Tio ALBʼAL INUQUL U YOL TIʼ U Uʼ
IXL
ALBʼAL INUQUL U YOL TIʼ U Uʼ
TIO
Uvaʼs toq qootzaqitaʼ jaʼl tzʼibʼan u uʼ Tio
Aʼetz u uʼe uvaʼ Tio ibʼij, tan Tio ibʼij uvaʼ tzʼibʼan u uʼ. Aʼetz Tioe uvaʼ chʼexex taʼn quBʼaal Jesuus tiʼ ibʼen s-txhusul ibʼ s-kʼatza, eche uvaʼ nik tal tu Tio 9.9. Tul xamtich toksa vet quBʼaal Jesuus Tio sitxhaq, atz siapoostol tiʼ ipaxsal inqʼa bʼaʼnla txhaq yol tiʼ Jesuus, eche uvaʼ nik tal tu Tio 10.1-3. Tul ootzaqimich Tio paqte s-Levii. Tan ech uvaʼe nik tal tu Kuxh 2.14 tuchʼ tu Luk 5.27-29. Eche u bʼij Tio, tan: —Oyal taʼn quBʼaal Tiuxh, —chich telaʼpun tu yolbʼal evreeo.
Kʼuxhetz yeʼ tal tibʼ Tio s-tzʼibʼan tetz u uʼ, pet nik ibʼen s-qe uvaʼ Tio tzʼibʼan. Tan nik taleʼ uvaʼ ant Tio chʼexex taʼn quBʼaal Jesuus uvaʼs sebʼtich ijaqt Tio puaq tetz Rooma te inqʼa xaol. Tul: —Txhʼuyeʼven s-viʼ, —xeʼt quBʼaal Jesuus te Tio.
Maʼtichetz ipal vet paʼl oʼvaʼl toʼkʼal (85) yaʼbʼ itzʼibʼal u uʼ Tio, tul itzʼibʼa ka val u vinaq uvaʼ Papiiasich ibʼij vaʼt u uʼ. Aʼ itzʼibʼat tu yaʼbʼ 130 maʼtich talal quBʼaal Jesuus (m.t.J.). Aʼetz nik tal tu tuʼ Papiias uvaʼ Tio tzʼibʼan u uʼ Tio.
Tul nikat tal Papiias inpaqte uvaʼ tu yolbʼal arameeo itzʼibʼavat. Aʼe u yolbʼal uvaʼ nikich iyolbʼe Tio. Pet xamtel palsal vet tu yolbʼal grieego. Tan mamala tijaq imam Israeel nikich yolbʼen u yolbʼal grieego, kʼuxh aʼich u yolbʼal latiin ibʼoʼqʼol viʼ jolt inqʼa yolbʼal vatz inqʼa aj Rooma.
Kamaletz een ex itzʼibʼavat Tio u tuʼ t-tenam Jerusaleen.
Uvaʼs toq qootzaqitaʼ kam s-tuul tzʼibʼal u uʼ Tio
Aʼetz itzʼibʼal u uʼ Tio tixoʼl inqʼa yaʼbʼ laval toxkʼal (50) tuchʼ tu laval imutxʼ (70) m.t.J. Aʼetz tel vet vinaq laval yaʼbʼ maq kaʼviinqil yaʼbʼ ibʼen quBʼaal Jesuus t-amlikaʼ, tul tzʼibʼal u uʼ Tio. Aloq yeʼxhkam nik iyolbʼe Tio vijinp kaqaayil inqʼa otzotz, inqʼa atich txala txhaq tuul u tostiuxh, tuchʼ vijinp u tostiuxh tu tenam Jerusaleen uvaʼ ex utxhoq tu yaʼbʼ laval imutxʼ (70). Tan aʼ tutxh val u mam txhʼaʼo taʼn inqʼa sol aj Rooma tu tenam Jerusaleen tu yaʼbʼ laval imutxʼ (70). Aʼetz uvaʼe ex jinpik vitostiuxh inqʼa tij imam Israeel tu tenam Jerusaleen.
Uvaʼs toq qootzaqitaʼ kamich taqʼon Tio
Ech nik tale viyolbʼal quBʼaal Tiuxh tu Tio 9.9 uvaʼ jaqol puaqich Tio tetz Rooma. Tan nikich ijaq Tio puaq te inqʼa xaol t-inqʼa tal atibʼal tal uvaʼ nikich palk inqʼa xaol. Ech nikich ibʼan Tio, eche nik ibʼan inqʼa mayul uvaʼ nik jaqon puaq te inqʼa xaol t-kʼayibʼal jun kʼaʼy. Aloq aʼ nik ex taqʼvat inqʼa mayul u puaq te u atxhol puaq tetz u qutenam. Tul antxh nik txakunk u puaq s-lotxhbʼal tetz u tenam paqte. Pet uvaʼ nikich ibʼan Tio, tan aʼ nikich ex taqʼvat Tio u puaq te viqʼesal uvaʼ iqatzinich tetz iqʼexsal opoon u puaq te u mam iqʼesal tu mam tenam Rooma. Tul taʼnetz koq kuxh nikich ijaq Tio jankʼal u puaq uvaʼ bʼekʼich s-te, pet aʼl nikich ipalsat paʼl Tio tatxhul u puaq uvaʼ nikich ijaq te inqʼa xaol. Tan nikich teesa ka Tio bʼiitxhaqul ipuaq s-te. Tan echaqxh nikich motx ibʼane jatvaʼl inqʼa jaqol puaq. Echetz nikich motx ibʼenaq vete s-txʼiol iqʼij. Tan mam puaq nikich motx imoleʼ.
Poro lavalich vet toʼkʼal (90) yaʼbʼ yeʼnaqich uloq quBʼaal Jesuus vatz txʼavaʼ (y.u.J.) ixeʼt u mam iqʼesal tu Rooma tiʼ tabʼil puaq te inqʼa tij imam Israeel. Tan tzitzi xeʼtik veteʼ uvaʼs toleʼv vet inqʼa mam iqʼesal tuchʼ inqʼa isol tiʼ tel iqʼij junun tenam. Aʼetz ibʼant tu yaʼbʼ oxvaʼl imutxʼ (63) y.u.J., tul oleʼv inqʼa mam iqʼesal tiʼ tel iqʼij inqʼa tij imam Israeel. Tan aʼ kʼaqich taʼn inqʼa mam iqʼesal itxhej ipuaq tiʼ junun inqʼa tenam.
Atz vaʼt kʼaqich taʼn uvaʼ laʼich tiqʼo bʼen inqʼa pereexho tu mam tenam Rooma. Tul laʼich bʼen ikʼayi vet tiʼ ibʼanax aqʼon xeʼ invaʼq aj Rooma. Ayaʼletz inqʼa yaabʼla txumbʼale uvaʼ nikich ibʼan inqʼa iqʼesal tu Rooma. Echetz nikich itxhiʼan inqʼa tij imam Israeele tiʼ inqʼa aj Rooma. Tan tira nikich ikʼaxbʼisal inqʼa tij imam Israeel taʼn.
Tul itzaqʼbʼeetz vet Tio tok xoʼl inqʼa aj Rooma tiʼ ijaqax puaq te inqʼa xaol. Xaʼtetze nikich ilakp iviʼ inqʼa tij imam Israeel tiʼ inqʼa jaqol puaq tetz Rooma. Tan tira jitich bʼaʼn inqʼa jaqol puaq s-vatz, eche uvaʼ nik tal tu Luk 3.12-13.
Pet opoonetz vet invaʼl qʼij, tul pal paʼl quBʼaal Jesuus tal uvaʼ nikich ijaqvat Tio puaq. Tul pal eloq Tio taʼn quBʼaal Jesuus. Tan quBʼaal Tiuxh bʼanon, tul nal kuxh titzʼa vet Tio s-bʼaʼn. Tul antetz vet Tio ok bʼen xoʼl kabʼlaval inqʼa tij imam Israeel uvaʼ ichʼex quBʼaal Jesuus tiʼ itxhust tibʼ s-kʼatza. Tul tira taqʼ vet ka Tio jankʼal inqʼa yaabʼla txumbʼal uvaʼ nikich ibʼan tiʼ ijaqax inqʼa puaq. Echatetz uvaʼe ibʼan Sakeeo. Tan antichxh jaqol puaq Sakeeo. Tul titzʼaat tibʼ Sakeeo, atz ok vet Sakeeo s-niman tetz Jesuus. Tan ech uvaʼe nik tal tu Luk 19.2-10. Tul ibʼekʼ Tio quBʼaal Jesuus tiʼ val u txʼix uvaʼ ibʼan t-totzotz. Ech uvaʼe nik tal tu Luk 5.27-32. Tul tal vet el Tio inuqul uvaʼ titzʼa vet tibʼ t-inqʼa ipaʼv, tul txhʼuyeʼv vet tiʼ quBʼaal Jesuus.
Uvaʼs toq qootzaqitaʼ kame u taqʼil vitxhusun Tio tuul u tuʼ
Aʼetz nikich isaʼ Tio uvaʼ laʼich bʼen inuqul te inqʼa tij imam Israeel uvaʼ, aʼ quBʼaal Jesuuse u mam iqʼesal, viChʼexoʼm quBʼaal Tiuxh. Aʼe u Kriisto, u Kʼaola uvaʼ bʼen s-alam aanima, uvaʼ alelich ka u tulebʼal taʼn quBʼaal Tiuxh, uvaʼ txhaqax tzaan xoʼl inqʼa tij imam Israeel, eche uvaʼ nik tal t-Mikeeas 5.2 tuchʼ Malakiias 3.1 tuchʼ Tio 1.21 tuchʼ tu 12.17-21.
Tan kaʼvaʼl itxʼoltxh ul ibʼan quBʼaal Jesuus vatz u txʼavaʼ. Tan vaʼle uvaʼ, mam iqʼesal tetz vatz txʼavaʼ ul ibʼan quBʼaal Jesuus xoʼl inqʼa tij imam Israeel, oq uvaʼ laʼich kʼuluxi. Tan ech alel kae tu 2 Samueel 7.16 tuchʼ tu Danieel 2.44-45. Tul echatxh tal quBʼaal Jesuuse t-Tio 23.37-39. Tan tetxhal laʼich ul teesa quBʼaal Jesuus inqʼa tij imam Israeel tiqʼabʼ inqʼa aj Rooma. Pet yeʼl iqʼesalil ibʼan quBʼaal Jesuus, tan yeʼ kʼulux quBʼaal Jesuus taʼn inqʼa tij imam Israeel. Xaʼtetze tal quBʼaal Jesuus uvaʼs yaʼn laʼ tok quBʼaal Jesuus siqʼesalil tiibʼa inqʼa tij imam Israeel uvaʼs ech laʼ motx tal tiʼ isaʼax quBʼaal Jesuus s-eche: —¡Chiibʼebʼalxh avul s-quxoʼl tuchʼ u tiqleʼm quBʼaal Tiuxh! —chaqe. Ech uvaʼe nik tal tu Tio 23.39.
Ikaʼv uvaʼ, ul ijeqbʼa ka quBʼaal Jesuus vikaʼv iyol quBʼaal Tiuxh tiʼ ikuyux inqʼa paʼv tiʼ jaʼl uvaʼ laʼ qeon quBʼaal Jesuus. Tan ech uvaʼe nik tal t-Jeremiias 31.31-34 tuchʼ Tio 26.27. Atz vaʼt uvaʼ ul ibʼan Jesuus, tiʼ vibʼant iqʼesalil tuchʼ viTiuxhil Tiuxh. Ech uvaʼe nik tal tu Tio 4.23. Tul nikat tal Danieel, tiʼ uvaʼ laʼ toksa quBʼaal Tiuxh vaʼl iqʼesal s-jatuxhtuʼ. Ech uvaʼe nik tal tu uʼ Danieel 2.44-45 tuchʼ 9.24-27 tuchʼ 12.2-3.
Aʼetz nikich isaʼ Tio paqte uvaʼ laʼich bʼen te inqʼa tij imam Israeel tiʼ kam uvaʼ ul tal ka quBʼaal Jesuus, atz kam tiqʼol vinuqul inqʼa txhusbʼal uvaʼ ul tal ka quBʼaal Jesuus s-xoʼl, tiʼ ixeʼtisal ibʼant quBʼaal Tiuxh iqʼesalil vatz txʼavaʼ. Atz tal Tio tiʼ inqʼa mamala kam pal ibʼan quBʼaal Jesuus tiʼ ixeʼtisal ibʼanax viqʼesalil. Tul tal Tio paqte tiʼ vitxhaqt bʼen quBʼaal Jesuus inqʼa motx itxhusa tiʼ ipaxsal viyolbʼal quBʼaal Tiuxh.
Uvaʼs toq qootzaqitaʼ kam ulbʼemal ijatxp ixoʼl inqʼa yol tu uʼ Tio
U uʼ Tio uvaʼ itzʼibʼa ka Tio, tan oxvaʼlen nimla txhaq tanul elnaʼq inqʼa yol uvaʼ nik tal s-tuul tiʼ kame uvaʼ pal ibʼan quBʼaal Jesuus vatz u txʼavaʼ.
1. Tio 1.1—2.23
U bʼaxa nimla tanul yol, tan aʼ tal Tio tiʼ u talal quBʼaal Jesuus tuchʼ vineʼitbʼal quBʼaal Jesuus.
2. Tio 3.1—18.35
Vikaʼv nimla tanul yol, tan aʼ tal Tio tiʼ inqʼa aqʼon uvaʼ ibʼan quBʼaal Jesuus tuulbʼal Galileea tiʼ ipaxsal viyolbʼal quBʼaal Tiuxh.
3. Tio 19.1—28.20
Vitoxv nimla tanul yol, tan aʼ tal Tio tiʼ inqʼa aqʼon uvaʼ ibʼan quBʼaal Jesuus tu tenam Jerusaleen tuulbʼal Judeea. Atz tal Tio paqte tiʼ jankʼal inqʼa kʼaxkʼo motx palk quBʼaal Jesuus, atz tuchʼ uvaʼs titzʼeʼv vet paqte tetxhal ibʼen vet tu amlikaʼ.
Aʼetz vajqil inqʼa txhusbʼal uvaʼ tal quBʼaal Jesuus inqʼaa uvaʼ itzʼibʼa Tio
Atetz vaʼt uvaʼ nik ikʼutxh u tuʼ Tio, aʼe vajqil nimla tanul inqʼa txhusbʼal uvaʼ itxaj Tio xoʼl jankʼal inqʼa ul itxhus ka quBʼaal Jesuus. Tul antetzxh inqʼae itxhus Tio te inqʼa tij imam Israeel. Echetz sotzebʼalich vet kʼuul te inqʼa tij imam Israeel, tan yeʼ nikich ibʼan vet eela vitxhusuʼm quBʼaal Jesuus tuchʼ uvaʼ nikich itxhus inqʼa iqʼon iviʼ tuqʼeʼybʼal inqʼa tij imam Israeel, inqʼa atich vatz u txʼavaʼ tuulbʼal uvaʼs atich quBʼaal Jesuus. Tan aʼ txeyelichaq taʼn iviʼ kam uvaʼ nikich itxhusux s-te taʼn inqʼa iqʼon iviʼ u uqʼeʼybʼal. Aʼichetz vet titzʼabʼal Tio uvaʼ, aʼ laʼich inima vet inqʼa tij imam Israeel inqʼa itxhusuʼm quBʼaal Jesuus sivatzil inqʼa txeyichaq kuxh taʼn.
1. Vaʼl, aʼe, uvaʼ nik tal Tio 5.1—7.9.
Tzitzi talvat Tio inuqul tiʼ kam vet vitxumbʼal inqʼa xaol laʼ motx ibʼana, tiʼ uvaʼ laʼ ibʼant quBʼaal Tiuxh iqʼesalil t-taanima.
2. Ikaʼv, aʼe, uvaʼ nik tal Tio 10.1-42.
Tzitzi talvat Tio tiʼ vitxhaqt bʼen quBʼaal Jesuus inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza tiʼ ipaxsal inqʼa bʼaʼnla txhaq yol. Tul taqʼ quBʼaal Jesuus tiqleʼm inqʼa nikich itxhus tibʼ s-kʼatza tiʼ ibʼanax inqʼa kaebʼal aanima, kʼutxhbʼal tetz uvaʼ nuqxhtuʼ uvaʼ at tiqleʼm quBʼaal Jesuus tiʼ ibʼant iqʼesalil taʼn quBʼaal Tiuxh. Atz kʼutxhbʼal tetz uvaʼ nuqxh inqʼa itxhusuʼm quBʼaal Jesuus, atz quBʼaal Tiuxh txhaqon quBʼaal Jesuus s-xoʼl.
3. Itoxv, aʼe, uvaʼ nik tal Tio 13.1-52.
Tzitzi talvat Tio kam tulbʼe quBʼaal Jesuus talax vibʼant quBʼaal Tiuxh iqʼesalil xoʼl inqʼa xaol. Pet txumbʼalimal nikich txhusunk quBʼaal Jesuus s-tiʼ. Tan at inqʼa yol txumbʼalimal nikich talt quBʼaal Jesuus tiʼ kam nikich ibʼan quBʼaal Jesuus xoʼl inqʼa xaol. Atz at jolt yol uvaʼ txumbʼalimal nikich talt quBʼaal Jesuus tiʼ kam inqʼa yaʼn laʼ utxhi. Atz at inqʼa yol txumbʼalimal nikich talt quBʼaal Jesuus tiʼ kam laʼ elkaʼp inqʼa xaol uvaʼ laʼ ibʼan quBʼaal Tiuxh iqʼesalil t-taanima.
4. Ikajv, aʼe, uvaʼ nik tal Tio 18.1-35.
Tzitzi talvat Tio, tiʼ uvaʼ nikich tal quBʼaal Jesuus kam txumbʼal laʼ ikʼutxh inqʼa iqʼon iviʼ tiʼ vibʼant iqʼesalil xoʼl inqʼa niman tetz Jesuus.
5. Itoʼv, aʼe, uvaʼ nik tal Tio 23.1-39.
Tzitzi talvat Tio tiʼ kam uvaʼ tal quBʼaal Jesuus uvaʼ jit ech laʼich motx ibʼan inqʼa nikich itxhus tibʼ kʼatz Jesuus, eche uvaʼ nikich motx ibʼan inqʼa fariseeo. Tul tal quBʼaal Jesuus paqte s-te jabʼiste inqʼa bʼaʼn laʼich motx ibʼana.
6. Ivaqaq, aʼe, uvaʼ nik tal Tio 24.1—25.46.
Tzitzi talvat Tio, tiʼ uvaʼ tal quBʼaal Jesuus topoon invaʼl qʼij uvaʼ laʼich ul mam itzaʼlal tiibʼa inqʼa itxhaq quBʼaal Jesuus, inqʼa apoostol, tiʼ ipaxsal inqʼa bʼaʼnla txhaq yol tiʼ quBʼaal Jesuus. Atz nik tal quBʼaal Jesuus paqte tiʼ vijinp inqʼa otzotz, inqʼa atich txala txhaq tuul u tostiuxh, atz tuchʼ vijinp u tostiuxh inpaqte uvaʼ atich tu tenam Jerusaleen. Tul tzitzi talvat quBʼaal Jesuus tiʼ kam laʼ ibʼana uvaʼs laʼ tul quBʼaal Jesuus tikaʼpaq, tuchʼ uvaʼ kam laʼ ulbʼel ikʼaxbʼisal inqʼa palsan yol. Atz tzitzi talvat uvaʼ laʼ ikʼul inqʼa niman tetz Jesuus vaʼl itxʼak kʼatz quBʼaal Tiuxh.