Langkau ke kandungan

Matayo 13

13
Ʉmanyisi nʉwa mʉntʉ nʉkʉmyaga mbeʉ
Maliko 4:1-9; Lʉka 8:4-8
1Lʉhikʉ lʉlo lʉʉlo, Yesʉ wÉØkapʉma mʉ nyʉmba nanso, akalongola kikiÉØ mʉ mpelompelo a lʉzÉØ nʉla Galilaya. 2Antʉ ÉØdʉ ÉØkamʉpilimÉØkÉØÉØlya Yesʉ, nʉyo wÉØkanankÉØla mibÉØnÉØ wÉØkikiÉØ wÉØkingÉØla mʉmazÉØ. Itungo nÉØlanso antʉ ÉØhi ÉØkimÉØka mʉ mʉmpelo a lʉzÉØ, 3Yesʉ nʉyo wÉØkaatambʉila nkani yÉØdʉ kʉ mpyani. ā€œWÉØkaaÉØla tegeelyi! Mʉntʉ ʉng'wÉØ aÉØwendile myaga mbeʉ mʉ mʉgʉnda. 4NaÉØ ʉkʉmyaga, mbeʉ ying'wÉØ yÉØkagwÉØla mʉnzÉØla, nyʉnyi yÉØkailya. 5Mbeʉ ying'wÉØ yÉØkagwÉØla mʉ matalagwe mihalʉ ikeehʉ. YÉØkakaya kʉhelʉka ingÉØ kʉnsoko aÉØ yÉØtuhÉØÉØwe ihalʉ ikeehʉ. 6Ng'ʉng'wÉØ naÉØ wakÉØla yÉØkapya yÉØkanyala, kʉnsoko mÉØli akwe shanga aÉØ yihÉØmbÉØÉØye iza. 7Mbeʉ ying'wÉØ yÉØkagwÉØla mʉ mÉØtÉØ amija, ÉØmÉØtÉØ ÉØkakʉla nʉkaisopa. 8Mbeʉ ying'wÉØ yÉØkagwÉØla mihalʉ la mʉmboto, yÉØkahelʉka, yÉØkakʉla mimea ÉØkapa mapemba. Ipemba lÉØng'wÉØ nseke igana, ipemba lʉlya nseke makʉmi mʉtandatʉ ipemba lulya nseke makʉmi ataatʉ.
9Yesʉ wÉØkamaÉØlya kʉlʉnga, ā€œNʉkete kʉtwÉØ nʉwakija, nʉwije!ā€
Nsoko akʉmanyisa kʉ mpyani
Maliko 4:10-12; Lʉka 8:9-10
10Sʉnga amanyisigwa akwe ÉØkaza ikʉmʉkolya, ā€œNÉØkÉØ ʉkʉamanyisa antʉ awa kʉ mpyani?
11Yesʉ wÉØkaasʉkÉØÉØlya, ā€œÉ„nyenye mʉkembetilwe ni Itunda kʉlÉØnga makani nakÉØlÉØ kʉɨkwa kÉØhenga mʉ ʉtemi nʉa kigʉlʉ, ingÉØ nÉØanso shanga akembetilwe kʉlÉØnga makani nanso. 12Kʉnsoko mʉntʉ nʉkete kÉØntu ʉkongeligwa, nʉyʉ nʉmʉgila anga kÉØntʉ, nÉØkÉØ nÉØkÉØniino nʉkete ʉkʉhegeligwa. 13YÉØyo nsoko kʉitambʉlya nÉØenso kʉmpyani, kʉ nsoko awo ÉØgoza shanga ÉØona, ÉØtegeelya shanga ija, ang'wÉØ shanga ÉØlÉØnga. 14Kʉnsoko apikÉØÉØla ayo naÉØ ʉtambʉe mʉmanga Isaya kÉØna.
ā€˜Antʉ awa akʉtegeelya nʉkʉtegeelya, ingÉØ shanga akʉlÉØnga.
Antʉ awa akʉgoza nʉkʉgoza, ingÉØ shanga akʉona.
15Kʉnsoko antʉ awa agila ʉhumi nʉwakʉtegeelya kÉØsa,
hangÉØ ahitile kʉmÉØona ÉØtai.
Anga ÉØze shanga ʉʉ, aza azeaone kʉmiho ao,
aza aziija kʉakʉtwÉØ ao, aza azelÉØnga kʉmahala ao,
aza azeenkela ʉnene ni Isekʉlʉ, aza zee akomya.’
16ā€œIngÉØ mʉkembetilwe ʉnyenye, kʉnsoko imiho anyʉ akʉona nÉØakʉtwÉØ anyʉ akija. 17Kʉmʉila ÉØtai, amanga nÉØ antʉ ÉØdʉ nÉØakende aÉØ asʉmbÉØÉØye kʉona aya nÉØmʉkʉona, shanga ÉØkaona, nʉkija aya nÉØmʉkija, shanga ÉØkija.
Yesʉ ʉkʉpumya ndogoelyo a mpyani amʉmyagi
Maliko 4:13-20; Lʉka 8:11-15
18Itigwa, ʉnyenye tegeelyi ndogoelyo a mpyani a mʉmyagi. 19Antʉ ÉØhi nÉØija ʉlʉkani nʉla ʉtemi wang'wi Itunda ahite kʉlʉlÉØnga, impyanigwe nimbeʉ naÉØ yigwÉØÉØe mʉnzila, Shetani wÉØza kʉheja nikitemewe mʉnkolo yao. 20Mbeʉ izo naÉØ yigwÉØÉØe mitalaagwe yimpyanigwe nÉØ antʉ nÉØÉØtegeelya lʉkani lang'wi Itunda nʉkʉlʉsÉØhgÉØÉØlya kʉʉlowa. 21IngÉØ ʉlʉkani lang'wi Itunda shanga lingÉØe mʉnkolo yao, ÉØhʉiila itʉngo iniino ʉdu, hangÉØ anga lwago lʉmʉhange ang'wÉØ ʉonelwÉØ wigele kʉnsoko alʉkani lʉlo, ÉØleka kʉhʉila. 22Mbeʉ izo naÉØ yigwÉØÉØe mʉmÉØtÉØ amija, ingÉØ yÉØmpyanigwe nÉØ amʉntʉ niija ʉlʉkani lang'wi Itunda, ingÉØ ʉlʉkani lisopwa kʉnsoko lwago nʉla milimo amʉnʉ mihÉØÉØ nʉ kʉloeligwa nsao, nʉ mʉntʉ nʉwanso shanga ÉØtʉmaa makani nʉmaloilwe Itunda. 23Mbeʉ ÉØzo naÉØ yigwÉØÉØe mihalʉ nÉØla mboto yimpyanigwe nÉØ antʉ nÉØÉØtegeelya lʉkani lang'wi Itunda nʉkʉlinga, witʉmaa aya namʉloeeye Itunda, wÉØhanga mʉmea nʉwÉØpa nkali igana lÉØng'wÉØ nʉ ʉya makʉmi mʉtandatʉ nʉ ʉya makʉmÉØ ataatʉ.
Mpyani a pʉngʉ
24Yesʉ wÉØkaapa ÉØantʉ mpyani ngÉØÉØza kÉØna, ā€œÉ„temi nʉa kigʉlʉ wÉØmpyani nʉ mʉntʉ naÉØ ʉmyagile mbeʉ nÉØnza mʉmʉgʉnda wakwe. 25IngÉØ ʉtikʉ antʉ naÉØ alala, mʉlʉgʉ wÉØkÉØza, wÉØkamyaga mbeʉ a pʉngʉ mʉmʉgʉnda wʉwo wʉʉwo, akahega akalongola. 26ItÉØ gwa, mbeʉ naÉØyahelʉka mÉØmea ÉØkakʉla nʉ kʉpununta, apʉngʉ nawo ÉØkandya kʉpununta, papo itʉmi ÉØkalÉØnga. 27Itʉmi ÉØkamʉtyata mʉkola mʉgʉnda ÉØkamʉɨla, ā€˜Isekʉlʉ itÉØÉØ shanga aÉØ ʉmyagile mbeʉ nÉØnza mʉmʉgʉnda wako. ItÉØÉØ, apʉngʉ apʉma pÉØÉØ?’ 28Nʉwanso wÉØkaasʉkÉØÉØlya, ā€˜Mʉlʉgʉ yʉyo ʉtendile itÉØ, itʉmi akwe ÉØkamʉkolya, itÉØÉØ ʉloilwe kende kipange ne?’ 29Nʉyo wÉØkasʉkÉØÉØlya, leki kipi ʉ pʉngʉ, anga mipe mʉkʉkenkeelya nÉØ mÉØmea nÉØmÉØza. 30Mʉleki ʉ pʉngʉ ikʉlanie nÉØ mbeʉ nÉØnza kʉpikÉØÉØla ÉØ maogola. itʉngo nÉØlanso kʉaÉØla ÉØaogoli. Mʉtungi hanza ʉ pʉngʉ matita akʉsonsa moto, ingÉØ ngano mÉØogoli mʉpʉle mʉɨkÉØle misalanka lane.ā€ā€™
Mpyani a mʉmea nʉitangwaa haladali
Maliko 4:30-32; Lʉka 13:18-19
31Yesʉ wÉØkaaÉØla ÉØantʉ mpyani ngÉØÉØza, ā€œÉ„temi nʉa kigʉlʉ wimpyanigwe nÉØ mbeʉ niino nitangwa haladali mʉntʉ ʉng'wÉØ naÉØ ʉmitemee mʉmʉgʉnda wakwe. 32Mbeʉ ahaladali ingÉØ niino kʉkÉØla mbeʉ yÉØhi, anga ʉmÉØtemele ikʉle mʉmea wakwe wÉØtʉla ʉkʉlʉ kʉkÉØla mÉØmea ÉØhi. IngÉØ ÉØkʉla wÉØkatula mʉtÉØ ʉkʉlʉ ni nyʉnyi yitʉma iuyÉØ mʉmatambi yakwe.ā€
Mpyani a amila
Lʉka 13:20-21
33Yesʉ akalongoleka kʉtambʉla mpyani ngÉØÉØza. ā€œÉ„temi nʉa Kigʉlʉ wimpyani itÉØ, mʉsʉngʉ ʉng'wÉØ naÉØ ʉhoile amila wÉØkagahÉØÉØlya mʉ utu nʉwa ngano madebe abÉØÉØlÉØ ni ikinda, sʉnga utu wÉØhi wÉØkagasa nʉkʉhupa.ā€
Nsoko ang'wa Yesʉ kʉmanyisa kʉ mpyani
Maliko 4:33-34
34Yesʉ aɨʉamanyisilye antʉ aya ÉØhi kʉ mpyani. Shanga aÉØ wÉØtambʉlaa nkani yÉØhi shanga waze ʉapumÉØÉØye mpyani, 35ingÉØ lÉØhʉme kʉpikÉØÉØla ÉØkani naÉØ litambʉwe nʉmʉmanga.
ā€œNÉØkitambʉlya nÉØanso kʉmpyani,
kʉpihʉʉla naÉØ apihilwe pʉma ʉʉmbwa nʉa ʉnkʉmbigʉlʉ.ā€
Yesʉ ʉkʉkumʉʉla mpyani a pʉngʉ
36Sʉnga Yesʉ wÉØkaalaga antʉ, wÉØkingÉØla mʉnyʉmba. Amanyisigwa akwe ÉØkamʉhanga, ÉØkamʉkolya, ā€œKʉkumʉɨle impyani iyo nʉwa pʉngʉ mʉmʉgʉnda.ā€
37Yesʉ wÉØkasʉkÉØÉØlya, wÉØkalʉnga, ā€œMʉmyagi nʉa mbeʉ ninza nÉØyanso niya ngano ingÉØ Ng'wana nʉwa Mʉntʉ. 38Mʉgʉnda ingÉØ ʉnkʉmbigʉlʉ. Mbeʉ izo ninza ingÉØ antʉ awo nʉʉtemi nʉa kigʉlʉ ingÉØ wao. Apʉngʉ ingÉØ antʉ awa nÉØamʉtyatile Mʉlʉgʉ. 39Mʉlʉgʉ ʉyʉ nʉ ʉtemee apʉngʉ ingÉØ Shetani. Maogola ingÉØ mpelo a ʉnkumbigʉlʉ, nÉØ itʉmi ingÉØ a Itʉmi akigʉlʉ niang'wi Itunda. 40Anga nÉØyÉØlÉØ apʉngʉ nÉØÉØtungwa matita nʉ kʉsonswa moto, Itɨʉ izeetula kʉmpelo a ʉnkumbigʉlʉ, 41Ng'wana nʉwa Mʉntʉ ʉkʉalagÉØÉØlya a Itʉmi akigʉlʉ niang'wi Itunda ilingÉØÉØle antʉ ÉØhi kʉpuma mʉ ʉhumi wakwe nÉØÉØsasha antʉ itʉme mÉØlandʉ, nawa ÉØhi nÉØitʉma makani nÉØmabÉØ, 42nʉ kʉagʉmÉØla mʉ moto ʉtaki nishanga wÉØlima kalÉØ na kalÉØ, kʉng'wanso akʉlÉØla nʉkʉkelya mino. 43Sʉnga, antʉ awa nÉØakende azemÉØlÉØgÉØnta anga lyoa mʉʉtemi wang'wa Tata wao. Kʉlʉlo mʉntʉ nʉkete kʉtwÉØ nʉwakija, nʉije!
Mpyani akÉØntʉ ka nsaÉØlo nkʉlʉ nÉØkipihile
44ā€œÉ„temi nʉa kigʉlʉ wÉØmpyanigwe nÉØ kÉØntʉ ka nsaÉØlo nkʉlʉ naÉØ kÉØpihilwe mʉmʉgʉnda. Mʉntʉ ʉng'wÉØ wÉØkakʉga, wÉØkakÉØpiha hangi. Sʉnga mʉ wiloi wakwe, wÉØkalongola wÉØkagʉlya maintʉ ÉØhi naÉØ ʉkete, wÉØkagʉla mʉgʉnda nʉanso.
Mpyani a nsaÉØlo nkʉlʉ nÉØtangwa lulu
45ā€œHangi, ʉtemi nʉwakigʉlʉ wimpyanigwe nʉ mʉsʉlʉja ʉng'wÉØ naÉØ ʉkʉpenza lulu nÉØnza. 46NaÉØ walija lulu ing'wÉØ nÉØkete nsaÉØlo nkʉlʉ, wÉØkalongola wÉØkagʉlya ÉØhi naÉØ ʉkete, wÉØkamigʉla lulu nanso.
Mpyani anyabu akʉbuÉØla nsamaki
47ā€œHangi, ʉtemi nʉa kigʉlʉ wÉØmpyanigwe nÉØ nyabu nÉØgʉmÉØwe mʉlʉzi, ÉØkaambisa nsamaki niya mpyani yÉØhi. 48Nyabu naÉØizʉla, antʉ ÉØkaluta kitʉmbÉØ, ÉØkikiÉØ, ÉØkaholanÉØa nsamaki izi ninza ÉØkaÉØkÉØla mʉnkapu yao, nsamaki nimbÉØ ÉØkagʉma. 49ItÉØ ʉʉ izeetula matungo ampelo. Itʉmi akigʉlʉ nÉØang'wi Itunda aziigela kʉkomatʉla antʉ nÉØÉØtenda aya namʉloeeye Itunda nawa nÉØÉØtenda aya nÉØmabÉØ, 50aze agʉmÉØla mʉmoto nʉʉtaki nʉwa kalÉØ na kalÉØ awa nÉØÉØtenda nÉØ mabÉØ, mʉng'wanso azÉØÉØza lÉØla nʉkʉkelya mino.ā€
Maintʉ nÉØmapya naya nakalÉØ
51Yesʉ wÉØkaakolya hangÉØ amanyisigwa akwe, itÉØÉØ, malÉØngane makani aya ÉØhi?ā€ ʗkamʉsʉkÉØÉØlya,
ā€œEe kalÉØnga.ā€
52Yesʉ wÉØkaatambʉila, ā€œItÉØ gwa, mʉmanyisi wÉØhi nʉa malago ang'wa Musa nʉwÉØkaÉØlÉØka kʉtula mʉmanyisigwa nʉwa ʉtemi nʉwa kigʉlʉ wÉØmpyani nʉ mʉkola nyʉmba nʉwÉØpʉmya mʉ maintʉ a nsaÉØlo nkʉlʉ intʉ niipya nizi niya kalÉØ.ā€
Yesʉ ʉkʉhitwa kʉ Nazaleti
Maliko 6:1-6; Lʉka 4:16-30
53Yesʉ naÉØ wakondya kʉatambʉila mpyani niyanso wÉØkahega pang'wanso, 54naÉØ wapÉØka mʉkÉØsalÉØ kakwe. Kʉng'wanso wÉØkatula amanyisa antʉ mʉ nyʉmba akʉtankanÉØla Ayahudi ÉØkakʉɨlwa, ÉØkalʉnga, ā€œMʉntʉ ʉyʉ waligÉØlya pÉØÉØ mahala aya nÉØ mɨʉkʉɨlwa ÉØyÉØ? 55Mʉntʉ ʉyʉ shanga ng'wana wa mʉsesa mbaone? Nʉ nyinya shanga ʉ MalÉØa! NÉØa aluna akwe ga shanga ÉØa Yakobo nʉ Yosepu nʉ Simoni nʉ Yʉda? 56NÉØ alʉna akwe nÉØa kÉØsʉngʉ, shanga wawa ÉØhi nÉØkÉØkalanÉØa palʉng'wÉØ nʉsese? ItÉØÉØ, waligÉØlya pÉØÉØ aya itÉØ ÉØhi?ā€ 57Kʉlʉlo ÉØkamʉhita,
IngÉØ Yesʉ wÉØkaaÉØla, ā€œMʉmanga wÉØkʉligwa nkÉØka yÉØhi, ingÉØ shanga wÉØkʉligwa mʉkÉØsalÉØ kakwe nʉ mʉalʉna akwe!ā€ 58Kʉlʉlo, shanga aÉØ witʉmile mampÉØlʉ nÉØdʉ mʉkÉØsalÉØ kakwe kʉnsoko aÉØ agila anga ʉhʉɨɨli.