<div class="version vid3215 iso6393esu" data-vid="3215" data-iso6393="esu">
 <div class="book bkMAT">
 <div class="chapter ch23" data-usfm="MAT.23">
 <div class="label">23</div><div class="s">Jesus&#8209;em Kelengasaaghuskangi Apeghtughikayuget Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enengllu</div><div class="p"> 1Taagken Jesus&#8209;em pikii yulghutetlu, maligsaaghtenillu, 2&#8220;Apeghtughikayugetlu Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;etlu aqumgaat Moses&#8209;em aqumutaakun. 3Tamaaken apalluqluku qaatkaqiteki qamaglluki apeghtuusiit elpesinun, iwernga ellngita sallghit maligtegpenaki. Sasqaqiisi naqam ellngita pingigatiit. 4Apeghtughillghit Liilightuusaneng piyaqnapigtut yugnun qaatkesaghqaaluteng. Apeghtuusiit uqigtuqastun akmagestun ayuqut akmagtestaqegkangit yugnun, naqamllu talwa ataasighhaq ighneghwaaghteng atuqigataat kayusiinnaluki akmagitneng.</div><div class="p"> 5&#8220;Qamaglluki pinitun pilleteng piiqiit esghaghsaqnaluki yugnun. Tallimegteggunllu qagumegteggunllu qillghutaqiit pateghtaaghalluki salngawaaghhaat Akuzitneng Igaqegkaneng imalget, qaaslimengllu qughalkutiit taakluki ulimaaqiit. 6Neqenghaghqemmi, aqumyuneghtuut aangwaaghughtekat aqumutiitgun, synagogue&#8209;nillu tawatelngughteggun aqumyuneghtuut. 7Quulvaghtesugaqut akilpegaghvigni, atiisqesugaqutlu, &#8216;Apeghtughistemeng&#8217;. 8Iwernga elpesi atightestegpenasi, &#8216;Apeghtughistemeng&#8217; qayughllak ataasiiguq Apeghtughistezi, anglegutkullghiistun ayuqusi. 9Kina alngunak atighpenaan, &#8216;Atameng&#8217; nunami whani, qayughllak ataasiiguq Atazi qilagmelnguq. 10Talwa kitumun alngunak atightestegpenasi, &#8216;Igleghutistemeng&#8217; qayughllak ataasiiguq igleghutistezi, Christ&#8209;anguuq. 11Taana angelleghpigaq qepghaghtekaghqaqaghsi. 12Kina alngunak ellmineng anglistekumi qusevegtesaghqaaguq, enkaam kina alngunak ellmineng qusevegtekumi anglistellengyaghqaaguq.</div><div class="s">Jesus&#8209;em Piniiyugneghunikangi Apeghtughikayuget Liilightuusaneng Pharisees&#8209;etlu</div><div class="p"> 13&#8220;Iwernga seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Uumgutaqasi iteghnaqelghiit Ataneghpagullghanun Qilagem. Elpesi katam iitghigatusi, aghuliightaqasillu iteghyulghiit!</div><div class="p"> 14 &#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Esghaghlaataquluki ugingighat mangteghiighaqasi. Taagken pinighnilusi pisqellusi taakluku yughaghaqusi. Tamaaken apalluqluku aghyuullengeghllagyaghqaagusi!</div><div class="p"> 15&#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Igleghaaqusi kelliikunllu, quutkunllu ivaghnaluku ataasiq yuuk ugpeghhnnaluku elpesistun. Taagken apeghtuusasi ugpeqegkaki apeghtuusaghpesi aglaghtesaghqaaghlleqaa hell&#8209;mun, enkaam elpesi aghyuulleghpesineng malghughqengngaan aghyuullengyaghqaaguq!</div><div class="p"> 16&#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi, ayaakani igleghutisteni! Apeghtughiiqusi whaten, &#8216;Kina whaten pikumi, &#8220;Akeqiinga Temple&#8209;kun&#8221; taana pitngunghituq. Iwernga kina whaten pikumi, &#8220;Akeqiinga gold&#8209;ngakun Temple&#8209;em&#8221; piyaghqapestaaqaa akequsani&#8217;. 17Elpesi ayaakani temngitwhasteni! Nalikek megnunaghataghaghtak, gold&#8209;a, nalighmeng Temple&#8209;a agleghnaghtestilghii gold&#8209;meng? 18Apeghtughiiqusillu whaten, &#8216;Kina whaten pikumi, &#8220;Akeqiinga aghqefigegnekun&#8221;, taana pitngunghituq. Iwernga kina whaten pikumi, &#8220;Akeqiinga tunusakun aghqefigegnilngughqun,&#8221; piyaghqapestaaqaa akequsani.&#8217; 19Ayaangaghhaalek elpesi! Nalikek megnunaghataghaghtak, tunusaq nalighmeng aghqefigek agleghnaghtestilghiik tunusameng? 20Enkaangam kina akeqikumi aghqefigegnekun, akeqinguuq taaggunllu sakunllu tamaghhaakun aghqefigegnilngughqun. 21Kinallu akeqikumi Temple&#8209;kun, akeqinguuq taaggunllu kiyaghlleghhiikunllu tawani. 22Kinallu akeqikumi qilagkun, akeqinguuq Kiyaghneghem aqumutagkenkunllu aqumgalghiikunllu tawani.</div><div class="p"> 23&#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Kiyaghneghmun tuunaqasi qulaghqellghi neqmun neqnighsaatet, mint&#8209;et, dill&#8209;et, cummin&#8209;et. Iwernga avelghaghaqasi apeghtuusat megnunaghataghalghiit Liilightuusanilnguut katam: taniillghitelleq, nangllegtalleq, ataasiighmetelleq. Taakut atughqaqsaghasi avelghafqiita ilangillu Liilightuusat. 24Ayaakani igleghutisteni! Yugtun ayuqusi nguuyngaaghaq meghyaghqamineng iqilluku taagken camel&#8209;a tuufleqaa!</div><div class="p"> 25&#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Qayuusisillu sagnesillu qaayngi sangigtaqasi, naqam imighngaat wayaghniiqaghpesinengllu, pakigniilleghpesinengllu. 26Ayaangalghii Pharisee! Sivuklukek sangigtikek ilungik qayuusimllu sagneghemllu enkaam qaaskulluteklu ukmangiillik!</div><div class="p"> 27&#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Tuqukat salngagistun ayuqusi piineqegkat qatelghiimeng. Esghaqaaluteng qaayngi pinighhalek, iwernga qama imaqut neghqughrugmengllu aghulleghmengllu. 28Elpesillu tawatetusi. Qayegpesineng pinighsugnighllaget, iwernga ilugpesini piniiyugneghuusi, apeghtuutkasi Liilightuusat atuqigatasi.&#8221;</div><div class="s">Jesus&#8209;em Ungipaaskangi Aghyuulleghqiitneng</div><div class="p"> 29&#8220;Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees&#8209;enillu! Piniiyugneghuusi! Mangteghasqwaangllaghaqasi lliivghitgun uuknaliqistet, pinighnaghsaghaqasillu lliivghit tamaakut kiyaghtekat elqughulluteng Kiyaghneghmun. 30Taagken whatenllu piiqusi, &#8216;Neghighluku kiyaghtekaayaqumta sivunemnni, tuququlgusighnayanghitngwaaghaput uuknaliqisteneng&#8217;. 31Tawaten akuzilleghpesigun liigikestusi, kingunqennilusi tuququghtengitnun uuknaliqistet. 32Enkaam saaqetsi sivuneghpesi piinliqaat apeghiighteggu. 33Nemeghyani elpesi, avaqutiitni nemeghyat! Kiyaghneghem nanqigtekangisi aghyuughyaghqaanilusi, naten anagnaqesteggu aghyuulleghqaghsi hell&#8209;mi? 34Enkaam ungipaatamsi kayagfikamsi uuknaliqistenengllu, liisimalghiinengllu, apeghtughistenengllu. Ilangit tuququghlleqasi, ilangit qaquuraghlleqasi, enkaam ilangit synagogue&#8209;egpesini kagsagmiglleqasi, ilangit town&#8209;eneng ilangitnun malighqughlleqasi. 35Tamaaken apalluqluku elpesi Kiyaghneghem aghyuughyaghqaqiisi tuququllghitnun qamaglluki kiyaghtekat elqughulluteng Kiyaghneghmun nunami whani, Abel&#8209;meng Zechariah&#8209;mun, ighnegha Barachiah&#8209;m. Tuqutkaghsi akulegkeni Temple&#8209;emllu aghqefigemllu. 36Ipa ungipaatamsi, elpesi unguvalghiini maaten Kiyaghneghem aghyuughyaghqaqiisi tamaakunun seghletun pilleghnun!</div><div class="s">Jesus&#8209;em Piniqellgha Jerusalem&#8209;emun</div><div class="p"> 37&#8220;Kaay, Jerusalem, Jerusalem! Tuququqaqaten uuknaliqistet, milughpagaataghlukillu tuququqaten kayagtekanka elpenun. Uglaapiglluku qerngughsugaqsaghanka yugten whangamnun, katam qawaagem qerngughtellghatun amaaghaghhani yaqugmi asinganun, iwernga tawaten pistesugumangitaghpenga. 38Enkaangam mangteghan paaghqiilleqaa. 39Ungipaatamsi, whaken kenlekluku esghaghnaanghitaghpesinga alla kenlanga whaten pilleghpesinun, &#8216;Kiyaghneghem quyasligu tagilghii aatghakun Atanghem.&#8217;&#8221;</div>
 </div>
 </div>
</div>

Taagken Jesus‑em pikii yulghutetlu, maligsaaghtenillu, “Apeghtughikayugetlu Liilightuusaneng, Pharisees‑etlu aqumgaat Moses‑em aqumutaakun. Tamaaken apalluqluku qaatkaqiteki qamaglluki apeghtuusiit elpesinun, iwernga ellngita sallghit maligtegpenaki. Sasqaqiisi naqam ellngita pingigatiit. Apeghtughillghit Liilightuusaneng piyaqnapigtut yugnun qaatkesaghqaaluteng. Apeghtuusiit uqigtuqastun akmagestun ayuqut akmagtestaqegkangit yugnun, naqamllu talwa ataasighhaq ighneghwaaghteng atuqigataat kayusiinnaluki akmagitneng.
“Qamaglluki pinitun pilleteng piiqiit esghaghsaqnaluki yugnun. Tallimegteggunllu qagumegteggunllu qillghutaqiit pateghtaaghalluki salngawaaghhaat Akuzitneng Igaqegkaneng imalget, qaaslimengllu qughalkutiit taakluki ulimaaqiit. Neqenghaghqemmi, aqumyuneghtuut aangwaaghughtekat aqumutiitgun, synagogue‑nillu tawatelngughteggun aqumyuneghtuut. Quulvaghtesugaqut akilpegaghvigni, atiisqesugaqutlu, ‘Apeghtughistemeng’. Iwernga elpesi atightestegpenasi, ‘Apeghtughistemeng’ qayughllak ataasiiguq Apeghtughistezi, anglegutkullghiistun ayuqusi. Kina alngunak atighpenaan, ‘Atameng’ nunami whani, qayughllak ataasiiguq Atazi qilagmelnguq. Talwa kitumun alngunak atightestegpenasi, ‘Igleghutistemeng’ qayughllak ataasiiguq igleghutistezi, Christ‑anguuq. Taana angelleghpigaq qepghaghtekaghqaqaghsi. Kina alngunak ellmineng anglistekumi qusevegtesaghqaaguq, enkaam kina alngunak ellmineng qusevegtekumi anglistellengyaghqaaguq.

“Iwernga seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Uumgutaqasi iteghnaqelghiit Ataneghpagullghanun Qilagem. Elpesi katam iitghigatusi, aghuliightaqasillu iteghyulghiit!
“Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Esghaghlaataquluki ugingighat mangteghiighaqasi. Taagken pinighnilusi pisqellusi taakluku yughaghaqusi. Tamaaken apalluqluku aghyuullengeghllagyaghqaagusi!
“Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Igleghaaqusi kelliikunllu, quutkunllu ivaghnaluku ataasiq yuuk ugpeghhnnaluku elpesistun. Taagken apeghtuusasi ugpeqegkaki apeghtuusaghpesi aglaghtesaghqaaghlleqaa hell‑mun, enkaam elpesi aghyuulleghpesineng malghughqengngaan aghyuullengyaghqaaguq!
“Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi, ayaakani igleghutisteni! Apeghtughiiqusi whaten, ‘Kina whaten pikumi, “Akeqiinga Temple‑kun” taana pitngunghituq. Iwernga kina whaten pikumi, “Akeqiinga gold‑ngakun Temple‑em” piyaghqapestaaqaa akequsani’. Elpesi ayaakani temngitwhasteni! Nalikek megnunaghataghaghtak, gold‑a, nalighmeng Temple‑a agleghnaghtestilghii gold‑meng? Apeghtughiiqusillu whaten, ‘Kina whaten pikumi, “Akeqiinga aghqefigegnekun”, taana pitngunghituq. Iwernga kina whaten pikumi, “Akeqiinga tunusakun aghqefigegnilngughqun,” piyaghqapestaaqaa akequsani.’ Ayaangaghhaalek elpesi! Nalikek megnunaghataghaghtak, tunusaq nalighmeng aghqefigek agleghnaghtestilghiik tunusameng? Enkaangam kina akeqikumi aghqefigegnekun, akeqinguuq taaggunllu sakunllu tamaghhaakun aghqefigegnilngughqun. Kinallu akeqikumi Temple‑kun, akeqinguuq taaggunllu kiyaghlleghhiikunllu tawani. Kinallu akeqikumi qilagkun, akeqinguuq Kiyaghneghem aqumutagkenkunllu aqumgalghiikunllu tawani.
“Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Kiyaghneghmun tuunaqasi qulaghqellghi neqmun neqnighsaatet, mint‑et, dill‑et, cummin‑et. Iwernga avelghaghaqasi apeghtuusat megnunaghataghalghiit Liilightuusanilnguut katam: taniillghitelleq, nangllegtalleq, ataasiighmetelleq. Taakut atughqaqsaghasi avelghafqiita ilangillu Liilightuusat. Ayaakani igleghutisteni! Yugtun ayuqusi nguuyngaaghaq meghyaghqamineng iqilluku taagken camel‑a tuufleqaa!
“Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Qayuusisillu sagnesillu qaayngi sangigtaqasi, naqam imighngaat wayaghniiqaghpesinengllu, pakigniilleghpesinengllu. Ayaangalghii Pharisee! Sivuklukek sangigtikek ilungik qayuusimllu sagneghemllu enkaam qaaskulluteklu ukmangiillik!
“Seghleghwaaghunaqnguusi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Tuqukat salngagistun ayuqusi piineqegkat qatelghiimeng. Esghaqaaluteng qaayngi pinighhalek, iwernga qama imaqut neghqughrugmengllu aghulleghmengllu. Elpesillu tawatetusi. Qayegpesineng pinighsugnighllaget, iwernga ilugpesini piniiyugneghuusi, apeghtuutkasi Liilightuusat atuqigatasi.”

“Seghleghwaaghunaqnguusi elpesi apeghtughikayugni Liilightuusaneng, Pharisees‑enillu! Piniiyugneghuusi! Mangteghasqwaangllaghaqasi lliivghitgun uuknaliqistet, pinighnaghsaghaqasillu lliivghit tamaakut kiyaghtekat elqughulluteng Kiyaghneghmun. Taagken whatenllu piiqusi, ‘Neghighluku kiyaghtekaayaqumta sivunemnni, tuququlgusighnayanghitngwaaghaput uuknaliqisteneng’. Tawaten akuzilleghpesigun liigikestusi, kingunqennilusi tuququghtengitnun uuknaliqistet. Enkaam saaqetsi sivuneghpesi piinliqaat apeghiighteggu. Nemeghyani elpesi, avaqutiitni nemeghyat! Kiyaghneghem nanqigtekangisi aghyuughyaghqaanilusi, naten anagnaqesteggu aghyuulleghqaghsi hell‑mi? Enkaam ungipaatamsi kayagfikamsi uuknaliqistenengllu, liisimalghiinengllu, apeghtughistenengllu. Ilangit tuququghlleqasi, ilangit qaquuraghlleqasi, enkaam ilangit synagogue‑egpesini kagsagmiglleqasi, ilangit town‑eneng ilangitnun malighqughlleqasi. Tamaaken apalluqluku elpesi Kiyaghneghem aghyuughyaghqaqiisi tuququllghitnun qamaglluki kiyaghtekat elqughulluteng Kiyaghneghmun nunami whani, Abel‑meng Zechariah‑mun, ighnegha Barachiah‑m. Tuqutkaghsi akulegkeni Temple‑emllu aghqefigemllu. Ipa ungipaatamsi, elpesi unguvalghiini maaten Kiyaghneghem aghyuughyaghqaqiisi tamaakunun seghletun pilleghnun!

“Kaay, Jerusalem, Jerusalem! Tuququqaqaten uuknaliqistet, milughpagaataghlukillu tuququqaten kayagtekanka elpenun. Uglaapiglluku qerngughsugaqsaghanka yugten whangamnun, katam qawaagem qerngughtellghatun amaaghaghhani yaqugmi asinganun, iwernga tawaten pistesugumangitaghpenga. Enkaangam mangteghan paaghqiilleqaa. Ungipaatamsi, whaken kenlekluku esghaghnaanghitaghpesinga alla kenlanga whaten pilleghpesinun, ‘Kiyaghneghem quyasligu tagilghii aatghakun Atanghem.’”

ਸੁਣੋ Matthew 23