Matayo 13
13
Omushinga w'omuheri wa mbŹtho
(Mar 4:1-9; Luk 8:4-8)
1Mona kÉØro ekyo, YesŹ mwathoka mo nyŹmba n'iyikala emŹsÉØke w'engetsÉØ. 2BandŹ bangÉØ mobahindana hofÉØ naye. BŹshana n'ekyo mwashambÉØra mŹ bwatho n'ikala mŹbo. N'abandŹ babyaga nibimene emŹsÉØke w'engetsÉØ. 3MwasÉØmolerabo bÉØnwa bÉØngÉØ mo mishinga n'ÉØbwÉØrabo athÉØ: Ā«Muheri mŹgŹma mwaya mw'ÉØshwa lÉØwe bŹshana n'ÉØya hera. 4Abere anemŹhera, mbŹtho ngŹma mosathogera emŹsÉØke w'enzÉØra, ebÉØronge mobyahika n'irya esoshi. 5EsÉØndÉØ mbŹtho mosathogera ko kÉØthaka kya mabwe, aho hathabyaga bŹthaka bŹngÉØ. EsombŹtho etho mosalasha tsŹba kŹshangwa hathabyaga bŹthaka bŹngÉØ. 6Hewethuwe erÉØshÉØ lyabere lyakola kŹtsÉØbŹ, esombŹtho mosashashŹka, kŹshangwa mosabŹsha mirihi, mosŹma. 7SÉØndÉØ mbŹtho mosathogongera mo mÉØshakÉØ, EmÉØshakÉØ eyo moyalasha na moyayÉØndÉØrÉØtsyatho. 8SÉØndÉØ mbŹtho mosathogera ko kÉØthaka kikwirire na mosaheka biguma. Biguma bÉØgŹma mobyaheka mbulu igana, n'ebÉØndÉØ kÉØrathŹ n'ebÉØndÉØ makumi ashathŹ. 9Yo uwithe mathwi w'ÉØonvwa onvwe!Ā»
BŹshana na ki YesŹ anegena mo mishinga
(Mar 4:10-12; Luk 8:9-10)
10 AbÉØga mobayÉØfŹnda hofÉØ na YesŹ n'ÉØmŹbŹtsya bathÉØ: Ā«BŹshana na ki Źnegena n'abandŹ mo mishinga?Ā» 11MwashŹbÉØtsyabo athÉØ: Ā«Imwe momwabona lŹkogo lw'erÉØmÉØnya sonyÉØfŹmÉØ s'oBwamÉØ bw'elŹbŹla, he ÉØbo, mobathabonalo. 12KŹshangwa yo uwithe kÉØndŹ andahabwa kalengyo, aho andayÉØra bÉØndŹ bÉØngÉØ. He yo uthawithe andanyagŹlwa n'akake awitheko. 13ShŹnga, ekyo kÉØreka nÉØnyanegena nabo mo mishinga nÉØ bŹshana abashŹnga he bathalÉØ abalola na abahŹlÉØkÉØrÉØtsya he bathalÉØ abonvwa n'ÉØmÉØnya. 14Aho obŹmÉØnyeretsÉØ bwa Isaya bwamabererera kŹbo bo bunegenire bŹthÉØ:
āErÉØonvwa mwand'onvwa, he mŹthÉØndamÉØnye,
ErÉØshŹnga mwandashŹnga, he mŹthÉØndalole.
15KŹshangwa emÉØthÉØma y'abandŹ aba nÉØ mÉØtsÉØbŹ,
na babere ba mathwi matsÉØbŹ,
bamalire ÉØtsÉØba amesho wabo
kŹshangwa bathalolaga,
na bathonvwaga mo mathwi wabo,
na bathamÉØnyaga mo mÉØthÉØma yabo,
bathangandabÉØndŹka nangye nyihike kw'ilamyabo.ā#13:15 Soma Isaya 6:9-10.
16Ā«Hewethuwe imwe, mŹgashanÉØrwe kŹshangwa amesho enyu alola, n'amathwi enyu onvwa. 17Kwenene enyÉØbabwÉØra bamÉØnyeretsÉØ bangÉØ na bandŹ bangÉØ bathŹnganene mobashondya ÉØlola ko by'omŹlolako, he mobathalola kŹbyo, na mobashondya ÉØonvwa eby'omonvwa, he mobathonvwabyo.Ā»
YesŹ akumbulira omushinga w'omuheri w'embŹtho
(Mar 4:13-20; Luk 8:11-15)
18Ā«Ewo, imwe mwonvwe nga k'omushinga w'omuheri w'embŹtho oyo anegenire. 19ObŹlÉØ mŹndŹ yo wonvwa ekÉØnwa ky'oBwamÉØ bwa Gongo bŹthamÉØnyakyo, ashoshekanibwe n'esombŹtho so sathogeraga emŹsÉØke w'enzÉØra. Enzigu Sitani anahika n'ithokya eKÉØnwa kyaherawa mo mŹthÉØma Źwe. 20EsombŹtho so saherawa ko bŹthaka bŹlÉØmo amabwe, sishoshekanibwe na mŹndŹ yo wonvwa eKÉØnwa kya Gongo n'ÉØkokyako mo lŹmogo, 21hewethuwe kithawithe mirihi mo mŹthÉØma Źwe. Abanashikyakyo kŹ ndambÉØ nge. Aho, amalÉØgo kŹtse inubibwa ebinabya byahika bŹshana n'eKÉØnwa kya Gongo, nÉØathoka mo lwÉØkÉØrÉØtsyo lŹwe. 22EsombŹtho sosaherawa mo mÉØshakÉØ, sishoshekanibwe na mŹndŹ yo wonvwa eKÉØnwa kya Gongo, hewethuwe ebyo mo kÉØhŹgo kÉØno n'erÉØrengwako ly'obushoki n'ÉØbyayÉØndÉØrÉØtsya eKÉØnwa ekyo, nakyo ni kyabya bŹthabŹtha. 23EsombŹtho so saherawa mo kÉØthaka kikwirire, sishoshekanibwe na mŹndŹ yo wonvwa eKÉØnwa n'ÉØmÉØnyakyo. Aho anaheka biguma, n'ekiguma kÉØgŹma nÉØkyaheka mbulu igana n'ekÉØndÉØ kÉØrathŹ, n'ekÉØndÉØ makumi ashathŹ.Ā»
Mushinga wa bÉØthÉØ bÉØbÉØ mw'ÉØshwa ly'engano.
24YesŹ mwatsÉØrabo ŹndÉØ mushinga athÉØ: Ā«oBwamÉØ bw'elŹbŹla bushoshekanibwe na mŹndŹ yo waheraga mw'ÉØshwa lÉØwe mo mbŹtho ikwirire. 25AbandŹ babere banagonzere, enzigu yo omŹndŹ oyo moyaya hera bÉØthÉØ bÉØbÉØ mo ngano, na moyayÉØgendera. 26Engano yabere yalasha n'ihulukya mathokwe, ebÉØthÉØ bÉØbÉØ kuthyo nabyo mobyahŹlŹka. 27Abakoli b'omwenye erÉØshwa mobaya mŹbwÉØra bathÉØ: āMbe nyinya-kowethŹ, mouthaherire mbŹtho sikwirire mw'ÉØshwa lyawe? Ewono ebÉØthÉØ bÉØbÉØ byamabŹthŹkamo hayi?ā 28MwashŹbÉØtsyabo athÉØ: āNÉØ enzigu yo yakolaga ithyo.ā Aho abakoli mobamŹbwÉØra bathÉØ: āWanzire nÉØthwayakŹlanga ebÉØthÉØ bÉØbÉØ ebyo?ā 29Mwanegena athÉØ: āĘhÉØ, mw'ÉØkŹlanga ebÉØthÉØ bÉØbÉØ ebyo, mwangalibukira nÉØmwamakŹlanga n'engano. 30Mulike ebyoshi bÉØshŹkÉØre hagŹma ihika ekÉØro ky'erÉØgesha. NÉØ mo kÉØro ekyo monyandabwÉØra abageshi bathange ÉØkŹma-kŹma ebÉØthÉØ bÉØbÉØ, bamÉØnebyo mo mÉØganda-mÉØganda bŹshana bokyebyo. Hewethuwe engano ÉØro, bashongye-shongyero n'ihiraro mo mbŹpŹ aye.āĀ»
Mushinga w'akambulu k'eharatali
(Mar 4:30-32; Luk 13:18-19)
31YesŹ mwashŹba tsÉØrabo ŹndÉØ mushinga athÉØ: Ā«oBwamÉØ bw'elŹbŹla bushoshekanibwe na kambulu k'eharatali, ko mŹndŹ mŹgŹma atsÉØmbaga nÉØyaherako mw'ÉØshwa lÉØwe. 32Ako ko kambulu kake mo mbŹtho soshi, hewethuwe akanabya kamamala ÉØlasha nÉØkabya kanene mo myaka yÉØrÉØ mw'ÉØshwa, na nikabya mŹthÉØ, ihika ko kÉØka ebÉØronge by'omo kyanya nibyaya himba sonyŹthŹ sabyo ko mÉØthahÉØ yawo.Ā»
Mushinga wa tsatsŹ
(Luk 13:20-21)
33YesŹ mwashŹba bwÉØra abandŹ abo bo ŹndÉØ mushinga athÉØ: Ā«oBwamÉØ bw'elŹbŹla bushoshekanibwe nga tsatsŹ yo mŹkatsÉØ mŹgŹma atsÉØmbaga n'ithulunganiaro mŹ hÉØthonga hÉØshathŹ hya shyano bŹshana atsŹmbe bŹndŹ bwa mikati, ihika ko kÉØka ebyoshi mobyabimba.Ā»
ĘkangÉØrÉØtsya lya YesŹ mo mishinga
(Mar 4:33-34)
34Ebyoshi ebyo YesŹ mwabwÉØrabyo omuhindano mŹ mishinga, athagenda abwÉØrabo kÉØndŹ ÉØthalÉØ mu mishinga. 35Agenda akola athyo bŹshana kÉØberere ekÉØnwa kyanegenawa kw'ÉØtsŹkÉØra omŹmÉØnyeretsÉØ athÉØ:
«Nyandanegena mo mishinga,
na nyandanegena bÉØndŹ bya bishawa ÉØthanga ko ndangÉØro y'ekÉØhŹgo.Ā»#13:35 Soma Saburi 78:2.
YesŹ akumbulira omushinga w'ebÉØthÉØ bÉØbÉØ
36Honyuma kw'aho YesŹ mwamika omuhindano, mwashŹba mo nyŹmba. AbÉØga bŹwe mobayÉØfŹnda hofÉØ naye n'ÉØmŹbwÉØra bathÉØ: Ā«Thukumbulire omushinga oyo w'ebÉØthÉØ bÉØbÉØ mw'ÉØshwa.Ā» 37YesŹ mwashŹbÉØtsyabo athÉØ: Ā«Oyo Źhera embŹtho ikwirire nÉØ oMŹgala w'oMŹndŹ. 38N'erÉØshwa nÉØ ekÉØhŹgo. EmbŹtho ikwirire nÉØ abana b'oBwamÉØ bwa Gongo. EbÉØthÉØ bÉØbÉØ nÉØ abana b'omubihya Sitani. 39Enzigu yo yaheraga ebÉØthÉØ bÉØbÉØ nÉØ Sitani. Emyaka nÉØ enduli y'ekÉØhŹgo, abageshi nÉØ abamalaÉØka. 40Nga ko abanakŹma-kŹma ebÉØthÉØ bÉØbÉØ bŹshana n'iokyabyo mo mŹtsanwa, kuthyo ko byandabya ko nduli y'ekÉØhŹgo. 41oMŹgala w'omŹndŹ andathŹma abamalaÉØka bŹwe, nabo bandakŹma-kŹma ÉØthoka mo BwamÉØ bŹwe abo banaletha kÉØtsÉØkalo n'abakoli b'ebÉØbÉØ. 42Na bandagŹshabo mo kiriko ky'omŹtsanwa, aho handabya bÉØrÉØro n'ishya meno. 43Hewethuwe abathŹnganene ÉØbo bandangenga ng'erÉØshÉØ mo BwamÉØ bw'Ishe wabo. Yo ŹlÉØko mathwi w'ÉØonvwa, onvwe!Ā»
Omushinga w'obushoki bubishirwe
44Ā«oBwamÉØ bw'elŹbŹla bushoshekanibwe na bushoki bo bwabyaga bubishirwe mw'ÉØshwa. MŹndŹ mŹgŹma mwashŹngabo. OmŹndŹ oyo mwashŹba bishabo buhya-buhya, mwagenda niamoyire, n'ÉØyagŹtsya ebyoshi abyaga awitheko n'ÉØyagŹla erÉØshwa eryo.
45Ā«KandÉØ oBwamÉØ bw'elŹbŹla bushoshekanibwe na muhingania yo wagenda ashondya bŹlema bwa kÉØtsÉØro kÉØnene. 46Abere ashŹnga olŹlema lwa kÉØtsÉØro kÉØnene, mwayagŹtsya ebyoshi abyaga awitheko n'ÉØyagŹlalo.Ā»
Omushinga w'akakira
47Ā«oBwamÉØ bw'elŹbŹla bushoshekanibwe kandÉØ n'akakira kokanagŹshwa mo ngetsÉØ n'ishongya emÉØhanda yoshi y'amahere. 48Mo ndambi akakira kamotsula, abarobi nÉØbakŹrÉØrako emŹsÉØke. Honyuma kw'aho, nibikala n'ÉØshombola amahere akwirire n'ihirawo mo bÉØthonga, n'ÉØgŹsha ow'athakwirire. 49Ni bithyo ko byandabya ko nduli y'ekÉØhŹgo. Aho abamalaÉØka bandahika na bandagabania ababÉØ n'abathŹnganene. 50Nabo bandagŹsha ababÉØ mo kiriko ky'omŹtsanwa, aho handabya bÉØrÉØro n'ishya ameno.Ā»
EbÉØndŹ bihya-bihya n'ebya kera
51Ā«YesŹ mwabŹtsya abÉØga bŹwe athÉØ: āMwanamamÉØnya ebyoshi ebyo?ā MobamŹshŹbÉØtsya bathÉØ: āEgaā 52MwabwÉØrabo athÉØ: āAho, bŹlÉØ mushaki w'oMŹgomba yo wakangÉØrÉØtsÉØbawa ebÉØnwa by'oBwamÉØ bw'elŹbŹla, ashoshekanibwe na mwenye nyŹmba yo uthokya mo mbÉØko yÉØwe mw'ebÉØndŹ bihya-bihya n'ebya kera.āĀ»
YesŹ athÉØndwa ewabo
53YesŹ abere amamala ÉØtsa emishinga eyo, mwathokayo. 54Abere ahika mo kÉØhŹgo kÉØwe, mwakangÉØrÉØtsya abahimbani mo sinakoki yabo, ihika ko kÉØka abandŹ mobashweka nÉØabanegena bathÉØ: #13:54 KÉØhŹgo kÉØwe: NÉØ negena mbŹ: EkÉØhŹgo ky'eNasareti. Soma Luk 4:146. Ā«Amathokya obwenge obu bo hayi, n'amaka w'erÉØkola ebÉØthÉØko-thÉØko? 55Oyu athalÉØ omŹgala w'omŹsapate? Na nyinya Źwe athalÉØ anahŹlwamo MarÉØa? Na bagala babo bathalÉØ Yakobo na YosefŹ na Simoni na Yuta? 56Na balÉØ babo boshi bathalÉØ kowethŹ? Ebyoshi ebi athokyabyo hayi?Ā» 57Ebyo mobyaleka nÉØbathamwÉØkÉØrÉØtsya. Aho YesŹ mwabwÉØrabo athÉØ: Ā«OmŹmÉØnyeretsÉØ athalÉØ anashikibwa mo kÉØhŹgo kÉØwe n'omo muyi Źwe.Ā»#13:57 Soma Luka 4:24; Yoani 4:44. 58Eyo, YesŹ mwathakolayo bÉØthÉØko-thÉØko bÉØngÉØ bŹshana n'obŹthÉØkÉØrÉØtsya bwabo.
2025 Group of Associations for the Promotion of Languages, Cultures for Integral Development