KISAH RASUI-RASUI 13
13
Barnabas dan Saulus teupiléh dan teu-utus
1Lam jeumaáh di Antiokhia na nabi-nabi dan gurée-gurée, na kheueh Barnabas, Simeon nyang jihôi Si Itam, Lukius dan asai Kirene, Menahem nyang rayeuk meusajan Raja Herodes,#Raja Herodes: na kheueh Herodes Antipas nyang mat peurintah di Galilea (kalon Luk. 3:1). dan Saulus. 2Watée awaknyan teungoh iébadat ubak Tuhan dan jipuasa, Roh Allah geupeugah bak awaknyan, “Piléh kheueh Barnabas dan Saulus khusos keu Ulôn, mangat awaknyan jipeubuet buet nyang ka Lôn peuteuntée keu awaknyan.”
3Óh ka lheueh puasa dan meudoá awaknyan laju jikeubah jaroe ateueh Barnabas dan Saulus laju jiutus awaknyan bandua.
Di Siprus
4Sabab geu-utus lé Po teu Allah, Barnabas dan Saulus laju jijak u Seleukia. Di sinan awaknyan jimeulayeue laju u Pulo Siprus. 5Watée ka trok u Salamis, awaknyan laju jimeudakwah jipeusampoe feureuman Allah di rumoh-rumoh iébadat Yahudi. Lam meuneujak awaknyan mandua jibantu lé Yahya Markus.
6Bansaboh pulo nyan awaknyan bloih sampoe trok u Pafos. Bak teumpat nyan awaknyan laju meurumpok ngon sidroe ureuëng Yahudi, nyang nan jih Bar Yesus. Ureuëng nyan tukang sihe nyang jiaku droe jih nabi. 7Sergius Paulus, gubunur pulo nyan na kheueh rakan krab that ngon tukang sihe nyan. Gubunur nyan na kheueh sidroe ureuëng nyang carông dan bijaksana. Gobnyan laju jihôi Barnabas dan Saulus sabab jihnyan jikeuneuk deungoe feureuman Allah. 8Teuma Barnabas dan saulus hánjitem teurimong lé Elimas ahli sihe nyan, sabab Elimas (nyan kheueh nan ureuëng nyan lam basa Yunani) jiuseuha mangat gubunur bék sampoe jipeucaya ubak Isa. 9Teuma Saulus – nyang teuhôi cit ngon nan Paulus – laju jikuasa lé Roh Allah, akhé jih gobnyan laju geupandang ateueh tukang sihe nyan, 10lheueh nyan laju jipeugah, “Hai tukang teumipée jeuhet, aneuëk jahanam! Gata musoh bandum nyang gét. Pakon hana gata tem piôh gata peurusak reuncana Allah keu teupeuseulamat manusia? 11Jinoe gata kalon, Tuhan teuma geuhuköm gata! Gata teuma jeuet keu ureuëng buta, sampoe gata hana hase gata ngieng cahya mata uroe lam padub watée nyoe.”
Watée nyan cit teuma Elimas jirasa na sagob itam nyang jitôb mata jih, sampoe watée jijak meugeue-meugeue jimita ureuëng keu jitarek jih. 12Watée gubunur nyan jikalon peue nyang ka teujadi, ureuëng nyan laju peucaya keu Isa; sabab gobnyan hireuen lumpah na keuhai ajaran keu Tuhan.
Di Antiokhia, Pisidia
13Nibak Pafos, Paulus dan rakan-rakan jih laju jimeulayeue u Perga di Pamfilia. Nibak teumpat nyan Yahya Markus jitinggai awaknyan, laju jigisa u Yerusalem. 14Beudôh di Perga, awaknyan jijak laju u Antiokhia di Pisidia, óh lheueh nyan bak uroe Sabat awaknyan laju jijak duek lam rumoh iébadat. 15Óh ka lheueh Kitab Nabi Musa dan kitab nabi-nabi jibeuet lé awaknyan, peumimpén-peumimpén rumoh iébadat nyan jiyue ureuëng jijak teumanyong bak Paulus dan rakan-rakan jih, “Syedara-syedara, meunyoe gata na naseuhat keu ureuëng nyoe, kamoe peusilakan syedara peugah naseuhat nyan.” 16Paulus laju jidong, laju jibri isyarat ngon jaroe jih, óh lheueh nyan jipeugah,
“Syedara-syedara bansa Israel dan bandum syedara-syedara nyang laén nyang na nibak teumpat nyoe nyang taát ubak Po teu Allah! Cuba gata deungoe ulôn: 17#Keu. 1:7, 12:51 Allah bansa Israel ka geupiléh indatu geutanyoe, dan geupeujeuet bansa nyoe bansa nyang rayeuk watée awaknyan tinggai di nanggroe Meusé sibagoe ureuëng aséng. Óh lheueh nyan ngon kuasa nyang rayeuk Allah geuba awaknyan geupeuteubiet lam nanggroe Meusé. 18#Teu. 14:34; Tel. 1:31 Gobnyan saba ateueh pi-e-pi-e awaknyan#Gobnyan saba ateueh pi-e-pi-e awaknyan: padub-padubboh naseukah kuno: Gobnyan geupeulara awaknyan. lam padang pasi peuet ploh thon treb jih. 19#Tel. 7:1; Yos. 14:1 Tujoh boh bansa geupeuhabéh di nanggroe Kanaan keu geubagi-bagi nanggroe nyan keu bansa Israel mangat nanggroe nyan jeuet keuhak milék awaknyan. 20#Hak. 2:16; 1Sam. 3:20 Banmandum nyan na jih 450 thon treb jih.
Óh ka lheueh taubagi nanggroe Kanaan nyan,#Banmandum nyan na jih 450 thon treb jih. Óh ka lheueh … nyan: atawa kira-kira 450 thon óh lheueh nyan. Allah laju geubri keu awaknyan hakém-hakém. Hakém nyang keuneulheueh na kheueh Nabi Samuel. 21#1Sam. 8:5, 10:21 Óh lheueh nyan awaknyan jilakée sidroe raja. Allah laju geubri bak awaknyan Saul bin Kis nibak sukée bansa Benyamin mangat jeuet keu raja awaknyan nyang treb jih sampoe peuet ploh thon. 22#1Sam. 13:14, 16:12; Zab. 89:20 Óh ka lheueh Allah geu géesée raja nyan nibak takhta jih, Allah geu angkat teuma Nabi Daud jeuet keu raja awaknyan. Dan nyoe kheueh feureuman Allah keuhai Nabi Daud, ‘Ulôn ka meuteumé Daud bin Isai nyan sidroe nyang jipeuharok até Ulôn. Jihnyan kheueh nyang jipeubuet mandum nyang Ulôn lakée.’ 23Nibak keuturonan Nabi Daud nyan kheueh Allah geukeubah keu Bansa Israel sidroe Raja Peuseulamat, lagée nyang ka geupeu janji nyan. Dan Isa nyan kheueh Raja Peuseulamat nyan. 24#Mrk. 1:4; Luk. 3:3 Sigohlom Isa geupeu phon tugaih Gobnyan, Nabi Yahya ka geupeusampoe ubak ureuëng-ureuëng Israel mangat awaknyan jimeutobat nibak mandum desya-desya dan awaknyan teupumanö. 25#Mat. 3:11; Mrk. 1:7; Luk. 3:16; Yah. 1:20,27 Dan karab trok bak akhé buet gobnyan, Nabi Yahya jipeugah ubak dumna ureuëng, ‘Soe kheueh ulôn nyoe meunurot peundapat gata? Ulôn nyoe bukon Ureuëng nyang gata preh-preh. Ingat, Ureuëng nyan teuma teuka óh ka lheueh ulôn; keu lôn ploih talo sipatu Gobnyan mantong nibak ulôn nyoe hana jeuet.’
26Syedara-syedara keuturonan Nabi Ibrahim, dan mandum syedara nyang laén nyang na disinoe nyang taát ubak Po teu Allah! Allah ka geukirém keu geutanyoe haba seulamat nyan; 27sabab ureuëng-ureuëng nyang tinggai di Yerusalem dan peumimpén-peumimpén awaknyan hana jiteupeue bahwa Gobnyan kheueh peuseulamat nyan. Awaknyan hana muphom ajaran nabi-nabi nyang teubeuet tieb-tieb uroe Sabat, sampoe awaknyan jihuköm Isa Almaseh. Teuma ngon jipeubuet nyang lagée nyan lé awaknyan, teunyata peue nyang ka geupeugah lé nabi-nabi nyan biet-biet teujadi. 28#Mat. 27:22-23; Mrk. 15:13-14; Luk. 23:21-23; Yah. 19:15 Bah kheueh awaknyan hana jiteumé sapeue pih nibak Gobnyan nyang patôt teuhuköm ngon huköman maté, teuma awaknyan teutab jilakée bak Pilatus mangat Gobnyan teutab jipoh maté. 29#Mat. 27:57-61; Mrk. 15:42-47; Luk. 23:50-56; Yah. 19:38-42 Dan óh ka lheueh awaknyan jipeubuet banmandum nyang na teutuléh lam Alkitab keuhai Gobnyan, awaknyan laju jipeutron manyét Gobnyan nibak kayée saleb, laju jikeubah lam kubu. 30Teuma lé Allah geupeu udeb lom teuma Gobnyan nibak maté. 31#Kis. 1:3 Óh lheueh nyan meu-uroe-uroe treb jih Gobnyan geupeuleumah droe ubak ureuëng-ureuëng nyang ka lheueh teuka ngon Gobnyan nibak Galilea u Yerusalem. Awaknyan kheueh bak saát nyoe jeuet keusaksi-saksi keu Gobnyan keu bansa Israel. 32Jadi, bak saát nyoe kamoe peusampoe Haba Gét nyan keu gata: Peue nyang ka geupeujanji lé Allah ubak indatu geutanyoe, 33#Zab. 2:7 nyan lé Gobnyan ka geupeubuet keu geutanyoe ngon geupeu udeb lom Isa nibak maté. Sabab lam kitab Zabur nyang keudua na teutuléh lagée nyoe,
‘Gata kheueh Aneuëk Ulôn,
bak uroenyoe Ulôn ka jeuet keu Bapak Gata.’
34 #
Yes. 55:3
Allah ka geupeu udeb Gobnyan lom nibak maté. Jinoenyoe Gobnyan hana le geurasa maté lam kubu. Keuhai nyan Allah meufeureuman,
‘Ulôn teuma Lôn bri keu gata janji suci nyang pasti teukeureuja,
nyang ka Ulôn meujanji bak Nabi Daud.’
35 #
Zab. 16:10
Meunan cit bak ayat nyang laén na na teutuléh lagée nyoe,
‘Droeneueh hana neupeubiyeu hamba Droeneueh nyan brok lam kubu.’
36Nabi Daud ka maté dan ka lheueh teukubu meusajan ngon indatu gobnyan, óh ka lheueh geupeubuet peue nyang Allah yue peubuet. Manyét Nabi Daud pih ka habéh hanco banmandum. 37Teuma Isa, nyang Allah peu udeb lom nibak maté, Isa nyan hana hanco lom hana habéh. 38-39Sabab nyan kheueh syedara-syedara, bah kheueh beugata teupeue bahwa meulalu Isa haba keuhai teupeu amphon desya teupeusampoe ubak gata; gatanyoe harôh tateupeue bahwa tieb-tieb ureuëng nyang meuiman keu Gobnyan, geupeu beubaih nibak mandum desya nyang hana hase teusampôh meulalu peurintah-peurintah Allah nyang geupeusampoe lé Nabi Musa. 40Nyang kheueh sabab jih gata harôh tasimak beugét-gét, bék sampoe teujadi ateueh gata#Lam padub-padubboh naseukah kuno hana: ateueh gata. peue nyang ka geupeugah lé Nabi-nabi nyoe,
41 #
Hab. 1:5
‘Simak kheueh beugét-gét, hai gata nyang galak bak buet meuhina!
Gata teuka hireuen dan laju maté!
Sabab bak jamén nyoe teungoh lôn peubuet sapeue-sapeue
nyang gata keudroe hana teuma gata patéh,
bah kheueh na ureuëng nyang peutrang ubak gata.’ ”
42Watée Paulus dan Barnabas geutinggai rumoh iébadat nyan, ureuëng-ureuëng nyang na lam rumoh iébadat nyan jilakée lom mangat awaknyan jigisa lôn óh watée uroe Sabat nyang teuma teuka, guna keu geupeu trang leubeh jiôh keuhai nyan. 43Óh ka lheueh ureuëng-ureuëng jiteubiet lam rumoh iébadat nyan, Paulus dan Barnabas laju jiseutôt lé ureuëng ramé, ureuëng Yahudi dan bansa laén nyang ka jitamong agama Yahudi. Dan rasui-rasui nyan laju jibri naseuhat bak awaknyan mangat awaknyan teutab meusadeue bak rakhmat Allah.
44Bak uroe Sabat lheueh-lheueh nyan, rab mandum ureuëng nyang na lam banda nyan jijak deungoe feureuman Tuhan. 45Watée ureuëng-ureuëng Yahudi jikalon ureuëng ramé nyan, awaknyan biet-biet jiteuka bingiek até. Awaknyan laju jihina Paulus dan jibantah mandum nyang geupeugah nyan. 46Teuma ngon leubeh beuhe lom Paulus dan Barnabas geumeututoe troh trang. Awaknyan geupeugah, “Feureuman Allah keubiet teupeusampoe ubak gata leubeh ilée. Teuma sabab gata hana tatem teurimong, gata ka tapeuteuntée keudroe bahwa gata keubiet hana patot tateurimong udeb seujati dan keukai. Dan jinoenyoe kamoe tinggai gata dan kamoe jak ubak bansa laén. 47#Yes. 42:6, 49:6 Sabab nyoe kheueh peurintah Tuhan ubak kamoe: Tuhan meufeureuman,
‘Ulôn ka lôn peuteuntée gata jeuet keu trang nibak ureuëng-ureuëng bansa laén nyang bukon Yahudi,
mangat gata tapeuteuka keuseulamatan bansigom donya.’ ”
48Watée ureuëng-ureuëng bansa laén nyang bukon Yahudi jideungoe hai nyan, awaknyan galak lumpah na, laju awaknyan jipujoe-pujoe feureuman Tuhan. Dan ureuëng-ureuëng nyang geupeuteuntée lé Allah keu meuteumé udeb seujati dan keukai, ureuëng-ureuëng nyan jimeuiman.
49Feureuman Tuhan pih laju meutabu ho-ho mantong bansaboh daerah nyan. 50Teuma ureuëng-ureuëng rayeuk banda nyan meunan cit ngon ureuëng-ureuëng inong nibak golongan manyang nyang takot keu Po teu Allah, laju jipeusuna lé ureuëng-ureuëng Yahudi. Awaknyan jipeuteuka meumusoh ngon Paulus dan Barnabas, dan ji use awaknyan bandua di daerah nyan. 51#Mat. 10:14; Mrk. 6:11; Luk. 9:5, 10:11 Teuma lé rasui-rasui nyan laju geukipah abée bak gaki awaknyan dikeue ureuëng-ureuëng nyang na disinan sibagoe peuingat, óh lheueh nyan laju geujak u Ikonium. 52Murit-murit di Antiokhia lumpah that galak dan jikuasa lé Roh Allah.
Old and New Testament in Today's Aceh Language @ LAI, 1997.