Mateo 5
GUC

Mateo 5

5
Na anakuaippaliikana naashin Jesús
1Ni'rapa Jesús tü wattakat saalin wayuu antakat nünainmüin, o'unüshi nia saa'umüin wane namüna süpüla ekirajaa naya. Je nüikkalaapa, arütkaashii na nikirajüinkana nünainmüin. 2Nu'ttakalaka sünain ekirajaa tü wattakat saalin wayuu sünain maa namüin:
3“Anata'aleeshiija'a ma'i jia e'rakana sünain che'ojaain chi Maleiwakai jümüin,
süka jikeroteenain chamüin eere nuluwataain.
4Anata'aleeshiija'a ma'i jia a'yalajakana nümüin Maleiwa saa'u jaainjala,
süka jümülianneenain nütüma.
5Anata'aleeshiija'a ma'i jia nnojoliikana pülain aa'in nuulia Maleiwa,
süka saapüneerüin jümüin tü kasa anasü nüsülajeekat.
6Anata'aleeshiija'a ma'i jia kachiiruakana aa'in aa'inraa tü anasükat,
süka nükaaliijain jia Maleiwa süpüla juuntüin jaa'inrüin.
7Anata'aleeshiija'a ma'i jia amüliajüliikana wayuu,
süka jümüliajüneenain.
8Anata'aleeshiija'a ma'i jia ulekana aa'in,
süka ji'reechin Maleiwa.
9Anata'aleeshiija'a ma'i jia akaaliijakana na juwalayuukana süpüla anajiraainjanain naya,
süka ji'nnaajüneenain sünain nüchooin jia Maleiwa.
10Anata'aleeshiija'a ma'i jia müliakana aa'in sütüma wayuu saaliijee jaa'inrüin tü nüchekakat Maleiwa jüpüleerua,
süka jikeroteenain chamüin eere nuluwataain.
11“Anata'aleeshiija'a ma'i jia müleka shi'rüle wayumüin wayuu jümüin saaliijee jünoujain tanain, müleka shime'erainparale jia je müleka jaashajaanüle sünain mojuin pütchi jüchiki. 12Meerü jukuaippa aka nakuaippa na nünüikimaajanakana Maleiwa paala sümaiwa sünain ne'nnüin amüin natüma na jutuushikanairua. Otta jiakana so'u tü ka'i mülieenakat o'u jia sütüma wayuu, talata jia süka süpüshua jaa'in, süka jütüjaain naa'u chi Maleiwakai sünain nüsülajüinjatüin kasa anashaatakat jümüin chaa iipünaa eere nia”, nümakalaka Jesús namüin.
Jaloulinjana naya sümüin wayuu
13“Jiakana, müshii aka jia saa'in ichii jalouikat sümüin wayuu süpüshua. Maa aka nnojolüin sümojujaain asalaa sütüma ichii, akaainjana jia sümüin tü wayuukolüirua süpüla nnojolüinjatüin koo'omüin ma'i saainjala. Otta müleka me'ejüle tü ichiikat, nnojoleerü kasain saamüin sümüin wayuu. Ojotünüsü ne'e anouipa'a süka nnojolüin anain süpüla ekünaa je süpüla shiküin mürüt. Akaajaa chi wayuu eekai nnojolüin noonooin sümaa tanüiki, nnojoleerü kasain naamüin tamüin.
14“Müshii aka jia saa'in wane anakia, süka shiyaawatüinjatüin saa'u tü shiimüinkat wayuu jütüma. Maa aka ja'yain wane pueulo iipünaa saa'u namüna, akaajaa jiakana sünain jii'iyatüin tü shiimüinkat waneepia sümüin wayuu. 15¿Jalasü e'itaanüin wane luusa shipejaanüle? ¿E'itaanüsü cheje suupünaa wushu? Nnojo. E'itaanüsü eere süpülee luusa süpüla sünaküinjatüin kasa süpüshua. 16Akaajaa jiakana, müleka jaa'inrüin waneepia tü anasükat su'upala wayuu. Je sükajee ne'rüin tü kasa anasü jaa'inrakat, nayaawateerü aa'u nukuaippa Maleiwa je na'waajeechin nia.
Nnojoleerü aja'ttüin tü nünüikikat Maleiwa
17“¿Antüshi taya jaajüin süpüla sümalajaainjatüin tatüma tü nuluwataakat anain Moisés oo'ulaka tü nashajakat na nünüikimaajanakana Maleiwa? Nnojo. Shia tantaka apüla takaaliijain jia süpüla joonooinjanain sümaa tü nümakat Maleiwa. 18Shiimüin tü tamakat jümüin: Tü mmakat je tü kasa chakat iipünaa, aja'lajaweerü so'uweena wane ka'i. Otta tü nünüikikat chi Maleiwakai ashajünakat paala nütüma Moisés, nnojoleerü aja'ttüin waneeshikaiyaaje no'u pütchi sünainjee wane'ere'eya shikeraajapa süpüshua tü süküjakat achiki. 19Chi wayuu eekai moonooin sümaa tü pütchi aluwataanakat anain nütüma Moisés, ja'itairü waneeshikaije ne'e pütchi shiyouktünüle nütüma, otta nikirajüle wayuu sünain moonooloinjanain naya sümaa, mojuteechi nia cha'aya eere nuluwataain Maleiwa. Akaajaa chi oonookai sümaa tü nuluwataakat anain, sümaa nikirajüin sünain, kojuteechi nia cha'aya. 20Tamüshii paala jia: Müleka nnojorule jülatüin sünain anain jia noulia na fariseokana oo'ulaka na karalouktamaajanakana sünain jikeraajüin tü nüchekalakat chi Maleiwakai jüpüleerua, shiimüin sünain nnojoleenain ekerolüin jia cha'aya eere nuluwataain Maleiwa.
Nüchiajaain Jesús na wayuukana suulia jashiee
21“Ji'raajüin tü nümapü'ükat Moisés namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala, tü makat mayaa: ‘Nnojo pu'utüin saa'in wayuu. Je chi o'utakai saa'in wayuu, shiimüin sünain kasalajaneerüin nümüin tü naa'inrakat’. 22Otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin, müsü mayaa: Chi eekai naashichijaain nümüin wane nuwala, shiimüin sünain kasalajaneerüin nümüin tia nütüma Maleiwa. Otta müshia chi eekai ni'rüin wayumüin süka nünüiki nümüin wane nuwala, shiimüin sünain kasalajaneerüin nümüin tia natüma na laülaayuukana. Otta müshia chi eekai mojuin nünüiki nümüin wane nuwala sünain ‘maa'in aa'inchi pia’ sünain nümüin nümüin, eesü süpüla nujutüneechin so'umüin tü sikikat eere süpülee tü ouktüsükalüirua.
23“Sükajee tüü, wanaa sümaa püsülajüin kasa nümüin Maleiwa eere süpülee asülajaa, müleka sotüle paa'in sünain mojuin nünüiki pümüin wane puwala, 24anakaja müleka püpütüle tü püsülajüinjatkat yaala sü'ütpa'a tü süpüleekat asülajaa süpüla pu'unüinjachin nünainmüin chi puwalakai süpüla pukumajiraain sukuaippa nümaa. Je süchikijee, ale'eja meechia pia süpüla asülajaa nümüin Maleiwa.
25-26“Müleka kaainjarale pia nuulia wane puwala, acheküshi pütüjamaatüin pünüiki nümüin süpülapünaa nuluwataain wane pütchipü'ü pünainmüin suulia kojutajüin püpüleerua.
Nüchiajaain Jesús na wayuukana suulia yarüttaa aa'in
27“Ji'raajüin tü nümapü'ükat Moisés namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala, tü makat mayaa: ‘Nnojo püma'üjaain sümaa wayuu nnojotkat pu'wayuusein otta nnojoikai pu'wayuusein’. 28Otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin, müsü mayaa: Chi eekai niirakaain sümüin wane jierü sümaa kee'ireein naa'in ama'üjirawaa sümaa, shiimüin sünain kaainjalain nia wanaa nümaa eekai nüma'üjaain sümaa wayuu nnojotkat nu'wayuusein. 29Jalia pia suulia kaainjalaa sükajee tü kasa pi'rakat. Anasüje ne'e amüloulire puulia waneesia po'u suulia pikerolüin chamüin Hadesmüin sümaa tü piamasükat po'u, chaa eemüinjachire pujutünüin eere süpülee tü ouktüsükalüirua. 30Jalia pia suulia kaainjalaa pia sükajee tü kasa paa'inrakat süka pajapü. Anasüje ne'e amüloulire puulia waneesia pajapü suulia pikerolüin chamüin Hadesmüin sümaa tü piamasükat pajapü, chaa eemüinjachire pujutünüin eere süpülee tü ouktüsükalüirua.
Nüchiajaain Jesús suulia oo'ulawaa suulia a'wayuusee
31“Ji'raajüin tü nümapü'ükat Moisés namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala, tü makat mayaa: ‘Müleka nücheküle wane wayuu süpüleerua nuu'ulaain suulia tü nu'wayuusekat, che'ojaasü nüshajüin wane karaloukta aapiria tü nu'wayuusekat sünain nuu'ulaainjatüin shia’. 32Otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin, müsü mayaa: Chi eekai nuu'ulaain suulia nu'wayuuse, sümaa nnojolüin süma'üjiraasüin nümaa wane wayuu naata nuulia, ni'rala wayumüin sümüin. Süka jamüin, müleka ka'wayuusere tü jietkat süchikua, kaainjalasü. Je kasalajaneerü sümüin süma'üjaain nümaa chi jekechikai su'wayuusein. Akaajaa chi wayuu ka'wayuusekai tü jierü oo'ulaaushitkat, kaainjalashi nia'aya, je kasalajaneerü nümüin nüma'üjaain sümaa tü jierü oo'ulaaushitkat.
Pansaainjatü nanüiki waneepia
33“Ji'raajüin tü nümapü'ükat Moisés namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala, tü makat mayaa: ‘Müleka pümüle nümüin Maleiwa, “Pansaasü tanüiki pümüin”, anasü müleka pikeraajüle shia’. 34Otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin, müsü mayaa: Anakaja müleka lotüle pünüiki waneepia sümüin wayuu süpüshua sünain nnojolüinjachin püküjain alawaa. Nnojo ne'e shiainjatüin pansaakat o'u pünüiki o'upalaa, maa aka su'upala tü kasa chakat iipünaa eere Maleiwa, süka chain nuluwataain Maleiwa, 35maa aka su'upala tü kasa yaakat mmalu'u, süka shiain akumajuushin nütüma Maleiwa, maa aka su'upala tü kasa chakat sulu'u Jerusalén, süka shiain nepiain na wayuu aluwataaushikana nütüma Maleiwa, 36je maa aka pükajiraa piakai saa'u laülaain pia pümüiwa. 37Müleka paa'inrüinjatüle wane kasa, ‘Aa’ meeshi ne'e pia. Je müleka nnojolüinjatüle paa'inrüin shia, ‘Nnojo’ meeshi ne'e pia. Atüjaaneena aa'u jia sünain pansaain jünüiki sükajee tia. Chi eekai nikirajüin naata suulia tüü, nia chi Kama'üraikai.
Achiajaanüshii naya suulia pasalawaa
38“Ji'raajüin tü nümapü'ükat Moisés namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala, tü makat mayaa: ‘Müleka saa'innüle wane kasa mojusü pümüin, anakaja müleka paa'inrüle shia sümüin tü aa'inrakat pümüin. Maa aka chi wayuu eekai niyu'lüin so'u wane wayuu, anasü shiyu'nnüle no'u. Je maa aka chi wayuu eekai niyuutüin sai wane wayuu, anasü shiyuutünüle nai’, makat. 39Otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin, müsü mayaa: Nnojo kee'ireein paa'in pasalawaa. Müleka süshe'etünüle pu'upünaa sütüma wane wayuu e'rülü wayumüin, anasü müleka nnojorule püchekajüin shia. Shia anaka alu'u müleka pujununtaale süpüla süshe'etünüin tü wane'e. 40Je müleka süchuntünüle pümüin wane püshe'in saa'u paainjala, anasü müleka paapaleere tü sutujunakat. 41Je müleka püta'ünnüle süpüla e'ikaa wane chisoui waneemüin kilómetro, anasü müleka pi'ikale'ere piama kilómetro. 42Je nümüin eekai che'ojaain kasa nümüin, püsülaja nümüin. Nnojo je'iyein pia nuulia.
Ekirajünüshii sünain alinjanain na na'ünüükana napüla
43“Ji'raajüin tü nümapü'ükat Moisés namüin na jutuushinuukana sümaiwa paala, tü makat mayaa: ‘Anashii aire jüpüla na jüpüshi judíokana. Otta na jü'ünüükana, anashii kanainre jaa'in naya’. 44Otta tanüiki tayakai joolu'u jümüin, müsü mayaa: Anashii aire jüpüla na jü'ünüükana. Je anashii juchuntüle nümüin Maleiwa naa'u na e'rüliikana wayumüin jümüin 45süpüla ji'nnaajünüinjanain sünain nüchooin jia Maleiwa chakai iipünaa, süka nüntirüin nuwarala chi ka'ikai je nü'itirüin tü juyakat sünainmüin wayuu eekai kaainjaralin je eekai anamiain. 46Müleka aire ne'e jüpüla tü wayuu aikat apüla jia, shia ne'e saa'inraka wayuu süpüshua. Mayaashiije kaainjaraliin naya, aisü napüla wayuu aikat apüla naya. 47Je müleka jüsaküle ne'e na juwalayuukana namüiwa, shia ne'e saa'inraka wayuu süpüshua. Aa'innüsü tia natüma na manoujainsaliikana. 48Otta jiakana, anasü müleka aire wayuu süpüshua jüpüla maa aka naa'in chi Maleiwakai sünain alin shia nüpüla süpüshua.