Nda 2
2
Ndoto ya Nevukatinesa
1Mwakanĩ wa kelĩ wa kũsumbĩka kwa Nevukatinesa, Nevukatinesa nĩwaotie. Nĩwathĩnĩkie mũno ngoonĩ nũndũ wa ndoto ĩsu o na weethĩa ndakoma. 2Nĩvo ĩndĩ weeaie eki ma syama, awe, aoi na Akalitei maetwe nĩ kana mamũtavye ĩũlũ wa ndoto ĩsu. Nĩmookie na maũngama mbee wa mũsumbĩ. 3Nĩwaneenie namo amea atĩĩ, “Nĩna thĩna ngoonĩ nũndũ wa ndoto nĩotie. Nĩenda kũmanya ũalyũlo wayo.”
4Nĩmasũngĩie mũsumbĩ na kĩthyomo kya Kĩalamaiki mamwĩa atĩĩ, “We mũsumbĩ ĩkala thayũ tene na tene! Tũtavye ndoto yaku na nĩtũũkũtavya ũalyũlo wayo.”
5Mũsumbĩ nĩwameie atĩĩ, “Ũũ nĩw'o nĩminĩte kũtw'a: Mwalea kũndavya ndoto yakwa na ũalyũlo wayo, mwĩtilangwa ilungu na nyũmba syenyu nikũombowa itw'ĩke ivumbu. 6Ĩndĩ mwandavya ndoto ĩsu na ũalyũlo wayo, nĩngũmũnenga mĩthĩnzĩo, ĩtuvi na ndaĩa nene. Kwoou ndavyei ndoto ĩsu na ũalyũlo wayo.”
7Nĩmasũngĩie mũsumbĩ ya kelĩ mamwĩa atĩĩ, “Mũnene, tũtavye ũndũ ũotie naitũ nĩtũũkũtavya ũalyũlo wayo.”
8Mũsumbĩ nĩwameie atĩĩ, “Yu nĩnamanya nesa kana mwĩananga saa nũndũ nĩmwĩsĩ kana ũndũ naneena no nginya wĩkwe. 9Mwalea kũndavya ndoto yakwa ũtw'ĩo no ũmwe kwenyu. Nĩmweetĩkĩlana kũngenga na kũneena ndeto ite nzeo mũisũanĩa kana nĩvekwĩthĩwa na ũalyũku. Kwoou yu ndavyei ndoto yakwa na ĩndĩ nĩngũmanya kana nĩmũtonya kũndavya ũalyũlo wayo.”
10Atai asu nĩmasũngĩie mũsumbĩ mamwĩa atĩĩ, “Mũnene, vai mũndũ o na ũmwe ĩũlũ wa nthĩ ũtonya kwĩanĩsya ũndũ ũkwenda. Vai mũsumbĩ o na wĩva wĩ ũtonyi na vinya, waakũlya eki ma syama, awe kana Akalitei ũndũ ta ũsu. 11Mwa mũsumbĩ, ũndũ ũla ũũkũlya wĩ vinya ũkethĩa vai mũndũ ũtonya kũwĩka ate o ngai, nasyo iyĩkalanasya na andũ.”
12Ũndũ ũsu nĩwathatisye mũsumbĩ mũno na eethĩwa na ũthilĩku. Nĩweeaie andũ oĩ onthe ma Mbavilonĩ moawe. 13Kwoou mwĩao nĩwanyaĩĩkiw'e waĩtye kana andũ oĩ onthe nĩmekũawa, na Ndanieli e na anyanyae make mamanthwa moawe.
Ngai Aivuanĩsya Ndanieli Ũalyũlo wa Ndoto ya Mũsumbĩ
14Nĩvo ĩndĩ Ndanieli waendie vala ve Alioko, mũnene wa asikalĩ ala masungaa mũsumbĩ, ũla weeaĩwe oae andũ oĩ ma Mbavilonĩ. Ndanieli nĩwasũanĩie nesa ũndũ ũkwasya, 15na akũlya Alioko atĩĩ, “Mwĩao ũsu mũsumbĩ wumisye wũmĩte ũu nĩkĩ?” Alioko nĩwaeleisye Ndanieli ũndũ ũsu.
16Ndanieli nĩwaendie kwa mũsumbĩ na amũkũlya amũnenge mwanya nĩ kana amũtavye ũalyũlo wa ndoto yake. 17Ĩtina wa ũu Ndanieli nĩwenũkie, na avika mũsyĩ atavya anyanyae make ala nĩ Aanania, Misaeli na Asalia maũndũ ala meekĩka. 18Nĩwameie nĩmavoye Ngai wa ĩtunĩ amew'ĩe tei na aimatetheesya kũmanya ĩũlũ wa ũndũ ũsu mũvithe, nĩ kana we na anyanyae asu make maikoawe vamwe na andũ ala angĩ oĩ ma Mbavilonĩ. 19Ũtukũ ũsu, Ndanieli nĩwavuanĩiw'e ũndũ ũsu mũvithe woninĩ. Nĩvo ĩndĩ wataĩie Ngai wa ĩtunĩ. 20Nĩwaneenie asya atĩĩ,
“Ĩsyĩtwa ya Ngai nĩyĩtaĩwe tene na tene,
nũndũ ũĩ na vinya nĩ syake.
21Nũalyũlaa mavinda na syathĩ,
nũvetaa asumbĩ na akanyuva asumbĩ;
nũnengae ala oĩ ũĩ,
na kũnenga ala mesĩ maũndũ ũmanyi.
22Nũvuanasya maũndũ me vinya na ala mavithe;
nĩwĩsĩ kĩla kĩvithĩtwe kĩvindunĩ,
na ekalanasya na kyeni.
23Ame Ngai wa aaũmae makwa,
nĩngũũtũngĩa mũvea na ũkũkatha,
nũndũ nũnengete ũĩ na ũtonyi,
nayu nĩwamanyĩthya kĩla tũkũkũlilye,
na nĩwatũmanyĩthya ũndũ tũũtavya mũsumbĩ.”
Ndanieli Aitavya Mũsumbĩ Ndoto yake na Ũalyũlo wayo
24Nĩvo ĩndĩ Ndanieli waendie vala ve Alioko, ũla weeaĩĩtwe nĩ mũsumbĩ oae andũ oĩ ma Mbavilonĩ. Nĩwamwĩie atĩĩ, “Ndũkoae andũ oĩ ma Mbavilonĩ. Ndwae kwa mũsumbĩ na nĩngũmũtavya ũalyũlo wa ndoto yake.”
25Nĩvo ĩndĩ Alioko kwa mĩtũkĩ watwaie Ndanieli vala ve mũsumbĩ na amwĩa atĩĩ, “Mũsumbĩ, katĩ wa andũ ala matavĩtwe kuma Yuta, nĩnoona mũndũ ũtonya kũalyũla ndoto yaku.”
26Mũsumbĩ nĩwakũlilye Ndanieli ũla kwa ĩsyĩtwa yĩngĩ weetawa Mbelitesasa atĩĩ, “Nũtonya kũndavya ndoto ĩla nĩnaotie na ũalyũlo wayo?”
27Ndanieli nĩwasũngĩie amwĩa atĩĩ, “Mũnene wakwa mũsumbĩ, vai mũndũ mũĩ, mũndũ mũe, mwĩki wa syama, o na mũndũ wathanaa aitũmĩa ndata ũtonya ũkũtavya ũndũ mũvithe ũla ũkũlĩtye. 28Ĩndĩ ve Ngai wĩkalaa ĩtunĩ ũla ũvuanasya maũndũ mavithe. Ngai ũsu nũkũtavĩtye we mũsumbĩ maũndũ ala meĩkĩka ĩvinda yũkĩte. Yu nĩngũũtavya ndoto yaku ĩla ũnaotie na woni waku ũla ũnoonie ũkomete.
29“Mũnene wakwa mũsumbĩ, yĩla ũnakomete nũnaotie ĩũlũ wa maũndũ ala meĩkĩka ĩvindanĩ yũkĩte. Ũla ũvuanasya maũndũ ala mavithe nũnakũmanyĩthisye maũndũ ala meĩkĩka. 30Ĩndĩ ngalĩkonĩ ĩla yakwa ũndũ ũsu mũvithe ndũnavuanw'a kũla nĩĩ nũndũ nĩ mũĩ mbee wa andũ ala angĩ onthe. Ũvuanĩw'e nĩ kana we mũnene wakwa ũmanye ũalyũlo waw'o na ũimanya mosũanĩo ala wĩ namo.
31“Mũnene wakwa mũsumbĩ, ndotonĩ yaku nũnoonie mbee waku mũvw'anano mũnene mũno. Mũvw'anano ũsu ũnaĩ na kyeni kingĩ na wũmbo waw'o ũnaĩ wa kũtelemya. 32Mũtwe waw'o ũnaĩ wa thaavu mũseo mũno, kĩthũi kyaw'o na moko maw'o manaĩ ma silĩva, ĩvu na inyunyu syaw'o inaĩ sya kyũma kĩtawa mbulonzi, 33maũũ maw'o manaĩ ma kyũma, nyaĩĩ syaw'o inaĩ nyusu kyũma na nyusu yũmba. 34Ũendee kũsyaĩĩsya mũvw'anano ũsu, ĩvia nĩyĩnatilĩkile vate mũndũ ũkũyĩtila; nĩyĩnakimie nyaĩĩ sya mũvw'anano ũsu ila inaĩ nyusu kyũma na nyusu yũmba syatilĩkanga ilungu. 35Nĩvo ĩndĩ kyũma, yũmba, mbulonzi, silĩva na thaavu o nasyo inatilĩkangile ilungu na syekala mavuti me kĩvũĩonĩ ĩvindanĩ ya syũa. Ninatwaiwe nĩ kĩseve weethĩa o na vai kĩndũ kĩtiele, ĩndĩ yĩla ĩvia yĩnakimie mũvw'anano ũsu nĩyĩnatw'ĩkie kĩĩma kĩnene kyausũa nthĩ yonthe.
36“Ĩsu nĩyo ndoto yaku. Yu ĩndĩ mũsumbĩ, nĩtũũkũtavya ũalyũlo wayo. 37We mũsumbĩ wĩ mũsumbĩ wa asumbĩ, na Ngai wa ĩtunĩ nũkũnengete ũsumbĩ, ũtonyi, vinya na ũkumyo. 38Nũkũnengete ũũngamĩe andũ onthe ĩũlũ wa nthĩ, nyamũ sya kĩthekanĩ na nyũnyi sya yayaya. Nũkũtw'ĩkĩthĩtye mũsumbĩ wasyo syonthe. We nue mũtwe ũsu wa thaavu. 39Ĩtina waku vakeethĩwa na ũsumbĩ ũngĩ mũnini mbee wa ũla waku, na ĩtina vayĩthĩwa na ũngĩ wa katatũ wa mbulonzi, ũla wĩsumbĩka nthĩ yonthe. 40Vakeethĩwa ũsumbĩ wa kana, mũlũmu ta kyũma kĩla kĩtumbaa na kũvevenza kĩla kĩndũ. O tondũ kyũma kĩtumbaa na kũvevenza kĩla kĩndũ, ũsumbĩ ũsu ũkatumba na kũvevenza mosumbĩ ala angĩ maĩ mbeenĩ. 41O tondũ wonie nyaĩĩ na syaa sya ũla mũvw'anano syĩĩ nyusu yũmba na nyusu kyũma, ũsumbĩ ũsu ũkeethĩwa wĩ mũaanĩku. Ĩndĩ ũsumbĩ ũsu nthĩnĩ waw'o vakeethĩwa vinya ũilyĩ ta wa kyũma, o tondũ wonie kĩla kyũma kĩvulanĩte na mũthanga wa yũmba. 42O tondũ syaa na nyaĩĩ isu syĩĩ nyusu kyũma na nyusu yũmba, ũsu nĩ wonany'o kana nyusu ĩmwe ya ũsumbĩ yĩĩthĩwa na vinya na nyusu ĩla ĩngĩ yĩĩthĩwa yĩ mbonzu. 43O tondũ wonie kĩla kyũma kĩvulanĩte na mũthanga wa yũmba, ũsu nĩ wonany'o kana atongoi ma ũsumbĩ ũsu makavulana kwa nzĩa ya kũtwaana, ĩndĩ maikethĩwa makwatene o ũndũ kyũma kĩtesa ũkwatana na mũthanga. 44Ĩvindanĩ ya asumbĩ asu, Ngai wa ĩtunĩ akambĩĩa ũsumbĩ ũtakathela tene na tene. Andũ angĩ maikaũsinda na kũũsumbĩka, ĩndĩ ũsumbĩ ũsu ũkaananga na kũmina mosumbĩ asu angĩ, na ũyĩkala tene na tene. 45O tondũ wonie ĩvia yatilĩka kuma kĩĩmanĩ yĩ yoka na yavevenza kyũma, mbulonzi, yũmba, silĩva na thaavu syatw'ĩka ilungu, Ngai ũla mũnene ekũtavya we mũsumbĩ maũndũ ala makekĩka ĩtina. Ndoto ĩsu nĩ yaw'o na ũalyũlo wayo nĩ wa w'o.”
Mũsumbĩ Aituva Ndanieli
46Nĩvo ĩndĩ Mũsumbĩ Nevukatinesa wakumanie atina nthĩ na ũthyũ mbee wa Ndanieli amũnenge ndaĩa. Nĩweeaie Ndanieli athembewe nthembo na ũvani. 47Mũsumbĩ nĩweeie Ndanieli atĩĩ, “Kwa w'o, Ngai waku nĩ Ngai wa ngai syonthe, nĩ Mwĩai wa asumbĩ, na nĩ Ngai ũla ũvuanasya maũndũ mavithe, nũndũ we nĩwavuany'a ũndũ ũsu.” 48Mũsumbĩ nĩwanenevisye Ndanieli mũno na amũnenga mĩthĩnzĩo mingĩ mĩnene. Nĩwamũtw'ĩkĩthisye mũtongoi wa kĩsio kya nthĩ kya Mbavilonĩ na mũnene wa atai ma mũsumbĩ. 49Ndanieli nĩwakũlilye mũsumbĩ anyuve Satalaki, Mesaki, na Avetineko matw'ĩke aũngamĩi ma maũndũ ma kĩsio kya nthĩ kya Mbavilonĩ. Mũsumbĩ nĩweekie ũu. Ndanieli nĩwaendeeie kwĩkala nyũmba kwa mũsumbĩ.
BIBLE SOCIETY OF KENYA © 2011