1 RAJA-RAJA 7
7
Meuligoe Nabi Sulaiman
1Nabi Sulaiman geupeugot cit meuligoe keu teumpat gobnyan. Meuligoe nyang teupeugot nyan jipajoh watée na lhée blaih thon. 2-3Nibak meuligoe nyan Nabi Sulaiman geupeugot ruweueng nyang geuboh nan “Balée Uteuen Libanon”.#Balée Uteuen Libanon, na kheueh saboh balée rayeuk nyang na lam meuligoe Nabi Sulaiman nyang jipeuguna keu upacara-upacara reuseumi. Balée nyan teuboh nan Balée Uteuen Libanon mungken sabab bintéh jih teulapéh ngon kayée ceumara Libanon. Ukoran jih: panyang 44 metée, luwah 22 metée, dan manyang 13,5 metée. Balée nyan na teuma lhée boh bareh taméh nyang teupeugot nibak kayée cemara Libanon; tieb saboh bareh na limong blaih boh taméh dan di ateueh jih geupasang gaseue-gaseue nibak kayée cemara Libanon. Seudangkan langét-langét jih meunan cit teupeugot nibak kayée nyang saban dan sampoe teutôb banmandum gaseue-gaseue nyan. 4-5Bak bintéh wie dan uneuen balée nyan na teuma peuradeuen-peuradeuen: lhée boh bareh nibak bintéh nyang phon meuhadab keu deungon lhée boh bareh nibak bintéh nyang laén. Bingkée-bingkée pintoe dan peuradeuen jihnyan hijih peuet sagoe panyang.
6Meunan cit Nabi Sulaiman geupeugot “Balée Pilar”. Panyang balée nyan na 22 metée dan luwah jih 13,5 metée. Dikeue balée nyan na seuramoe nyang meupilar dan meureunyeuen.
7Balée nyang laén na kheueh “Balée Tahta” nyang geupeunan cit deungon Balée Peungadelan. Baléenyoe phon nibak aleue sampoe gaseue-gaseue jih teupeugot nibak kayée cemara Libanon. Nibak balée nyoe kheueh Nabi Sulaiman geupeuputôh dumna peukara nyang jitamong ubak kantô peungadelan.
8 #
1Raj. 3:1
Teumpat tinggai Nabi Sulaiman geupeugot lagée geudong-geudong nyang laén dan meuteumé di peulataran nyang laén dilikot Balée Peungadelan. Keu peurumoh gobnyan, na kheueh putroe raja nibak nanggroe Meusé, lé Nabi Sulaiman geupeugot cit geudong nyang saban.
9Banmandum bangunan nyan, jitamong cit peulataran nyang raya nyan, phon nibak sandi sampoe ubak bubong jih, geupeugot nibak batée nyang lagak-lagak. Batée-batéenyan geupeusiab nibak tambang-tambang batée, dan geukoih meunurot ukoran jih; bagian dalam dan bagian luwa jih geupeurata deungon gogajo. 10Sandi nibak geudong nyan geupeugot nibak batée nyang rayeuk nyang meuhái yuem jih. Batée-batée nyan na nyang 3,5 metée panyang jih, dan na teuma nyang peuet metée. 11Di ateueh jih nyan geupasang teuma batée-batée nyang laén meuhái yuem dan geukoih meunurot ukoran, laju geutob deungon kayée cemara Libanon. 12Bintéh beuton peulataran meuligoe dan bintéh beuton peulataran Baét Tuhan dan meunan cit deungon beuton balée nyang na dibagian keue Baét Tuhan, maséng-maséng atranyan teupeuot nibak silapéh kayée cemara Libanon di ateueh tieb-tieb lhée lapéh batée.
Tugaih Huram keu jipeuleungkab Baét Tuhan
13-14Di Banda Tirus na sidroe ureuëng agam nyang nan jih Huram. Ureuëng nyan bit-bit that ahli dan meupeungalaman that lam hai jipeugot mubagoe macam barang peurunggu. Poe teumeureuhom ureuëng syiek gobnyan na kheueh ureuëng Tirus dan meunan cit keubit that carông lam hai jipeugot peue mantong nibak barang-barang peurunggu. Ma gobnyan nibak sukée Naftali.
Raja Nabi Sulaiman ka geuyuejak ureuëng laén jijaktueng Huram mangat jitem teuka dan jeuet keu ulée banmandum buet-buet bak seumeugot barang peurunggu nyan. Dan teuka kheueh Huram dan jipeubuet laju peue nyang ka geupeusan lé Nabi Sulaiman nyan.
Dua boh taméh raya teupeugot nibak peurunggu
(2Taw. 3:15-17)
15Huram laju geupeuget dua boh taméh peurunggu nyang maséng-maséng manyang jih na 8 metée, keulileng jih na 5,3 metée, dan teubai peurunggu nyan na 7,4 senti metée. Taméh-taméh nyan söh didalam jih. 16Keu taméh-taméh nyan lé gobnyan laju geupeugot dua boh ulée taméh nibak peurunggu, maséng-maséng manyang jih na 2,2 metée 17-20hijih meubungöng bakong dan manyang jih 1,8 metée. Tieb-tieb ulée taméh nyan geu hias teuma deungon dua boh bareh boh geulima nyang teupeuget nibak peurunggu. Banmandum nyan na dua reutoih boh geulima nibak tieb-tieb ulée taméh.
Óh lheuehnyan Huram geupeugot teuma meunanyuem ranté nibak peurunggu dan laju geupeuduek atranyan di ateueh taméh-taméh nyan. Na tujoh boh meunanyuem ranté di ateueh tieb-tieb taméh, dan di ateueh meunanyuem ranté nyan na teuma saboh alas bulat bunda. Di ateueh alas bunda nyoe kheueh 21-22ulée tieb-tieb taméh nyang meubantuek lagée bungöng bakong nyan geupasang nibak taméh-taméh nyan.
Taméh-taméh nyan geukeubah dikeue pintoe tamong u Baét Tuhan – saboh di siblaih u seulatan, dan nyang laén nyan di siblaih utara. Nyang di siblaih u seulatan geuboh nan Yakhin,#Yakhin: Nan nyoe su jih lagée tutoe Ibrani nyang makna jih “Gobnyan (Allah) nyang peuteutab”. dan nyang disiblaih utara geuboh nan Boas.#Boas: Nan nyoe su jih lagée tutoe Ibrani nyang makna jih “Lé teunaga nibak Gobnyan (Allah)”.
Meunan kheueh cara jih Huram geupeuseuleusoe peuget taméh-taméh nyan.
Beujana peurunggu
(2Taw. 4:2-5)
23Óh ka lheueh nyan Huram geupeugot lom saboh beujana peurunggu nyang bulat bunda, deungon ukoran jih na kheueh lagéenyoe: lhok jih 2,2 metée, garéh teungoh jih 4,4 metée dan silingka jih 13,2 metée. 24Ban sikeulileng binéh luwa jih geuhias deungon dua bareh boh labu, nyang geucor meusigoe-sigoe deungon beujana nyan. 25Beujana nyan geukeubah di ateueh rhueng dua blaih boh leumô peurunggu – lhée boh meuhadab utara, lhée boh u seulatan, lhée boh ubarat dan lhée teuk u timu. 26Teubai bejana nyan na 75 milimetée. Binéh jih lagée binéh cangkie nyang meulingkong uluwa nyang mireb lagée bungöng bakong nyang teungoh keumang. Beujana nyan hase jiteuen aso jih kira-kira 400.000 arée.
Geuritan-geuritan peurunggu
27Meunan cit Huram geupeuget teuma siploh boh geuritan peurunggu, maséng-maséng panyang jih 1,8 metée, luwah jih 1,8 metée cit, dan manyang jih 1,3 metée. 28Geuritan nyan teupeugot nibak papeuen-papeuen peuet sagoe nyang teupasang didalam bingkée. 29Papeuen-papeuen nyan teuhias teuma deungon ukeran singa, leumô dan kerub. Nibak bingkée-bingkée jih – di ateueh dan dimiyueb gamba-gamba singa dan leumô nyan – teugantung teuma kayée meu uke bungöng meukarang. 30Tieb-tieb geuritan nyan na teuma peuet boh ruda peurunggu deungon poros ruda jih nibak peurunggu cit. Nibak ban peuet boh sagoe geuritan nyan na teuma taméh ngon peuteuen baskom nyang teupeuget nibak peurunggu deungon hiasan keunarang bungöng disiblaih u luwa jih. 31Dibagian ateueh ban peuet boh taméh sinumpang nyan teuhubong teuma lé saboh bingkée bulat keu ngon tumpang baskom jih. Taméh-taméh ngon peuteuen nyan meucula u ateueh nyang manyang jih na 44 seuntimetée di ateueh papeuen peuet sagoe nyan, dan 22 seuntimetée dimiyueb jih. Bak awai phon bingkée nyan na meu uke. 32Manyang ruda-ruda jih na 66 seuntimetée; teuduek jih dimiyueb papeuen-papeuen. Poros ruda jih deungon geuritan jih na kheueh saboh bagian. 33Ruda-ruda jih nyan saban deungon ruda geuritan prang; keulileng ruda, jari-jari jih, poros dan pusat jari-jari ruda jih nyan banmandum teupeuget nibak bahan peurunggu. 34Na peuet boh taméh sinumpang nibak tieb-tieb sudut bagian miyueb geuritan nyan. Taméh-taméh nyan na kheueh meusaboh deungon geuritan nyan. 35Ban keulileng bagian ateueh geuritan nyan na meubinéh nyang luwah jih 22 seuntimetée. Taméh sinumpang jih dan papeuen-papeuen banmandum nyan na kheueh meusaboh deungon geuritan nyan. 36Taméh-taméh sinumpang dan papeuen-papeuen nyan teuhias deungon gamba kerub, singa dan bak kayée palem dipat mantong na teumpat nyang kosong keu nyan, meusajan deungon keunarang bungöng di seukeulileng nyan. 37Meunan kheueh cara jih geuritan-geuritan nyan teupeugot. Banmandum saban rupa – bantuek dan ukoran jih.
38 #
Keu. 30:17-21
Meunan cit Huram geupeuget teuma siploh boh baskom raya, saboh baskom nyan keu saboh geuritan. Tieb saboh baskom nyan na garéh teungoh 1,8 metée dan jiteuen meunyoe teupaso ié 800 arée.
39Dan Huram geukeubah teuma limong boh geuritan di seulatan Baét Tuhan, limong boh di siblaih si utara. Beujana peurunggu geukeubah teuma disudut siblaih teunggara.
Dafeutar ringkaih peuleungkapan Baét Tuhan
(2Taw. 4:11–5:1)
40-45Meunan cit di Huram geupeuget teuma kuali-kuali, seukob-seukob dan mangkok-mangkok. Óh ka lheueh nyan seuleusoe kheueh banmandum buet gobnyan keu Raja Nabi Sulaiman dan keu Baét Tuhan. Nyoe kheueh peuleungkapan nyang ka geupeugot nyan:
Dua boh taméh raya
Dua boh ulée taméh nyang meubantuek mangkok teukeubah di ateueh bandua boh taméh nyan
Ranté nyang teumanyuem nyang teukeubah nibak tieb-tieb ulée taméh
Peuet reutoih boh geulima peurunggu nyang teususon didalam dua boh banja disikeulileng ranté nyang teumanyuem nibak tieb-tieb ulée taméh
Siploh boh geuritan
Siploh boh baskom raya
Beujana peurunggu
Dua blaih boh leumô peurunggu keungon sinumpang beujana nyan
Kuali-kuali, seukob-seukob dan mangkok-mangkok.
Banmandum peuleungkapan keu Baét Tuhan nyan, nyang geupeugot lé Huram keu Raja Nabi Sulaiman, teupeugot nibak peurunggu dan teugeusok sampoe meukilat. 46Raja laju geuyue peugot barang-barang nyan bak teumpat peungecoran logam lamkawan sukot dan Sartan di Pantôn Yordan. 47Nabi Sulaiman hana geuyue timang barang peurunggu nyan, sabab jeumeulah jih lumpah that le. Jadi padubna brat barang nyan hana teuteupeue. 48-50#Keu. 25:23-30, 30:1-3 #Keu. 25:31-40 Meunan cit Raja Nabi Sulaiman nyan geuyue lom peugot peuleungkapan nyang laén nyang teupeugot nibak méuh keu Baét Tuhan. Nyoe kheueh peuleungkapan-peuleungkapan nyang teupeugot nyan:
Miseubah
Meuja keu teumpat keubah ruti nyang teupeuseumbah ubak Po teu Allah
Siploh boh gaki panyöt nyang teukeubah dikeue Ruweueng Maha Suci, na kheueh limong boh di siblaih u seulatan dan limong boh disiblaih utara.
Bungöng-bungöng
Panyöt-panyöt
Seupet-seupet
Cangkie-cangkie
Sulie ngon peulon panyöt
Mangkok-mangkok
Pireng-pireng keu dupa
Pireng-pireng keuteumpat ngéue pui
Engsel-engsel keu pintoe Ruweueng Maha Suci dan pintoe-pintoe luwa Baét Tuhan.
51 #
2Sam. 8:11; 1Taw. 18:11 Óh ka lheueh seuleusoe geupeugot Baét Tuhan lé Raja Nabi Sulaiman nyan, laju geukeubah didalam Baét Tuhan nyan banmandum pirak, méuh, dan barang-barang nyang laén nyang ka geupeuseumah lé Nabi Daud ureuëng syiek gobyan ubak Tuhan.
Old and New Testament in Today's Aceh Language @ LAI, 1997.