2 Begyu-dɩrɛ 23
23
Yosiya ɛ pɩna ɛ tà Dikola ma Yahwe
1Ɛwʋ gɛ egyu Yosiya e kpèlè bɛndɩrɛ fɔ powu gɛtɛ bɛ̀ sa Yuda ma Yerusalem fɔ e tuma. 2Gɛ ɛwɔ ma Yuda bɛnɩ ma Yerusalem bɛnɩ, ma gedi gɩɩ bɛtɛlɛ, ma bɛtabʋrʋlɛ fɔ, ma bɛnɩ-kurumakyɛɛ, (beyenpu oo, bɛkyɩnyɩn oo) ɛbɛ powu bɛ bʋn bɛ san Yahwe Dikwo-dɩrɛ fɔ daanɩ. Gɛ ɛ kalan Dikola dɩɩ gɩkpa gɛtɛ be we Yahwe Dikwo-dɩrɛ daanɩ fɔ ɛ tɛ bɛnɩ fɔ powu. 3Ɛwʋ gɛ egyu fɔ ɛ tɔ e yela begyu boo geyelakʋn wuu Pila fɔ wʋʋpɩ gɛ ɛ pɩna ɛ tà Dikola ma Yahwe alɛ ɛɛ̀ ka woturu powu ma wɔkala ɛ tɛrɛma wɔ, gɛ eè di wo-ise ma wade-wùlàlɛ, ma wade-tɩyɛlɛ-sɩ̀lɛ fɔ yii koro anlɛ gɛtɛ bɛ ŋwara wanyun-gyebi bɛ sa Dikola dɩɩ dɩdaka fɔ daanɩ fɔ. Ɛwʋ gɛ bɛnɩ fɔ powu be to Dikola fɔ bɛ sa.
4Gɛ egyu ɛ dɔ̀ Gedi gɩɩtɛlɛ ɛndɩrɛ Hilikiya, ma gedi gɩɩ bɛtɛlɛ-kurumakyɛɛ, ma bɛnyalɛ otunu fɔ alɛ be tiri anyan powu gɛtɛ bɛ mɛ bɛ tɛ ekpen Baali ma ekpen Asera ma gatala gaanyan yɩɩ gɛsʋma fɔ powu be ye Yahwe Dikwo-dɩrɛ fɔ daanɩ. E kuma yɩ Yerusalem watuma, Kidiron dɩtagba dɩɩ dɩfa daanɩ gɛ ɛ ka yɩɩ bʋtɔ ɛ san Beteli ditele. 5E tiri bekpente gɛtɛ Yuda wogyu ɛ sɩ̀ gɛtɛ bɛɛ tɛ gedi Yuda ditele ma Yerusalem dɩtele fɔ powu, ma ɛbɛ gɛtɛ bee kuma olife bɛ tɛ Baali, ma ofila, ma ebon, ma aŋorobi, ma gatala gaanyan powu. 6Ɛ ka Asera wo-iyon e ye Yahwe Dikwo-dɩrɛ fɔ daanɩ ɛ san Kidiron dɩtagba, Yerusalem watuma gɛ e kuma yɩ dʋkɔbɛ. Ɛ kpààra yɩ ɛ mɛ ɔnʋmʋ gɛ ɛ yasɩ itunbu fɔ e lù gɩfɩɩ fɔ gɩɩ bɛnɩ boo gelòkʋn. 7E biri e gbena fotoli beteni baakwo gɛtɛ ɩ̀ sa Dikwo-dɩrɛ fɔ daanɩ, ɔkʋn gɛtɛ bɛnanɩ bɛɛ ban ngba gɛtɛ bɛɛ sa bɛ sʋma Asera fɔ.
8Yosiya ɛ ma ka gedi gɩɩ bɛtɛlɛ powu e ye Yuda atele yaanɩ gɛ be be gbena asʋmakʋn fɔ powu, ye Geba ma sere Beseba, ɔkʋn gɛtɛ gedi gɩɩ bɛtɛlɛ be kuma olifwi fɔ. Gɛ e biri e gbena akpen-kwo gɛtɛ ɩ̀ sa Yosuwa ditele-dɩrɛ diitunu fɔ, ditele dɩɩkpakyalɛ wotunu gɛtɛ wʋ̀ sa ditele-dɩrɛ fɔ diitunu wʋʋ dɩbɩyanlɔ fɔ. 9Ma gɛtɛ gedi gɩɩ bɛtɛlɛ gɛtɛ bɛ̀ sa asʋmakʋn fɔ bɛn mɛ gʋtʋn Yahwe gedi gɩɩ gɛtɛ̀kʋn gɛtɛ gɩ̀ sa Yerusalem gba fɔ, bɛ yɛ bɛ be di boroboro gɛtɛ bɛn sa gɩfa-ŋanlɛ ma bɔɔwɔlɔn ɛbɛ gedi gɩɩ bɛtɛlɛ fɔ.
10Egyu Yosiya e biri ɛ mɩna ɔkʋn gɛtɛ bee kpèlè Tofeti gɛ wʋ̀ sa Ben Hinom dɩtagba daanɩ fɔ, fɔ ɛnɩ ɛkɩ ɛn nan nɩ talɩ ɛ ka wobi-teni abɛɛ wobi-nanɩ e kuma ɛ tɛ ekpen Moleki gedi. 11Gɛ e tiri abengyi gɛtɛ Yuda wogyu ɛ mara gɛ ì yela ɩ̀ tɛ ofila wuukpen fɔ e ye Yahwe Dikwo-dɩrɛ fɔ dɩɩ bʋnʋn, gɛ e kuma tiiramisan ɛbɛ gɛtɛ bè yela tɛ ofila wuukpen gbɛma ɛndɩrɛ Natan-Meleki dikwo fɔ.
12Yosiya e gbena gedi gaatɛ̀kʋn gɛtɛ Yuda begyu be sere Ahasi dikwo dɩɩ gatala fɔ, ma gedi gaatɛ̀kʋn gɛtɛ Manase e sere Yahwe Dikwo-dɩrɛ fɔ daakpaara anyɔɔ fɔ yaanɩ. E tiri yɩ e ye dʋkɔ, gɛ e gbena yɩ buru-buru gɛ e fun yɩ ɛ sa Kidiron dɩtagba daanɩ. 13Gɛ asʋmakʋn gɛtɛ ɩ̀ sa Yerusalem wofila wʋʋ gɛtàkʋn, olife wodon wʋʋ gatɩn gɩɩ gɩlan gɛtɛ Isareli wogyu Solomon e sere fɔ, Yosiya e gbena yɩ. Fɔ Solomon e sere ekpen-nanɩ-kpen Asitoreti ɛ tɛ Sidon bete, gɛ e sere ekpen-teni-kpen Kemosi ɛ tɛ Mobi bete, gɛ e sere ekpen-kpen Moleki ɛ tɛ Amon bete. 14Yosiya e gbena dɩsʋma daataa fɔ, gɛ e kebi Asera wo-iyon gɛ e kpila bɛnɩ baanankʋba ɛ yɔla dʋkɔbɛ.
15Gɛlɛ ke gɛ e biri e gbena gedi gɩɩ gɛtɛ̀kʋn gɛtɛ gɩ̀ sa Beteli ma dɩsʋmakʋn gɛtɛ Nebati wobi Yerobwam ɛ mɛ, gɛ ɛ ka Isareli bete ɛ sa ade-kpen yaanɩ fɔ. E kuma dɩsʋmakʋn fɔ gɛ ɛ kpààrà dɩ ɛ mɛ ɔnʋmʋ, gɛ e kuma Asera woyon fɔ mɔ. 16Ɛwʋ gɛ Yosiya e fi ɛ nya e silin, gɛ e we bɩsàn odon fɔ wuu koro. Gɛ ɛ ma tiri anankʋba e ye bɩsàn fɔ baanɩ gɛ e kuma yɩ gedi gɩɩ gɛtɛ̀kʋn fɔ gii koro ɛ̀ɛ̀ ka ɛ sa yɩ dɩdɩɩ anlɛ gɛtɛ Yahwe ɛ dama Wɔtabʋrʋlɛ wo koro ɛ dɔ̀ ade ɛ sɩ̀ fɔ.
17Gɛ egyu fɔ e lila alan, <<Anʋn yɩɩ gɩsàn gaataa gɛ n te we lɛ?>> Gɛ ditele fɔ dɩɩ bɛnɩ bɛ dɔ̀ alan, <<Wù di gɛ Wurubwarɛ wɔtabʋrʋlɛ gɛtɛ e ye Yuda, gɛ ɛ bɛ dɔ̀ ade gɛtɛ a mɛ Beteli gedi gɩɩ gɛtɛ̀kʋn nyagɩ lɛ wɔ gɩsàn.>>
18Gɛ Yosiya ɛ dɔ̀ alan, <<Ɩ kere gi ɩ ya. Ɛnɩ ɛkɩ ɛ kara ha wanankʋba fɔ.>> Okoro bɛn kya wanankʋba, gɛ bɛn kya Wurubwarɛ bɛtabʋrʋlɛ gɛtɛ be ye Samariya fɔ mɔ booyo.
19Anlɛ gɛtɛ Yosiya ɛ bɔ ɛ mɛ Beteli fɔ, gɛlɛ ke gɛ e gbena asʋmakʋn gɛtɛ Isareli begyu-dɩrɛ be sere Samariya gɛ wʋ sa Yahwe owurufa fɔ. 20Yosiya e belen asʋmakʋn yii gedi gɩɩ bɛtɛlɛ fɔ powu ayu gedi gɩɩ gaatɛ̀kʋn fɔ yii koro, gɛ e kuma bɛnɩ-nyalɛ baanankʋba yii koro. Gɛ e biri ɛ da Yerusalem.
21Ɛwʋ gɛ egyu ɛ tɛ bɛnɩ fɔ powu ose nyawʋ alan, <<I di gɛkààrà-da gii duwi fɔ ɩ tɛ Yahwe yɩɩ Wurubwarɛ anlɛ gɛtɛ bɛ ŋwara bɛ sa Dikola dɩɩ gɩkpa fɔ gaanɩ fɔ.>> 22Ye gɔdɔ gɩɩ bɛdɔ̀lɛ baawi yaanɩ, abɛɛ Isareli begyu baawi yaanɩ, abɛɛ Yuda begyu baawi yaanɩ powu fɔ, ben di Gɛkààrà-da anlɛ nyagɩ. 23Mɔ Yosiya bugyu buu gedi wʋʋ gɩkyan fwo-nɩyɛfɛ gaanɩ fɔ, be di Gɛkààrà-da gii duwi nyadɩ bɛ tɛ Yahwe Yerusalem anɩ.
24Nkele mɔ Yosiya e tiri bɛnɩ gɛtɛ bee kpèlè bekpena fɔ ma ɛbɛ gɛtɛ bɛɛ mɛ asɔlɔ-de, ma abwɔ-de, ma dɩkpaara dii bekpen bɔɔ bɛsʋmalɛ, ma bekpen-maralɛ bɔɔ bɛsʋmalɛ, ma anyan-kyʋnlɛ-kamasɛ gɛtɛ e we Yuda ma Yerusalem fɔ. Ɛ mɛ gɛlɛ gaade nyayɩ fɔ waà wùlà alɛ e di ose fɔ waade gɛtɛ bɛ ŋwara bɛ sa gɩkpa gɛtɛ gedi gɩɩtɛ̀lɛ Hilikiya e we Yahwe Dikwo-dɩrɛ daanɩ fɔ dii koro.
25Begyu gɛtɛ be gyegeye Yosiya bɛ sara, ma ɛbɛ gɛtɛ bɛ sara wɔ gama powu baanɩ fɔ, egyu ɛkɩ ɛn ma anlɛ Yosiya gɛtɛ ɛ ka woturu powu, ma wɔkala powu, ma wɔkɛma powu ɛ tɛrɛma Yahwe anlɛ gɛtɛ Mose wose ii wùlà fɔ.
26Mɔ Yahwe wowurufa-dɩrɛ gɛtɛ ɛ ka Yuda wo koro yema ade gɛtɛ Manase ɛ mɛ fɔ wuunyun wun ku.
27Okoro Yahwe ɛ dɔ̀ alan, <<Nan mɛ Yuda anlɛ gɛtɛ na mɛ Isareli fɔ. Nan tiri Yuda bete n ye mɩɩn bʋnʋn baanɩ, gɛ nan terema Yerusalem, ditele gɛtɛ na tiri dàà mɛ miinyo, ma Dikwo-dɩrɛ gɛtɛ na dɔ̀ daade alan, <Miin diyere daà sara dʋkɔ.> fɔ>>
28Bɛ ŋwara Yosiya wade-kurumakyɛɛ gɛtɛ ɛ mɛ wo bugyu buu gedi gaanɩ fɔ powu ma wade gɛtɛ ɛ mɛ bɛ sa Yuda begyu-dɩrɛ boo koro gaade yɩɩ gɩkpa-dɩrɛ fɔ gaanɩ.
29Ɔya gɛtɛ Yosiya è di egyu fɔ, Egyipiti wogyu gɛtɛ bee kpèlè Neko fɔ ɛ san Efrati getu gɩɩ gɩlan ɛ ma kpa Asiriya wogyu. Gɛ Egyu Yosiya e ye ɛ ma tuma wɔ bàà tà bɩtà, mɔ Neko e wolo Yosiya Megido. 30Yosiya bɛsaranyan bɛ ka wo gikpena bɛ sa tiiramisan anɩ be ye Migido ditele daanɩ bɛ ba Yerusalem gɛ be lò wɔ ɛwɔ gbagba gɩsàn gaanɩ. Ɛwʋ gɛ Yuda bɛnɩ bɛ ka Yosiya wobi-teni Yehwahasi bɛ sɩ̀ bugyu bɛ sɩ̀ wote gɩsɩrɩ.
Yuda wogyu Yehwahasi
31Bɛ sɩ̀ Yehwahasi bugyu fɔ ɛ̀ ba bɩkyan dikpilin ma bʋnyɔɔ, gɛ e di bugyu Yerusalem bɩkyan-bisiyee. Wɔna diyere n di Hamutali gɛtɛ è di Yeremiya wobi-nanɩ, gɛ e ye Libina fɔ. 32Ɛ mɛ ade-kpen Yahwe bʋnʋn anlɛ gɛtɛ wotu ɛbɛ bɛ bɔ bɛ mɛ fɔ. 33Farawo Neko ɛ sa wɔ agbarɩgbarɩ Ribila, Hamati gɛtʋnkwaa gaanɩ fɔ ɛ kara talɩ e di bugyu Yerusalem. Ɛwʋ gɛ Neko e belen lonpoo ɛ sɩ̀ Yuda alɛ e le sɩka-fututu gɛtɛ wʋʋdʋrʋ waà mɛ anlɛ simiti bɛbagɩ akpilin asiyee ma fwo-ton ma sɩka sɩya gɛtɛ wʋʋdʋrʋ waà mɛ bekilo dikpilin ma fwo-bɛnaa. 34Farawo Neko ɛ mɛ Yosiya wobi-teni Eliyakim egyu e sere wote bɩsɩrɩ gɛ e foma Eliyakim diyere ɛ mɛ Yehoyakim. Mɔ ɛ ka Yohwahasi ɛ san Egyipiti gɛ ɛ ma ku dʋkɔbɛ. 35Yehoyakim e le Farawo Neko sɩka-fututu ma sɩka-sɩya gɛtɛ e lila fɔ. E to kɔba e ye gɛtʋnkwaa fɔ gɩɩ bɛnɩ baakʋn anlɛ gɛtɛ ɛkamasɛ wɔkɛma wù we, fɔ ɛ̀ɛ̀ talɩ wura kɔba le Egyipiti wogyu Neko.
Yuda wogyu Yehoyakim
36Bɛ sɩ̀ Yehoyakim bugyu fɔ ɛ̀ ba bɩkyan dikpilin ma ton, gɛ e di bugyu Yerusalem bɩkyan fwo dɩkɩ. Wɔna diyere n di Sebida gɛtɛ è di Pedaya wobi-nanɩ, gɛ e ye Ruma fɔ. 37Ɛ mɛ ade-kpen Yahwe bʋnʋn anlɛ gɛtɛ wotu ɛbɛ bɛ bɔ bɛ mɛ fɔ.
Nke Ahọpụtara Ugbu A:
2 Begyu-dɩrɛ 23: ADE
Mee ka ọ bụrụ isi
Kesaa
Lee anya n'etiti ihe abụọ
Mapịa
Ịchọrọ ka echekwaara gị ihe ndị gasị ị mere ka ha pụta ìhè ná ngwaọrụ gị niile? Debanye aha gị ma ọ bụ mee mbanye
2025 Ghana Institute of Linguistics Literacy and Bible Translation