1 Królewska 11
11
Odstępstwo Salomona
1Król Salomon,#11:1 G wtrąca: był kobieciarzem i miał księżniczek siedemset, a nałożnic trzysta i pobrał sobie kobiety cudzoziemskie – i córkę faraona – Moabitki, Ammonitki, Syryjki, Idumejki, Chetytki i Amorytki, καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωμων ἦν φιλογύναιος καὶ ἦσαν αὐτῷ ἄρχουσαι ἑπτακόσιαι καὶ παλλακαὶ τριακόσιαι καὶ ἔλαβεν γυναῖκας ἀλλοτρίας καὶ τὴν θυγατέρα Φαραω Μωαβίτιδας Αμμανίτιδας Σύρας καὶ Ιδουμαίας Χετταίας καὶ Αμορραίας. obok córki faraona, pokochał#11:1 W G nie ma mowy o miłości. wiele cudzoziemskich#Pwt 17:17 kobiet: Moabitki, Ammonitki,#11:1 G dod.: Syryjki, Σύρας. Edomitki, Sydonitki i Chetytki.#11:1 G dod.: i Amorytki, καὶ Ἀμορραίας. 2[Pochodziły one] z narodów, co do których JHWH powiedział synom Izraela: Nie łączcie się z nimi#11:2 Lub: nie wchodźcie do nich, לֹא־תָבֹאוּ בָהֶם. i niech one nie łączą się z wami, bo na pewno nakłonią wasze serca do [pójścia] za swoimi bogami#Wj 34:16; Pwt 7:1-11 – właśnie do nich przylgnął#Pwt 6:5; 10:12, 20; 11:1, 22; 13:4; 30:20 Salomon w miłości. 3Miał zaś żon, księżniczek, siedemset, a nałożnic#2Sm 21:10-14 trzysta#11:3 Liczby żon (1) mogą być hiperbolą (przesadnią), pod. jak: morze łez; w tekście G przemawia za tym określenie króla kobieciarzem; (2) mogą być wyrazem symboliki liczb: 700 (7 x 10 x 10) dla kobiet o statusie książęcym i 300 (3 x 10 x 10) dla kobiet o statusie nieksiążęcym. i te jego kobiety zwiodły jego serce.#11:3 i te jego kobiety zwiodły jego serce: brak w G.
4Gdy nadszedł czas, że Salomon się zestarzał, jego kobiety nakłoniły jego serce do [pójścia] za innymi bogami, tak że jego serce nie było tak szczere wobec JHWH,#11:4 szczere wobec JHWH, לֹא־הָיָה לְבָבוֹ שָׁלֵם עִם־יְהוָה, lub: bez reszty oddane JHWH. jego Boga, jak serce Dawida, jego ojca. 5Poszedł więc Salomon za Asztoret,#11:5 Asztoret, עַשְׁתֹּרֶת (‘asztoret): biblijne określenie Astarty, bogini miłości. Być może zniekształcenie tego imienia miało na celu powiązanie go ze wstydem, בּשֶׁת (boszet). boginią Sydończyków, i za Milkomem, obrzydliwością#11:5 obrzydliwością, שִׁקֻּץ, lub: ohydą. Ammonitów.#Sdz 2:13; 1Sm 31:10; 2Krl 23:13#11:5 1Krl 11:5: brak w G*. 6Salomon postępował źle w oczach JHWH i nie wytrwał [w podążaniu] za JHWH, tak jak [wytrwał] Dawid, jego ojciec. 7Wtedy to właśnie Salomon zbudował wzniesienie dla Kemosza,#11:7 Kemosz, כְּמוֹשׁ: Χαμώς, as. Kammusunadbi, czczony w Ebla w Syrii jako Kamisz i prawdopodobnie w Mezopotamii jako Nergal, bóg podziemi, łączony z głodem, suszą, klęską i śmiercią. obrzydliwości Moabitów, na górze położonej na wschód od Jerozolimy,#11:7 Tj. na Górze Oliwnej. i dla Molocha,#11:7 Moloch, מֹלֶךְ, Μολοχ, być może król, מֶלֶךְ (melech), z wokalizacją słowa określającego wstyd, בּשֶׁת (boszet); łączony z ofiarami z dzieci, zob. np. Kpł 18:21; 2Krl 16:3; 21:6; Jr 32:35; być może należałoby go utożsamiać z Milkomem. obrzydliwości synów Ammona.#Kpł 18:21; 2Krl 23:10-13 8Podobnie też czynił dla wszystkich swoich cudzoziemskich kobiet, które spalały [kadzidła] i składały rzeźne ofiary swoim bogom.
9 JHWH rozgniewał się zatem na Salomona za to, że odwiódł swoje serce od bycia przy JHWH, Bogu Izraela, który dwukrotnie mu się ukazał#1Krl 3:5; 9:2 10i przykazał mu właśnie w tej sprawie, aby nie szedł za innymi bogami. Lecz on nie dotrzymał tego, co przykazał JHWH.
11 JHWH powiedział więc do Salomona: Ponieważ tak się z tobą stało i nie dotrzymałeś mojego przymierza ani moich ustaw, które ci nadałem, to nieuchronnie wydrę ci królestwo i dam je twojemu słudze.#1Krl 12:16-17 12Nie zrobię tego jednak za twojego życia, ze względu na Dawida, twojego ojca – wydrę je z ręki twojego syna. 13Nie wydrę#1Sm 15:27-28 też całego królestwa. Dam twojemu synowi jedno plemię, ze względu na Dawida, mojego sługę, i ze względu na Jerozolimę, którą wybrałem.
Hadad i Rezon – przeciwnicy Salomona
14 JHWH wzbudził więc Salomonowi przeciwnika,#11:14 przeciwnika, שָׂטָן, to samo słowo określa szatana, σαταν. Hadada#11:14 Hadad, הֲדַד, czyli: gromowładca (?), aram. bóstwo burzy. Edomitę,#11:14 G wtrąca w tym miejscu zdania pokrywające się z ww. 23-25, stwarzają one jednak inny kontekst: i Esroma, syna Eliady w Raemmat Adrazara, króla Soby, jego pana, a zgromadzili się przy nim ludzie i był przywódcą hordy, i zajęli Damaszek, a był przeciwnikiem dla Izraela przez wszystkie dni Salomona, gr. καὶ τὸν Εσρωμ υἱὸν Ελιαδαε τὸν ἐν Ραεμμαθ Αδραζαρ βασιλέα Σουβα κύριον αὐτοῦ καὶ συνηθροίσθησαν ἐπ᾽ αὐτὸν ἄνδρες καὶ ἦν ἄρχων συστρέμματος καὶ προκατελάβετο τὴν Δαμασεκ καὶ ἦσαν σαταν τῷ Ισραηλ πάσας τὰς ἡμέρας Σαλωμων. Treść ww. 23-25 jest nieco inna: 23Wzbudził mu też Bóg przeciwnika, Rezona, syna Eliady, który uciekł od Hadadezera, króla Soby, swego pana. 24A zebrał on przy sobie ludzi i został przywódcą hordy, gdy [część] ich wybił Dawid. Wówczas udali się do Damaszku, zamieszkali tam i w Damaszku obrali go królem. 25Był on przeciwnikiem Izraela przez wszystkie dni Salomona i [wyrządzał] zło, które [też wyrządzał] Hadad, i brzydził się Izraelem, a panował nad Aramem, hbr. 23 וַיָּקֶם אֱלֹהִים לוֹ שָׂטָן אֶת־רְזוֹן בֶּן־אֶלְיָדָע אֲשֶׁר בָּרַח מֵאֵת הֲדַדְעֶזֶר מֶלֶךְ־צוֹבָה אֲדֹנָיו24 וַיִּקְבֹּץ עָלָיו אֲנָשִׁים וַיְהִי שַׂר־גְּדוּד בַּהֲרֹג דָּוִד אֹתָם וַיֵּלְכוּ דַמֶּשֶׂק וַיֵּשְׁבוּ בָהּ וַיִּמְלְכוּ בְּדַמָּשֶׂק25 וַיְהִי שָׂטָן לְיִשְׂרָאֵל כָּל־יְמֵי שְׁלֹמֹה וְאֶת־הָרָעָה אֲשֶׁר הֲדָד וַיָּקָץ בְּיִשְׂרָאֵל וַיִּמְלֹךְ עַל־אֲרָם. był on z potomstwa króla, w Edomie.
15Stało się bowiem tak, kiedy Dawid tępił#11:15 Za G: ἐν τῷ ἐξολεθρεῦσαι Δαυιδ τὸν Εδωμ; wg MT: gdy Dawid był, בִּהְיוֹת דָּוִד. Edom, [a] Joab, wódz wojska, wyruszył, by pogrzebać przebitych, a pobił [on] wszystkich mężczyzn w Edomie,#2Sm 8:13-14; Ez 35:10-15; Ab 11-14 16Joab bowiem, i cały Izrael, przebywał tam przez sześć miesięcy, aż do wytępienia wszystkich mężczyzn, 17że właśnie wtedy uciekł Hadad – on, a z nim [kilku] ludzi, Edomitów, spośród sług jego ojca – aby przedostać się do Egiptu; Hadad#11:17 Hadad, הֲדַד: na początku wersetu zapisane jako Adad, אֲדַד. zaś był wtedy małym chłopcem. 18Wyruszyli zatem z Midianu i przybyli do Paran. Z Paran zaś wzięli z sobą [kilku] ludzi i przybyli do Egiptu, do faraona, króla Egiptu, [ten] zaś dał mu dom, zapewnił mu chleb i nadał mu ziemię.#11:18 i nadał mu ziemię: brak w G*. 19Hadad zaś znalazł wielką łaskę w oczach faraona, tak że dał mu za żonę siostrę swojej żony, siostrę królowej Tachpenes. 20Siostra Tachpenes urodziła mu syna, Genubata, a Tachpenes wypiastowała go#11:20 wypiastowała go, וַתִּגְמְלֵהוּ, em. na: wychowała go, וַתִּגְדְלֵהוּ. w obrębie domu faraona, tak że Genubat przebywał w domu faraona, pośród synów faraona.
21Gdy Hadad usłyszał w Egipcie, że Dawid zasnął ze swoimi ojcami i że umarł Joab, wódz wojska, powiedział Hadad do faraona: Poślij mnie, bym poszedł do swojej ziemi. 22Wówczas faraon zapytał go: Czego ci u mnie brak, że chcesz oto iść do swojej ziemi? A [on] odpowiedział: Niczego,#11:22 Niczego (לֹא) w klkd Mss zapisane jako לוֹ. ale poślij mnie, proszę.
23Wzbudził mu też Bóg przeciwnika [w osobie] Rezona,#11:23 Rezon, רְזוֹן, być może należałoby go łączyć z 2Sm 8:3-4. syna Eliady, który uciekł od Hadadezera, króla Soby, swojego pana. 24Zebrał on przy sobie ludzi i został przywódcą hordy, [w czasie], gdy tępił ich Dawid. Naszli wówczas Damaszek, zamieszkali tam i obwołali go w Damaszku królem. 25I był on przeciwnikiem Izraela przez wszystkie dni Salomona, [wyrządzał] zło, które [wyrządzał także] Hadad, i brzydził się Izraelem, panował zaś nad Aramem.#11:25 Aram (Syria) stała się częścią imperium asyryjskiego za Tiglat-Pilesera III (733-732).
Jeroboam i prorok Achiasz
26Ponadto rękę przeciw królowi podniósł Jeroboam, syn Nebata, Efratejczyk z Seredy, sługa Salomona. Jego matce było na imię Serua#11:26 Serua, צְרוּעָה (tseru‘aʰ), czyli: trędowata. i była wdową.#2Krn 13:6
27Powód, dla którego podniósł on rękę przeciw królowi, był taki: Salomon budował twierdzę Millo, chciał zamknąć wyłom Miasta Dawida, swojego ojca. 28A człowiek ten, Jeroboam, był sprawnym kierownikiem.#11:28 sprawnym kierownikiem, גִּבּוֹר חָיִל, w kontekście wojennym: sprawnym wojownikiem. Gdy Salomon zauważył, że młodzieniec [dobrze] radzi sobie z pracą, ustanowił go nadzorcą nad całą ciężką [pracą] zleconą domowi Józefa.
29W tym czasie zdarzyło się, że Jeroboam wyszedł z Jerozolimy i na drodze spotkał go Achiasz Szilonita, prorok, który odziany był w nowy płaszcz, znaleźli się zaś w polu sami. 30Wówczas Achiasz chwycił nowy płaszcz, który miał na sobie, podarł go na dwanaście kawałków 31i powiedział do Jeroboama: Weź sobie dziesięć kawałków, bo tak mówi JHWH, Bóg Izraela: Oto wydzieram królestwo z ręki Salomona i dziesięć plemion daję tobie. 32Jemu zaś zostanie jedno plemię,#11:32 jedno plemię: wg G: dwa plemiona, καὶ δύο σκῆπτρα. ze względu na mojego sługę Dawida i ze względu na Jerozolimę, miasto, które wybrałem spośród wszystkich plemion Izraela. 33[Uczynię tak] dlatego, że Mnie opuścili, kłaniali się Asztarot, bogini Sydończyków, Kemoszowi, bogu Moabu, i Milkomowi, bogu synów Ammona, nie kroczyli zaś moją drogą, by czynić to, co prawe w moich oczach, oraz [przestrzegać] moich ustaw i praw, jak to czynił Dawid, jego ojciec. 34Nie wezmę też [teraz] całego królestwa z jego ręki, lecz pozostawię go księciem#11:34 księciem, נָשִׂ֣יא, lub: wodzem. po wszystkie dni jego życia, ze względu na Dawida, mojego sługę, którego wybrałem i który przestrzegał moich przykazań i ustaw. 35Zabiorę natomiast władzę z ręki jego syna i tobie dam dziesięć plemion. 36Jego synowi zaś dam jedno plemię,#11:36 Wg G: dwa plemiona, δύο σκῆπτρα. po to, aby był lampą dla Dawida,#11:36 aby był lampą dla Dawida, לְמַעַן הֱיוֹת־נִיר לְדָוִיד־עַבְדִּי, idiom: aby podtrzymywał dynastię Dawida. mojego sługi, po wszystkie dni, przede Mną, w Jerozolimie, w mieście, które sobie wybrałem, aby tam umieścić swoje imię. 37Ciebie zaś wezmę i będziesz panował nad wszystkim, czego zapragnie twoja dusza – i zostaniesz królem nad Izraelem. 38A jeśli będziesz słuchał wszystkiego, co ci nakazuję, kroczył moimi drogami, czynił to, co prawe w moich oczach, przestrzegając moich ustaw i przykazań, jak to czynił Dawid, mój sługa, to będę z tobą i zbuduję ci trwały dom,#11:38 zbuduję ci trwały dom, וּבָנִיתִי לְךָ בַיִת־נֶאֱמָן, idiom: zapewnię trwałość twojej dynastii. jak zbudowałem Dawidowi – i oddam ci Izraela. 39Przez to upokorzę potomstwo Dawida, jednak nie po wszystkie dni.#11:39 1Krl 11:39 brak w G*.
40Salomon próbował więc uśmiercić Jeroboama, lecz Jeroboam wstał i uciekł do Egiptu do Szyszaka, króla Egiptu, i pozostawał w Egipcie aż do śmierci Salomona.
41Pozostałe zaś sprawy Salomona i wszystko, czego dokonał, i jego mądrość, czyż nie jest to spisane w zwoju Kronik#11:41 Lub: Dziejów. Salomona?#2Krn 9:29-31 42A dni, w których Salomon panował w Jerozolimie nad całym Izraelem, było czterdzieści lat. 43Gdy Salomon zasnął ze swoimi ojcami, został pochowany w Mieście Dawida, swojego ojca,#11:43 G przenosi w to miejsce 1Krl 12:2, tj.: wtedy stało się tak, że Jeroboam, syn Nebata, usłyszał [o tym] – a on przebywał wciąż w Egipcie, dokąd uciekł sprzed oblicza Salomona, i mieszkał w Egipcie – i przybył do swojego miasta, do ziemi Sarira na pogórzu Efraima, καὶ ἐγενήθη ὡς ἤκουσεν Ιεροβοαμ υἱὸς Ναβατ καὶ αὐτοῦ ἔτι ὄντος ἐν Αἰγύπτῳ ὡς ἔφυγεν ἐκ προσώπου Σαλωμων καὶ ἐκάθητο ἐν Αἰγύπτῳ κατευθύνει καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πόλιν αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν Σαριρα τὴν ἐν ὄρει Εφραιμ. a panowanie po nim przejął Rechabeam, jego syn.
Obecnie wybrane:
1 Królewska 11: SNPD4
Podkreślenie
Kopiuj
Porównaj
Udostępnij
Chcesz, aby twoje zakreślenia były zapisywane na wszystkich twoich urządzeniach? Zarejestruj się lub zaloguj
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej