Przypowieści Salomona 22
22
Rady dla młodych rodzin
1Cenniejsze dobre#22:1 dobre za G. imię#Kzn 7:1
niż wielkie bogactwo,#Prz 8:10; 16:16
lepsza przychylność#Prz 3:3-4; 13:15 niż srebro
i złoto.
2Spotykają się bogaty i biedny –
JHWH stworzył ich obu.#Prz 14:31; 17:5; 29:13
3Przezorny widzi niebezpieczeństwo#22:3 niebezpieczeństwo, רָעָה (ra‘ah), słowo o bardzo szerokim znaczeniu, w zależności od kontekstu, np. zło, grzech, niepowodzenie, nieszczęście.
i ukrywa się;
prości idą przed siebie – i ponoszą
szkodę.#Prz 14:15; 27:12
4Nagrodą za pokorę [i] bojaźń JHWH
jest bogactwo, chwała i życie.#Prz 21:21 #22:4 Lub: Skutkiem pokory – bojaźń JHWH, bogactwo, cześć i życie.
5Ciernie#22:5 Ciernie, צִנִּים (tsinnim): (1) wg BHS: צַמִּים (tsammim), potrzaski; (2) צֵנִּים (tsennim), potrzaski, Prz 22:5L. i sidła#22:5 Lub: sidła na ptaki, פַּח (pach). są na drodze
przewrotnego –
daleki jest od nich ten, kto strzeże
swojej duszy.
6Wychowuj#22:6 Wychowuj, חָנַךְ (chanach), lub: ćwicz, przyuczaj, przysposabiaj. chłopca#22:6 Lub: młodego człowieka, młodzieńca. נַעַר (na‘ar) może ozn.: niemowlę (Wj 2:6), dziecko karmione piersią (1Sm 1:24), małe dziecko (Jr 1:6), chłopca (Rdz 22:12), nastolatka (Rdz 37:2), młodego człowieka gotowego do zawarcia małżeństwa (Rdz 34:19). Wg Talmudu może chodzić o człowieka do 24 roku życia. Saadia (ok. 882-942 po Chr.) jako pierwszy zasugerował, że dziecko po-winno być wychowywane według własnych predyspozycji i osobistych możliwości. Kontekst dopuszcza szersze odniesienie tej zasady, czyli do kształtowania charakteru w ogóle. stosownie
do jego drogi,
a nie zejdzie z niej nawet
w starości.#22:6 Prz 22:6 brak w G.
7Bogaty panuje nad biednymi,
a dłużnik jest sługą#22:7 Lub: niewolnikiem (Wj 21:2-7). wierzyciela.#Wj 21:2-6
8Kto sieje nieprawość, żnie niedolę,#Ps 126:5-6; Ga 6:7
a rózga położy kres jego swawoli.#22:8 jego swawoli: wg G: jego dziełom, ἔργων αὐτοῦ; G dodaje też: Radosnego i hojnego człowieka Bóg błogosławi,/ a marność uczynków [człowieka] całkowicie go zniszczy, zob. 2Kor 9:7.
9[Człowiek] szczodry#Prz 23:6; 28:22 #22:9 Idiom: człowiek o dobrym oku, tj. o łaskawym, przyjaznym, wyrozumiałym spojrzeniu, nieskąpy, gotowy do udzielenia pomocy, wspaniałomyślny. – ten będzie
błogosławiony,
bo ze swojego chleba udzielił
ubogiemu.#22:9 G dodaje: Zwycięstwo i cześć zapewnia sobie darczyńca,/ a przy tym zawłaszcza sobie duszę obdarowywanych, νίκην καὶ τιμὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς τὴν μέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτημένων.
10Wypędź szydercę,#Prz 21:24 a kłótnia
ustanie,
skończy się spór#22:10 spór, דִּין (din), lub: sąd, sprawa, proces. i obelga.#22:10 Wg G: Wyrzuć szkodnika z rady, a wraz z nim odejdzie zwada,/ gdy bowiem zasiada w radzie, wszystkich obraża, ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιμόν καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ πάντας ἀτιμάζει.
11Kto kocha czystym sercem,
wdzięk ma na wargach, [a] król
jest mu przyjacielem.#22:11 Wg G: Pan kocha oddane [Mu] serca,/ mili Mu też wszyscy nienaganni – wargami pasie [sam] król, ἀγαπᾷ κύριος ὁσίας καρδίας δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄμωμοι χείλεσιν ποιμαίνει βασιλεύς.
12Oczy JHWH strzegą [pragnących]
poznania,
lecz słowa wiarołomcy obraca
[przeciw niemu samemu].#22:12 Lub: odwraca na wiarołomcę jego własne słowa.
13Leniwy mówi: Lew jest
na zewnątrz,
mogę być rozszarpany#22:13 mogę być rozszarpany: wg G: mordercy, φονευταί. na środku
ulicy.#Prz 26:14-15
14Usta obcych [kobiet] są jak głęboki
dół;
wpada tam ten, na kogo JHWH się
gniewa.
15Głupota tkwi w sercu chłopca;
usuwa ją stamtąd rózga karności.#Prz 13:24
16Kto uciska ubogiego – to dla jego
wzbogacenia,
kto daje bogatemu, to z pewnością
dla jego zubożenia!#22:16 Lub: Kto uciska ubogiego dla swojego wzbogacenia i kto daje bogatemu, ten z pewnością zubożeje; wg G: Kto oszukuje ubogiego, wiele sobie przywłaszcza,/ daje zaś bogatemu, aby to umniejszyć.
Wielki zbiór pouczeń mędrców
(Prz 22:17-24:22)
17Słowa mędrców:#22:17 Nowy zbiór przypowieści, Prz 22:17-24:22, tworzy czwartą część Księgi. Przypomina Pouczenia Amenemope (PA), szczególnie jeśli chodzi o trzydzieści rad mędrców 22:17-24:22; Prz 22:17L.
Nadstaw swojego ucha i słuchaj
słów mędrców;
przygotuj swoje serce na przyjęcie
mojej wiedzy,#Prz 2:1-2; 5:1 #22:17 na przyjęcie mojej wiedzy: wg G: abyś wiedział, że są dobre, ἵνα γνῷς ὅτι καλοί εἰσιν.
18bo miło będzie, gdy będziesz ich
strzegł w swoim wnętrzu,
a także miał je gotowe na swych
wargach,
19by twoja ufność była w JHWH –
o tym chcę cię pouczyć, właśnie
ciebie.
20Czy nie napisałem ci trzydziestu#22:20 Czy nie napisałem ci trzydziestu: (1) wg ketiw: שִׁלְשׁוֹם (szilszom): Czy nie napisałem ci przedwczoraj, tj. idiomatycznie: dawniej. (2) wg qere: שָׁלִישִׁים (szaliszim): Czy nie napisałem ci [słów] dowódców (lub metaforycznie: najważniejszych); (3) być może: שִׁלֵּשִׁים (szilleszim): Czy nie napisałem wam, wnukowie; (4) najprawdopodobniej chodzi o liczebnik trzydzieści: שְׁלֹשִׁים (szeloszim), szczególnie że w tekście da się zidentyfikować te pouczenia; wg G pierwsza część brzmi: A ty, napisz to sobie trzykrotnie, καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς.
mądrych porad [pełnych] wiedzy,
21by pouczyć cię o prawdzie słów
sprawdzonych,
abyś odpowiadał właściwymi
słowami temu, kto cię posyła?
Pouczenie 1
22Nie odzieraj biednego, ponieważ#22:22 Lub: dlatego, że.
jest biedny,#Prz 14:31; 17:5
nie depcz ubogiego w bramie#22:22 Brama była centrum życia miasta, miejscem prowadzenia interesów i załatwiania sporów, siedzibą rady miasta i sądu.
[miasta],
23gdyż JHWH poprowadzi ich sprawę#Wj 22:21-27; Prz 1:19
i złupi duszę tych, którzy ich łupią.
Pouczenie 2
24Nie przyjaźnij się z furiatem#22:24 Lub: nieopanowanym, בַּעַל אָף (ba‘al ’af).
i nie łącz się z człowiekiem
porywczym,
25abyś nie zaznajomił się z jego
ścieżkami#22:25 Lub: abyś nie przejął jego zwyczajów.
i nie zastawił pułapki na swoją
duszę.#22:25 PA 9, 11:13-14; Prz 22:25L.
Pouczenie 3
26Nie bądź wśród tych, którzy dają
porękę,
wśród tych, którzy ręczą za długi,
27bo jeśli nie miałbyś czym zapłacić,
dlaczego#22:27 dlaczego: brak w G S Tg. mieliby zabrać łóżko
spod ciebie?#Prz 6:1-5; 11:15; 17:18; 20:16
Pouczenie 4
28Nie przesuwaj dawnej granicy,
którą ustalili twoi ojcowie.#Pwt 19:14; 27:17; 1Krl 21:16-19#22:28 PA 6, 7:12-13; Prz 22:28L.
Pouczenie 5
29Widziałeś człowieka biegłego
w swoim zawodzie?
Będzie on stawał przed obliczem
królów,
nie będzie stawał przed obliczem
pospólstwa.#22:29 PA 30, 27:16-17; Prz 22:29L.
Obecnie wybrane:
Przypowieści Salomona 22: SNPD4
Podkreślenie
Kopiuj
Porównaj
Udostępnij
Chcesz, aby twoje zakreślenia były zapisywane na wszystkich twoich urządzeniach? Zarejestruj się lub zaloguj
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej