Matayo 12
12
YesŹ yo mŹkŹlŹ w'eSabato
(Mar 2:23-28; Luk 6:1-5)
1Ko mŹgŹlŹ oyo, mŹ kÉØro kÉØgŹma ky'eSabato, YesŹ agenda atsŹka mo mashwa w'engano. AbÉØga bŹwe mobawÉØra, mobathanga ÉØtsa ebÉØkŹmba by'engano n'ÉØthanga iryabyo. 2aBafarisayo babere balola kw'ebyo, mobabwÉØra YesŹ bathÉØ: Ā«Lola, abÉØga bawe abakola ebyo bÉØthatholere ÉØkolwa mo kÉØro ky'eSabato!Ā» 3YesŹ mwashŹbÉØtsyabo athÉØ: Ā«MomŹthasoma ekyo Tawiti akolaga abere awÉØra ÉØye n'abo abyaga nabo? 4NdÉØ mwÉØngÉØra mo NyŹmba ya Gongo n'irya emikati yo yahererawa Gongo, yo bathabyaga bahamulirwe irya ÉØye n'abo abyaga nabo, hewethuwe niyihamulirwe ÉØrÉØbwa n'abaheri basha! 5KŹtse momŹthasoma mo MŹgomba wa MŹsa k'obŹlÉØ kÉØro ky'eSabato, abaheri bo banakola mo NyŹmba ya Gongo abanagenda abahatsya ko Sabato, nabo bathalÉØ abanaganzÉØrwa kÉØbÉØ?#12:5 Soma MÉØganzo 28:9-10. 6Hewethuwe enyÉØbabwÉØra, hano halÉØ mŹkŹlŹ kŹlenga eNyŹmba ya Gongo! 7Mwangaminyire ekÉØnwa ekinegenire kÉØthÉØ: āNyishashire shashi, he bŹthalÉØ obŹhere#12:7 Soma Osea 6:6. bwenyu,ā muthangasohire abandŹ aba bo bathakolire kÉØbÉØ. 8KŹshangwa MŹgala w'oMŹndŹ yo mŹkŹlŹ w'eSabato.Ā»
YesŹ alamya mŹndŹ w'amakonongola ekÉØro ky'eSabato
(Mar 3:1-6; Luk 6:6-11)
9YesŹ mwathoka aho, mwÉØngÉØra mo sinakoki y'aBayuta. 10Omo mwabyaga mŹndŹ wa kŹboko kukonongokire. aBafarisayo mobabŹtsya YesŹ bathÉØ: Ā«Binahamulirwe ilamya ekÉØro ky'eSabato?Ā» Bagenda abashondya kÉØnwa k'imusitakirako. 11YesŹ mwashŹbÉØtsyabo athÉØ: Ā«ĘndÉØ mo kathi kenyu amabya awithe kŹ mbuli ngŹma kuroshi naro yamathogera mo kyuna ekÉØro ky'eSabato niathiyathokyeromo? 12NdÉØ omŹndŹ nÉØ wa kÉØtsÉØro kÉØnene kŹlenga embuli! Aho, bihamulirwe ÉØkola bÉØbŹya ekÉØro ky'eSabato.Ā» 13Aho YesŹ mwabwÉØra omŹndŹ oyo athÉØ: Ā«LambŹla okŹboko kwawe.Ā» MwalambŹlako, mokwalama na mokwabya ng'okŹndÉØ. 14aBafarisayo mobathoka aho n'ÉØya kola nama nga ko bangÉØthÉØsa YesŹ.
Omukoli yo washombolawa na Gongo
15YesŹ abere amÉØnya omwatsÉØ oyo, mwathoka aho. BandŹ bangÉØ mobamŹkwama, naye mwalamya abakoni boshi. 16Hewethuwe mwahangÉØrabo kŹtsÉØbŹ athÉØ bathanalinda bamŹmÉØnyÉØsa ko bandŹ. 17Mobyakoleka bithyo bŹshana bÉØbererere ebÉØnwa byanegenawa ÉØtsŹkÉØra omŹmÉØnyeretsÉØ Isaya bÉØthÉØ:
18Ā«MŹshŹnge omukoli aye oyo nyashombolaga,
yo mŹtsÉØÉØrwa aye, yo nyamogeraga ÉØshombola.
Nyandamuhirako oMŹthÉØma aye,
naye andafŹlÉØra abandŹ b'ebÉØhanda bw'obŹthŹnganene bwa Gongo.
19AthÉØndakŹbe bŹhaka na mŹndŹ kŹtse ÉØhambala,
omŹlenge Źwe athÉØndonvwÉØke mo mÉØhengere.
20AthÉØndatse olŹsheke lufunyire, kŹtse itsimya orŹtambÉØ lo lŹkÉØnafŹmbagako muki,
andakola athyo ihika ko kÉØro andahikya obŹthŹnganene kw'ÉØthegeka.
21Mw'ÉØtsÉØna lÉØwe, ebÉØhanda byoshi byandayinihira ÉØye.Ā»#12:21 Soma Isaya 42:1-4.
YesŹ ahŹlwamo Belisebuli
(Mar 3:22-30; Luk 11:14-23)
22Aho mobalethera YesŹ yo mŹndŹ yo wabyagako mŹtsÉØmŹ. OmŹtsÉØmŹ oyo abyaga niamuyiriremo mbumi na kÉØtsÉØrŹ. YesŹ mwamulamya ihika ko kÉØka mwathanga ÉØshŹba negena n'ÉØlola. 23AbandŹ boshi mobashweka nÉØabanegena bathÉØ: Ā«Oyu athalÉØ MŹgala wa Tawiti?Ā» 24Hewethuwe aBafarisayo babere bonvwa ebyo, mobanegena bathÉØ: Ā«OmŹndŹ oyu anagenda abÉØnga emÉØtsÉØmŹ ko maka wa Belisebuli, mŹkŹlŹ w'emÉØtsÉØmŹ.Ā» 25YesŹ mw'ÉØmÉØnya emÉØganÉØtsye yabo, mwabwÉØrabo athÉØ: Ā«AbandŹ b'obwamÉØ bŹgŹma bamalwa ÉØbo kw'ÉØbo, obwamÉØ obo nÉØ bwashambŹkala. Na bikalani ba muyi mŹgŹma kŹtse bandŹ ba kÉØhanda kÉØgŹma bamalwa ÉØbo kw'ÉØbo, omuyi oyo kŹtse ekÉØhanda ekyo nibithindimane. 26Na Sitani amaliitha Sitani, nÉØamayÉØlwÉØsa yowene. Aho obwamÉØ bŹwe bwangimana bŹthÉØ? 27Na nyamabya nÉØenyÉØbÉØnga emÉØtsÉØmŹ mÉØbÉØ kŹ maka wa Belisebuli, abÉØga benyu ababÉØngaro kŹ maka wa ndÉØ? NÉØ bŹshana n'ekyo abÉØga benyu abo bandabasoha. 28Hewethuwe nyamabya nÉØenyÉØbÉØnga emÉØtsÉØmŹ ko kagala k'oMŹthÉØma wa Gongo, aho oBwamÉØ bwa Gongo nibwamalire ibahikira.
29Ā«KŹtse kandÉØ omŹndŹ angÉØngÉØra athÉØ mo nyŹmba y'omŹndŹ wa kagala, n'ipura obushoki bŹwe, athathangire agalinga omŹndŹ wa kagala oyo? Aho nÉØmwanyaga ebyoshi bÉØrÉØ omwe. 30Oyo ŹthalÉØ hagŹma nangye, nianyibayire, n'oyo ŹthalÉØ akŹma-kŹma hagŹma nangye nÉØapanza. 31NÉØ bŹshana n'ekyo, enyÉØbabwÉØra nyÉØthÉØ: abandŹ bandaganyÉØrwa obŹlÉØ kÉØtsÉØbŹ n'obŹlÉØ bŹhatsye, hewethuwe erÉØhatsya ko MŹthÉØma MwerŹ lÉØthÉØndaganyÉØrwe. 32ObŹlÉØ mŹndŹ woshi-woshi amanegena kÉØnwa kÉØbÉØ kŹ MŹgala w'oMŹndŹ, ekyo andaganyÉØrwakyo, hewethuwe amanegena kÉØbÉØ ko MŹthÉØma MwerŹ ekyo, athÉØndaganyÉØrwekyo ibye mo kÉØhŹgo kÉØno, ibye mo kÉØhŹgo kyandahika.Ā»
OmŹthÉØ n'ebiguma byawo
(Luk 6:43-45)
33Ā«OmŹthÉØ amabya akwirire, ebiguma byago nabyo kuthyo nÉØbyakwÉØra, n'omŹthÉØ amabya mŹbÉØ, ebiguma byago kuthyo nibyabya bÉØbÉØ. KŹshangwa omŹthÉØ anamÉØnyÉØrwa ko biguma byawo. 34Imwe lŹbŹtho lwa nzoka! Mwanganegena mŹthÉØ bÉØnwa bikwirire imwe bandŹ babÉØ? KŹshangwa obŹnŹ obŹnanegena ebyo byotswire mo mŹthÉØma. 35OmŹndŹ yo ukwirire anathokya bÉØndŹ bikwirire mo mbÉØko yÉØwe mbŹya, n'omŹndŹ mŹbÉØ anathokya bÉØndŹ bÉØbÉØ mo mbÉØko yÉØwe mbÉØ. 36EnyÉØbabwÉØra nyÉØthÉØ ekÉØro ky'esohi, abandŹ bandathonda ko bŹlÉØ kÉØnwa kyoshi kya bŹsha-bŹsha banegenaga. 37KŹshangwa wandasÉØndana kŹtse wandasÉØndwa ÉØkwamana n'ebÉØnwa byawe.Ā»
aBafarisayo abashaba kÉØmÉØnyÉØkalo
(Mar 8:11-12; Luk 11:29-32)
38Aho bakangÉØrÉØtsya bagŹma b'oMŹgomba na Bafarisayo bagŹma mobabwÉØra YesŹ bathÉØ: Ā«MŹkangÉØrÉØtsya, othushondya uthukangye kÉØmÉØnyÉØkalo.Ā» 39YesŹ mwashŹbÉØtsyabo athÉØ: Ā«BandŹ ba lŹgero lŹbÉØ na lwa bashÉØngÉØtsÉØ bo bashondya kÉØmÉØnyÉØkalo. Hewethuwe bathÉØndahabwe kÉØndÉØ kÉØmÉØnyÉØkalo kÉØthalÉØ eky' omŹmÉØnyeretsÉØ Yona. 40KŹshangwa nga ko Yona amalaga bÉØro bÉØshathŹ kÉØro na mwÉØshÉØ mo nda y'erihere inene, kuthyo oMŹgala w'oMŹndŹ andamala bÉØro bÉØshathŹ, kÉØro na mwÉØshÉØ, mo nda kÉØthaka. 41EkÉØro ky'esohi, abandŹ b'iNinawi band'imana hagŹma n'abandŹ b'olŹgero lŹno n'ÉØsohabo. KŹshangwa mobabÉØndŹka ÉØthoka mo bÉØtsÉØbŹ byabo ÉØkwamana n'amakangÉØrÉØtsya wa Yona.#12:41 Soma Yona 3:5. Na hano halÉØ mŹkŹlŹ kŹ Yona! 42Na kuthyo, ekÉØro ky'esohi, omŹgole w'oko LŹnda Kihya andimana embere s'abandŹ b'olŹgero lŹno n'ÉØsohabo. KŹshangwa mwathoka mŹ kÉØhŹgo kya hale bŹshana n'ÉØonvwa ebÉØnwa by'obwenge by'omwamÉØ Solomona. Na hano halÉØ mŹkŹlŹ kŹ Solomona.
OmŹtsÉØmŹ ashŹba ko mŹndŹ
(Luk 11:24-26)
43Ā«Mo ndambi omŹtsÉØmŹ athoka ko mŹndŹ, anayathimba-thimba mo mbwarara mw'ishondya handŹ angalŹhŹkÉØra. Naye amabŹshaho, 44nÉØanegena athÉØ: āNyashŹbaya mo nyŹmba aye mo nyÉØthathoka.ā Mw'ihikamo, ameyamo nÉØ mŹthalÉØ mŹndŹ, nÉØ mubitsibwe na nÉØ mukwirire. 45Aho nÉØyayenda yÉØndÉØ mÉØtsÉØmŹ ÉØrÉØnda, mÉØbÉØ kŹlenga ÉØye, naro nÉØyÉØngÉØramo n'ikalamo. Aho emÉØbere minyuma y'omŹndŹ oyo niyabya mÉØbÉØ kŹlenga emÉØmbere. Na bithyo ko byandabya ko bandŹ b'olŹgero lŹbÉØ lŹno.Ā»
Nyinya na bagala babo YesŹ
(Mar 3:31-35; Luk 8:19-21)
46YesŹ abere anemŹnegena n'omuhindano, nyinya na bagala babo babyaga nibimene embŹga niabashondya ÉØsÉØmola naye. [47MŹndŹ mŹgŹma mwamŹbwÉØra athÉØ: Ā«ShŹnga, nyoko na bagala benyu bimene embŹga abashondya ÉØsÉØmola nawe.Ā»] 48YesŹ mwashŹbÉØtsya omŹndŹ oyo athÉØ: Ā«ĘndÉØ yo malÉØ na bahÉØ bo bagala bethŹ?Ā» 49Honyuma kw'aho, mwakangya abÉØga bŹwe bw'omunwe n'ÉØnegena athÉØ: Ā«Aba bo malÉØ na bagala bethŹ. 50BŹlÉØ mŹndŹ woshi-woshi yo Źkola erishondya lya Thatha yo ŹlÉØ mo lŹbŹla, oyo yo mŹgala ethŹ, na mwalÉØ wethŹ na malÉØ.Ā»
2025 Group of Associations for the Promotion of Languages, Cultures for Integral Development