Amosa 1
1
Słowo o autorze i czasie napisania Księgi
1Słowa Amosa,#1:1 Amos, עָמוֹס (‘amos), skrócone עֲמַסְיָה (‘amasjaʰ), czyli: niesiony (przez JHWH), lub: niosący ciężar. Przed nim prorokowali Eliasz, Elizeusz, Jonasz. Mógł znać tych dwóch ostatnich; być może współczesny Joela i Ozeasza. Wraz z nim lub po nim działali prorocy Izajasz i Micheasz, Am 1:1L. który był jednym z hodowców owiec w Tekoa#1:1 Tekoa, תְּקוֹעַ (teqo‘a), czyli: podmuch, trąbka, piszczałka. Miejscowość położona 16 km na pd od Jerozolimy i 8 km od Betlejem, 800 m. n.p.m., w okolicach, gdzie potem chrzcił Jan Chrzciciel. Zob. 2Sm 14:2, 4, 9; 2Krn 11:6; 20:20; Jr 6:1. i który miał widzenie o Izraelu w czasach Uzjasza,#1:1 Uzjasz, עֻזִּיָּהוּ (‘uzzijjahu), czyli: JHWHjest moją mocą, 792-740 r. p. Chr. Współrządził ze swoim ojcem Amazjaszem (792-767 r. p. Chr.), niezależnie zaś rządził w latach 767-740 p. Chr. króla Judy, i w czasach Jeroboama,#1:1 Jeroboam, יָרָבְעָם (jorow‘am): czyli: lud się rozrasta l. lud walczy. Chodzi o Jeroboama II, 793-753 r. p. Chr. W latach 793-782 p. Chr. współrządził z Joaszem, a w latach 782-753 p. Chr. niezależnie. Był to okres materialnej pomyślności Izraela i jego moralnego upadku. syna Joasza,#1:1 Joasz, יוֹאָשׁ (jo’asz), czyli: JHWHjest dzielny. króla Izraela, na dwa lata przed trzęsieniem [ziemi].#2Krl 14:23-15:7; 2Krn 26:16-21; Za 14:5 #1:1 Wg niektórych miało ono miejsce w roku zachorowania Uzjasza na trąd (2Krn 26:16-21), czyli w 749 r. p. Chr. (Am 1:1L).
2Powiedział [on]:
JHWH ryczy#1:2 Lub: grzmi. [jak lew] z Syjonu#Iz 66:6; Jr 25:30; Oz 5:14
i z Jerozolimy wydaje swój głos,
i lamentują#1:2 Lub: wysychają, אָבַל (’awal), ma dwa zn. niwy pasterzy,
i usycha szczyt Karmelu.#1Krl 18:36-39; Iz 33:9; 35:2; Jr 50:19#1:2 Być może aluzja do kultu Baala (1Krl 18:36-39, por. J 12:48-50; Obj 19:15, 21). Karmel, כַּרְמֶל (karmel), czyli: uprawny ogród.
Sąd nad Aramem
3Tak mówi JHWH:#1:3 Odpowiedzialność ludzi wobec Boga opiera się na stworzeniu człowieka, przymierzu człowieka z Bogiem, zob. Rdz 1:28-30; 9:5-7, i udziale człowieka w Bożym objawieniu ogólnym, Rz 1:18-32; 2:14-15.
Z powodu trzech#Prz 30:18-19, 29-31 przestępstw#1:3 przestępstwo, פֶּשַׁע (pesza‘): ozn. też: nieprawość, bunt, występek; w G: ἀσέβεια, ἁμαρτία (Ps 19:14). W kontekście buntu użyte w 1Krl 12:19; 2Krl 1:1; 3:5, 7; 8:22.
Damaszku#2Sm 8:6; 1Krl 11:23-25#1:3 Damaszek, דַּמֶּשֶׁק (dammeszek), czyli: jedwab, został pokonany przez Tiglat-Pilesera III (744-727 r. p. Chr.) w 732 r. p. Chr., a ludność została uprowadzona (2Krl 16:6).
i z powodu czterech nie odwrócę
tego,
ponieważ żelaznymi saniami#1:3 Saniami tego typu młócono (Am 1:3L).
stratowali Gilead.#1:3 ponieważ przecinali piłami żelaznymi brzemienne tych (mieszkańców) Gileadu G, ἀνθ᾽ ὧν ἔπριζον πρίοσιν σιδηροῖς τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας τῶν ἐν Γαλααδ.
4Dlatego rzucę ogień na dom
Chazaela#2Krl 8:7-15#1:4 Chazael, חֲזָהאֵל (chazah’el), czyli: Bóg wejrzał. Dom może ozn. dynastię; Chazael objął panowanie w 843 r. p. Chr. po zamordowaniu Ben-Hadada II (2Krl 8:7-15).
i strawi pałace#1:4 Lub: warownie, pod. w Am 1:7, 10, 12. Ben-Hadada,#2Krl 13:3, 24#1:4 Ben-Hadad, בֶּן־הֲדָד, czyli: syn (boga) Hadada. Ben-Hadad III, syn Chazaela.
5i połamię zawory Damaszku,
i wytnę mieszkańca z Bikat-Awen#1:5 Bikat-Awen, בִּקְעַת־אָוֶן (biq’at-’awen), czyli: dolina nieprawości. Być może epitet skierowany przeciw Damaszkowi.
i dzierżącego berło z Bet-Eden.#1:5 Bet-Eden, בֵּית עֶדֶן (bet-‘eden), czyli: dom przyjemności (l. zbytku, dostatku), może chodzić o Bet-Adini, aram. miasto-państwo nad Eufratem. Być może użyte jako epitet.
I pójdzie lud Aramu na wygnanie
do Kir#Am 9:7#1:5 Kir, קִיר (qir), asfalt, wosk, mur (?). – mówi JHWH.
Sąd nad Filisteą
6Tak mówi JHWH:
Z powodu trzech przestępstw
Gazy#Rdz 10:19#1:6 Gaza, עַזָּה (‘azzaʰ), czyli: karmicielka, mocna (?). Miasto wyznaczające pd granicę Kanaanu. Wielokrotnie pokonywane, począwszy od Tiglat-Pilesera III w 732 r. p. Chr. Ostatecznie podbite przez Nebukadnesara w 605 r. p. Chr.
i z powodu czterech nie odwrócę
tego,
ponieważ uprowadzili całą
ludność,#1:6 Lub: całe wygnanie.
żeby ją wydać Edomowi.#Wj 21:16
7Dlatego rzucę ogień na mury
Gazy
i strawi jej pałace,
8i wytnę mieszkańca z Aszdodu#1:8 Aszdod, אַשְׁדּוֹד (’aszdod), czyli: ogień prawem jego (tj. mocne miasto) (?), as. asdudu-dimmu. Pokonany przez Nebukadnesara.
i dzierżącego berło z Aszkelonu.#1:8 Aszkelon, אַשְׁקְלוֹן (’aszqelon), czyli: głos ognia (?), etym. zob. kun. egip. arab.; miasto znane z uprawy cebuli i wyrobów ceramicznych. Przechodziło pod władzę kolejnych imperiów.
I zwrócę swoją rękę przeciwko
Ekronowi,#1:8 Ekron, עֶקְרוֹן (‘eqron), czyli: nieurodzajne miejsce (?). Zdobyty przez Sancheryba w 701 r. p. Chr.
i zginie resztka Filistynów#1:8 Filistyni, פְּלִשְׁתִּים (pelisztim), czyli: mieszkańcy nizin (nadmorskich) (?).
– mówi Pan JHWH.
Sąd nad Tyrem
9Tak mówi JHWH:
Z powodu trzech przestępstw Tyru#1:9 Tyr, צֹר (tsor), czyli: skała, krzemień, obwarowanie (?), pokonany przez Aleksandra Wielkiego w 332 r. p. Chr.
i z powodu czterech nie odwrócę
tego,
ponieważ wydali wszystkich
uprowadzonych Edomowi
i nie pamiętali o bratnim
przymierzu.#2Sm 5:11; 1Krl 5:12, 15; 9:11-13; 16:31; 20:32-33; 1Krn 14:1; 2Krn 2:2; Iz 23; Ez 26-28
10Dlatego rzucę ogień na mury Tyru
i strawi jego pałace.
Sąd nad Edomem
11Tak mówi JHWH:
Z powodu trzech przestępstw Edomu#1:11 Edom, אֱדוֹם (’edom), czyli: czerwony, por. Rdz 25:30.
i z powodu czterech nie odwrócę
tego,
ponieważ ścigał mieczem swego
brata#Rdz 25:24-26; Pwt 2:4; 23:8; Lb 20:14-21; 1Sm 14:47; 2Sm 8:12-14; 1Krl 11:14-25; 2Krl 8:20-22; 14:7-10; Ps 137:7; Iz 34:5-17; Jr 49:7-22; Tr 4:21-22; Jl 4:14; Ab 1; Ml 1:2-5
i stłumił swoją litość,
i wciąż pałał gniewem,
i ustawicznie kipiała jego
wściekłość.#1:11 i ustawicznie kipiała jego wściekłość: wg G: i swoją gwałtowność podtrzymywał do zwycięstwa, καὶ τὸ ὅρμημα αὐτοῦ ἐφύλαξεν εἰς νεῖκος.
12Dlatego rzucę ogień na Teman#1:12 Teman, תֵּימָן (teman), czyli: południowy wiatr. Pokonany przez Asyryjczyków w VIII w. p. Chr. i zamieniony w pustynię.
i strawi pałace Bosry.#1:12 Bosra, בָּצְרָה (botsraʰ), czyli: (niedostępna) twierdza.
Sąd nad Ammonem
13Tak mówi JHWH:
Z powodu trzech przestępstw
synów Ammona#Sdz 3:12-14; 10:7-9, 17; 11:4-33; 1Sm 11:1-11; 14:47; 2Sm 8:12; 10:1-11:1; 2Krn 20:1-30; 24:26; Jr 49:1-6; Ez 25:1-7; So 2:8-11#1:13 Ammon, עַמּוֹן (‘amon), czyli: należący do ludu, zob. Rdz 19:38.
i z powodu czterech nie odwrócę
tego,
ponieważ rozpruwali brzemienne
Gileadu,#1:13 Gilead, גִּלְעָד (gil‘ad), czyli: wielbłądzi garb.
aby poszerzyć swoje granice.
14Dlatego rozpalę ogień na murze
Rabby#1:14 Rabba, רַבָּה (rabba), czyli: wielka, zaludniona; stolica Ammonu, wsp. Amman w Jordanii. Pokonana przez Asyryjczyków.
i strawi jej pałace
przy zgiełku w dniu bitwy,
w wichrze w dniu huraganu.
15I pójdzie ich król na zesłanie,
on, a z nim jego książęta
– mówi JHWH.
S'ha seleccionat:
Amosa 1: SNPD4
Subratllat
Copia
Compara
Comparteix
Vols que els teus subratllats es desin a tots els teus dispositius? Registra't o inicia sessió
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej