2 Królewska 23
23
Odnowa przymierza
1Król natomiast rozesłał [wiadomość] i zgromadzili się u niego wszyscy starsi Judy i Jerozolimy. 2Wtedy król udał się do domu JHWH, a wraz z nim wszyscy Judejczycy, wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, kapłani i prorocy oraz cały lud od najmniejszego do największego. Tam w ich obecności#23:2 w ich obecności, בְאָזְנֵיהֶם, idiom: przy ich uszach l. głośno (?). odczytał wszystkie słowa zwoju Przymierza, znalezionego w domu JHWH. 3Następnie król stanął przy kolumnie#2Krl 11:12-14 i zawarł przymierze przed obliczem JHWH, że będą kroczyć za JHWH i przestrzegać Jego przykazań, postanowień i ustaw z całego serca i z całej duszy, czyniąc zadość słowom tego przymierza, które zostało spisane w tym zwoju. Do przymierza zaś stanął cały lud.
4Potem król nakazał arcykapłanowi Chilkiaszowi, kapłanom pomocniczym oraz stróżom progu wynieść ze świątyni JHWH wszystkie naczynia sporządzone dla Baala, dla Aszery i dla całego zastępu niebios. [Kazał je] spalić na zewnątrz Jerozolimy, na polach#23:4 na polach, שְׁדֵמוֹת, tj. na tarasach Kidronu, 2Krl 23:4L. Kidronu, a ich popiół zaniósł do Betel.#2Krl 21:3 5Usunął też gorliwców,#23:5 gorliwców, הַכְּמָרִים, lub: kapłanów bałwochwalczych, zapaleńców (?). których poustanawiali królowie Judy, aby kadzili na wzniesieniach, w miastach Judy i w okolicach Jerozolimy, oraz tych, którzy kadzili Baalowi, słońcu, księżycowi, gwiazdom zodiaku#23:5 gwiazdom zodiaku, מַזָּלוֹת, hl2, zob. Jb 38:32; w G nieprzetłumaczone, μαζουρωθ. i całemu zastępowi niebios. 6Kazał też wynieść Aszerę z domu JHWH poza Jerozolimę, do Doliny Kidronu, i spalić ją w Dolinie Kidronu, zetrzeć ją na proch i wyrzucić ten proch na cmentarz synów ludu.#2Krl 21:7 7Poburzył także domy poświęconych,#Pwt 23:18-19; 1Krl 14:24#23:7 poświęceni, קָדֵשׁ (qadesz), tj. poświęcony, „świątynnik”, być może chodzi o kapłanów współżyjących z wiernymi w ramach czynności religijnych. W tym przyp. może to też być rz zbiorczy ozn. poświęconych obojga płci. W G: łącznik, σύνδεσμος, może na skutek met. i wymiany dalet na resz, קשר, 1Krl 14:24L. którzy byli w domu JHWH, gdzie kobiety tkały zasłony dla Aszery.#23:7 zasłony dla Aszery, בָּתִּים לָאֲשֵׁרָה, tj. domy dla Aszery, chyba że chodzi o domy tymczasowe, czyli zasłony, namioty lub szaty dla podobizn bogini, pod. G, χεττιιν, co może być transliteracją כֻּתָּנִּים, tuniki. Wg GL: szaty, στολας. Być może od arab. terminu o pod. znaczeniu, 2Krl 23:7L. 8Sprowadził następnie wszystkich kapłanów z miast Judy i zbezcześcił wzniesienia, na których kadzili kapłani – od Geby#23:8 Geba: wsp. Jaba, mała wieś na pn od Jerozolimy. aż po Beer-Szebę. Zburzył także wzniesienia bóstw koźlęcych#Kpł 17:7; 2Krn 11:15#23:8 Za em. na: wzniesienia bóstw koźlęcych l. kozłów, l. satyrów, בֵּית הַשְּׂעִירִים, zob. Kpł 17:7; 2Krn 11:15; wg MT: wzniesienia bram, בָּמוֹת הַשְּׁעָרִים; być może: odźwiernych, הַשֹׁעֲרִים, 2Krl 23:8L. u wejścia do bramy Jozuego, księcia miasta, po lewej stronie, gdy się wchodzi do miasta. 9Jednak kapłani wzniesień nie przystępowali do ołtarza JHWH w Jerozolimie, mogli jedynie jeść przaśniki pośród swoich braci. 10[Król] zbezcześcił również palenisko#23:10 palenisko, תֹּפֶת, lub: Tofet; w G trans.: Ταφεθ, miejsce służące praktyce przeprowadzania dzieci przez ogień. w Dolinie Synów#23:10 Wg qere syna Hinoma, בֶן־הִנֹּם, tj. Ben-Hinom. Hinoma,#Mt 23:15#23:10 Dolina Synów Hinoma, גֵי בֶן־הִנֹּם, φάραγγι υἱοῦ Εννομ, zob. Gehenna w Mt 23:15, γέεννα. aby już nikt nie przeprowadzał swojego syna ani swojej córki przez ogień dla Molocha.#Kpł 18:21; 1Krl 11:7-8; 2Krl 17:17; Jr 7:31#23:10 Moloch: bóstwo nie zidentyfikowane jednoznacznie wśród bóstw bliskowschodnich, 2Krl 23:10L. 11Dalej, [król] kazał usunąć [rzeźby] koni, które królowie Judy ustawili dla [boga] słońca u wejścia do domu JHWH przy sali#23:11 sala, לִשְׁכָּה. Netan-Meleka, urzędnika,#23:11 urzędnika, הַסָּרִיס, lub: eunucha. przy kolumnadach,#23:11 kolumnady, פַּרְוָרִים, lp פַּרְוֶר, hl, w 1Krn 26:18; w G trans.: φαρουριμ, lub: w arkadach; może chodzi o osobę odpowiedzialną za część kolumnową świątyni, 2Krl 23:11L; wg GL: Natana, królewskiego eunucha. a rydwany [boga] słońca [kazał] spalić w ogniu. 12Również ołtarze na dachu górnej komnaty Achaza, które zbudowali królowie Judy, oraz ołtarze, które wzniósł Manasses na obu dziedzińcach domu JHWH, król zburzył, zepchnął#23:12 zepchnął, za em. na hi; w MT q וַיָּרָץ, lub: rozbił, od רצץ. stamtąd, a ich proch wyrzucił do Doliny Kidronu.#2Krl 21:5 13Wzniesienia zaś po wschodniej stronie#23:13 Lub: naprzeciw Jerozolimy. Jerozolimy, na południe od Góry Zagłady,#23:13 Tj. Góry Oliwnej, הַר הַזֵּיתִים, gra słów: namaszczenie – zagłada, מַשְׁחִית – מָשְׁחָה, lub: הַר־הַמַּשְׁחִית – הַר הַמִּשְׁחָה, nawiązująca do kultu obcych bóstw, 2Krl 23:13L. które zbudował Salomon, król Izraela, dla Asztoret, ohydy#23:13 ohydy, שִׁקֻּץ, προσόχθισμα. Sydończyków, dla Kemosza, ohydy Moabitów, i dla Milkoma, obrzydliwości#23:13 obrzydliwości, תּוֹעֵבָה, lub: ohydy. Synów Ammona, król zbezcześcił.#1Krl 11:5, 7-8 14Kazał również potłuc pomniki i powycinać aszery,#23:14 Tj. święte gaje. po czym wypełnił ich miejsce kośćmi ludzkimi.#Pwt 7:5#23:14 Zob. wykopaliska z En Hatzewa, 32 km na pd zach od M. Martwego. 15Również ołtarz w Betel, wzniesienie, które sporządził Jeroboam, syn Nebata, przez które doprowadził Izraela do grzechu, zarówno ten ołtarz, jak i wzniesienie zburzył, wzniesienie spalił, kazał zetrzeć#23:15 wzniesienie spalił, kazał zetrzeć: wg G: rozbił na kawałki jego kamienie i starł: καὶ συνέτριψεν τοὺς λίθους αὐτοῦ καὶ ἐλέπτυνεν. na proch, spalił też Aszerę.#1Krl 12:32
16Gdy Jozjasz się odwrócił i zobaczył groby tam, na górze, posłał, wziął kości z tych grobów, spalił je na ołtarzu i zbezcześcił go zgodnie ze Słowem JHWH wygłoszonym przez męża Bożego, który zapowiadał te rzeczy.#1Krl 13:2 17Zapytał przy tym: Co to za nagrobek,#23:17 nagrobek, צִיּוּן, hl2, tu w tym znaczeniu, w Ez 39:15 i w Jr 31:21: znak drogowy, paralelne do תַּמְרוּרִים. który ja [tu] widzę? A ludzie z tego miasta odpowiedzieli mu: To grób męża Bożego, który przybył z Judy i zapowiedział te rzeczy, które zrobiłeś na ołtarzu w Betel. 18Wtedy powiedział: Zostawcie go, niech nikt nie rusza jego kości. Zachowali więc jego kości wraz z kośćmi proroka, który przybył z Samarii.#1Krl 13:34
19Ponadto wszystkie świątynki na wzniesieniach#23:19 świątynki na wzniesieniach, בָּתֵּי הַבָּמוֹת, tj. domy na wzniesieniach. w miastach Samarii, które wznieśli królowie Izraela, aby drażnić [JHWH], Jozjasz pousuwał i postąpił z nimi tak samo, jak postąpił w Betel. 20Ściął przy tym na ołtarzach wszystkich tamtejszych kapłanów wzniesień, spalił na nich ludzkie kości, po czym wrócił do Jerozolimy.
Obchody Paschy
21Następnie król rozkazał całemu ludowi: Urządźcie Paschę dla JHWH, waszego Boga, zgodnie z tym, co jest napisane w tym zwoju Przymierza.#Pwt 16:1-8 22Takiej Paschy nie urządzano zaś od dni sędziów,#Joz 5:10-12 którzy sądzili Izraela, przez wszystkie dni królów Izraela oraz królów Judy. 23Taką Paschę dla JHWH urządzono w Jerozolimie dopiero w osiemnastym roku [panowania] króla Jozjasza.
Inne dokonania Jozjasza
24Jozjasz wymiótł również [ludzi radzących się] przodków#23:24 [radzących się] przodków l. [radzących się] ojców, od het. i as. ojciec, przodek l. reprezentujący ich przedmiot; (2) [radzących się] bukłaków l. dziur [w ziemi], הָאֹבוֹת, lub: „bukłakowców”, media, osoby wywołujące duchy zmarłych, zob. Pwt 18:11. Występuje z יִדְּעֹנִי (jiddeoni), które może odnosić się do duchów lub ich wyobrażeń; duchom tym przypisywano poznanie przyszłości. Występują paralelnie do zmarłych, zob. Pwt 18:11; Iz 8:19, lub do cieni, אִטִּים, zob. Iz 19:3; paralelne do ak. etimmu, oznaczającego ducha zmarłej osoby. oraz duchów [zmarłych],#Kpł 19:31; 1Sm 19:13-16; Za 10:2#23:24 duchów [zmarłych], יִדְּעֹנִי, lub: media, zob. Pwt 18:11. Tego rodzaju praktyki były powszechne na Bliskim Wschodzie, w tym w Kanaanie, i tylko SP ich zabrania, chociaż – wbrew zakazowi – praktykowano je w Izraelu, zob. 2Krl 21:6; 23:24; Iz 8:19. terafy#23:24 Tj. bożki domowe. i plugastwa, i wszystkie ohydy, które pojawiły się w ziemi judzkiej i w Jerozolimie. [Uczynił to] po to, aby nadać ważność słowom Prawa, zapisanym w zwoju, który kapłan Chilkiasz znalazł w domu JHWH.
25Nie było przed nim takiego króla jak on, który by tak wrócił do JHWH całym swoim sercem i całą swoją duszą, i ze wszystkich swych sił, ściśle według Prawa Mojżesza; po nim też nie powstał już taki jak on.
26 JHWH jednak nie odwrócił się od żaru swojego wielkiego gniewu, którym Jego gniew zapłonął na Judę z powodu całego rozdrażnienia, które wywołał w Nim Manasses.#2Krl 21:2-9 27JHWH wówczas powiedział: Również Judę usunę sprzed mojego oblicza, jak usunąłem Izraela, i odrzucę to miasto, które wybrałem, Jerozolimę, i dom, o którym powiedziałem: Tam będzie moje imię.
28Pozostałe zaś sprawy Jozjasza i wszystko, czego dokonał, czyż nie zostało to spisane w zwoju Kronik królów Judy?
Śmierć Jozjasza pod Megiddo
29Za jego dni#23:29 Tj. w 609 r. p. Chr. faraon Necho,#23:29 Necho, syn Psametycha I, założyciela XXVI dynastii. król Egiptu, wyruszył nad rzekę Eufrat wesprzeć króla Asyrii. Wówczas król Jozjasz wyprawił się przeciw niemu, lecz on, gdy go zobaczył, uśmiercił go pod Megiddo. 30Jego słudzy wywieźli go martwego z Megiddo i sprowadzili do Jerozolimy, gdzie pochowali go w jego grobie. Wtedy lud ziemi wziął Jehoachaza, syna Jozjasza, namaścił go i obwołał królem po jego ojcu.
Jehoachaz królem Judy
31Jehoachaz#23:31 Jehoachaz, יְהוֹאָחָז, czyli: JHWHuchwycił, znany też jako Szallum, zob. 1Krn 3:15; Jr 22:11, panował w 609 r. p. Chr. miał dwadzieścia trzy lata, kiedy objął władzę, a panował w Jerozolimie trzy miesiące. Jego matka miała na imię Chamutal#23:31 Chamutal, חֲמוּטַל, czyli: mój krewny jest rosą. [i była] córką Jeremiasza z Libny.
32Czynił [on] to, co złe w oczach JHWH, dokładnie tak, jak czynili jego ojcowie. 33Faraon Necho uwięził go w Ribli,#23:33 Ribla: miasto nad Orontesem. w ziemi Chamat, odsuwając go od władzy#23:33 odsuwając go od władzy, za qere מִמְּלֹךְ; w czasie sprawowania przez niego władzy, za ketiw בִּמְלֹךְ. w Jerozolimie, i jako karę#23:33 karę, עֹנֶשׁ (‘onesz), hl2, zob. Prz 19:19. nałożył na ziemię#23:33 na ziemię: brak w G*. sto talentów#23:33 Tj. 5.000 kg. srebra oraz talent złota.#23:33 Tj. 50 kg; wg G: sto talentów złota, καὶ ἑκατὸν τάλαντα. 34W miejsce Jozjasza faraon Necho ustanowił królem Eliakima,#23:34 Eliakim, אֶלְיָקִים, czyli: Bóg ustanowił. syna Jozjasza, zmienił mu imię na Jehojakim, a Jehoachaza zabrał. [Ten] przybył do Egiptu i tam umarł.#Jr 22:11-12
Jehojakim królem Judy
35Jehojakim#23:35 Jehojakim, יְהוֹיָקִים, czyli: JHWHustanowił, 609-598 r. p. Chr. dawał faraonowi srebro i złoto, lecz opodatkował ziemię, aby dostarczać to srebro zgodnie z nakazem#23:35 zgodnie z nakazem, עַל־פִּי, idiom: na [słowo] ust. faraona. Z każdego z ludu ziemi#23:35 Lub: z ludem ziemi. ściągał srebro i złoto według swego oszacowania, #Kpł 5:15, 18; Pwt 15:2; 2Krl 12:5; Iz 58:3 aby dostarczyć je faraonowi Necho.#2Krl 15:20
36Jehojakim#Jr 22:18-19; 26:1-6; 35:1-17 miał dwadzieścia pięć lat, kiedy objął władzę, a panował w Jerozolimie jedenaście lat. Jego matka miała na imię Zebuda#23:36 Zebuda, זְבוּדָּה, czyli: podarowana. [i była] córką Pedajasza#23:36 Pedajasz, פְּדָיָהוּ lub פְּדָיָה, czyli: JHWHodkupił. z Rumy. 37Czynił on to, co złe w oczach JHWH, dokładnie tak, jak czynili jego ojcowie.
Obecnie wybrane:
2 Królewska 23: SNPD4
Podkreślenie
Kopiuj
Porównaj
Udostępnij
Chcesz, aby twoje zakreślenia były zapisywane na wszystkich twoich urządzeniach? Zarejestruj się lub zaloguj
Polish Bible © Ewangeliczny Instytut Biblijny, 2018
Wydanie cyfrowe przy współpracy z Platformą SzukajacBoga.pl. Dodatkowe informacje o SNP oraz wykaz skrótów użytych w przypisach znajdziesz klikając poniżej