Langkau ke kandungan

Matayo 13

13
Omushinga w'omuheri wa mbʉtho
(Mar 4:1-9; Luk 8:4-8)
1Mona kÉØro ekyo, Yesʉ mwathoka mo nyʉmba n'iyikala emʉsÉØke w'engetsÉØ. 2Bandʉ bangÉØ mobahindana hofÉØ naye. Bʉshana n'ekyo mwashambÉØra mʉ bwatho n'ikala mʉbo. N'abandʉ babyaga nibimene emʉsÉØke w'engetsÉØ. 3MwasÉØmolerabo bÉØnwa bÉØngÉØ mo mishinga n'ÉØbwÉØrabo athÉØ: Ā«Muheri mʉgʉma mwaya mw'ÉØshwa lÉØwe bʉshana n'ÉØya hera. 4Abere anemʉhera, mbʉtho ngʉma mosathogera emʉsÉØke w'enzÉØra, ebÉØronge mobyahika n'irya esoshi. 5EsÉØndÉØ mbʉtho mosathogera ko kÉØthaka kya mabwe, aho hathabyaga bʉthaka bʉngÉØ. Esombʉtho etho mosalasha tsʉba kʉshangwa hathabyaga bʉthaka bʉngÉØ. 6Hewethuwe erÉØshÉØ lyabere lyakola kʉtsÉØbʉ, esombʉtho mosashashʉka, kʉshangwa mosabʉsha mirihi, mosʉma. 7SÉØndÉØ mbʉtho mosathogongera mo mÉØshakÉØ, EmÉØshakÉØ eyo moyalasha na moyayÉØndÉØrÉØtsyatho. 8SÉØndÉØ mbʉtho mosathogera ko kÉØthaka kikwirire na mosaheka biguma. Biguma bÉØgʉma mobyaheka mbulu igana, n'ebÉØndÉØ kÉØrathʉ n'ebÉØndÉØ makumi ashathʉ. 9Yo uwithe mathwi w'ÉØonvwa onvwe!Ā»
Bʉshana na ki Yesʉ anegena mo mishinga
(Mar 4:10-12; Luk 8:9-10)
10 AbÉØga mobayÉØfʉnda hofÉØ na Yesʉ n'ÉØmʉbʉtsya bathÉØ: Ā«Bʉshana na ki ʉnegena n'abandʉ mo mishinga?Ā» 11MwashʉbÉØtsyabo athÉØ: Ā«Imwe momwabona lʉkogo lw'erÉØmÉØnya sonyÉØfʉmÉØ s'oBwamÉØ bw'elʉbʉla, he ÉØbo, mobathabonalo. 12Kʉshangwa yo uwithe kÉØndʉ andahabwa kalengyo, aho andayÉØra bÉØndʉ bÉØngÉØ. He yo uthawithe andanyagʉlwa n'akake awitheko. 13Shʉnga, ekyo kÉØreka nÉØnyanegena nabo mo mishinga nÉØ bʉshana abashʉnga he bathalÉØ abalola na abahʉlÉØkÉØrÉØtsya he bathalÉØ abonvwa n'ÉØmÉØnya. 14Aho obʉmÉØnyeretsÉØ bwa Isaya bwamabererera kʉbo bo bunegenire bʉthÉØ:
ā€œErÉØonvwa mwand'onvwa, he mʉthÉØndamÉØnye,
ErÉØshʉnga mwandashʉnga, he mʉthÉØndalole.
15Kʉshangwa emÉØthÉØma y'abandʉ aba nÉØ mÉØtsÉØbʉ,
na babere ba mathwi matsÉØbʉ,
bamalire ÉØtsÉØba amesho wabo
kʉshangwa bathalolaga,
na bathonvwaga mo mathwi wabo,
na bathamÉØnyaga mo mÉØthÉØma yabo,
bathangandabÉØndʉka nangye nyihike kw'ilamyabo.ā€#13:15 Soma Isaya 6:9-10.
16Ā«Hewethuwe imwe, mʉgashanÉØrwe kʉshangwa amesho enyu alola, n'amathwi enyu onvwa. 17Kwenene enyÉØbabwÉØra bamÉØnyeretsÉØ bangÉØ na bandʉ bangÉØ bathʉnganene mobashondya ÉØlola ko by'omʉlolako, he mobathalola kʉbyo, na mobashondya ÉØonvwa eby'omonvwa, he mobathonvwabyo.Ā»
Yesʉ akumbulira omushinga w'omuheri w'embʉtho
(Mar 4:13-20; Luk 8:11-15)
18Ā«Ewo, imwe mwonvwe nga k'omushinga w'omuheri w'embʉtho oyo anegenire. 19ObʉlÉØ mʉndʉ yo wonvwa ekÉØnwa ky'oBwamÉØ bwa Gongo bʉthamÉØnyakyo, ashoshekanibwe n'esombʉtho so sathogeraga emʉsÉØke w'enzÉØra. Enzigu Sitani anahika n'ithokya eKÉØnwa kyaherawa mo mʉthÉØma ʉwe. 20Esombʉtho so saherawa ko bʉthaka bʉlÉØmo amabwe, sishoshekanibwe na mʉndʉ yo wonvwa eKÉØnwa kya Gongo n'ÉØkokyako mo lʉmogo, 21hewethuwe kithawithe mirihi mo mʉthÉØma ʉwe. Abanashikyakyo kʉ ndambÉØ nge. Aho, amalÉØgo kʉtse inubibwa ebinabya byahika bʉshana n'eKÉØnwa kya Gongo, nÉØathoka mo lwÉØkÉØrÉØtsyo lʉwe. 22Esombʉtho sosaherawa mo mÉØshakÉØ, sishoshekanibwe na mʉndʉ yo wonvwa eKÉØnwa kya Gongo, hewethuwe ebyo mo kÉØhʉgo kÉØno n'erÉØrengwako ly'obushoki n'ÉØbyayÉØndÉØrÉØtsya eKÉØnwa ekyo, nakyo ni kyabya bʉthabʉtha. 23Esombʉtho so saherawa mo kÉØthaka kikwirire, sishoshekanibwe na mʉndʉ yo wonvwa eKÉØnwa n'ÉØmÉØnyakyo. Aho anaheka biguma, n'ekiguma kÉØgʉma nÉØkyaheka mbulu igana n'ekÉØndÉØ kÉØrathʉ, n'ekÉØndÉØ makumi ashathʉ.Ā»
Mushinga wa bÉØthÉØ bÉØbÉØ mw'ÉØshwa ly'engano.
24Yesʉ mwatsÉØrabo ʉndÉØ mushinga athÉØ: Ā«oBwamÉØ bw'elʉbʉla bushoshekanibwe na mʉndʉ yo waheraga mw'ÉØshwa lÉØwe mo mbʉtho ikwirire. 25Abandʉ babere banagonzere, enzigu yo omʉndʉ oyo moyaya hera bÉØthÉØ bÉØbÉØ mo ngano, na moyayÉØgendera. 26Engano yabere yalasha n'ihulukya mathokwe, ebÉØthÉØ bÉØbÉØ kuthyo nabyo mobyahʉlʉka. 27Abakoli b'omwenye erÉØshwa mobaya mʉbwÉØra bathÉØ: ā€œMbe nyinya-kowethʉ, mouthaherire mbʉtho sikwirire mw'ÉØshwa lyawe? Ewono ebÉØthÉØ bÉØbÉØ byamabʉthʉkamo hayi?ā€ 28MwashʉbÉØtsyabo athÉØ: ā€œNÉØ enzigu yo yakolaga ithyo.ā€ Aho abakoli mobamʉbwÉØra bathÉØ: ā€œWanzire nÉØthwayakʉlanga ebÉØthÉØ bÉØbÉØ ebyo?ā€ 29Mwanegena athÉØ: ā€œĘ—hÉØ, mw'ÉØkʉlanga ebÉØthÉØ bÉØbÉØ ebyo, mwangalibukira nÉØmwamakʉlanga n'engano. 30Mulike ebyoshi bÉØshʉkÉØre hagʉma ihika ekÉØro ky'erÉØgesha. NÉØ mo kÉØro ekyo monyandabwÉØra abageshi bathange ÉØkʉma-kʉma ebÉØthÉØ bÉØbÉØ, bamÉØnebyo mo mÉØganda-mÉØganda bʉshana bokyebyo. Hewethuwe engano ÉØro, bashongye-shongyero n'ihiraro mo mbʉpʉ aye.ā€Ā»
Mushinga w'akambulu k'eharatali
(Mar 4:30-32; Luk 13:18-19)
31Yesʉ mwashʉba tsÉØrabo ʉndÉØ mushinga athÉØ: Ā«oBwamÉØ bw'elʉbʉla bushoshekanibwe na kambulu k'eharatali, ko mʉndʉ mʉgʉma atsÉØmbaga nÉØyaherako mw'ÉØshwa lÉØwe. 32Ako ko kambulu kake mo mbʉtho soshi, hewethuwe akanabya kamamala ÉØlasha nÉØkabya kanene mo myaka yÉØrÉØ mw'ÉØshwa, na nikabya mʉthÉØ, ihika ko kÉØka ebÉØronge by'omo kyanya nibyaya himba sonyʉthʉ sabyo ko mÉØthahÉØ yawo.Ā»
Mushinga wa tsatsʉ
(Luk 13:20-21)
33Yesʉ mwashʉba bwÉØra abandʉ abo bo ʉndÉØ mushinga athÉØ: Ā«oBwamÉØ bw'elʉbʉla bushoshekanibwe nga tsatsʉ yo mʉkatsÉØ mʉgʉma atsÉØmbaga n'ithulunganiaro mʉ hÉØthonga hÉØshathʉ hya shyano bʉshana atsʉmbe bʉndʉ bwa mikati, ihika ko kÉØka ebyoshi mobyabimba.Ā»
ʗkangÉØrÉØtsya lya Yesʉ mo mishinga
(Mar 4:33-34)
34Ebyoshi ebyo Yesʉ mwabwÉØrabyo omuhindano mʉ mishinga, athagenda abwÉØrabo kÉØndʉ ÉØthalÉØ mu mishinga. 35Agenda akola athyo bʉshana kÉØberere ekÉØnwa kyanegenawa kw'ÉØtsʉkÉØra omʉmÉØnyeretsÉØ athÉØ:
«Nyandanegena mo mishinga,
na nyandanegena bÉØndʉ bya bishawa ÉØthanga ko ndangÉØro y'ekÉØhʉgo.Ā»#13:35 Soma Saburi 78:2.
Yesʉ akumbulira omushinga w'ebÉØthÉØ bÉØbÉØ
36Honyuma kw'aho Yesʉ mwamika omuhindano, mwashʉba mo nyʉmba. AbÉØga bʉwe mobayÉØfʉnda hofÉØ naye n'ÉØmʉbwÉØra bathÉØ: Ā«Thukumbulire omushinga oyo w'ebÉØthÉØ bÉØbÉØ mw'ÉØshwa.Ā» 37Yesʉ mwashʉbÉØtsyabo athÉØ: Ā«Oyo ʉhera embʉtho ikwirire nÉØ oMʉgala w'oMʉndʉ. 38N'erÉØshwa nÉØ ekÉØhʉgo. Embʉtho ikwirire nÉØ abana b'oBwamÉØ bwa Gongo. EbÉØthÉØ bÉØbÉØ nÉØ abana b'omubihya Sitani. 39Enzigu yo yaheraga ebÉØthÉØ bÉØbÉØ nÉØ Sitani. Emyaka nÉØ enduli y'ekÉØhʉgo, abageshi nÉØ abamalaÉØka. 40Nga ko abanakʉma-kʉma ebÉØthÉØ bÉØbÉØ bʉshana n'iokyabyo mo mʉtsanwa, kuthyo ko byandabya ko nduli y'ekÉØhʉgo. 41oMʉgala w'omʉndʉ andathʉma abamalaÉØka bʉwe, nabo bandakʉma-kʉma ÉØthoka mo BwamÉØ bʉwe abo banaletha kÉØtsÉØkalo n'abakoli b'ebÉØbÉØ. 42Na bandagʉshabo mo kiriko ky'omʉtsanwa, aho handabya bÉØrÉØro n'ishya meno. 43Hewethuwe abathʉnganene ÉØbo bandangenga ng'erÉØshÉØ mo BwamÉØ bw'Ishe wabo. Yo ʉlÉØko mathwi w'ÉØonvwa, onvwe!Ā»
Omushinga w'obushoki bubishirwe
44Ā«oBwamÉØ bw'elʉbʉla bushoshekanibwe na bushoki bo bwabyaga bubishirwe mw'ÉØshwa. Mʉndʉ mʉgʉma mwashʉngabo. Omʉndʉ oyo mwashʉba bishabo buhya-buhya, mwagenda niamoyire, n'ÉØyagʉtsya ebyoshi abyaga awitheko n'ÉØyagʉla erÉØshwa eryo.
45Ā«KandÉØ oBwamÉØ bw'elʉbʉla bushoshekanibwe na muhingania yo wagenda ashondya bʉlema bwa kÉØtsÉØro kÉØnene. 46Abere ashʉnga olʉlema lwa kÉØtsÉØro kÉØnene, mwayagʉtsya ebyoshi abyaga awitheko n'ÉØyagʉlalo.Ā»
Omushinga w'akakira
47Ā«oBwamÉØ bw'elʉbʉla bushoshekanibwe kandÉØ n'akakira kokanagʉshwa mo ngetsÉØ n'ishongya emÉØhanda yoshi y'amahere. 48Mo ndambi akakira kamotsula, abarobi nÉØbakʉrÉØrako emʉsÉØke. Honyuma kw'aho, nibikala n'ÉØshombola amahere akwirire n'ihirawo mo bÉØthonga, n'ÉØgʉsha ow'athakwirire. 49Ni bithyo ko byandabya ko nduli y'ekÉØhʉgo. Aho abamalaÉØka bandahika na bandagabania ababÉØ n'abathʉnganene. 50Nabo bandagʉsha ababÉØ mo kiriko ky'omʉtsanwa, aho handabya bÉØrÉØro n'ishya ameno.Ā»
EbÉØndʉ bihya-bihya n'ebya kera
51Ā«Yesʉ mwabʉtsya abÉØga bʉwe athÉØ: ā€œMwanamamÉØnya ebyoshi ebyo?ā€ MobamʉshʉbÉØtsya bathÉØ: ā€œEgaā€ 52MwabwÉØrabo athÉØ: ā€œAho, bʉlÉØ mushaki w'oMʉgomba yo wakangÉØrÉØtsÉØbawa ebÉØnwa by'oBwamÉØ bw'elʉbʉla, ashoshekanibwe na mwenye nyʉmba yo uthokya mo mbÉØko yÉØwe mw'ebÉØndʉ bihya-bihya n'ebya kera.ā€Ā»
Yesʉ athÉØndwa ewabo
53Yesʉ abere amamala ÉØtsa emishinga eyo, mwathokayo. 54Abere ahika mo kÉØhʉgo kÉØwe, mwakangÉØrÉØtsya abahimbani mo sinakoki yabo, ihika ko kÉØka abandʉ mobashweka nÉØabanegena bathÉØ: #13:54 KÉØhʉgo kÉØwe: NÉØ negena mbʉ: EkÉØhʉgo ky'eNasareti. Soma Luk 4:146. Ā«Amathokya obwenge obu bo hayi, n'amaka w'erÉØkola ebÉØthÉØko-thÉØko? 55Oyu athalÉØ omʉgala w'omʉsapate? Na nyinya ʉwe athalÉØ anahʉlwamo MarÉØa? Na bagala babo bathalÉØ Yakobo na Yosefʉ na Simoni na Yuta? 56Na balÉØ babo boshi bathalÉØ kowethʉ? Ebyoshi ebi athokyabyo hayi?Ā» 57Ebyo mobyaleka nÉØbathamwÉØkÉØrÉØtsya. Aho Yesʉ mwabwÉØrabo athÉØ: Ā«OmʉmÉØnyeretsÉØ athalÉØ anashikibwa mo kÉØhʉgo kÉØwe n'omo muyi ʉwe.Ā»#13:57 Soma Luka 4:24; Yoani 4:44. 58Eyo, Yesʉ mwathakolayo bÉØthÉØko-thÉØko bÉØngÉØ bʉshana n'obʉthÉØkÉØrÉØtsya bwabo.