على التوازي
5
وتاری سەر چیا
1كاتێك عیسا خەڵكەكەی بینی، چووە سەر چیا، ئینجا دانیشت و قوتابییەكانی هاتنە لای، 2زاری كردەوە و فێری كردن:
3«خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی كە بە ڕۆح هەژارن#5‏:3 ئەوانەی كە دەزانن لەلایەنی ڕۆحییەوە كەموكوڕییان هەیە.،
چونكە شانشینی ئاسمان بۆ ئەوانە.
4خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی كە ماتەمدارن،
چونكە دڵنەوایی دەكرێن.
5خۆزگە دەخوازرێت بە دڵنەرمەكان،
چونكە دەبنە میراتگری زەوی.
6خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی كە برسی و تینوون بۆ ڕاستودروستی#5‏:6 مەبەست ئەوەیە كە دەبێت هەموو شتێك بەگوێرەی خواستی خودا پەیڕەو بكرێت.،
چونكە تێر دەكرێن.
7خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی كە دڵیان پڕ لە بەزەییە،
چونكە بەر بەزەیی دەكەون.
8خۆزگە دەخوازرێت بە دڵپاكەكان،
چونكە خودا دەبینن.
9خۆزگە دەخوازرێت بە ئاشتیخوازان،
چونكە بە ڕۆڵەی خودا ناودەبردرێن.
10خۆزگە دەخوازرێت بەوانەی لە پێناوی ڕاستودروستی دەچەوسێنرێنەوە،
چونكە شانشینی ئاسمان بۆ ئەوانە.
11«خۆزگە دەخوازرێت بە ئێوە كاتێك خەڵكی جنێوتان پێدەدەن‏ و دەتانچەوسێننەوە، لەبەر من هەموو جۆرە بوختانێكتان بۆ هەڵدەبەستن. 12دڵخۆش و دڵشاد بن، لەبەر ئەوەی لە ئاسمان پاداشتتان گەورەیە، چونكە پێش ئێوە پێغەمبەرانیشیان ئاوا چەوساندووەتەوە.
خوێی زەوی و ڕووناكی جیهان
13«ئێوەن خوێی زەوی، بەڵام ئەگەر خوێ سوێرییەكەی نەما، بە چی سوێر دەكرێتەوە؟ ئیتر بەكەڵكی هیچ نایەت، ئەوە نەبێ فڕێبدرێتە دەرەوە و خەڵكی پێشێلی بكەن.
14«ئێوەن ڕووناكی جیهان، شارێك لەسەر شاخ دروست‏كرابێت ناتوانرێت بشاردرێتەوە. 15هەروەها خەڵكی چرا هەڵناكەن تاكو بیخەنە ژێر تەشتەوە، بەڵكو لەسەر چرادان دایدەنێن بۆ ئەوەی ڕووناكی بداتە هەموو ئەوانەی لە ماڵەكەدان. 16بە هەمان شێوە، با ئێوەش ڕووناكیتان بۆ خەڵك بدرەوشێتەوە، تاكو كردارە باشەكانتان ببینن و ستایشی باوكتان بكەن كە لە ئاسمانە.
تەواوكردنی تەورات
17«وا بیر نەكەنەوە من هاتووم تەورات یان نووسراوی پێغەمبەران بسڕمەوە، نەهاتووم بۆ سڕینەوەیان، بەڵكو هاتووم بۆ تەواوكردنیان. 18ڕاستیتان پێ دەڵێم: هەتا زەوی و ئاسمان لەئارادا بێت، پیتێك یان خاڵێك لە تەورات لەناو ناچێت، هەتا هەمووی دێتە دی. 19بۆیە ئەوەی بچووكترینی ئەم ڕاسپاردانە بشكێنێت و خەڵكیش ئاوا فێر بكات، لە شانشینی ئاسمان بە بچووكترین ناودەبردرێت. بەڵام ئەوەی پەیڕەوی بكات و خەڵكی فێر بكات، لە شانشینی ئاسمان بە مەزن ناودەبردرێت. 20ئیتر پێتان دەڵێم: ئەگەر ڕاستودروستیتان لە مامۆستایانی تەورات و فەریسییەكان زیاتر نەبێت، هەرگیز ناچنە ناو شانشینی ئاسمان.
تووڕەیی
21«بیستووتانە بە پێشینان گوتراوە: [مەكوژن]#5‏:21 دەرچوون 20‏:13‏‏ و ”ئەوەی بكوژێت شایانی حوكم بەسەردادان دەبێت.“ 22بەڵام من پێتان دەڵێم ئەوەی لە خوشكی یان براكەی تووڕە بێ، دەبێ حوكم بدرێت. ئەوەی بە براكەی دەڵێ ”هیچوپووچ،“ دەبێ بدرێتە سەنهەدرین#5‏:22 سەنهەدرین: ئەنجومەنی باڵای جولەكە.، ئەوەش دەڵێت ”گێلە“، دەبێت بخرێتە ناو ئاگری دۆزەخەوە.
23«لەبەر ئەوە ئەگەر قوربانیت بۆ قوربانگا هێنا و لەوێ بیرت كەوتەوە كە خوشكت یان برات شتێكی لەسەرت هەیە، 24لەوێ لەبەردەم قوربانگا قوربانییەكەت بەجێبهێڵە و بڕۆ یەكەم جار خوشكت یان برات ئاشت بكەرەوە، ئینجا وەرە و قوربانییەكەت بكە.
25«خێرا لەگەڵ ڕكابەرەكەت ئاشت بەرەوە لەو كاتەی لەگەڵتە و بە ڕێگاوەن، نەوەك ڕكابەرەكەت بتداتە دەست دادوەر و دادوەریش بتداتە دەست پۆلیس و فڕێبدرێیتە بەندیخانە. 26ڕاستیت پێ دەڵێم: لەوێ دەرناچی هەتا دوایین فلس نەدەیتەوە.
داوێنپیسی
27«بیستووتانە گوتراوە: [داوێنپیسی مەكەن.]#5‏:27 دەرچوون 20‏:14‏‏ 28بەڵام من پێتان دەڵێم: ئەوەی بە هەوەسبازییەوە سەیری ئافرەتێك بكات، ئەوا لە دڵی خۆیدا داوێنپیسی لەگەڵ كردووە. 29ئەگەر چاوی ڕاستت بۆت بووە كۆسپ، دەریبهێنە و فڕێیبدە. بۆ تۆ باشترە ئەندامێكت لەدەست بچێت، لەوەی هەموو لەشت فڕێبدرێتە ناو دۆزەخ. 30ئەگەر دەستی ڕاستت بۆت بووە كۆسپ، بیبڕەوە و فڕێیبدە. بۆ تۆ باشترە ئەندامێكت لەدەست بچێت، لەوەی هەموو لەشت بچێتە دۆزەخەوە.
تەڵاق
31«دیسان گوتراوە: [ئەوەی ژنەكەی تەڵاق بدات، با تەڵاقنامەی بداتە دەست.]#5‏:31 دواوتار 24‏:1‏ 32بەڵام من پێتان دەڵێم: ئەوەی بەبێ هۆی داوێنپیسی ژنەكەی خۆی تەڵاق بدات، وای لێدەكات داوێنپیسی بكات. ئەوەش تەڵاقدراوێك بهێنێت، ئەوا داوێنپیسی دەكات.
سوێندخواردن
33«دیسان بیستووتانە كە بە پێشینان گوتراوە: [سوێندەكانت مەشكێنە، بەڵكو سوێندەكانت بۆ یەزدان بەرەسەر.]#5‏:33 لێڤییەكان 19‏:12‏‏ 34بەڵام من پێتان دەڵێم: هەرگیز سوێند مەخۆن، نە بە ئاسمان، لەبەر ئەوەی تەختی خودایە، 35نە بە زەوی، لەبەر ئەوەی تەختەپێیەتی#5‏:35 كاتێك كەسێك لەسەر كورسییەكی بەرز دادەنیشێت تەختەپێ لەژێر پێیەكانی دادەنرێت.، نە بە ئۆرشەلیم، لەبەر ئەوەی شاری پاشای پایەبەرزە. 36سوێند بە سەری خۆت مەخۆ، چونكە ناتوانیت تاڵێكی سپی یان ڕەش بكەیت. 37با قسەتان: ”بەڵێ“ بۆ ”بەڵێ“ و ”نەخێر“ بۆ ”نەخێر“ بێت، لەمە بترازێت لە شەیتانەوەیە#5‏:37 یۆنانی: خراپەكار..
تۆڵەسەندن
38«بیستووتانە گوتراوە: [چاو بە چاو، ددان بە ددان.]#5‏:38 دەرچوون 21‏:24‏‏ 39بەڵام من پێتان دەڵێم: لە دژی خراپەكار مەوەستنەوە، بەڵكو ئەوەی لە ڕوومەتی ڕاستی دایت، لایەكەی دیكەشی بۆ شل بكە، 40ئەوەی ویستی بتداتە دادگا و كراسەكەت لێ بستێنێت، چاكەتەكەشتی بدەرێ. 41ئەوەی یەك میل بێگاری پێ كردیت، دووانی لەگەڵ بڕۆ. 42ئەوەی داوای شتێكی لێكردیت بیدەرێ. ئەوەی داوای قەرزی لێكردیت پشتی تێمەكە.
خۆشویستنی دوژمنان
43«بیستووتانە گوتراوە: [نزیكەكەت خۆشبوێت،]#5‏:43 لێڤییەكان 19‏:18‏‏ ”ڕقت لە دوژمنت بێتەوە.“ 44بەڵام من پێتان دەڵێم: دوژمنەكانتان خۆشبوێ، نوێژ بكەن بۆ ئەوانەی دەتانچەوسێننەوە، 45تاكو ببنە ڕۆڵەی ئەو باوكەتان كە لە ئاسمانە، ئەو خۆری خۆی بەسەر چاك و خراپدا هەڵدێنێت و باران بەسەر پیاوچاك و زۆرداریشدا دەبارێنێت. 46ئەگەر هەر ئەوانەتان خۆشبوێ كە ئێوەیان خۆشدەوێت، چ پاداشتێكتان هەیە؟ ئایا باجگرانیش ئەمە ناكەن؟ 47ئەگەر سڵاوتان تەنها لە ناسیاوەكانتان كرد، چی زیاترتان كردووە؟ ئایا بتپەرستانیش ئەمە ناكەن؟ 48بۆیە ئێوە تەواو بن، وەك باوكی ئاسمانیتان تەواوە.