Mateyi ULONGULELU
NDBV

Mateyi ULONGULELU

ULONGULELU
Chilongu cha Nyanyi ngimu wayandikili Mateyi ndi chitabu chimu gati ya fitabu mchechi mulilaghanu lya Shonu cheni chikusasambula ngalilu ya Yesu Kilistu. Kila chitabu chimu chikukemiwa Injili mana yaki “Chilongu cha Nyanyi”. Fitabu Mateyi na Maliku na Lukasi na Yohani fiyandikiwa pawonikili Yesu. Yivapwembukili vamanya ha chipindi liki chayandikiwili chitabu achi, lakini pamongapa yaveli kucha milongu sita kukandila pawonikili Yesu. Wuwula wula pala pavayandikilili pamanyikili ha, lakini vatangalili vakashili kucha chiyandikiwa Palesitina na pamongapa yaveli kucha mumbwani ya Yelusalemu.
Yayandikili aveli Mateyi, mweni aveli msumula mbiya chipindi Yesu aveli akali hela kumluva ghavi ndumindumi waki. Mweni kandi amanyikili kwa litawa lya Levi. Mateyi ndi yumu wa vandundami lilongu na vavili na mweni ayandikili ili Vayawudi vayisomi. Ayi yikuwesha kuwoneka lipala hela kwa nendu ya ngumbungumbu milongu sita mumayandiku va mulilaghanu lya shonu. Mweni ayilatili kulangusha kucha Yesu aveli Mkombola, Mkombola yashawuliwili na Chapanga, mweni vamutungili kucha dawoneki. Mateyi kandi ayandikili nendu kwilata wutwa wa Chapanga. Vayawudi vamanyili mkombola kuva mutwa wa mumlima. Mateyi alangushili kwa kuhimulila kwa chiganu ndambu wuyiveli kafwawuti gati ya wutwa wa pamlima na wula wutwa mng'alili wa Chapanga.
Chilongu cha nyanyi ngimu wayandikili Mateyi ndi chitabu chinofu cha kukandila lilaghanu lya Shonu kwanongwa ya ngumbungumbu shaki shosi sha lilaghanu lya Dahili. Chikuhasha malaghanu mavili. Kandi yivapwembukili vadeta kucha Mateyi akayeshili kuyesha kugola ngimu wufivelili fitabu fya Musa, fyeni ndi fitabu fya kwaa muhanu fya lilaghanu lya dahili. Kulandula kwa Yesu pachidunda (Mateyi sula ya 5-7) yikuwesha kulinganila na Chapanga akumgayila Malawu Musa (Ngumbungumbu sula ya 19:3-23:33).
Fivelili mugati kwa chikata.
Mateyi akukanda Chilongu cha Nyanyi kwa kuwomba kwilata kuwoneka kwa Yesu Kilistu na kukanda kwa ngimbaniku yaki musula ya 1-4.
Pambeli Mateyi akuhimulila ngimbaniku ya Yesu na ng'ulilu shaki musula sha 5-25.3.
Sula ya mbelu Mateyi yiilata gati ya ngimbaniku ya Yesu munjifwa na kushukuka sula ya (26-28).

© The Word For The World and Pioneer Bible Translators, 2014

Learn More About Lilaghanu lya shonu