على التوازي
13
نموونه‌ی جوتیارێك
1هه‌ر له‌و ڕۆژه‌دا عیسا له‌ ماڵ هاته‌ ده‌ره‌وه‌ و له‌ كه‌ناری ده‌ریاچه‌ی جه‌لیل دانیشت. 2خه‌ڵكێكی ئێجگار زۆر لێی كۆبووه‌وه‌، هه‌تا وای لێهات چووه‌ ناو به‌له‌مێك دانیشت، هه‌موو خه‌ڵكه‌كه‌ش له‌ كه‌ناره‌كه‌ ڕاوه‌ستان. 3به‌ نموونه‌ باسی زۆر شتی بۆ كردن و فه‌رمووی: «جوتیارێك چووه‌ ده‌ره‌وه‌ تۆو بكات. 4كه‌ تۆوی ده‌وه‌شاند، هه‌ندێكی كه‌وتنه‌ سه‌ر ڕێگا، باڵنده‌ش هاتن و خواردیانن. 5هه‌ندێكیش كه‌وتنه‌ سه‌ر زه‌وییه‌كی به‌رده‌ڵان كه‌ خۆڵی كه‌م بوو، خێرا سه‌ریان ده‌ركرد، چونكه‌ زه‌وییه‌كه‌ی قووڵ نه‌بوو. 6به‌ڵام كه‌ ڕۆژ هه‌ڵهات سووتان و وشك بوون، چونكه‌ ڕه‌گیان نه‌بوو. 7هه‌ندێكیشیان كه‌وتنه‌ نێو دڕكان، دڕكه‌كان گه‌وره‌ بوون و خنكاندیانن. 8به‌ڵام هه‌ندێكیان كه‌وتنه‌ سه‌ر زه‌وییه‌كی باش و به‌رهه‌میان دا، هه‌ندێك یه‌ك به‌ سه‌د و هه‌ندێك یه‌ك به‌ شه‌ست و هه‌ندێكیش یه‌ك به‌ سی. 9ئه‌وه‌ی گوێی هه‌یه‌، با ببیستێت!»
بۆچی عیسا به‌ نموونه‌ ده‌دوێت؟
10قوتابییه‌كان هاتن و لێیان پرسی: «بۆچی به‌ نموونه‌ قسه‌یان بۆ ده‌كه‌یت؟»
11وه‌ڵامی دانه‌وه‌: «له‌به‌ر ئه‌وه‌ی به‌ ئێوه‌ دراوه‌ نهێنی شانشینی ئاسمان بزانن، به‌ڵام به‌وان نه‌دراوه‌، 12چونكه‌ ئه‌وه‌ی هه‌یه‌تی، پێی ده‌درێت و لێی ده‌ڕژێ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی نییه‌تی، ته‌نانه‌ت ئه‌وه‌ی هه‌شیه‌تی لێی ده‌سه‌نرێته‌وه‌. 13له‌به‌ر ئه‌وه‌ به‌ نموونه‌ قسه‌یان بۆ ده‌كه‌م:
«چونكه‌ سه‌یر ده‌كه‌ن، به‌ڵام نابینن،
گوێ ده‌گرن، به‌ڵام نابیستن و تێناگه‌ن.
14پێشبینییه‌كه‌ی ئیشایا له‌واندا هاته‌ دی، كه‌ ده‌فه‌رموێ:
[ئێوه‌ هه‌میشه‌ ده‌بیستن به‌ڵام هه‌رگیز تێناگه‌ن،
ئێوه‌ هه‌میشه‌ سه‌یر ده‌كه‌ن به‌ڵام هه‌رگیز نابینن.
15چونكه‌ دڵی ئه‌م گه‌له‌ ڕه‌ق بووه‌ و
گوێیان قورس بووه‌،
چاویان نوقاندووه‌،
نه‌وه‌ك به‌ چاویان ببینن و
به‌ گوێیان ببیستن،
به‌ دڵیان تێبگه‌ن و بگه‌ڕێنه‌وه‌،
منیش چاكیان بكه‌مه‌وه‌.]#13‏:15 ئیشایا 6‏:9‏-10‏‏
16به‌ڵام ئێوه‌، خۆزگه‌ ده‌خوازرێت به‌ چاوتان، چونكه‌ ده‌بینن، به‌ گوێتان، چونكه‌ ده‌بیستن. 17ڕاستیتان پێ ده‌ڵێم: زۆر پێغه‌مبه‌ر و پیاوچاك به‌ ئاواته‌وه‌ بوون ئه‌وه‌ ببینن كه‌ ئێوه‌ ده‌یبینن به‌ڵام نه‌یانبینی، ئه‌وه‌ش ببیستن كه‌ ئێوه‌ ده‌یبیستن، به‌ڵام نه‌یانبیست.
ڕوونكردنه‌وه‌ی نموونه‌كه‌
18«كه‌واته‌ گوێ له‌ واتای نموونه‌ی جوتیاره‌كه‌ بگرن: 19هه‌ركه‌سێك په‌یامی شانشین ببیستێت و تێینه‌گات، شه‌یتان#13‏:19 یۆنانی: خراپه‌كاره‌كه‌. دێت و ئه‌وه‌ی له‌ دڵیدا تۆوكراوه‌ ده‌یڕفێنێت. ئه‌مانه‌ ئه‌و تۆوانه‌ن كه‌ كه‌وتنه‌ سه‌ر ڕێگاكه‌. 20ئه‌وانه‌ی كه‌وتنه‌ سه‌ر به‌رده‌ڵانه‌كه‌، ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ په‌یامه‌كه‌ ده‌بیستن و به‌ خۆشییه‌وه‌ وه‌ریده‌گرن. 21به‌ڵام ڕه‌گ داناكوتن و كاتین، كاتێك له‌به‌ر په‌یامه‌كه‌ تووشی ته‌نگانه‌ و چه‌وسانه‌وه‌ ده‌بن، یه‌كسه‌ر ده‌كه‌ون. 22ئه‌وانه‌ش كه‌ كه‌وتنه‌ نێو دڕكه‌كان، ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ په‌یامه‌كه‌ ده‌بیستن، به‌ڵام خه‌می ژیان و فریوخواردنی ده‌وڵه‌مه‌ندی په‌یامه‌كه‌ ده‌خنكێنن، ئیتر بێ به‌رهه‌م ده‌بن. 23به‌ڵام ئه‌وانه‌ی كه‌وتنه‌ سه‌ر زه‌وییه‌ باشه‌كه‌، ئه‌و كه‌سانه‌ن كه‌ په‌یامه‌كه‌ ده‌بیستن و لێی تێده‌گه‌ن. یه‌ك به‌ سه‌د و یه‌ك به‌ شه‌ست و یه‌ك به‌ سی، به‌رهه‌م ده‌ده‌ن.»
نموونه‌ی گه‌نم و زیزان
24نموونه‌یه‌كی دیكه‌ی بۆ هێنانه‌وه‌: «شانشینی ئاسمان له‌ مرۆڤێك ده‌چێت، تۆوی چاك له‌ كێڵگه‌كه‌ی بچێنێت. 25به‌ڵام كاتێك خه‌ڵك نوستبوون، دوژمنه‌كه‌ی هات و له‌ناو گه‌نمه‌كه‌دا زیزانی چاند و ڕۆیشت. 26كاتێك گه‌نمه‌كه‌ ڕوا و گوڵی ده‌ركرد، زیزانه‌كه‌ش ده‌ركه‌وت.
27«كۆیله‌ی خاوه‌ن ماڵ هاتن و پێیان گوت: ”گه‌وره‌م، ئایا له‌ كێڵگه‌كه‌تدا تۆوی چاكت تۆو نه‌كرد؟ ئیتر ئه‌م زیزانه‌ له‌كوێوه‌ هات؟“
28«ئه‌ویش وه‌ڵامی دانه‌وه‌: ”دوژمن ئه‌مه‌ی كردووه‌.“ كۆیله‌كانیش پێیان گوت: ”ده‌ته‌وێ بچین زیزانه‌كان بژار بكه‌ین؟“»
29گوتی: «”نه‌خێر، نه‌وه‌ك له‌گه‌ڵ بژاركردنی زیزان، گه‌نمیش هه‌ڵبكێشن. 30هه‌تا كاتی دروێنه‌ لێگه‌ڕێن با به‌یه‌كه‌وه‌ پێبگه‌ن، جا له‌ كاتی دروێنه‌دا به‌ سه‌پانه‌كان ده‌ڵێم، یه‌كه‌م جار زیزانه‌كه‌ بژار بكه‌ن و بیانكه‌نه‌ مه‌ڵۆ#13‏:30 مه‌ڵۆ: ده‌سكه‌ زیزان (زیوان) و ده‌غڵ. بۆ ئه‌وه‌ی بسووتێنرێن، به‌ڵام گه‌نمه‌كه‌ له‌ ئه‌مباره‌كه‌م كۆبكه‌نه‌وه‌.“»
نموونه‌ی ده‌نكه‌ خه‌رده‌ل
31نموونه‌یه‌كی دیكه‌ی بۆ هێنانه‌وه‌: «شانشینی ئاسمان وه‌ك ده‌نكه‌ خه‌رده‌ل#13‏:31 ڕووه‌كێكه‌ له‌ وڵاتی فه‌له‌ستین ده‌ڕوێت، به‌رزییه‌كه‌ی له‌ ماوه‌ی ساڵێك له‌ ڕواندنی ده‌گاته‌ نزیكه‌ی 3 بۆ 4 مه‌تر. وایه‌، كه‌ یه‌كێك بیهێنێت و له‌ كێڵگه‌كه‌یدا بیچێنێ، 32كه‌ بچووكترین تۆوه‌، به‌ڵام كاتێك گه‌شه‌ ده‌كات، گه‌وره‌ترین ڕووه‌كه‌ و ده‌بێته‌ دره‌خت، ته‌نانه‌ت باڵنده‌ی ئاسمانیش دێن و له‌سه‌ر لقه‌كانیدا هێلانه‌ ده‌كه‌ن.»
نموونه‌ی هه‌ویرترش
33نموونه‌یه‌كی دیكه‌ی بۆ هێنانه‌وه‌: «شانشینی ئاسمان له‌ هه‌ویرترشێك#13‏:33 هه‌ویرترش: هه‌وێن، خومره‌. ده‌چێت، ئافره‌تێك هێنای و كردییه‌ ناو سێ پێوانه‌#13‏:33 یۆنانی: سێ ساتا، واته‌ 22 لیتر. ئارده‌وه‌، هه‌تا هه‌مووی هه‌ڵهات.»
34عیسا هه‌موو ئه‌مانه‌ی به‌ نموونه‌ بۆ خه‌ڵكه‌كه‌ باسكرد، به‌بێ نموونه‌ قسه‌ی بۆ نه‌ده‌كردن، 35تاكو ئه‌وه‌ی خودا له‌ ڕێگه‌ی پێغه‌مبه‌ره‌كه‌وه‌ فه‌رموویه‌تی بێته‌ دی:
[به‌ نموونه‌ ده‌مم ده‌كه‌مه‌وه‌،
ئه‌وه‌ی له‌ دامه‌زراندنی جیهانه‌وه‌ شاراوه‌یه‌ ده‌ریده‌بڕم.]#13‏:35 زه‌بووره‌كان 78‏:2‏‏
ڕوونكردنه‌وه‌ی نموونه‌ی زیزان
36ئینجا خه‌ڵكه‌كه‌ی به‌ڕێكرد و گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ ماڵ. قوتابییه‌كانی هاتنه‌ لای و گوتیان: «نموونه‌ی زیزانی ناو كێڵگه‌كه‌مان بۆ لێكبده‌وه‌.»
37وه‌ڵامی دایه‌وه‌: «ئه‌وه‌ی تۆوه‌ چاكه‌كه‌ی چاند، كوڕی مرۆڤه‌. 38كێڵگه‌كه‌ش جیهانه‌، تۆوه‌ چاكه‌كه‌ش ڕۆڵه‌كانی شانشینن، زیزانه‌كه‌ش ڕۆڵه‌كانی شه‌یتانن، 39دوژمنه‌كه‌ش كه‌ تۆوی كردن ئیبلیسه‌، دروێنه‌كه‌ش كۆتایی زه‌مانه‌#13‏:39 مه‌به‌ست هاتنه‌وه‌ی مه‌سیحه‌ كاتێك له‌سه‌ر زه‌وی حوكم ده‌كات.، سه‌پانه‌كانیش فریشته‌كانن.
40«هه‌روه‌ك چۆن زیزانه‌كه‌ بژاركرا و به‌ ئاگر سووتێنرا، له‌ كۆتایی زه‌مانیشدا وا ده‌بێت. 41كوڕی مرۆڤ فریشته‌كانی ده‌نێرێت، هه‌موو كۆسپ و سه‌رپێچیكاران له‌ شانشینییه‌كه‌ی كۆده‌كه‌نه‌وه‌ و 42فڕێیان ده‌ده‌نه‌ ناو كووره‌ی ئاگره‌وه‌، جا له‌وێ ده‌گریێن و جیڕه‌ی ددانیان دێت. 43ئه‌وسا ڕاستودروستان له‌ شانشینی باوكیاندا وه‌ك ڕۆژ ده‌دره‌وشێنه‌وه‌. ئه‌وه‌ی گوێی هه‌یه‌، با ببیستێت!
نموونه‌ی گه‌نجینه‌ و مرواری
44«شانشینی ئاسمان له‌ گه‌نجینه‌یه‌ك ده‌چێت له‌ كێڵگه‌یه‌كدا شاردرابێته‌وه‌. یه‌كێك دۆزییه‌وه‌ و شاردییه‌وه‌، له‌ خۆشیان ده‌چێت و هه‌رچی هه‌یه‌ ده‌یفرۆشێت و ئه‌و كێڵگه‌یه‌ی پێ ده‌كڕێت.
45«هه‌روه‌ها شانشینی ئاسمان له‌ بازرگانێك ده‌چێت به‌ شوێن مرواری نایابدا ده‌گه‌ڕا. 46كاتێك مروارییه‌كی گرانبه‌های بینی، چوو هه‌رچیی هه‌بوو فرۆشتی و مروارییه‌كه‌ی كڕی.
نموونه‌ی تۆڕ
47«هه‌روه‌ها شانشینی ئاسمان له‌ تۆڕێك ده‌چێت فڕێدرابێته‌ ده‌ریاچه‌وه‌، له‌ هه‌موو جۆره‌كانی ماسی كۆده‌كاته‌وه‌. 48كاتێك تۆڕه‌كه‌ پڕ بوو، ماسیگره‌كان ڕایانكێشایه‌ كه‌نار، باشه‌كانیان له‌ سه‌به‌ته‌دا كۆكرده‌وه‌ و خراپه‌كانیشیان فڕێدا. 49كۆتایی زه‌مانیش ئاوا ده‌بێت: فریشته‌كان دێن و به‌دكاران له‌ناو ڕاستودروستاندا ده‌رده‌هێنن و 50فڕێیان ده‌ده‌نه‌ ناو كووره‌ی ئاگره‌وه‌. جا له‌وێ ده‌گریێن و جیڕه‌ی ددانیان دێت.»
51عیسا لێی پرسین: «ئایا هه‌موو ئه‌مانه‌ تێگه‌یشتن؟»
وه‌ڵامیان دایه‌وه‌: «به‌ڵێ.»
52جا پێی فه‌رموون: «له‌به‌ر ئه‌وه‌ هه‌ر مامۆستایه‌كی ته‌ورات كه‌ ده‌بێت به‌ قوتابی له‌ شانشینی ئاسمان، له‌ خاوه‌ن ماڵێك ده‌چێت له‌ گه‌نجینه‌كه‌یدا نوێ و كۆن ده‌ربهێنێت.»
ڕه‌تكردنه‌وه‌ی عیسا
53كاتێك عیسا ئه‌م نموونانه‌ی ته‌واو كرد له‌وێ ڕۆیشت. 54هاته‌وه‌ شاره‌كه‌ی خۆی، له‌ كه‌نیشته‌كه‌یان فێری كردن، هه‌تا ئه‌وه‌ی سه‌رسام بوون و گوتیان: «ئه‌مه‌ ئه‌م دانایی و په‌رجووانه‌ی له‌كوێ بوو؟ 55ئه‌مه‌ كوڕی دارتاشه‌كه‌ نییه‌؟ ئه‌ی دایكی ناوی مریه‌م نییه‌؟ یاقوب و یوسف و شیمۆن و یه‌هوزا برای نین؟ 56ئه‌وه‌ نییه‌ خوشكه‌كانی هه‌موویان له‌لامانن؟ ئه‌ی ئه‌مه‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ی له‌كوێ بوو؟» 57جا ڕه‌تیان كرده‌وه‌.
به‌ڵام عیسا پێی فه‌رموون: «پێغه‌مبه‌ر بێ ڕێز نییه‌، ته‌نها له‌ شار و ماڵی خۆی نه‌بێت.»
58له‌وێدا په‌رجووی زۆری نه‌كرد، له‌به‌ر بێباوه‌ڕییان.