2 Makabe mɩnɛ 2
2
A Zeremi na sɔwlɩ a puoru bome a
1«Bɛ nyɛ̃ nɩ a sɛb-kore pʋɔ, k'aa naaŋmɩn-ƴɛ̀r-manɛ Zeremi tɩ yel'ɩ a bɛlɩ dem bɛ na diwr cere nɩ a Babɩlɔn a, kɛ́ bɛ mʋ̃ɔ a bàwr-maal-kuur zu vũu, mɛ̃ a lɛ bɛ na yel a ƴɛrɛŋa a. 2Lɛb waar, a naaŋmɩn-ƴɛ̀r-manɛ tɩ kʋ̀ bɛ nɩ a wulu sɛbɛ baarɩ, ɛ́ yel bɛ kɛ́ bɛ taa yiire a Sore nɛ-ƴãwnɩ bɛrɛ ɩ, kɛ́ bɛ taa sàwr a salm-zɩɛ bɩɩ salm-pla ŋmɩmɛ dasuli nɩ a pɩ̃ɛmɛ tule bɛ ɩ. 3Ʋ tɩ kʋ̀ bɛ nɩ wulu a mɩnɛ na ɩ mɛ̃ à á ŋá a, yel kɛ́ bɛ ƴãw fãw tu a wulu nɩ bɛ pʋɔ za.
4A sɛbrʋ á ŋá kãw pʋɔ a, bɛ cãà na manɩ k'aa naaŋmɩn-ƴɛ̀r-manɛ, a Naaŋmɩn na yel a zũú, tɩ ƴãw na bɛ ɓáw a tuor-taa pɛn-sɛw nɩ a wõ-taa daga a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ pʋɔ páw nɩ ʋ cen nɩ. Ʋ tɩ cen nɩ a tãw#2:4 Tãw ʋl...A Nebo tãw n'ʋ. Nyɛ̃ Wl-ayi 34.1-4. ʋl zu a Moyiir na tɩ be ɛ́ nyɛ̃ a tẽw a Naaŋmɩn na yel k'ʋʋ na kʋ̀ n a ʋ nɩ-bʋʋrɛ a. 5A Zeremi na tɩ ta a be a, ʋ nyɛ̃ nɩ tãw bɔw na yɛlmɛ a, ƴãw a pɛn-sɛw, a wõ-taa daga nɩ a tɩ-suur-zɔ̃-na-nyùur-vla-vla-a bàwr-maal-kuur a be, ɛ́ fɔb a tãw bɔw nʋɔr pàw. 6A ʋ taabɛ bɛ mɩnɛ tɩ yel'a kɛ́ bɛ lɛb wa a be a pùorí, wa ƴãw bãwfʋ a sɔ́r zu, ɛcɛ bɛ bɛ tɩ tʋ̃ɔ́ nyɛ̃ a zie ɩ. 7A Zeremi na tɩ wõ a a, ʋ yel yel bɛ na, ɛ́ tɩ yel à ŋá: “Nɩr bɛ bãwnɛ a zie ŋa ɩ, ɛ́ gù a Naaŋmɩn tɩ zɔ a ʋ nɩ-bʋʋrɛ nɩbaalʋ, ɛ́ lɛb ɓã bɛ taa. 8Lɛ n'a a Naaŋmɩn na lɛb wul a bome á ŋá. A ʋ yúor-vɩɛlʋ-danʋ na lɛb'a sãá nɩ a zũzuwr, mɛ̃ a lɛ ʋ na tɩ sãá a Moyiir daar a, nɩ a pùorí a Salomɔ̃ na tɩ puori k'ʋʋ de a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ kʋ̀ a Sore nɩ ƴãwfʋ a#2:8 Zũzuwr: Nyɛ̃ Ety 24.16.— A pùorí...: Nyɛ̃ 1Na 8.10-11..”
9Bɛ mɩ̀ manɛ nɩ a lɛ a nãà Salomɔ̃, a yã-bãwfʋ na tɩ paalɩ, ʋ maalɩ a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ mɛ-baarʋ bàwr, nɩ a de-kʋ̀b bɛ na de ʋ kʋ̀ a Naaŋmɩn a bàwr a. 10Mɛ̃ a lɛ a Moyiir na tɩ puori vũu yi a salom zu siw dɩ a bàwr-maal-bome a, lɛ n'a a Salomɔ̃ tɩ puori vũu yi a saa-zu siw dɩ a nyɩw-a-za-bagɛ. 11A Moyiir tɩ yel'a: “A yel-bier ír-bɛrʋ bàwr bom dɩ n vũu, bɛ na bɛ 'wɔb ʋ a ƴãw.” 12A Salomɔ̃ tɩ maal'ɩ a cuw a bibie ani mɩ̀.»
A sɛb-kore a Zuda na wob ɓã taa a
13«Bɛ manɩ nɩ a yele á ŋá tɛɛ za a sɛbr á ŋá pʋɔ, nɩ a “Yele a Neemi na manɩ a” pʋɔ. A sɛbr á ŋá pʋɔ a, bɛ mɩ̀ mɩ́ kanɩ nɩ a lɛ Neemi na maalɩ sɛbr binu zie a: a sɛbr na càarɩ a na-mɩnɛ nɩ a naaŋmɩn-ƴɛ̀r-manbɛ a, ʋ tɩ ɓã a nɩ taa a be, de nɩ a Daviir sɛbr nɩ a na-mɩnɛ sɛb-tʋɔlɩ na càarɩ a de-kʋ̀b bome a#2:13 Yele Neemi na manɩ a: A sɛbɛ ŋa bɔr a. Na-mɩnɛ sɛb-tʋɔlɩ: A na ɩ n nɩ-bʋʋr-yoru na-mɩnɛ sɛb-tʋɔlɩ bɛ na mɩ́ tɩ lãw tɩr'ɩ a bɛ de-kʋ̀b bome a Zerizalɛm a.. 14Lɛ mɩ̀ n'a, a zɛbr bɛ na zɛb'ɩ tɩ a sɛbr yaarɩ a, a Zuda lɛb'a ɓã a za taa. A sɛbr á ŋá be n a tɩ nuru pʋɔ. 15A na ɩ à ŋá a, nyɩmɛ wa tɛr a yel-ɩra a, nyɩɩm tõ nɩbɛ bɛ wa de a wa kʋ̀ nyɩ.»
A Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ dɛwr ír-bɛrʋ cuw bɛ na sɛb yel kɛ́ bɛ maalɩ a
16«Tɩ kʋ̀ yaa kɛ́ maalɩ a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ dɛwr ír-bɛrʋ cuw ɛ. A lɛ pʋɔ n'a tɩ sɛbr nyɩ, kɛ́ nyɩ mɩ̀ ɩ a lɛ. 17A Naaŋmɩn faa nɩ a ʋ nɩ-bʋʋrɛ za, ɛ́ lɛb kʋ̀ bɛ za a bɛ tẽw, a naalʋ-dɩb, a bàwr-maalbɛ tõ-nʋɔr nɩ a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ tome, 18mɛ̃ a lɛ ʋ na tɩ ƴãw a nʋɔr a ʋ wulu pʋɔ a. Alɛ n'a so tɩ tɩɛrɛ k'aa Naaŋmɩn kʋ̃ yaa kɛ́ zɔ tɩ nɩbaalʋ ɛ, k'ʋʋ na lɛb'a ɓã a tɩ nɩ-bʋʋrɛ na yaarɩ be a ziir za a taa, a ʋ zi-sõw pʋɔ. Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, ʋ faa tɩ nɩ yel-fa-bɛrɛ pʋɔ baarɩ, ɛ́ ír a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ dɛwr bɛr.»
A sɛ-sɛbrɛ manɛ nɩ a ʋ sɛbɛ wule
19Yel-bɛrɛ ɩ n a Zuda Makabe nɩ a ʋ yɛbr daar. Bɛ ír'ɩ a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ kpɛ̃ɛ dɛwr bɛr, ɛ́ lɛb ɩ a bàwr-maal-kuur ʋ ɩ sõw. 20Bɛ zɛb'ɩ nɩ a nãà Ãtiokisi Epifan nɩ a ʋ bidɛb Epatɔɔr. 21Yele#2:21 Yele sãá nɩ a salom zu: Nyɛ̃ 3.24, 5.2, 10.29, 11.8. sãá nɩ a salom zu, sõw a bɛlɩ dem na tɩ mʋ̃ɔ mimir zɛbr'ɩ a bɛ fãw za a, kɛ̀ bɛ tʋ̃ɔ́ faa a Zifʋ mɩnɛ naaŋmɩn-sàw-deb a. Alɛ so, bɛ na saa bɛ tɩ yãwmɛ a, bɛ tɩ zɛb de a tẽw za ɛ́ diw a dɔ̃ dem zɛbr-nɩbɛ. 22Bɛ lɛb'a de a Ŋmɩn-yir-kpɛ̃ɛ a yúor na yi a tẽ-daa za zu a, bɛ faa nɩ a Zerizalɛm, ɛ́ lɛb ƴãw a nɛ́ɛ bɛ na tɩ cɛ blã na ír bɛr a. Bɛ ɩ n à á ŋá za, a Sore pʋ-pɩɛlʋ nɩ a ʋ nɔ̃wfʋ kpɛ̃ɛ zũú.
23Zazɔ̃ na yi Sɩɩrɛn a sɛb'ɩ a yele á ŋá ƴãw sɛbr anũu pʋɔ, ɩ̃ yel k'ɩ̃ɩ ƴãw fãw de a ŋmaarɛ ŋmaarɛlɛ lɛb ƴãw sɛb-been pʋɔ. 24Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, a sɔr-bie nɩ a yele na ɩ a yãwmɛ nɩ yaga a yele á ŋá pʋɔ. Alɛ n'a so a bɛlɩ dem na bɔbr kɛ́ bɛ bãw a yele á ŋá manʋ za a, na nyɛ̃ a kpɛmɛ. 25A lɛ pʋɔ n'a ɩ̃ ƴãw fãw sɛb bom na nʋmɛ a, a bɛlɩ dem na mɩ́ kanɛ kanʋ tɛwr a ƴãw. Ɩ̃ tɩ bɔbr'a k'aa manʋ á ŋá mɩ́ gã mɔlɛ a zu pʋɔ, a bɛlɩ dem na mɩ́ bɔbr kɛ́ bɛ cãà bãwnɩ a a zie. À ŋá n'a ɩ̃ tɩ bɔbr k'ɩ̃ɩ sõw a bɛlɩ dem na na kanɛ a sɛbɛ ŋa a.
26Mãa zie a, a ƴãw fãw wob a yele á ŋá ɓã taa bɛ tɩ ɩ mɔlɛ ɩ: a tɩ ƴãw mɛ̃ nɩ hanʋ, ɛ́ ɩ ɩ̃ bɛ gúr gb'a a ŋmɩn za ɩ. 27A tɩ kpɛmɛ na mɛ̃ nɩr na cɔbrɛ cuw dɩb, ɛ́ bɔbr k'ʋʋ ɩ nʋ̃ɔ̀ kpɛ a bɛlɩ dem ʋ na bʋɔlɩ a. Ɛcɛ ɩ̃ nɔ̃w na sàw a tõ-kpɛ̃w ŋa nɩ-yaga sõwfʋ ƴãw. 28Ɩ̃ bɛr'ɩ a sɛ-sɛbrɛ k'ʋʋ mɩ́ manɩ yel za na ɩ a owri. Mãa ƴãw a, a yele man-ŋmaarɛ pɔl-bɛrɛ tɛwr'a ɩ̃ na wul. 29Bɛlɛ wa ŋmaarɛ yir-paala a, a sob nɛ na tɩɛrɩ a mɩɛrʋ a, ʋlɛ so a yir mɛb yele za. Ɛcɛ a sob nɛ bɛ na yel k'ʋʋ maalɩ a yir ʋ vɩɛl ɛ́ bʋl a dacine a, a bome ʋ na na maal'ɩ a yir ʋ vɩɛl a, al tɛwr zie n'a ʋ mɩ́ cɛlɛ: à à ŋá n'a ɩ̃ nyɛ̃ a ɩ̃ ton. 30Nɩr na nyɔw koro za yele manʋ ton a, a fɛr'a k'ʋʋ bãw a yel tɩ tɔ, k'ʋʋ jɛl a yele za, ɛ́ cɛlɛ a yel-bili been been zie. 31Ɛcɛ alɛ wa ɩ sɛb-maal-ƴãwna n'ʋ nɩr bɔbr k'ʋʋ maalɩ ƴãw a, bɛ na sàw na kʋ̀ ʋ, k'ʋʋ ƴɛ̀r ŋmãa ŋmãa, ɛ́ ta manɩ a yele za ɩ.
32A na ɩ à ŋá a, ɩ̃ na tĩ nɩ a yele manʋ, ɛ́ kʋ̃ lɛb dɔwlɩ bom a lɛ ɩ̃ na yel a ƴɛrɛŋa a zu ɛ. Bʋ̃ʋ n'ʋ vɛ̃, dãbolu n'a, a man-wulu na na wõwme, ɛ́ a pùorí a yele manʋ ɩ ŋmãa a.
La Bible en Dagara © Alliance Biblique du Burkina Faso, 2013.