على التوازي
كورتە باسێك
مەتا جولەكەیەكی باجگر بوو، مەسیح بانگی كرد ببێتە یەكێك لە قوتابییەكانی. باوەڕی هێنا و وازی لە كارەكەی هێنا و بووە شوێنكەوتەی عیسا (بڕوانە مەتا 9‏:9‏-13).‏‏ بە سروشی (وەحی) ڕۆحی پیرۆز پەیامی مژدەی مەسیح و سەربوردەی ژیانی ئەوی نووسییەوە، زۆربەی ئەو ڕووداوانەی كە باسی دەكات بە چاوی خۆی بینیویەتی. مێژووی نووسینەوەكەی دیار نییە، بەڵام بە ساڵی (60‏–65 ز.) مەزەندە دەكرێ.
ئامانجی سەرەكی لە نووسینەكەی ئەوە بووە كە بیسەلمێنێ عیسا ئەو مەسیحەیە كە گەلی خودا چاوەڕێی هاتنی بوون. یەكێك لە گرنگترین ڕستەكانیش كە نووسیویەتییەوە ئەو قسەیەی مەسیحە كە فەرموویەتی: «وا بیر نەكەنەوە من هاتووم تەورات یان پێغەمبەران بسڕمەوە…، بەڵكو هاتووم بۆ تەواوكردنیان. ڕاستیتان پێ دەڵێم: هەتا زەوی و ئاسمان لەئارادا بێت، پیتێك یان خاڵێك لە تەورات لەناو ناچێت، هەتا هەمووی دێتە دی» 5‏:17‏-18.‏‏ پەیامەكەی ئاراستەی جولەكەكان كردووە، هەوڵی داوە تیشك بخاتە سەر ئەو لایەنەی ژیانی عیسا كە هەموو پێشبینییەكانی پێغەمبەران دەربارەی مەسیح لە ئەودا هاتوونەتە دی و ڕەچەڵەكەكەی دەگەڕێنێتەوە بۆ داود و ئیبراهیم. ئەو پاشایەی جولەكەكان چاوەڕێیان دەكرد لەژێر دەستی داگیركەران ڕزگاریان بكات. بەڵام كە هات چاوەڕێی پاشایەكی زەمینی بوون، نەك ئەو پاشا ئاسمانییەی كە لە داهاتوو بۆ هەتاهەتایە پاشایەتی دەكات، لەبەر ئەوە بەشداربوون لە لەخاچدان و كوشتنی.
نووسراوەكەی مەتا لەپێشەوەی هەموو نووسراوەكانی پەیمانی نوێ دانراوە. ئەمەش لەبەر ئەوەی بە پردێك دادەنرێ لەنێوان پەیمانی نوێ و نووسراوی پێغەمبەرانی كۆن.