The New Testament in the Fataleka language of the Solomon Islands

Farongoe Lea Ana Fataleka

Ma ana kada nai, ana te Sabat, sa Jesus fainia na fafurongo nia ki, kera liu folo ana te oole witi. Ma ana kada nai, na fafurongo nia ki kera fiolo, ma kera ngeda fueru ki, ma kera ka 'ania. Ma tani wane ana Farasi ki kera ada to'oda. Ma kera ka ngatafia sa Jesus kera ka 'uri, “'Oe ada to'ona! Na ru ne fafurongo 'oe ki kera sasia, nia 'oia na taki sa Moses ki, sulia kera ngeda witi ne ana Sabat!”
Ma sa Jesus ka olisida ka 'uri, “Nau ku saitamana kamulu idumia laona Buko Abu ru be sa Deved na kingi nia sasia 'i nao. Ana kada nai, sa Deved fainia wane nia ki kera fiolo 'asiana, nia ka leka 'i laona 'O'obe Abu God, ma na 'inita fataabu ka kwatea fuana sa Deved na beret ne kera 'auabua fuana God. Ma sa Deved ka 'ania na beret nai, ma ka kwatea laugo fuana wane nia ki, ma kera ka 'ania. Boroi ma na taki kulu alamatainia fua taifilia go na fataabu God ki ne kera saitamana 'anilana. Ma nao kulu si ada to'ona laona Buko Abu ne God nia guisasu fuana sa Deved.”
Ma sa Jesus ka fata lau 'uri, “Nau ku saitamana kamulu idumia laona Buko Abu, na taki ki sulia fataabu ki be kera rao laona Beu Abu God ana Sabat. Kera rao ga 'ada boroi ma God nao si keto kera go. Aia, nau ku saea fua mulu, na wane ne nia na seki 'e baita liufia na Beu Abu God. Iu, God nia fata 'uri, ‘Nau ku dori kamulu kai kwaimanatai fuana wane ki, ma nao lau na afafue kamulu ki.’ Ma dia kamulu saitamana fadalana na ru ne, nia 'afitai fua mulu ka ketoa na wane nau ki, sulia kera nao si garo go. Sulia ne nau, na Wele nia Wane, nau too ana na nikilalae fuana saelana ru ne wane ki kera saitamana ka sasia ga 'ada ana Sabat.”


Ma kada sa Jesus nia leka fasia na kula nai, nia ka leka laona beu fuana folae kera. Ma te wane ne 'abana mae to laugo laona beu fua folae nai. Ma tani wane kera ledia sa Jesus 'uri, “'Uri ma nia bobola ga 'ana fuana guralana wane matai ki ana Sabat?” Kera ledia 'urinai fua sae kera ka dao to'ona ta ru fua kera ka fata maana sa Jesus ana 'oilana taki God. Ana kada nai, sa Jesus ka ledi kera lau ka 'uri, “Mulu farongo nau basi, dia ta wane amulu, na sipsip nia 'e 'asia laona ta kilu ana Sabat, 'uri ma nia nao si leka lafua lau fasia na kilu ana fa dangi nai? Mulu saitamana, God ada to'ona wane ne 'e talingai ka liufia na sipsip. Aia, sulia wane ne nia talingai 'urinai, nao nia si garo go fua sasilana ta ru lea, ma 'afilana ta wane ana Sabat.”
Ana kada nai go, sa Jesus ka fata 'uri fuana wane nai 'abana mae, “'Oe taga mai 'abamu.” Ma wane nai ka taga na 'abana. Ma ana kada nai go, na 'abana be mae ka lea laugo 'ana dia ruana bali 'aba. Ma ana kada na Farasi ki kera ada to'ona na ru nai, kera ka ru tafau 'i maa. Ma kera ka oku fua lokoerue fua saungilana sa Jesus.
Kada sa Jesus nia rongoa ne kera oku fua lokoerue fua saungilana, nia ka leka na fasia fere nai. Ma na wane 'oro ki, kera leka sulia sa Jesus, ma nia ka gura wane ne kera matai ki tafau. Ma sa Jesus ka fata luida kera nao si fata suli nia siana ta wane lau. Nia sasi 'urinai fua sae ka famamana na fatalana God be profet Aesaea nia saea ka 'uri,
“Na wane rao nau ne, nau ku filia fua ka sasia raoe nau.
Nau ku kwaimani 'asiana ana, ma ku eele 'asiana sulia.
Nau kai kwatea kau na Anoeru nau fua ka to fainia.
Aia, na wane ne nia kwatea laugo kwaiketoilae 'o'olo fuada wane ne nao lau Jiu ki.
Nao nia si to ana olisusue, ma nao si akwa baita, ma nao nia si fata falea nia maana fere ki.
Nao nia si luka faburi ana na wane siofa ma wane ngwatautau ki.
Ma nia kai kwatea kwaiketoilae 'o'olo fuana wane ki.
Na wane ne, wane 'oro laona molagali ki tafau, kai manata ngado ana.”


Sui burina, tani wane kera ngalia mai te wane siana sa Jesus fuana guralana. Wane ne, anoeru ta'a nia rufia, ma na maana ka rodo, ma na ngiduna ka ato. Ma sa Jesus ka gura na wane nai, ma nia ka ada ma ka fata lau. Na fikue nai ka kwele, ma kera ka ledi kera kwailiu 'uri, “'Uri ma na wane be God nia filia, ma ka futa ana kwalafa sa Deved na kingi 'oto ne?”
Ma kada tani Farasi kera rongoa na ru nai ki, kera ka fata 'uri, “Nao lau nia ne. Sa Jesus nia ifulangainia na anoeru ta'a ki ana nikilalae sa Saetan na 'inita anoeru ta'a.”
Ma sulia ne sa Jesus nia saitamana go ana manatalada, nia ka fata 'uri fuada, “Dia tooa laona ta fere baita kera firu fai kera talada, 'urinai fere baita nai kai takalo. Ma dia ta fere, naoma na wane ma na 'afe ma na wele nia ki, kera firu fai kera talada, nia 'afitai fuana kera ka to oku. Ma na 'initoe sa Saetan ne 'urinai laugo. Dia sa Saetan kai firu fainia tooa ne kera leka sulia, 'urinai kera kai takalo kwailiu go.
“Iu, ma mulu saea nau ku ifulangainia anoeru ta'a ki ana nikilalae sa Saetan. 'Urinai ma nikilalae sa ti mone ne tani fafurongo amulu kera ifulangai anoeru ta'a ki ana? Sa Saetan? Nao 'asiana! Ru nai ki, fatainia ne kamulu garo.
“Nau ku ifulangainia anoeru ta'a ki ana nikilalae God. Ma nia ka fatainia na fua mulu ne 'Initoe God fafia wane ki dao karangi na mai siamulu.
“Aia, dia ta wane doria ka ifulangainia ta anoeru ta'a, wane nai ka nikila ka liufia sa Saetan. Ka dia laugo wane ne doria kai ru laona lume na wane nikila fuana ngalilana ru nia ki. Nia ka nikila ka liufia wane nai, fua ka ngwaluda fua kanilana wane nikila nai, sui nia ka fi ngalia ru nia ki.
“Aia, sa ti ne nao nia si leka mai buriku, nia na malimae nau. Ma sa ti ne nao si kwai'adomi aku fua konilana mai wane ki siana God, nia ka takalongai kera na fasia God. Sulia nia 'urinai, nau ku saea fua mulu, God saitamana kai manatalugea ru ta'a ki tafau ne wane nia sasia ma na ru ta'a ne nia saea. Ma dia ta wane ka fata ta'a aku na Wele nia Wane, God saitamana ka manatalugea go ana. Boroi ma dia ta wane ka fata falia na raoe Anoeru Abu, God nao si manatalugea wane nai, sui boroi 'ana kada ne, naoma ta kada ne nia mai 'ua.”


Sa Jesus ka fata lau 'uri, “Kamulu saitamana dia mulu too ana 'ai lea, na fueru boroi ka lea laugo. Ma dia kamulu too ana 'ai ta'a, na fueru boroi ka ta'a laugo. Dia laugo wane, sulia ru lea ki leka mai fasia na wane lea, ma ru ta'a ki leka mai fasia na wane ta'a. Ma kamulu dia go amulu kaelana fa baeko tolo ki! Ma 'afitai 'asiana mulu ka saea ta ru ka lea, sulia na manatalae kamulu ki nia ta'a. Te ne nia to laona manatana wane, nia 'e ru mai 'i maa ana fatalana. Na wane ne lea, na fatalana boroi ka lea laugo. Ma na wane ne ta'a, na fatalana boroi ka ta'a laugo.
“Nau ku saea fua mulu, kada ana kwaekwaee, God kai ketoa wane ki tafau laona molagali fua faoraie ta'a ne kera saea ki. Ma God kai ketoa wane ana fatalada talada. Dia faoraie ta wane 'e lea, God kai fulangainia wane ne ni 'o'olo. Ma dia faoraie ta wane ka ta'a, God kai fulangainia na wane ne ni garo.”


Sui tani wane famanata ana taki ki ma tani Farasi, kera leka mai siana sa Jesus, kera ka fata 'uri fuana, “Wane Famanata 'ae, kalu doria 'asiana 'oko sasia ta fanadae, fua ka fatainia God ne odu 'oe mai.”
Sa Jesus ka fata 'uri fuada, “Kamulu wane ta'ena, kamulu wane ta'a ki, ma nao mulu si famamana go God. Sulia mulu doria adalae to'ona fanadae ne kai fatainia nikilalae God, boroi ma nia 'afitai fua mulu fua adalae to'ona. Mulu kai ada to'ona fanadae dia na ru be nia fuli fuana sa Jona na profet be 'i nao. Sa Jona be to laona guina gwasasu sulia olu fa dangi ma olu fa rodo ki. Aia, nau, na Wele nia Wane, kai 'urinai laugo. Nau kai to laona ano sulia olu fa dangi ma olu fa rodo ki. Ma ana kada God kai ketoa wane ki, wane ne kera to 'i Ninifa, kera kai tatae fua kera ka fata sulia na garoe kamulu ki. Kera sasi 'urinai, sulia kera kari abulo na fasia na ta'alae kera ki, ana kada sa Jona 'ainitaloa fuada. Ma te wane nia talingai ka liufia sa Jona nia to na fai kamulu. Sui boroi ana, nao mulu si kari abulo go fasia ta'alae kamulu ki. Ma ana kada God kai ketoa na wane ki, na gwaungai keni 'i Siba, nia kai tatae laugo fua faorailae sulia na garoe kamulu. Na keni ne nia sasi 'urinai, sulia nia leka mai fasia fere nia ne 'e tau fua rongolana liotoe sa Solomon na kingi. Ma te wane talingai ka liufia sa Solomon nia to ga 'ana fai kamulu. Sui boroi 'ana, nao mulu si doria go rongolana.”


Sa Jesus ka fata 'uri lau, “Kada kera ifulangainia anoeru ta'a nia leka fasia ta wane, nia ka kali kwailiu laona lofaa 'eke'eke, nia ka nani 'uria ta kula fua nia kai to ana. Ma dia nia nani ma ka nao na, nia kai manata 'uri, ‘Nau oli 'uria na wane be nau to mai ana 'i nao, ma nau ku leka mai fasia.’ Ana kada nia oli mai ka dao, nia ka ada to'ona wane be nia kwaitaboi ma ka fa'o'olosia na maurilana tafau. Kada nia ada to'ona ne nia 'urinai, nia oli ma ka talaia lau mai ta fiu anoeru ne ta'a ka liufi nia, kera leka mai, ka to na laona wane be. Ana kada nai, na tolana wane nai fi ta'a ka liufia na 'i nao. Ma nia kai 'urinai laugo fua mulu wane ana ta'ena, mulu wane ta'a ki, ma tolamulu fi ta'a ka liufia na 'i nao.”


Ana kada sa Jesus nia faorai 'ua fuana wane ki, gaa nia fainia sasina ki kera dao mai. Ma kera ka uu ga 'ada 'i maa, kera ka fata mai 'uria fua kera ka faorai fainia. Ma te wane ana wane nai ki ka fata 'uri fua sa Jesus, “Gaa 'oe fainia sasimu ki, kera uu go mai 'ada 'i maa, kera dori kai faorai fai 'oe.”
Sa Jesus ledi kera ka 'uri, “Sa tifaida ne gaa nau ma sasiku ki?” Ana kada nai, sa Jesus ka fatainia na fafurongo nia ki, ma ka fata 'uri, “Mulu ada to'ona basi. Kera na ne gaa nau ki ma sasiku ki. Sulia sa ti ne sasi sulia na kwaidoria Maa nau 'i langi, nia ne wanefuta nau, ma na waiwane nau, ma na gaa nau.”

Listen to Matiu 12