2Mak 4
4
Simioni Aisikata Oniasi
1Simioni ũla ũwetetwe vau mbeenĩ ta we watavisye Avoloniasi ĩũlũ wa ila mbesa, na kwa nzĩa ĩsu alikya nthĩ thĩnanĩ, nĩwaneenie maũndũ ma ũvũngũ ĩũlũ wa Oniasi, ayasya kana Oniasi nĩwe watumie Eliotolu akũnwa na nĩwe waetie mathĩna ala maatĩĩie. 2Simioni nĩwasikatie Oniasi ayasya kana nĩwe wavangĩie silikalĩ mũvango mũthũku. Ĩndĩ Oniasi aĩ mũndũ mũlau kwa ndũa ya Yelũsalemu, nĩwasũvĩaa andũ ma nthĩ yake na o ta ũu nĩweanĩasya na kũtetea mĩao ya Ayuti. 3Kĩmena kya Simioni nĩkyaendeeie kwongeleka nginya o na andũ make mooaa andũ angĩ. 4Oniasi nĩwamanyie kana kĩmena kĩu kyaĩ kingĩ mũno, na kana Avoloniasi mwana wa Menesitheũsi, ũla waĩ ngavana wa Silia Nene na Voenisia, nĩwe weekĩaa Simioni vinya maũndũnĩ onthe mathũku ala weekaa. 5Kwoou nĩweetwaie kũla kwĩ mũsumbĩ, ate na kĩeleelo kya kũsikata andũ ma nthĩ yake onthe, ĩndĩ kwondũ wa maendeeo ma Ayuti onthe me mĩsyĩnĩ yoo kana me andũnĩ ala angĩ onthe. 6Nĩwamanyie kana vate ngwatanĩo na mũsumbĩ maũndũ ma nthĩ maitonya kũendeea ve mũuo, na kana Simioni eendeea na ũtumanu wake.
Yasoni Aiete Kĩthĩo kya Kĩkiliki
7Yĩla Seleũkusi wakwie na Andiokusi ũla kwa ĩsyĩtwa yĩngĩ weetawa Evivanesi atw'ĩka mũsumbĩ, Yasoni mwana-a-ĩthe wa Oniasi nĩwatw'ĩkie Mũthembi Mũnene kwa nzĩa ĩtaĩlĩte. 8Yasoni nĩwaendete akona mũsumbĩ, na akamwatha kũmũnenga kĩlo ngili ĩkũmi na ilĩ sya silĩva, na aisyoka amwongele kĩlo ingĩ ngili ilĩ na maana mũonza sya silĩva. 9O vamwe na kĩlo isu, Yasoni nĩwathie mũsumbĩ kĩlo ingĩ ngili itano sya silĩva ethĩwa nũkũmũnenga mwanya ake kĩwanza kya mathaũ nĩ kana anake mathaũkĩae vo, na ainengwa mwanya aandĩkĩthye andũ ma Yelũsalemu matw'ĩke ene nthĩ ma Andiokia.
10Yĩla mũsumbĩ weetĩkĩlile, na Yasoni atw'ĩka Mũthembi Mũnene, Yasoni nĩwatumie andũ ma Yelũsalemu maeka syĩthĩo syoo na mambĩĩa kwĩkala ta Akiliki. 11Yasoni ambĩĩie kwa kũvetanga wendeesyo wa kĩ-ũsumbĩ ũla Ayuti manengetwe nĩ Yoana ĩthe wa Euvolemu, ũla ĩtina waendie kũseũvya wĩw'ano wa ndũũ na ngwatanĩo na andũ ma Loma. Yasoni nĩwaanangie syĩthĩo na mwĩkalo wa Kĩyuti, na ambĩĩa syĩthĩo ingĩ itaendanĩtye na mĩao. 12E na kĩthito kingĩ nĩwaakie kĩwanza kya kũthaũkĩa vakuvĩ na kĩĩma kya Ĩkalũ. Nĩwakusasya anake ala aseo onthe maatĩĩe mwĩkalo na syĩthĩo sya Kĩkiliki. 13Nũndũ wa ũthũku ũte kĩthimo wa Yasoni, ũla wanyuvĩtwe kwĩthĩwa Mũthembi Mũnene kwa nzĩa ĩtaĩlĩte na ũtamũkĩaa Ngai, andũ nĩmaatĩĩie mũno syĩthĩo sya Kĩkiliki na kũatĩĩa maũndũ mataendanĩtye na syĩthĩo sya Ayuti, 14nginya weethĩa o na athembi mai na wendi wa kũthũkũma kĩthembeonĩ. Nĩmavũthisye Ĩkalũ na maeka kũthemba nthembo. Meew'a kweetanwa mathaũ mambĩĩe, nĩmasembaa mĩtũkĩ kĩwanzanĩ kĩla kyeethĩawa na mathaũ ma kũvalũkany'a na kwambĩĩa kũthaũka mathaũ mavatanĩtwe nĩ mĩao ya Kĩyuti. 15Athembi asu nĩmavũthĩĩisye maũndũ ala aaũmae moo moonaa me ma vata, ĩndĩ nĩmeekathĩĩaa na maũndũ ma Kĩkiliki. 16Nũndũ wa kĩtumi kĩu nĩmakwatiwe nĩ mathĩna maingĩ mũno, nũndũ o na kau nĩmendeeaw'a nĩ mwĩkalĩle wa Akiliki na nĩmendaa kũvw'anana namo, Akiliki asu nĩmatw'ĩkie amaitha moo na mambĩĩa kũmamina. 17Nĩ ĩvĩtyo ĩnene kũvũthya mĩao ya Ngai, o tondũ maũndũ ala mekũatĩĩa ĩtina mekwĩsa kwonany'a.
Yasoni Aietee Ayuti Syĩthĩo sya Kĩkiliki
18Mũthenya ũmwe, yĩla mũsumbĩ waendie kũsyaĩĩsya mathaũ ala meethĩawa ĩvinda yĩmwe ĩtina wa myaka ĩtano ndũanĩ ya Tile, 19ũla mũndũ wa mana weetawa Yasoni nĩwatũmie andũ kuma Yelũsalemu mathi Tile; andũ asu maandĩkĩthĩtw'e ta ene nthĩ ma Andiokia. Makuĩte kĩlo ngili ĩkũmi sya silĩva ikathooe nthembo ya kumĩsya ngai yĩtawa Elikule. Ĩndĩ andũ asu makuĩte mbesa isu nĩmasũanĩie maikatũmĩe kwondũ wa nthembo, nũndũ ũu ndwaĩ waĩlu, ĩndĩ mavanga maitũmĩe kwa vata ũngĩ. 20Kwoou ũla watũmanĩte mbesa isu endaa itũmĩwe kũthooa nthembo ya kumĩsya Elikule, ĩndĩ ala matũmĩtwe mavanga itũmĩwe kũseũvya meli sya kaũ.
21Yĩla Avoloniasi mwana wa Menesitheũsi watũmiwe nthĩ ya Misili ĩvindanĩ ya kũtw'ĩkĩthw'a mũsumbĩ kwa Vilometoli, Andiokusi nĩwamanyie kana Vilometoli nũtw'ĩkĩte mũmaitha wa ũsumbĩ wake, na kwoou ambĩĩa kũsũanĩa ũndũ ũtonya kwĩkala e ũsũvĩonĩ. Kwoou nĩwaendie Yova, na kuma vau athi Yelũsalemu. 22Andiokusi nĩwathokiw'e nesa mũno kũu Yelũsalemu nĩ Yasoni na andũ ma ndũa ĩsu malonzanĩtye na ũtanu na makakwata mũĩ sya mwaki. Nĩvo ĩndĩ Andiokusi waumie Yelũsalemu e na asikalĩ make ma kaũ mathi Voenisia.
Menelaũsi Aitw'ĩka Mũthembi Mũnene
23Ĩtina wa myaka ĩtatũ, Yasoni nĩwatũmie Menelaũsi mwana-a-ĩthe wa Simioni, ũla ũwetetwe vau mbeenĩ. Amũtũmie atwaĩe mũsumbĩ mbesa na kwĩanĩsya maũndũ meana ũndũ mũna ma vata. 24Ĩndĩ yĩla Menelaũsi wavikie vala ve mũsumbĩ, nĩweeyendeeisye kwa kwonany'a ũtonyi wake, na aumya kĩlo ngili ĩkũmi sya silĩva ĩũlũ wa ila Yasoni waumĩtye, na kwoou atw'ĩkĩthw'a Mũthembi Mũnene. 25Menelaũsi nĩwasyokie Yelũsalemu e na valũa wa mũsumbĩ wa kwonany'a kana nĩwe Mũthembi Mũnene. Ndaĩ na mwĩkalo ũla Mũthembi Mũnene waĩlĩte kwĩthĩwa naw'o, ĩndĩ aĩ mũndũ ũthĩnasya andũ, wĩ ngoo nthũku, na wĩ kaũ ta nyamũ ya kĩthekanĩ. 26Kwoou Yasoni ũla wavenete mwana-a-ĩthe kwĩthĩwa e Mũthembi Mũnene, o nake nĩwaveniwe o ũu, na athi kwĩvitha nthĩ ya Aamimoni. 27O na vala Menelaũsi nĩwaendeeie kwĩthĩwa e Mũthembi Mũnene, ndaanenga mũsumbĩ mbesa o na imwe sya ila wamwathĩte kũmũnenga. 28Yĩla Sositilatũ, mũnene wa mwako mũlũmu wa ndũa ya Yelũsalemu, waendeeie kũandũa mbesa isu nũndũ waĩ wĩa wake kũsyũmbany'a, we e na Menelaũsi nĩmeetiwe nĩ mũsumbĩ nũndũ wa ũndũ ũsu. 29Menelaũsi nĩwanengie mwana-a-ĩthe Lisimakusi wĩa wa kwĩthĩwa e mũnini wa Mũthembi Mũnene, nake Sositilatũ anenga Kĩlate wĩa wake. Kĩlate aĩ mũnene wa asikalĩ kuma Saivulasi.
Kũawa kwa Oniasi
30Yĩla maũndũ asu maendee, andũ ma Taliso na ma Malusi nĩmambĩĩie ithokoo nũndũ mũsumbĩ nĩwanengete Andiokisi kĩveti kyake kya ndũsyo ndũa isu. 31Kwoou mũsumbĩ nĩwaendie mĩtũkĩ akamine kaũ ũsu. Atiie Atiloniko ũmwe wa atongoi me ndaĩa ũsumbĩnĩ wake akwatĩĩe ta we mũnini wake. 32Menelaũsi nĩwatũmĩie ĩvinda yĩu nesa. Nĩwooyie mĩio ĩmwe ya Ĩkalũ ĩla yaseũvĩtw'e na thaavu na amĩnenga Atiloniko. Aĩ anoosa mĩio ĩmwe na akamĩthooesya ndũanĩ ya Tile na ndũanĩ ingĩ ĩla syaĩ vakuvĩ. 33Yĩla Oniasi wamanyie ũvoo ũsu nesa, nĩwasembie athi kwĩvitha ĩkalũnĩ yĩmwe yaĩ vandũ vetawa Ndavune vakuvĩ na Andiokia. E kũu nĩwatavanisye meko asu ma Menelaũsi atekũvitha kĩndũ. 34Kwoou Menelaũsi nĩwaneenie na Atiloniko kwa kĩmbithĩ amũkũlya oae Oniasi. Atiloniko nĩwaendie kũla kwĩ Oniasi na amũkenga na ngethi ya ũnyanya na kwa kwĩvĩta amũĩkĩĩthya kana e ũsũvĩonĩ. O na vala Oniasi aĩ na nzika, Atiloniko nĩwesie kũmumaalya ĩkalũnĩ, na amũaa mĩtũkĩ atekũatĩĩa sila wa katĩ.
Atiloniko Aikanw'a
35Ayuti aingĩ na andũ aingĩ ma nthĩ ingĩ nĩmakwatiwe nĩ kyeva na mathatw'a mũno nĩ kũawa kwa Oniasi vate kĩtumi. 36Yĩla mũsumbĩ wavikie aumĩte kĩsionĩ kya Silisia, Ayuti ala ma ndũa ya Andiokia nĩmaendie vala ũĩ makasikate kana Oniasi oaiwe vate kĩtumi. O namo Akiliki nĩmoonanisye ũthatu woo o ta ũu nũndũ wa ũndũ ũsu mũthũku. 37Mũsumbĩ Andiokusi nĩwakwatiwe nĩ kyeva mũno ngoonĩ na eew'a tei mwingĩ. Nĩwaĩie alilikana ũĩ na mwĩkalo mũseo wa Oniasi. 38Andiokusi nĩwathatie mũno na aumya Atiloniko ngũa yake ndaasa ĩilyĩ ta ndune ya kĩ-ũsumbĩ, amũtembũangĩa ngũa ila ingĩ, na amũthyũlũlũkya ndũanĩ ĩsu yonthe nginya vala wooaĩie Oniasi. Vau nĩvo mũsumbĩ wooaĩie mũaani ũsu. Ũu nĩw'o Mwĩai watuvie Atiloniko na ũkany'o ũla wamwaĩlĩte.
Kũawa kwa Lisimakusi
39Lisimakusi atetheew'e nĩ mwana-a-ĩthe Menelaũsi, nĩweekie maũndũ maingĩ ndũanĩ ma kũvũthya Ngai na syĩndũ mbingĩ sya thaavu nĩsyooyiwe Ĩkalũnĩ. Yĩla andũ mamanyie ũvoo ũsu, nĩmambĩĩie kwĩyũmbany'a nguthu syĩ kĩvathũkany'o maleane na Lisimakusi. 40Nũndũ nguthu isu nĩsyaendeeie kũthũka na kwĩthĩwa na woo mwingĩ, Lisimakusi nĩwanengie asikalĩ ta ngili itatũ mĩio ya kaũ, na avanga asikalĩ asu mavithũkĩe nguthu isu sya andũ. Asikalĩ asu matongoew'e nĩ mũndũ weetawa Aulanusi, mũndũ waĩ mũkũũ na mũtumanu mũno. 41Ĩndĩ yĩla Ayuti mamanyie kana Lisimakusi nĩwamavithũkĩa, amwe nĩmoosie mavia, angĩ moosa mĩtĩ, na angĩ matava mũu kuma kĩthembeonĩ, na mekĩsya Lisimakusi na andũ make syĩndũ isu kĩthokoonĩ kĩla kyaendee. 42Ayuti nĩmaũmĩisye andũ aingĩ, mooaa amwe, na matuma ala angĩ makĩa nĩ kana maikoawe. Lisimakusi ũla waĩ kĩng'ei kya Ĩkalũ nĩwooaĩiwe vakuvĩ na vala kĩnandũ kya Ĩkalũ kyaiawa.
Kũsikatwa kwa Menelaũsi
43Menelaũsi nĩwasikatiwe nũndũ wa maũndũ asu. 44Yĩla mũsumbĩ wavikie ndũanĩ ya Tile, anene ma Ayuti ala maĩ Yelũsalemu nĩmatũmie andũ atatũ ma nzama nene kũla ũĩ nĩ kana makasikate Menelaũsi. 45Yĩla Menelaũsi woonie kana vate nzika nũkũsindwa, nĩwathie Tolemi mwana wa Ndolimenesi kana nũkũmũnenga ĩtuvi ĩnene ethĩwa nũkũmwĩsũvanĩa kũla kwĩ mũsumbĩ ndakamũsilĩle. 46Kwoou Tolemi nĩwakũlilye mũsumbĩ mathi vandũ nza ta maendete kũtemwa nĩ nzeve, na atuma mũsumbĩ aalyũla mosũanĩo make. 47Mũsumbĩ nĩwatwie kana Menelaũsi, mũndũ ũla waetete thĩna ũsu, ndaĩ na ĩvĩtyo, na aumya ũtw'ĩo ala andũ atatũ matũmĩtwe moke kũsikata Menelaũsi moawe, o na kau o na kethĩwa masilĩlawa nĩ andũ mate na ũmanyi maimatalĩla kwĩthĩwa na ĩvĩtyo. 48Kwoou ala mateteie ndũa ya Yelũsalemu na motũi mayo, na mĩio mĩtheu ĩla yooyĩtwe kuma Ĩkalũnĩ nĩmakwatie kwa mĩtũkĩ ũsilĩlo ũte wa w'o. 49Andũ amwe ma Tile o namo nĩmathatiw'e mũno nĩ ũndũ ũsu mũthũku, na maumya syĩndũ syoo kwa ũlau mathike andũ asu mooaiwe. 50Menelaũsi nĩwaendeeie kũsumbĩka nũndũ andũ ala maĩ ũtongoinĩ maĩ na ĩtomo. Kĩla mũthenya aendeeie kũthũkĩĩa na eethĩwa e mũmaitha mũnene mũno wa andũ ma nthĩ yake.
BIBLE SOCIETY OF KENYA © 2011