MATIUS 13
13
Miseue sidroe ureuëng teumabu
(Mrk. 4:1-9; Luk. 8:4-8)
1Bak uroe nyan cit teuma Isa geujak nibak rumoh nyan dan laju geujak bak binéh danau dan geuduek bak binéh danau nyan. 2#Luk. 5:1-3 Jai lagoena ureuëng nyang meuhudom ban silingka Isa, lé sabab nyan laju geujak duek lam peurahô, teuma di ureuëng ramé nyan jidong meuriti bak binéh panté. 3Teuma Isa laju geupeurunoe ureuëng ramé nyan deungon miseue keuhai-hai nyang lumpah lé.
“Sidroe ureuëng meutani jijak tabu bijéh,” meunan kheueh Isa geupeu phon meucalitra. 4“Teungoh geutabu bijéh nyan, na bijéh nyang rhot ateueh rot ueh. Laju jiteuka cicém jijak catuek bijéh nyan sampoe habéh. 5Na teuma nyang rhot bak teumpat nyang meubatée-batée, nyang tanoh jih cit bacut. Bijéh-bijéh nyan bagaih that jitimoh sabab kureueng tanoh. 6Teuma watée mata uroe ka jipeuphon teungoh, bijéh-bijéh nyang bantimoh nyan ka jipeuphon layée, óh lheueh nyan tho dan maté sabab ukeue jih hana jitamong sampoe óh lhok. 7Na teuma bijéh nyang rhot di teungoh-teungoh tamah meuduro. Tamah meuduro nyan laju jitimoh sampoe habéh teutob bubena bijéh-bijéh nyan akhé jih maté. 8Teuma na cit bijéh nyang rhot bak tanoh nyang luhu, jitimoh laju jimuboh; na nyang sireutôh, na nyang nam ploh, dan na cit nyang lhée ploh go ganda.”
9Óh ka lheueh geucalitra bandum miseue nyan laju geupeugah lé Isa, “Meunyoe gata na punyueng, deungoe kheueh!”
Pakon Isa geupeu guna miseue
(Mrk. 4:10-12; Luk. 8:9-10)
10Óh lheueh nyan murit-murit Isa geuteuka dan geutanyong ubak Gobnyan, “Pakon Bapak neuboh miseue meunyoe neumeututoe ngon ureuëng ramé nyan?”
11Geujaweueb lé Isa, “Sabab gata ka geubri anugeurah keu neuteupeue rahsia pakriban Po teu Allah geumat peurintah, teuma keu awaknyan hana. 12#Mat. 25:29; Mrk. 4:25; Luk. 8:18, 19:26 Sabab ureuëng nyang ka lheueh na, teuma geubri nyang leubeh le lom, dan ureuëng nyan teuma leubeh hareuta. Teuma, ureuëng nyang hana sapeue na, nyang bacut nyang na nibak ureuëng nyan geucok lom teuma. 13Nyang kheueh sabab jih Ulôn peugah ngon miseue meunyoe Ulôn peugah haba ngon ureuëng ramé, sabab awaknyan jimeungieng, teuma lagée ureuëng nyang hana deuh keumalon; awaknyan jideungoe teuma lagée ureuëng nyang hana deuh teudeungoe dan hana muphom. 14#Yes. 6:9-10 Deungon lagée nyan jeuet kheueh peue nyang ka geupeugah lé Nabi Yesaya,
‘Po teu Allah meufeureuman:
awaknyan teuma sabe jideungoe
teuma hana muphom;
Awaknyan sabe na jisimak teuma hana jiteupeu peue-peue teuma nyang teujadi.
15Sabab pikeran ureuëng nyoe ka tumpôi,
geulinyueng awaknyan ka tulo dan mata awaknyan ka teupeupét.
Nyoe jeuet mangat mata awaknyan bék jikeumalon,
geulinyueng awaknyan bék teudeungoe sapeue,
pikeran awaknyan bék muphom dan bék jigisa bak Ulôn,
laju Ulôn peupuléh awaknyan.’ ”
16 #
Luk. 10:23-24
“Teuma keubiet meu-untông gatanyoe bandum,” geupeugah lé Isa bak murit-murit Gobnyan, “sabab gata beutôi tameungieng dan neumeudeungoe. 17Ingat kheueh lé that nabi dan ureuëng nyang taát ubak Po teu Allah meuhéuet that keuneuk geukalon lagée nyang gata ngieng bak watée nyoe, teuma hai nyan hana awaknyan kalon. Awaknyan meuheuét that keuneuk jideungoe peue nyang gata deungoe bak watée nyoe, teuma hai nyan hana awaknyan deungoe.”
Isa geupeu trang keu miseue ureuëng tabu bijéh
(Mrk. 4:13-20; Luk. 8:11-15)
18“Deungoe peue makna miseue keuhai ureuëng teumabu bijéh nyan. 19Bijéh nyang rhot ateueh rot lagée ureuëng nyang jideungoe haba pakriban Po teu Allah geumat peurintah, teuma hana jimuphom. Si jeuhet nyan jiteuka laju jireupah peue-peue nyang teutabu lam até awaknyan. 20Bijéh nyang rhot bak teumpat nyang meubatée-batée, miseue ureuëng nyang jideungoe haba nyan, dan maté nyan cit geuteurimong deungon galak até. 21Teuma haba nyan hana meu-ukeue lam até awaknyan, akhé jih hana treb meuteuen. Meunan awaknyan meuteumé keusosahan atawa keunong iénanya sabab haba nyan, watée nyan cit teuma awaknyan murtat. 22Bijéh nyang rhot lam tamah meuduro miseue ureuëng nyang geudeungoe haba nyan, teuma khawate keuhai udeb jih dan nyang jipike sabe keu udeb mangat dan meuwáh. Sabab nyan haba nyang teuka nibak Po teu Allah jiginton lam até awaknyan akhé jih hana mubôh. 23Dan bijéh nyang rhot bak tanoh nyang subo miseue ureuëng-ureuëng nyang geudeungoe haba nyan dan geupeu phon laju. Awaknyan jimuboh óh lé, na nyang sireutôh, na nyang nam ploh, dan na nyang lhée ploh goe lipat hase jih.”
Miseue keu naleueng lakoe ngon gandom
24Isa geucalitra lom sabôh miseue keu ureuëng ramé nyan, kheun Gobnyan, “Meunyoe Po teu Allah nyang mat peurintah, keuadaan jih na kheueh lagée nyoe: Sidroe ureuëng meugo geutabu bijéh nyang gét nibak blang gobnyan. 25Bak simalam, watée bandum ureuëng teungoh mangat ji éh, musoh ureuëng meugo nyan teuka jijak sipreuk bijéh naleueng lakoe lam teungoh-teungoh bijéh gandom nyan, óh lheueh nyan laju jijak. 26Watée sinaman nyan timoh dan mu-mu sinaman nyan ka jiteubiet, teuma deuh kheueh laju naleueng lakoe nyan. 27Laju ureuëng-ureuëng nyang jigaji lé peutani nyan jijak ubak peutani nyan sira jipeugah, ‘Teungku, hat lôn teupeu droeneueh neupula bijéh nyang gét dalam blang Teungku? Pakriban jeuet hase jitimoh naleueng lakoe lam blang amphon?’ 28Geujaweueb lé ureuëng meugo nyan, ‘Nyan buet nyang jipeuteuka lé musoh.’ Dan di ureuëng-ureuëng nyang tueng upah ubak ureuëng meugo nyan geutanyong lom, ‘Peu kheueh lé Teungku neuyue kamoe mangat kamoe jak lot bak naleueng lakoe nyan?’ 29‘Hana peue,’ geujaweueb lé gobnyan, ‘Sabab meunyoe naleueng lakoe nyan teulot, eunteuk gandom nyan pih rhoh teutarek. 30Bah kheueh naleueng lakoe nyan jitimoh watée trok watée musém mupot. Eunteuk ulôn peugah ubak ureuëng mupot nyan: Peusapat dilée bandum naleueng lakoe nyan, ikat, dan tot laju. Óh ka lheueh nyan peusapat teuma boh gandom, dan keubah laju u dalam gupôk.’ ”
Miseue keuhai bijéh sisawi
(Mrk. 4:30-32; Luk. 13:18-19)
31Isa geucalitra lom miseue-miseue keu ureuëng ramé, kheun Gobnyan, “Meunyoe Allah geumat peurintah, keuadaan jih na kheueh lagée miseue nyoe: sineuk aneuëk sisawi#sisawi: Sisawi nyang teumeukeusut disinoe na kheueh saboh jeuneh seunaman nyang hase timoh manyang jih trok lhée metée. jicok lé sidroe ureuëng, laju jipula lam ladang ureuëng nyan. 32Aneuëk sisawi na kheueh bijéh nyang paleng ubit. Teuma meunyoe ka timoh, bak sisawi nyan jeuet keu sinaman nyang paleng rayeuk lamkawan sinaman nyang laén, bak sisawi nyan jeuet keu bak kayée, mangat dum na cicém-cicém jijak keunan jipeugöt uempueng bak cabeueng-cabeueng kayée nyan.”
Miseue-miseue keuhai ragoe
(Luk. 13:20-21)
33Na miseue nyang laén nyang geucalitra lé Isa ubak ureuëng ramé, “Meunyoe Po teu Allah ka geumat peurintah, keuadaan jih na kheueh lagée ragoe nyang geucok lé sidroe ureuëng inong, laju geucawoe deungon peuet ploh arée teupông teurigu mangat meukeumang banmandum!”
Pakon Isa geupeu guna miseue-miseue
(Mrk. 4:33-34)
34Bandum nyang geupurunoe lé Isa bak ureuëng ramé nyan deungon miseue-miseue. 35#Zab. 78:2 Deungon lagée nyan teuma jeuet kheueh peue nyang ka geupeugah lé nabi,
“Ulôn peuguna miseue-miseue meunyoe Lôn peugah haba deungon awaknyan;
ulôn peugah hai-hai nyang teusöm yoh phon that jeuet donya nyoe.”
Isa geupeu trang miseue keuhai naleueng lakoe lamkawan bak gandom
36Óh lheueh nyan Isa laju geutinggai ureuëng ramé nyan, dan geutamong laju lam rumoh. Murit-murit Gobnyan geujak keunan sira geupeugah, “Ci Bapak peutrang keu kamoe makna miseue bak naleueng lakoe lamkawan bak gandom nyan.”
37Geujaweueb lé Isa, “Ureuëng nyang sipreuk bijéh nyang gét nyan na kheueh Aneuëk Manusia. 38Blang nyan na kheueh donya nyoe. Bijéh nyang gét nyan na kheueh ureuëng-ureuëng nyang ka jeuet keu umat Po teu Allah. Naleueng lakoe nyan na kheueh ureuëng nyang doeng blaih Iblih. 39Musoh nyang pula naleueng lakoe nyan na kheueh Iblih. Musém mupot na kheueh Uroe Kiamat, dan ureuëng nyang pot nyan na kheueh malaikat-malaikat. 40Lagée toh naleueng lakoe teupeusapat dan teutot lam apui hu, meunan cit teuma bak Uroe Kiamat singoh. 41Aneuëk Manusia teuma geuyue ubak malaikat-malaikat Gobnyan jeuet geupeusapat lamkawan umat manusia bandum nyang jeuet keusabab manusia jipeubuet desya, dan bandum ureuëng laén nyang peubuet jeuhet. 42Awaknyan bandum teuma teuböh lam sinungkée meu-apui nyang hu meuhuéb-huéb; disinan awaknyan teuma jimoe dan meudeurita. 43Dan ureuëng-ureuëng nyang jipeubuet keuheundak Po teu Allah ureuëng nyan meucahya lagée mata uroe lam Donya Barô Allah, Bapak awaknyan. Teuma, meunyoe na geulinyueng, deungoe kheueh!”
Miseue keuhai hareuta nyang teukeubah
44“Meunyoe Po teu Allah geumat peurintah, keuadaan jih lagée miseue umpamanyoe: Na atra nyang teuseubée lam tanoh laju jiteumé lé sidroe-droe ureuëng, dan jipeutamong lom lam tanoh. Oh lheueh nyan sabab galak that até jih, ureuëngnyan jijak peubloe banmandum atra milék jih, lheuehnyan laju jigisa dan jibloe tanoh nyan.”
Miseue umpama keuhai mutiara nyang ceudah
45“Meunyoe Po teu Allah geumat peurintah, keuadaan jih na kheueh lagée miseue umpamanyoe: Sidroe saudaga jimita mutiara-mutiara nyang meuhái yum. 46Watée jihnyan jiteumé sineuk mutiara nyang lumpah ceudah get jih, laju jijak jipeubloe banmandum atra milék jih, lheuehnyan laju jibloe mutiara nyang sineuk nyan.”
Miseue umpama keuhai jeue
47“Meunyoe Po teu Allah geumat peurintah, keuadaan jih geuboh miseue ubak jeue nyang teutiek lam danau, lheueh nyan laju meuteumé meubagoe-bagoe eungkot. 48Oh ka lheueh jeue nyan peunoh, jeue nyan laju jitarek ateueh darat lé neulayan-neulayan. Lheuehnyan awaknyan jiduek laju jipiléh dan jipeumeungkréeh-meungkréeh eungkot-eungkotnyan: Nyang get jikeubah lam guci dan nyang hana get jiböih. 49Meunan kheueh haijih watée Uroe Dudoe, malaikat-malaikat geujak piléh ureuëng-ureuëng jeuhet nibak ureuëng-ureuëng nyang jipeubuet keuheundak Po teu Allah. 50Lheuehnyan ureuëng-ureuëng jeuhetnyan geuböih lam sinungkée apui. Inan kheueh awaknyan jimoe ba-e dan meudeurita.”
Barang barô dan barang ka treb
51“Peue ka muphom gata?” tanyong Isa,
“Muphom Pak!” jaweueb awaknyan.
52Teuma geupeugah lom lé Isa, “Nyan kheueh sabab jih gurée agama nyang ka jeuet keu anggota umat Po Teu Allah, na kheueh lagée sidroe ureuëng po rumoh nyang jipeuteubiet nibak teumpat keuneubah hareuta jihnyan bandum barang-barang nyang barô ngon nyang treb.”
Isa hana jiteurimong di Nazaret
(Mrk. 6:1-6; Luk. 4:16-30)
53Óh ka seuleusoe Isa geucalitra bandum miseue nyan, laju geutinggai teumpat nyan, 54dan geujakwoe teuma u gampông droe Gobnyan. Óh bantrok u gampông Gobnyan laju geujak seumeubeuet u rumoh iébadat, dan ureuëng-ureuëng nyang deungoe Gobnyan nibak teumpat nyan, hireuen lumpah na. Awaknyan jipeugah, “Dipat geuteumé lé ureuëng nyoe hikeumat nyang lagée nyan? Dan pane teuma Gobnyan meuteumé kuasa keu geupeuna buet ajaéb? 55Kon kheueh ureuëng nyoe aneuëk tukang kayée? Dan kon kheueh Mariam nyan mak Gobnyan; dan syedara-syedara Gobnyan na kheueh Yakobus, Yusuf, Simon dan Yudas? 56Dan kon kheueh syedara-syedara Gobnyan nyang inong tinggai disinoe? Dipat Gobnyan geuteumé banmandum nyan?” 57#Yah. 4:44 Teuma awaknyan laju jitulak Isa. Laju Isa geupeugah ubak awaknyan, “Sidroe nabi jihoreumat dipat mantong, seulaén di gampông geuh keudroe dan di rumoh gobnyan keudroe.” 58Teuma deungon sabab nyan Isa hana lé geupeugöt buet nyang ajaéb sabab awak disinan hana jipatéh.
Old and New Testament in Today's Aceh Language @ LAI, 1997.