Matiyo 13
13
Faalaalii é ʋilɛ molo zuwu vaza nui ʋa
(Maleke 4:1-9; Luke 8:4-8)
1Naama voloi nɔ, Yesu ɠulani pɛlɛi wu, é li, é zei ziɛ wolai laaʋɛ. 2Bɛbɛ wolai ɠaalɛɛni ba koba. Kɛni é lɛɛni keingi ta zu vɔlɔ, é zei ná. Bɛbɛi pɛ ge ɠɛni loni ziɛlaʋɛ. 3Yesu ɠɛni ti ɠalasu ga faa mɔinmɔin, faalaaliiti su. É ɠɛni ti ma: «Molo zuwu vaza nui ta ɠulani ga é molo zuwui vaza. 4Kɛai ma moloi vazasu, molo ɠaei tanigaa ti looni pele ɠɛzɛi zu, wɔniiti ti ʋa, ti mi. 5Taɠiligaa ti looni fasa lutui zu, pɔlɔi tago nɔ ɠa é ɠɛni ná. Ti ʋɔnɔni fala, tɔɔzei zooi ɓoma la ɠɛni ɠoozani. 6Kɛlɛ foloi kpaai ma kpekpe, é molo ʋɔnɔ koiti galani ma fala. Ti vɔɔni, tɔɔzei sape la ɠɛni ti ʋa sɛ. 7Taɠiligaa ti looni ɠaingiti saama. Naati ti lɛɛni, ti molo ʋɔnɔ koiti maaɓɔle. 8Taɠiligaa ti looni mɔnɔ zou ʋagɔi zu. Ti ɓɛtɛni, ti waa, tanigaa ti-ɠaawaai ɠɛ ga ungilagila (100), tanigaa puulɔzitalɔzita (60), tanigaa puuzaʋasaʋa (30). 9Zɔi faa mɛni goiyeɠe ba, naama nui nii mɛni.»
Yesu ná-faalaaliiti bo ungi
(Maleke 4:10-12; Luke 8:9-10)
10Ná-kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti ɠɛ ma: «Lee vaa zu è ɓɔɛzu ti ʋɔ faalaaliiti su?» 11Yesu ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ti ma: «Wɔun, feeʋɛ wo ʋɛ ga wo geeɠɔlɔgi ma masadai ma lɔɔɠuzu vaiti kwɛɛ. Tiya ma, naama zobogi la veeni ti ʋɛ. 12Mazɔlɔɔ zɔi ani zea, ta ɠa ve naa ya ʋolu, eyɛsu é ʋooʋa zea. Kɛlɛ zɔi ani la zea, anɛɛ zɔɔgoi é zea, naa ɠa ɠula zea. 13Nà ɓɔɛzu ti ʋɔ faalaaliiti su, mazɔlɔɔ ti ɠɛ ʋa wɛlɛzu, ti la wozaɠaa, ti ɗa woilo, ti la faa mɛniga ta ti mina gaaɠa. 14Wooi GALA goo wo nui Ezayi boni, naa ɠa ʋilɛsu ti ʋɛ ga:
‹Wa la woilo nɔ,
kɛlɛ wo la faa ɠaaɠaa pɛ.
Wa la wɛlɛ nɔ,
kɛlɛ wo la wozaɠaa pɛ.
15Tɔɔzei niima nuɓusɛiti ti ɠɛa ga kigaaza nuiti,
ti ɓɔɠɔ woizuɓɔlɔa, ti yeeʋɛɛ ɠaazu,
naa ɠa a kɛ ti ɠaazu mina wozaɠa,
ti-woiyeɠeiti ti mina faa mɛni,
ti-yii mina faa ɠaaɠa,
ti ʋa ɠale ma pɔ̀,
nii a kɛ gè ʋa ti ɠɛdɛ.›#13:14-15 Eza 6:9-10 bogɛ é zoloo Gɛlɛke woo zɛʋɛ wɔlɔmai ma.»
16Kɛlɛ wɔun wo undaanɛɛʋɛ, wo-ɠaazuʋɛti ta wozaɠaazu, wo-woiiti ti ɗa faa mɛni. 17Gè bo wo ma ga gaamai, GALA goo wo nu mɔinmɔin ta telebo nu mɔinmɔingaa ti ɠɛni pɔ ga ti naa ɠa, nii wo kaazu, kɛlɛ ti la kaani, ti naa mɛni, nii wo mɛnisu, kɛlɛ ti la mɛnini.
Faalaalii pilɛgai molo zuwu vaza nui ʋa naa zuɠulazuʋɛ
(Maleke 4:13-20; Luke 8:11-15)
18«Faalaalii pilɛgai molo zuwu vaza nui ʋa, wɛlɛ poluʋɛ ʋa. 19Siɛgi zu nui GALA ná-masadai ma wooi mɛnisu da, é la gaaɠaani, Inɛgi ɠa ɗa ʋa, é naa ɠula ziimaʋɛ, nii fazagai ná. Naama nui ɠa é molo zuwui zɔlɔɔgai pele ɠɛzɛi zu. 20Zɔi é molo zuwui zɔlɔɔgai fasa lutui zu, naa ɠa é wooi mɛnisu nɔ feya, é yeezei bu ga koozunɛ. 21Kɛlɛ é la naa yɛsu ná, é ʋa zapelɔ ziimaʋɛ, é la ɗa ga so kpaan. Siɛgi zu kpɔlɔi ɓaa wɔinzeɠemai ʋaazu la wooi maaʋele ma, gaamanɔ toɠa ɠalesu ma. 22Zɔi é molo zuwui zɔlɔɔgai ɠaingiti saama, naa ɠa é wooi mɛnisu, kɛlɛ naa maa ɠa ɓɔɔlezu ga eteai ma yiizoolɛi, ta naavolo wɔin, é la ɗa ga waa. 23Zɔi é molo zuwui zɔlɔɔgai zou ʋagɔi zu, naa ɠa é wooi mɛnisu, é gaaɠa. Tama toɠa waazu, ma ɠae ɠilagilagi tanigaa ti-ɠaawaai ɠɛ ga ungilagila (100), tanigaa puulɔzitalɔzita (60), tanigaa puuzaʋasaʋa (30).»
Gui ɲɔi ma vaalaalii
24Yesu faalaalii taɠili boni ti ma, é ɠɛ ti ma: «Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ ga zunui nii é molo zuwu ʋagɔi vazani ná-kpalagi zu. 25Kɛlɛ yeeta kpidii, siɛgi zu ɛsɛ pɛ ge ɠɛni ɲiizu la, sili nui liini, é gui ɠae ɲɔi vaza ná-moloi zaama, é zeɠe ná. 26Siɛgi zu moloi ʋɔnɔni da, é ɠula su, gui ɲɔi ɓalaa ɠulani kɛlɛma. 27Pɛlɛ kɛɛɠɛi naa ná-botiɠɛ nuiti ti ʋaani, ti ɠɛ ma: ‹Màliɠii, è la molo zuwu ʋagɔ vazani ɗa-ɓalagi zu mu ɓaa? Mini ɠa mu gui ɲɔi nuu zeɠeai ná?› 28É ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: ‹Sìli nui ta ɠa é naama vai ɠɛai.› Ná-botiɠɛ nuiti ti ɠɛni ma: ‹Ɗa pɔ ga gi li, gi gui ɲɔi ɠula mu ɓaa?› 29É ɠɛni ti ma: ‹Ɓa-o, wo mina ʋa yɛsu gui ɲɔi ɠulazu, wo ʋa moloi ɓalaa lɔɔɠula. 30À ti felegɔ pɛ zɛ ná, ti ɗa ɓɛtɛ eyɛsu molo leʋei zeeli, naama ziɛgi zu nà ɠɛ molo leʋe nuiti ma: À gui ɲɔi mɔunpa kula, wo gili ba, é ɠala ga abui, kɛlɛ à moloi ɠaalɛ ba nà-molo ɠotai zu.› »
Faalaalii é ʋilɛ mutaalede kaei ta lɛʋɛi ʋa
(Maleke 4:30-32; Luke 13:18-21)
31Yesu faalaalii taɠili boni ti ma, é ɠɛ ti ma: «Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ ga mutaalede kae ɠilagi, nii zunui ta seɠeni, é sin ná-kpalagi zu. 32Ma ɠaei ɠa gola lɔiɗai ani zuwuiti pɛ su. Kɛlɛ siɛgi zu é ʋɔnɔni la, é ɓaɠoni, gaaɠooza kpelei zu ziinziin ganigiti pɛ ba, é ɠɛ ga gulu, wɔniiti ti ɗa ʋa, ti ɗa laɠagi lo ma ɓekegiti su.»
33É faalaalii taɠili boni ti ma, é ɠɛ ti ma: «Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ ga lɛʋɛi, nii anzanui ta seɠeni, é ti ɠaayɔ ta ɓulu vukɔ mɔinmɔingi. Gaaɓelagi, ɓulu vukɔ ɠaayɔgai naa pɛ ge ɓokoloni.»
Lee vaa zu Yesu ɠɛni ɓɔɛzu faalaaliiti su
(Maleke 4:33-34)
34Yesu ɠɛni niima vaiti pɛ bosu bɛbɛi ma faalaaliiti su, é la ɠɛni ɓɔɛzu ti ʋɔ, ni faalaali la ba. 35É ɠɛni naa ɠɛɛzu, nii a kɛ GALA goo wo nui laawooi ʋilɛsu, nii é boni ga:
«Nà ɓɔɛzu faalaaliiti su,
gè faiti dɛɛ, niiti ti ɠɛa lɔɔɠuni
kaite eteai ɓɛtɛ yee ma.»#13:35 Guy 78:2.
Faalaalii zuɠulazuʋɛ pilɛgai gui ɲɔi ʋa
36É bɛbɛi yɛni ná, é ɠale ma pɛlɛi wu. Ná-kaladopoiti ti maaɓuɠani ba, ti ɠɛ ma: «Faalaalii nii è bogai, é ʋilɛ gui ɲɔi ʋa kpalagi zu, poluʋɛ lɛ ga giye.» 37É ti wooɠaaʋoteni, é ɠɛ ma: «Zɔi é molo zuwu ʋagɔi vazasu, naa ɠa é ga Nu ná-Doun Zunui. 38Kpalagi ɠa é ga eteai, molo zuwu ʋagɔi ɠa é ga niiti kpein ti ga masadai zu nuiti, gui ɲɔi ɠa é ga zɔiti kpein ti ga Inɛgi ná-nuɓusɛiti. 39Sili nui nii é gui ɠae ɲɔi vazagai, naa ɠa é ga Inɛgi. Molo leʋei ɠa é ga etea ɠaaɓela voloi. Molo leʋe nuiti ta ga geezuɠeelaiti. 40Tama ʋelei ta ɗa gui ɲɔi lɔɔɠula la, é ʋili abui zu, ʋele nɔ ɠana é ʋaazu ɠɛɛzu la etea ɠaaɓela voloi. 41Nu ná-Doun Zunui ɠa ná-geezuɠeelaiti teʋe, ti kaka faiti ta faa ɲɔu ɠɛ nuiti kula ná-masadai zu. 42Ta ti ʋili abuzulugi zu, ʋɛ gɔlɔi ta ɲiiga ziɛgai ná. 43Naama ziɛgi zu, telebo nuiti ta volo ga foloi ɠɛʋele, ti-Ɠɛɛ ná-masadai zu. Zɔi faa mɛni goiyeɠe ba, naama nui nii mɛni!»
Faalaalii é ʋilɛ naavoloi nii dɔɔɠuai
44«Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ ga naavoloi, nii dɔɔɠua ɠɛni de kpalagi ta zu. Zunui nii é kaani, naa dɔɔɠuni ʋolu. Koozunɛ ʋele ma, é liini, é kɔligiti pɛ pɔdi, é naama ɓalagi ɠeya.»
Faalaalii é ʋilɛ kɔtu zɔngɔ ɓaaɓaagi ʋa
45«Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ mɔnɔ ga yaaɠoi, nii é kɔtu zɔngɔ ɓaaɓa pagɔiti gaiziɛzu. 46Tɛi é gila kaani, nii sɔngɔi wola ɓaɠoai, é liini, é kɔligiti pɛ pɔdi, é naa ɠeya.»
Faalaalii é ʋilɛ tumɔi ʋa
47«Geeɠɔlɔgi ma masadai ɠulaʋɛ mɔnɔ ga tumɔi, nii kale ɓɛɛ nuiti ti pilini kpoloɗɛi wu, é kalei ma zii pɛ gaalɛ ba. 48Siɛgi zu daavesu da, ta ɗa mɛɛn kakei ma, naa ʋoluma ta ɗa zei, ti suwɛɛn ga kale ʋagɔiti, zɔiti ti la ʋani, ti naati pili ya. 49Ʋele ɠana é ʋaazu ɠɛɛzu la etea ɠaaɓela voloi. Geezuɠeelaiti ta ʋa, ti nu ɲɔiti zeeɠaaɠwɛ ta telebo nuiti. 50Ta nu ɲɔiti pili abuzulugi zu, ʋɛ gɔlɔi ta ɲiiga ziɛgai ná.»
Woo unseizuʋɛ
51Yesu ɠɛni ti ma: «Wo niima vaalaaliiti pɛ gaaɠaaʋɛ nɛi?» Ti ɠɛni ma: «Eyei, gi gaaɠaaʋɛ.» 52Yesu woo unseini, é ɠɛ ti ma: «Naa ɠa é ba, tɔ kalamɔin nɔpɛgi é kalagi zɔlɔɔgai, é ʋilɛ geeɠɔlɔgi ma masadai zu vaiti ba, kulaʋɛ eɠɛ pɛlɛ kɛɛɠɛi, nii é ani niinɛiti ta ani wɔlɔmaiti kulazu, niiti ti ná-naavolo makɛsuʋɛ.»
Nazalɛte nuiti ti ɠɛlɛ vai Yesu ʋa
(Maleke 6:1-6; Luke 4:16-30)
53Yesu ɓegai ma ga naama vaalaaliiti bo, é zeɠeni ná. 54É ɠaleni ma taai naa zu, ʋɛ é kulasui woni ná. É ɠɛni ná-taazu nuiti kalasu, naati ta-ƓALA dɛbi ʋɛlɛi wu. Ná-kalabo pelei ti wola laavɔɔni, ti ɗa ɓɔɠɔ ɠaazaɠa ga: «Mini ɠa é niima ɠimalai zɔlɔɔgai ná, ta zobogi nii é laavɔɔ vai niiti kɛɛzu la? 55Gulu zaɠa nui ná-doun zunui laade ɓaa? Mali ná-doun zunui la ga nii, Zake ta Zozɛfe, Simon ta Zudeni ti-liɛi? 56Baazeelaiti tɛi ti ʋa ɠɛ ade zaama? Mini ɠa é niima vaiti pɛ sɔlɔɔgai ná?» 57Naa ɠa é ɠɛɛni ga zaɓui ti la ɠɛni laani da. Yesu zɛba é ɠɛ ti ma: «GALA goo wo nui ɓɔɠɔ yooi, ta ná-pɛlɛyeɠei wu nɔ ɠa, é la ɗa ga unfema zɔlɔɔ ná.» 58É la ɠɛni laavɔɔ vaa mɔinmɔin kɛɛni ná, tɔɔzei ta-ɠidaaleʋelalai ʋa.
Terpilih Sekarang Ini:
Matiyo 13: GDZ
Highlight
Kongsi
Bandingkan
Salin
Ingin menyimpan sorotan merentas semua peranti anda? Mendaftar atau log masuk
Text copyright © 2023 Pioneer Bible Translators and The Bible Society in Guinea-Conakry
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International.
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Texte copyright © 2023 Traducteurs Pionniers de la Bible et Alliance Biblique en Guinée
Cette œuvre est mise à disposition selon les termes de la Licence Creative Commons Attribution - Pas d'Utilisation Commerciale - Pas de Modification 4.0 International.
