YouVersion Logo
Search Icon

1 Makabe 5

5
Yahuuda haɓoyi bee ummaatooje keedduɗe mo
1Ummaatooje keedduɗe keɓi habaru no Yahuudu'en nyiɓti hirsirde e kesɗitini haykaliiru bana ɗum wa'no naane. Ɗum mettini ɓe ɓerɗe. 2Ɓe anniyi nattingo Isra'iila'en wonɓe caka maɓɓe. Nden ɓe puɗɗi mbargo yimɓe jama'aare men. 3Idume'en ngaɗno faddorde dow Isra'iila. Yahuuda yehi hongo ɓe haa Akarabaten, o torri ɓe jamum. O farti ɓe, o luuwi jawle maɓɓe. 4Ɓaawoɗon, Yahuuda nufi torrugo asŋgol Baya ngam bononndaaji mum: Ɓe ɗonno paso Isra'iila'en dow laabi, ɓe ɗonno ngaɗa faddorde naŋngugo ɓe nder tuufnorgol. 5Yahuuda farti yimɓe Baya nder wuro maɓɓe marŋgo mahi towɗi, o taari ɓe. O huni o mbardan ɓe, o wuli wuro e wonɓe nder maago. 6Ɓaawoɗon, o tiiti wuro Ammoni'en. Ton o fottotiri bee sooje'en ɗuuɗɓe e semmbiɗɓe, Timote ardini ɓe. 7O waɗi bee maɓɓe kaɓe ɗuuɗɓe, o jaali ɓe, o ɗiggini ɓe. 8O jaɓti wuro Yazer e gure keedduɗe, nden o lorti Yahudiya.
Isra'iila ɗaɓɓiti walliinde haa Yahuuda
9Heefeerɓe wonɓe haa Galaad kawti dow Isra'iila'en wonɓe nder lesdi maɓɓe, ngam haa ɓe mbara ɓe. Ammaa Isra'iila'en ndoggi haa suudu semmbiɗndu haa Datema. 10Ɓe neldi bataakewol dow Yahuuda e deerɗum'en: “Heefeerɓe taariiɓe min kawti ngam mbargo min. 11Mooɓre sooje'en maɓɓe ɓe Timote ardani ɗon taasko hippugo min e jaɓtugo suudu semmbiɗndu haa min cuuɗi. 12Ngare hisnugo min. Ɗuuɗɓe caka amin mbaraama. 13Wonɓeno haa wuro Tubi fuu maaydi. Ɓe naŋngi rewɓe maɓɓe e ɓikkoy maɓɓe, ɓe laatini ɓe horɓe e maccuɓe, ɓe kooci jawle maɓɓe boo. Worɓe ko dillani ujineere fuu maayi.”
14Yahuuda e deerɗum'en timminaay maa jaŋngugo bataakewol ngo'ol, nelaaɓe feere ngari diga Galiili. Limce maɓɓe ɗon ceeki, ɗum alaama mettamɓeram, ɓe ngaddi kubaruuji nannduɗi. 15Ndaa ko ɓe mbi'ata: “Heefeerɓe wonɓe haa Potolemayis, Tir, Sidon e wonɓe haa Galiili haa jananɓe ngoni, kawti ngam mbargo min.” 16Nde Yahuuda e jama'aare nani habaruuji ɗi'i, ɓe ngaɗi mooɓtorde mawnde. Ɓe carwootiri dow ko ɓe ngaɗata haa ɓe mballa deerɗiraaɓe Yahuudu'en wonɓe nder ɓillaare ngam heefeerɓe kippi ɓe. 17Yahuuda wi'i deerɗum Simon: “Suɓ yimɓe no he'ete, yah hisnu deerɗiraaɓe men Yahuudu'en haa Galiili. Min bee Yonatan, deerɗiraawo men, min ndillan haa lesdi Galaad.” 18Yahuuda ɗali Yusufu ɓii Zakariya e Azariya, ardiiɓe jama'aare, ngam wirfango Yahudiya bee sooje'en luttuɓe. 19O hokki ɓe umroore nde'e: “Arde jama'aare, taa naste konu bee heefeerɓe hiddeko min ngarta.” 20Yimɓe ujine tato tokki Simon, njehi gal Galiili e ujine njoweetato boo tokki Yahuuda haa lesdi Galaad.
Simon e Yahuuda keɓi jaalorɗe ɗuuɗɗe
21Nde o yotti Galiili, Simon waɗi konu ɗuuɗŋgu bee heefeerɓe. O jaali ɓe, o farti ɓe, 22o taasni ɓe haa dammuɗe wuro Potolemayis. Isra'iila'en mbari baakin yimɓe ujine tato caka heefeerɓe, ɓe njaɓti balmi maɓɓe boo. 23Simon mooɓti ɓaawoɗon, Yahuudu'en wonɓe haa Galiili e haa Arbatta, bee rewɓe maɓɓe e ɓikkoy maɓɓe e ko ɓe mari fuu. Bee seyo maŋngo, o yahri ɓe haa Yahudiya.
24Wakkati man, Yahuuda Makabe e deerɗum Yonatan taƴtino maayo Urdun e ɓe njehi deydey nyalɗe tati haa nder lesdi ndi perwundi. 25Ɓaawo man, ɓe potti bee Nabate'en, kamɓe boo ɓe njaɓɓi ɓe nder numo marŋgo salaaman, ɓe limtani ɓe ko heɓi Isra'iila'en haa lesdi Galaad. 26Ɓe mbi'i ɓe ɗuuɗɓe nder Isra'iila'en naŋngaama bana maccuɓe nder gure mawɗe: Bosra, Bosor, Alema, Casfo, Maked e Karnayim. 27Naŋngaaɓe woɗɓe ɗonno nder gure feere haa lesdi Galaad. Ɓe mbi'i no konne'en ɗon taaski ngam hippaago cuuɗi Yahuudu'en cemmbiɗɗi jaŋngo, ɓe njaɓta ɗi e ɓe mbara nyannde man wonɓe nder maaji. 28Non e non, Yahuuda e sooje'en mum cannji laawol e ɓe ndilli Bosra gal laawol ladde hamaadaare. Ɓe njaɓti wuro man: Ɓe luuwi ngo, ɓe nguli ngo, ɓaawo ɓe mbari worɓe wuro man fuu.
29Ɓe ndilli ton bee jemma, ɓe njehi haa ɓe njotti suudu Yahuudu'en semmbiɗndu haa Datema. 30Subaha, ɓe eewi sooje'en ɗuuɗɓe ɗon ɓaŋgta ɓaarle e ɓe ɗon njahra kuuje konu haa ɓe njaɓta suudu Yahuudu'en man. Ɓe puɗɗi hippaago. 31Yahuuda laari haɓre fuɗɗi, o nani haraka, sawtu algayta e gookaali haɓre ɗon iwa diga suudu man haa yotti asama. 32Nden o wi'i sooje'en maako: “Kone hannde ngam hisnugo deerɗiraaɓe men Isra'iila'en.” 33O sennditi sooje'en maako geɓe tati, o yerɓi ɓe ɓe kippo sooje'en heefeerɓe gal ɓaawo. Ɓe puufi algayta e ɓe tori bee semmbe. 34Nde sooje'en Timote ngi'i Yahuuda Makabe ɗon hona ɓe, ɓe ndoggi. Yahuuda jaali ɓe jaaleeki naawki: Nyannde man konne'en baakin ujine njoweetato mbaraama. 35Ɓaawoɗon Yahuuda yahri sooje'en maako gal Alema. Ɓe kippi wuro man e ɓe njaɓti ngo: Ɓe luuwi ngo, ɓe nguli ngo, ɓaawo ɓe mbari worɓe wuro man fuu. 36Nden, ɓe njehi ɓe njaɓti Casfo, Maked, Bosor e gure goɗɗe nder lesdi Galaad.
Jaalorɗe Yahuuda goɗɗe nder lesdi Galaad
37Ɓaawo maajum Timote mooɓti sooje'en woɗɓe, o wari o saŋngini yeeso Rafon, gaɗa maayo. 38Yahuuda neli yimɓe njaha njurno ko konne'en annini waɗgo haa saŋngeere maɓɓe, yimɓe man mbi'i: “Heefeerɓe taariiɓe en fuu kawti sooje'en ɗuuɗɓe dow ardaaŋgal Timote. 39Ɓe coodi sooje'en Arab'en haa mballa ɓe. Ɓe caŋngini gaɗa maayo, ɓe ɗon taaskitani haɓre.” Nden Yahuuda e sooje'en mum ummi, ndilli ngam hippaago ɓe 40haa ɓadi maayo. Nden Timote wi'i wakiili'en maako: “To Yahuuda aarti taƴti maayo haa o hippo en, en mbaawataa haɓgo bee maako, o jaaloto en fakat. 41Ammaa to o hultori, o darake gal gaɗa maayo, en taƴtoto ngam hippaago mo, nii kam en njaaloto mo.”
42Nde Yahuuda yotti daande maayo, o darni wakiili'en maako haa fomoonde maayo e o umri ɓe: “Taa ɗale koo goɗɗo daro, sey en fuu en njaha haɓre.” 43Yahuuda aarti taƴti, sooje'en maako fuu tokki mo, ɓe puɗɗi haɓre. Heefeerɓe ɗon lortilortino, cakkini balmi mum'en, ndoggi haa hirsirde wuro Karnayim. 44Yahuuda e sooje'en mum njaɓti wuro man, ɓe nguli babal ceniiŋgal bee wonɓe ton fuu. Ɗum laati ragare Karnayim e diga yaake maajum heefeerɓe maraay baawɗe haɓtaago Yahuuda. 45Ɓaawoɗon Yahuuda mooɓti Isra'iila'en wonɓe haa lesdi Galaad fuu haa o hoora ɓe haa Yahudiya. O dillidi bee maɓɓe fuu, koo gooto o ɗalaay, diga rewɓe maɓɓe, ɓikkoy maɓɓe e jawle maɓɓe: Ɗum mooɓre ɗuuɗnde. 46Ɓe njotti Efruuna, wuro maŋngo, semmbiɗŋgo, jooɗiiŋgo dow laawol maɓɓe. Ɓe keɓataa wakkaago ngo koo gal nano, koo gal nyaamo, doole sey ɓe caalo gal wuro man. 47Ammaa yimɓe Efruuna kaɗi ɓe nastugo, ɓe cukki dammuɗe wuro man bee kaa'e. 48Yahuuda neldi ɓe bataakewol jamwol, o wi'i ɓe: “Min ngiɗi taƴtugo wuro mon haa min kuuca lesdi amin. Walaa gooto caka amin toonyoto on, min caaloto, min tokko laawol.” Ammaa yimɓe wuro man cali maɓɓititgo dammuɗe.
49Yahuuda umri caffuuji yimɓe, taa koo moy sotta haa woni. 50Sooje'en taaskitani haɓre. Ɓe koni jemma e naaŋge fuu, haa ragare man, ɓe njaɓti wuro man. 51Ɓe luuwi ngo, ɓe nami ngo fuu, ɓaawo ɓe mbari worɓe wonɓe nder wuro man fuu. Isra'iila'en taƴti nder wuro man, ɓe ɗon njaaɓa dow maayɓe. 52Ɓe taƴti maayo Urdun haa ɓe njotti yayre mawnde tiitotirnde Bayti-Se'an. 53Yahuuda mooɓti sakitiiɓe haa ɓaawo, o ɗon suusɗina yimɓe man haa ɓe njotti Yahudiya. 54Ɓe mba'i hooseere Siyona bee seyo e welwelo. Ɓe lii'ani Allah guleteeɗi ngam walaa gooto mbaraaɗo caka maɓɓe, ɓe ngarti jam salaaman.
Jaaleeki Yusufu e Azariya
55Wakkati Yahuuda e Yonatan ɗon nder lesdi Galaad e deerɗiraawo maɓɓe Simon ɗon yeeso Potolome haa lesdi Galiili, 56Yusufu ɓii Zakariya e Azariya, ardiiɓe mooɓre Yahudiya keɓi habaru jaalorgal maɓɓe nder haɓre. 57Ɓe carwootiri, ɓe mbi'i: “Enen boo, ngaɗen no ɓe manira innde men. Ndillen konen heefeerɓe taariiɓe en.” 58Ɓe umri mooɓe sooje'en ɗe ɓe kalfini ɓe, ɓe ndilli hippaago Jamniya. 59Gorgiyas e sooje'en mum ngurti wuro ngam honugo ɓe. 60Ɓe njaali mooɓe sooje'en Yusufu e Azariya go, ɓe parti ɓe haa ɓe njottini ɓe keerol Yahudiya. Ko dillani Isra'iila'en ujine ɗiɗo mbaraama nyannde man. 61Jama'aare yiidi bee jaaleeki makki ngam Yusufu e Azariya nananaay Yahuuda e deerɗum'en: Ɓe ɗonno tammi ɓe keɓanno jaalorgal kamɓe boo. 62Ɓe anndaa ɓe limaaka nder yimɓe ɓe Allah hokki baawɗe hisnugo Isra'iila.
Yahuuda haa Idume e haa lesdi Filisti'en
63Yahuuda gorɗuɗo e deerɗum'en ɗon ndaare bana yimɓe tedduɓe nder Isra'iila e nder lesɗe heefeerɓe ɗe nani innde maɓɓe. 64Yimɓe ɗon njaawa ngam yettugo ɓe. 65Yahuuda bee deerɗum'en lorti konu dow Edoomi'en gal fombina. Ɓe njaɓtoyi Heburuun e gure keedduɗe e mum, ɓe pusi mahi cemmbiɗɗi ɗi wuro man, ɓe nguli cuuɗi aynorɗi taariiɗi wuro man. 66Ɓe ndilli ɓaawo man gal lesdi Filisti'en, ɓe taƴti wuro Maresa. 67Nyannde man liman'en ɗuuɗɓe mbaraama nder haɓre man, ɓe ngiɗno waɗgo kuuje mawɗe, ɓe nasti nder haɓre man bee cuusal ammaa bee jaawal boo. 68Yahuuda dilli fahin gal Asdod, nder lesdi Filisti'en. O fusi kirsirɗe maɓɓe, o wuli labbi maɓɓe, o luuwi gure man. Nden o lorti Yahudiya.

Currently Selected:

1 Makabe 5: FBDC

Highlight

Copy

Compare

Share

None

Want to have your highlights saved across all your devices? Sign up or sign in