּשֶׁב יָרָבְעָם בְּמִצְרָיִם: w paralelnym 2Krn 10:2 mamy: powrócił Jeroboam z Egiptu, וַיָּשָׁב יָרָבְעָם מִמִּצְרָיִם. Warto zauważyć, że mieszkał i wrócił różnią się tylko wokalizacją (וַיֵּשֶׁב – וַיָּשָׁב). 3posłano i wezwano go, i przyszedł Jeroboam i całe zgromadzenie Izraela, i przemówili do Rechabeama tymi słowy: 4Twój ojciec obciążył nasze jarzmo, lecz ty teraz ujmij z tej ciężkiej pracy [narzuconej nam] przez twojego ojca, z tego ciężkiego jarzma, które na nas włożył, a będziemy ci służyli.#12:4 ujmij […]a będziemy ci służyli: prefiksowany cz po imp. wskazuje na cel lub rezultat (הָקֵל מֵעֲבֹדַת אָבִיךָ הַקָּשָׁה וּמֵעֻלּוֹ הַכָּבֵד אֲשֶׁר־נָתַן עָלֵינוּ וְנַעַבְדֶךָּ). 5I odpowiedział im: Odejdźcie jeszcze na trzy dni, a potem wróćcie do mnie. I lud odszedł.
6Król Rechabeam tymczasem [poszedł] radzić się starszych, którzy stawali przed Salomonem,#12:6 Tj. którzy pełnili obowiązki u Salomona. jego ojcem, za jego życia: Jakim słowem radzicie odpowiedzieć temu ludowi? 7A oni mu odpowiedzieli: Jeśli dziś okażesz się sługą tego ludu i usłużysz im, wysłuchasz ich i przemówisz do nich w dobrych słowach, to po wszystkie dni będą twoimi sługami.
8[On] jednak odrzucił radę starszych, której mu udzielili, i [poszedł] radzić się chłopców,#Iz 3:4-5 którzy z nim wyrośli, którzy [teraz] stawali przed nim. 9I zapytał ich: Co wy radzicie, jakim słowem mamy odpowiedzieć temu ludowi, który przemówił do mnie tymi słowy: Ujmij z jarzma, które nałożył na nas twój ojciec? 10Wówczas chłopcy, którzy z nim wyrośli, przemówili do niego w te słowa: Tak odpowiedz temu ludowi, który przemówił do ciebie: Twój ojciec obciążył nasze jarzmo, ale ty nam ulżyj. Tak im oświadcz: Mój mały palec#12:10 mały palec, קְטֹן, hl2, zob. 1Krn 10:10; być może euf. określający członka, ὁ μικρὸς δάκτυλός. jest grubszy niż biodra mojego ojca! 11A teraz, mój ojciec narzucił wam ciężkie jarzmo, a ja dołożę do waszego jarzma! Mój ojciec smagał was biczami, a ja będę smagał was skorpionami!#12:11 skorpionami, בָּעֲקְרַבִּים, (1) rodzaj ostrego bicza, choć bicze obciążone ciężarkami lub zakończone haczykami mogły być wówczas jeszcze nie znane, pojawiły się one w czasach rzymskich; (2) słowo użyte hiperbolicznie w ramach użytego w wypowiedzi kontrastu: palec (członek?) – biodra, bicz w ręku człowieka – żądło w ogonie skorpiona; (3) idiom (?) o bliżej nieokreślonym, być może bardzo wulgarnym znaczeniu.
12Gdy Jeroboam wraz z całym ludem przyszedł do Rechabeama trzeciego dnia, jak król polecił w słowach: Wróćcie do mnie trzeciego dnia, 13król odpowiedział ludowi twardo – odrzucił radę starszych, której mu udzielili, 14a przemówił do nich według rady chłopców – tymi słowy: Mój ojciec obciążył wasze jarzmo, a ja dołożę do waszego jarzma! Mój ojciec smagał was biczami, lecz ja będę smagał was skorpionami! 15Król nie wysłuchał zatem ludu, bo JHWH nadał sprawie taki bieg,#12:15 taki bieg, סִבָּה (כִּי־הָיְתָה סִבָּה מֵעִם יְהוָה), hl2, zob. 2Krn 10:15. po to, by spełniło się Jego Słowo, które JHWH wypowiedział za pośrednictwem Achiasza Szilonity do Jeroboama, syna Nebata.
16Gdy więc cały Izrael zobaczył, że król ich nie wysłuchał, odpowiedział lud królowi takim słowem:
Co za dział mamy w Dawidzie!
Nie ma dziedzictwa w synu Jiszaja!
Do swych namiotów, Izraelu!
Doglądaj#12:16 Doglądaj, רְאֵה, wg G: paś, βόσκε, רְעֵה. teraz swego domu,
Dawidzie!#1Sm 25:10; 2Sm 20:1
I udał się Izrael do swoich namiotów. 17A co do synów Izraela, mieszkających w miastach Judy, nad tymi panował Rechabeam.#12:17 1Krl 12:17 brak w G*.
18Gdy potem król Rechabeam posłał [do ludzi] Adorama,#1Krl 4:6; 5:14 który stał nad przymusową pracą, cały Izrael obrzucił go kamieniami, tak że [ten] umarł. Król Rechabeam zaś sprawił się z wejściem na rydwan, by uciec do Jerozolimy. 19W ten sposób Izrael zbuntował się przeciw domowi Dawida [i tak pozostało] aż do dnia dzisiejszego.
Jeroboam królem Izraela
20Gdy cały Izrael usłyszał, że Jeroboam wrócił, posłano i wezwano go na zgromadzenie, gdzie obwołano go królem nad całym Izraelem. Za domem Dawida nie było nikogo, za wyjątkiem jedynie plemienia Judy.
Groźba bratobójczej rozprawy
(2Krn 11:1-4)
21Gdy zaś Rechabeam przybył do Jerozolimy, zgromadził cały dom Judy oraz plemię Beniamina, sto osiemdziesiąt#12:21 Wg G: sto dwadzieścia, ἑκατὸν καὶ εἴκοσι. tysięcy doborowych, doświadczonych w walce [wojowników], aby walczyć z domem Izraela i przywrócić władzę Rechabeamowi, synowi Salomona. 22Wtedy stało się Słowo Boga do Szemajasza,#2Krn 12:5, 7 męża Bożego, tej treści: 23Powiedz Rechabeamowi, synowi Salomona, królowi Judy, i całemu domowi Judy i Beniamina oraz pozostałemu ludowi: 24Tak mówi JHWH: Nie wyruszajcie i nie walczcie z waszymi braćmi, synami Izraela! Wróćcie każdy do swojego domu, gdyż ode Mnie wyszła ta sprawa. Posłuchali więc Słowa JHWH i zawrócili z wyprawy, zgodnie ze Słowem JHWH.#12:24 G wtrąca w tym miejscu tekst złożony z 26 wersetów.
Rozbicie jedności religijnej Izraela
25A Jeroboam rozbudował Sychem na pogórzu Efraima i zamieszkał w nim. Potem wyszedł stamtąd i rozbudował Penuel. 26Wówczas Jeroboam powiedział sobie w sercu:#12:26 powiedział sobie w sercu, וַיֹּאמֶר בְּלִבּוֹ, idiom: pomyślał sobie. Wkrótce królestwo wróci do domu Dawida. 27Jeśli ten lud będzie chodził składać ofiary rzeźne w domu JHWH w Jerozolimie, to serce tego ludu wróci do ich pana, do Rechabeama, króla Judy – mnie zabiją i wrócą do króla Judy Rechabeama. 28Król naradził się więc i sporządził dwa cielce#12:28 Z postacią cielca łączyły się bóstwa: El, najwyższe bóstwo panteonu kan. (zob. teksty ugar.), Baal-Hadad (biblijny Baal), Syn, bóg księżyca (zob. teksty sumer. i ak.), Amon-Re (zob. teksty egip.). Figurki byka z końca XIII w. p. Chr. odkryto w miejscu kultu w pn Samarii, zob. Sdz 6:25. ze złota. Następnie powiedział im: Dość już macie chodzenia do Jerozolimy! Oto twoi bogowie,#12:28 twoi bogowie, אֱלֹהֶיךָ, ἰδοὺ θεοί σου. Gram. jednak wyrażenie to można odczytać jako: twój Bóg, por. np. Rdz 27:20, choć następujący cz może wskazywać na lm. Izraelu, którzy cię wywiedli z ziemi egipskiej!#Wj 32:4 29I ustawił jednego w Betel, a drugiego umieścił w Dan. 30Rzecz ta stała się grzechem,#12:30 grzechem, חַטָּאת, lub: błędem, por. G: ἁμαρτία. bo lud chadzał przed oblicze jednego [z nich] aż po Dan.
31Pobudował też domy na wzniesieniach i poprzysposabiał kapłanów z obrzeży ludu,#12:31 Lub: ze zwykłego ludu, מִקְצוֹת הָעָם, 1Krl 12:31L. takich, którzy nie byli z synów Lewiego.#2Krn 11:15 32Jeroboam ustanowił ponadto święto w miesiącu ósmym,#12:32 Tj. październik/listopad; być może święto to miało odpowiadać Świętu Szałasów, zob. 1Krl 8:2. Ustalenie święta w ósmym miesiącu może się łączyć z przyjęciem kalendarza egip. Hebrajczycy kierowali się kalendarzem księżycowym, przy którym rok liczył 355 dni, a co trzy lata dodawano miesiąc. Niewykluczone więc, że Jeroboamowi chodziło również o siódmy miesiąc, zgodnie z Lb 29:12-39. piętnastego dnia tego miesiąca, podobne do święta obchodzonego w Judzie,#Kpł 23:33-34 i składał na ołtarzu ofiary. Tak uczynił w Betel, złożył tam ofiary rzeźne cielcom, które sporządził, i ustanowił w Betel kapłanów dla wzniesień, które [tam] pobudował.
Ostrzeżenie Jeroboama przez proroka z Judy
33Do ołtarza, który ustawił w Betel, przystąpił w piętnastym dniu miesiąca ósmego, miesiąca, który sam wymyślił#12:33 sam wymyślił, wg ketiw בָּדָא מִלִּבַּד; wg qere בָּדָא מִלִּבּוֹ, idiom o pod. zn.: wymyślił z serca, przy czym בָּדָא to hl2, zob. Ne 6:8. i w którym ustanowił święto dla synów Izraela, a przystąpił do ołtarza, aby złożyć ofiarę.#12:33 złożyć ofiarę, לְהַקְטִיר, lub: kadzić, wnieść ofiarny dym; podobne wyrażenie w 1Krl 13:1 i wielu innych określających tę czynność.
Obecnie wybrane:
1 Królewska 12: SNPD4
Podkreślenie
Kopiuj
Porównaj
Udostępnij
Chcesz, aby twoje zakreślenia były zapisywane na wszystkich twoich urządzeniach? Zarejestruj się lub zaloguj
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej